Thực tế thì Quách Gia và Khổng Minh không những giống nhau ở chỗ đều khiến cho thế nhân kinh ngạc mà sức nặng của mỗi bên cũng không kém gì nhau. Lưu Bị sau khi có được Khổng Minh nói rằng: “Ta được Khổng Minh khác gì như cá gặp nước”. Tào Tháo khi gặp được Quách Gia cũng nói: “Kẻ giúp ta thành nghiệp lớn, tất là người này đây”. Trước khi lâm chung, Lưu Bị phó thác con côi cho Khổng Minh. Tào Tháo đối với Quách Gia cũng từng “muốn giao phó mọi việc sau này”, chỉ vì Quách Gia chết quá sớm, chúng ta không thể chứng kiến được ngày đó mà thôi. Cũng chỉ vì nguyên nhân này mà ngôi sao Quách Gia không thể tỏa ánh sáng như Gia Cát Lượng.
Gia Cát Lượng xuống núi từ năm 26 tuổi tới năm 54 tuổi bị bệnh mà chết, tính ra ông ta đã theo Lưu Bị 28 năm trong đó có 11 năm nắm quyền lớn. Trong khi đó Quách Gia chỉ phục vụ trong tập đoàn Tào Tháo tổng cộng 11 năm, chức vụ cũng không vượt quá chức Quân sư Tế tửu (tham mưu). Điều kiện để hai người thi triển tài năng thực là không thể so sánh.
Nhưng mặc dù chỉ có 11 năm ngắn ngủi, Quách Gia vẫn để lại những chiến công huy hoàng. Khi Quách Gia còn ở trong quân của Tào Tháo, Tào Tháo có thể liên tiếp ca khúc khải hoàn, báo tin chiến thắng, thống nhất được toàn bộ phương Bắc. Sau khi Quách Gia chết, thành tích quân sự của Tào Tháo rõ ràng thiếu hẳn những chiến công đáng kể. Dùng cách nói của Chu Trạch Hùng rằng, chẳng qua cũng chỉ thành công trong việc đối phó với bọn “quân phiệt giặc cỏ” Mã Đằng, Hàn Toại mà thôi, còn đối phó với Tôn Quyền, Lưu Bị hai đại “anh hùng”, thì vẫn có chỗ “lực bất tòng tâm”, trong trận Xích Bích nổi tiếng, thiếu chút nữa Tháo đã bị làm mồi cho thần lửa rồi.
Đương nhiên, việc Lưu Bị chuyển bại thành thắng cũng không phải chỉ dựa vào một mình Gia Cát Lượng. Sự nghiệp của Tháo bị ngăn trở cũng không thể nói là chỉ vì không có Quách Gia. Nói như thế nghĩa là chúng ta đã khuếch trương quá đáng vai trò của các cá nhân. Nhưng không thể phủ nhận rằng sau khi Quách Gia qua đời, đối với Tào Tháo thực sự là một tổn thất rất nghiêm trọng. Vì thế khi Tào Tháo bại trận ở Xích Bích, từng ngửa mặt lên trời mà than dài, nối một câu rằng: “Quách Phụng Hiếu (Quách Gia) mà còn thì ta đâu đễn nỗi này!”.
Câu nói này khi chuyển vào trong Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung đã biến thành một cảnh như sau: Sau khi Tào Tháo thoát khỏi đường Hoa Dung về tới Nam Quận, Tào Nhân mở tiệc an ủi, các mưu sĩ cũng có mặt đông đủ. Đột nhiên Tào Tháo ngửa mặt lên trời khóc lóc thảm thiết. Các mưu sĩ nói, khi Thừa tướng gặp nạn thì hoàn toàn không hề sợ hãi, nay đã an toàn về thành, người đã có lương ăn, ngựa đã được trông coi có thể chấn chỉnh quân đội mà báo mối hận vì sao lại phải khóc lóc đau khổ như vậy? Tào Tháo nói: “Ta khóc cho Quách Phụng Hiếu! Nếu như Quách Phụng Hiếu còn sống thì quyết không để ta mắc phải thất bại lớn thế này!”. Nói rồi vừa đấm ngực vừa khóc, nói: “Thương thay Phụng Hiếu! Đau thay Phụng Hiếu! Tiếc thay Phụng Hiếu!”. Các mưu sĩ khác vì thế lấy làm thẹn thùng xấu hổ.
