Không phải Ai Cập, đây mới là nước nhiều kim tự tháp nhất thế giới

Phú Phong
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Sudan, láng giềng của Ai Cập, mới là quốc gia sở hữu nhiều kim tự tháp nhất trên thế giới, với phần nhiều trong số đó có tuổi đời lên tới 2.700 năm.
(10.29) Không phải Ai Cập, Sudan mới là quốc gia có nhiều kim tự tháp nhất trên thế giới. (Nguồn: CNN)
Không phải Ai Cập, Sudan mới là quốc gia có nhiều kim tự tháp nhất trên thế giới. (Nguồn: CNN)

Sudan có tới 255 kim tự tháp, gần gấp đôi Ai Cập (138). Tương tự, Sudan cũng nổi tiếng với nhiều đền thờ trải dài từ El Kurru, Jebel Barkal tới Meroe, với số lượng, quy mô nhỉnh hơn người láng giềng ở Bắc Phi.

Song giống với Ai Cập, người Kushite xây kim tự tháp để chôn cất khoảng 60 vị vua (còn được gọi là các pharaoh da đen), hoàng hậu Nubia và các công dân giàu có.

Có tới 200/255 kim tự tháp được xây dựng vào thời kỳ Meroitic tại thành phố cổ Meroe, nằm giữa sa mạc Sudan. Một trong ba thủ phủ của Vương quốc Kush cổ đại từng cai trị vùng Nubia, khu vực dọc sông Nile ở Sudan và miền Nam Ai Cập, từ thế kỷ X trước Công nguyên đến thế kỷ IV sau Công nguyên, nơi đây từng là một đô thị trù phú và thịnh vượng. Vì thế, quần thể kim tự tháp ở đây được gọi chung là Meroe.

Giờ đây, chỉ sau 4 giờ lái xe từ thủ đô Khartoum, du khách đã có thể chiêm ngưỡng thành phố cổ được coi là viên ngọc văn hóa của Sudan, Di sản thế giới được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận từ năm 2011.

Điểm nhấn riêng

Không chỉ áp đảo về số lượng, kim tự tháp tại Sudan còn có điểm nhấn, làm nên sự khác biệt so với những kiến trúc tương tự ở nước láng giềng Ai Cập.

Đầu tiên, quần thể kim tự tháp ở Meroe chỉ có chiều cao trung bình từ 6 – 30m, thấp hơn đáng kể so với Đại kim tự tháp Ai Cập cao trung bình 138m tại Giza, Ai Cập.

Về cấu trúc, khác với “đàn anh” ở nước láng giềng, kim tự tháp Sudan không đứng một mình mà thường được xây liền kề đền thờ với thiết kế đậm nét kiến trúc Nubian: Bề mặt dốc, không nhẵn, chân đế hẹp và tường dốc ở góc 70 độ.

Các kiến trúc này cũng có màu sắc đặc trưng do làm từ đá kim sa, đá granite với hàm lượng sắt cao.

Vậy bên trong thì sao? Kim tự tháp thường chứa nhà nguyện, phòng chôn, với tường được bao phủ bởi chữ tượng hình và phù điêu, miêu tả cuộc sống của Vương quốc Kush, trong đó hoàng hậu mới là người phụ trách thờ cúng các vị thần Ai Cập. Đây chắc chắn là tư liệu lịch sử quý hiếm giới khảo cổ chẳng thể bỏ qua.

(10.29) Bên trong kim tự tháp ở Meroe, Sudan là nhà nguyện, phòng chôn với các bức tường phủ đầy chữ tượng hình và điêu khắc về cuộc sống của người Kushite. (Nguồn: DocumentaryTube)
Bên trong kim tự tháp ở Meroe, Sudan là nhà nguyện, phòng chôn với các bức tường phủ đầy chữ tượng hình, điêu khắc về cuộc sống của người Kushite. (Nguồn: DocumentaryTube)

Khám phá các kim tự tháp vào thế kỷ XIX, những nhà thám hiểm cũng tìm thấy vô số đồ tạo tác được bảo quản tốt như đồ gốm, thủy tinh màu, mũi tên...

Đơn cử như lăng mộ Vua Tanutamun nổi tiếng của triều đại Nubia, El Kurru. Du khách tham quan không khỏi choáng ngợp bởi những bức tranh tinh xảo, vừa tô điểm các bức tường, vừa kể lại nhiều câu chuyện trong vương triều.

Chẳng vậy mà từ năm 2003, quần thể kim tự tháp Meroe đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới, trở thành biểu tượng, niềm tự hào của người Sudan, chứng minh cho lịch sử lâu đời và nền văn hóa rực rỡ của đất nước này.

Ngoài ra, du khách tinh mắt đến thăm các kim tự tháp ở Sudan có thể nhận ra rằng một số di tích bị mất phần ngọn trên cùng.

Đâu