 |
|
|
Việc Tháo than tiếc Quách Gia rồi đấm ngực mà khóc bị cha con Mao Tôn Cương phê bình rất gay gắt và cay độc và còn đem so sánh với việc Tháo khóc Điển Vi hy sinh trong trận chiến Uyển Thành. Cuộc chiến Uyển Thành diễn ra vào tháng giêng năm Kiến An thứ 2 (tức năm 197) do sai lầm của Tào Tháo nên Trương Tú, kẻ mới đầu hàng Tào Tháo được mười mấy ngày, nghe theo lời của mưu sĩ Giả Hủ làm phản. Do không kịp phòng bị gì nên Tào Tháo lâm nạn. Khi đó, Điển Vi là tướng của Tháo phải liều chết để cứu Tháo. Trong trận chiến đó, con cả Tháo là Tào Ngang, cháu là Tào An và Điển Vi đều bỏ mạng. Sau đó Tháo lập đàn tế, tế Điển Vi, khóc lóc rất thảm thiết. Trong hồi thứ 16 của Tam Quốc diễn nghĩa, việc Tào Tháo khóc được miêu tả như sau: “Con trưởng, cháu yêu ta đều không lấy làm đau lắm, chỉ tiếc Điển Vi mà thôi!”. Vì câu nói này của Tháo mà các tướng sĩ đi theo mười phần cảm động.
Đây có thể nói là màn “Lưu Bị ném con” của Tháo. Việc Lưu Bị ném con là câu chuyện được rất nhiều người biết. Đó là sau khi Triệu Vân cứu được A Đẩu sau trận quyết chiến ở dốc Trường Bản, Lưu Bị cầm đứa con nhỏ ném xuống đất, nói: “Vì đứa trẻ này mà ta suýt mất một viên đại tướng” khiến Triệu Vân phải lăn lộn trên đất khóc nói rằng dù có gan óc đầy đất cũng không quên. Dễ thấy, Tháo không khóc con yêu mà khóc tướng yêu, Lưu Bị cũng không xót con mà xót tướng, kết quả là khiến cho tướng sĩ cảm động đến phát khóc. Hai chuyện tuy tiểu dị nhưng là đại đồng vậy.
Như thế, khóc Điển Vi hay khóc Quách Gia cũng là một. Mao Tôn Cương bình Tam Quốc nói, Tào Tháo, trước khóc Điển Vi sau khóc Quách Gia. Khóc cho Điển Vi là cái khóc làm cảm động tướng sĩ, khóc cho Quách Gia là cái khóc khiến cho tướng sĩ cảm thấy hổ thẹn. “Cái khóc trước giống như ban thưởng, cái khóc sau giống như đánh đòn”, thực nghĩ không thấu nước mắt gian hùng. Vì thế cha con Mao Tôn Cương mới nói rằng: “Cái gian của kẻ gian hùng thực là cái gian đáng cười”.
Lời phê phán này đương nhiên rất xác đáng, chỉ tiếc là câu Tháo khóc Điển Vi hay cảnh Tháo khóc Quách Gia cho đến “Lưu Bị ném con” đều chỉ là lời của nhà tiểu thuyết chứ không phải sự thực. Quả thật là khi tổ chức đám tang cho Điển Vi, Tháo tự mình khóc tế nhưng không hề nói rằng “Con trưởng cháu yêu ta đều không đau”. Tào Tháo chính xác là có nói rằng: “Nếu Quách Phụng Hiếu còn sống thì ta đâu đến nỗi này” nhưng không hề có chuyện đấm ngực khóc lóc. Chúng ta không biết được rằng Tào Tháo nói câu này trong trường hợp nào, việc có hay không các mưu sĩ ngồi bên cạnh càng không biết rõ được. Cảnh đó chỉ là cách hư cấu của La Quán Trung, dựa vào là hoàn toàn không chắc chắn. Cũng như thế Tào Tháo mà cha con Mao Tôn Cương phê phán không hoàn toàn là một Tào Tháo đã tồn tại trong lịch sử.
Tào Tháo trong thực tế lịch sử không hoàn toàn đáng cười. Ông ta có khóc than vị tất đã là muốn “làm nhục mưu sĩ”. Trên thực tế thất bại của Tháo ở trận Xích Bích cũng do nhiều nguyên nhân khác nhau, trách nhiệm không hoàn toàn thuộc về các mưu sĩ dưới quyền. Huống hồ các mưu sĩ của Tào Tháo không hẳn là bọn “vô năng” giá áo túi cơm. Ngay việc Lưu Ngô liên minh cũng đã có người sớm dự liệu từ trước. Đó chính là mưu sĩ Trình Dục. Sau khi Tháo chiếm được Kinh Châu theo đà muốn đem quân tấn công Giang Đông của Tôn Quyền, cũng có người phản đối. Đó chính là Giả Hủ. Đang tiếc là “Thái tổ không nghe, vì thế việc quân không lợi”. Có thể thấy, mưu sĩ của Tào Tháo trước và sau trận Xích Bích đã làm hết trách nhiệm, cũng là xứng đáng với chức phận của mình. Như thế vì sao Tào Tháo phải mượn việc thương tiếc Quách Gia mà “làm nhục các mưu sĩ”
 |
|
|
Như vậy vì sao Tào Tháo lại muốn than thở như thế? Trên thực tế Tháo muốn than rằng mệnh mình khổ, mất Quách Gia quá sớm. Tam Quốc chí – Quách Gia truyện nói: “Thái tổ (chỉ Tào Tháo) chinh phạt được đất Kinh Châu, gặp dịch bệnh ở Ba Khâu, thuyền bị đốt mới than rằng: ‘Quách Phụng Hiếu còn sống ta đâu đến nỗi này!’” cũng là nói rằng, nếu như Quách Gia còn sống sự việc đã không đến mức thê thảm như vậy.
Vì sao lại có thể “không đến mức thê thảm như vậy”? Bởi vì Quách Gia là một thiên tài quân sự. Ông ta “tinh thông toán lược, hiểu thấu sự việc”, có thể tùy cơ ứng biến, biết dựa theo cơ hội mà hành động, đồng thời là bậc thần cơ diệu toán. Như nói, Tào Tháo ba lần đánh Lã Bố, quân sĩ mỏi mệt, chuẩn bị rút binh. Quách Gia chủ trương tiếp tục đánh đồng thời còn xác định là đánh tất sẽ thắng, kết quả đúng như lời Quách Gia nói, Bố đại bại bị bắt sống. Khi Tháo chinh phạt Viên Đàm, Viên Thượng vừa đánh vừa gắng, các tướng chủ trương đánh tiếp chỉ một mình Quách Gia chủ trương lui quân, kết quả Viên Đàm Viên Thượng “huynh đệ tương tàn” Tháo ngồi ngoài hưởng lợi “ngư ông”. Lại khi Tháo đánh nhau với Viên Thiệu có người lo rằng Tôn Sách ở Giang Đông sẽ thừa cơ đánh úp Hứa Đô, Quách Gia nói không lo. Khi Tháo đánh đất Ô Hoàn, có người lo rằng Lưu Biểu ở đất Kinh Châu sẽ đánh lấy Hứa Đô, Quách Gia nói không có chuyện đó. Kết quả ra sao? Tất cả đều đúng như Quách Gia dự tính.
Quách Gia không những tính việc như thần mà còn có dũng khí thoát hiểm. Như trong hai hồi đánh Quan Độ và chinh phạt Ô Hoàn, có người khác lo rằng việc đó không hợp với đạo lý. Theo lý thường, Tôn Sách và Lưu Biểu chắc chắn là muốn “mượn lửa cướp đồ”, đánh một đòn sau lưng đối với quân Tào. Nhưng Quách Gia lại cứ khăng khăng nói là không có, lại càng khăng khăng nói Tào Tháo phải nghe mình, phiêu lưu một chuyến. Kỳ thực trận chiến ở Quan Độ cũng là có ít nhiều may mắn, điều này chúng tôi sẽ nói sau nhưng trận chinh phạt Ô Hoàn thì rõ ràng thể hiện một thiên tài quân sự của Quách Gia.
Còn nữa
Theo VieTimes
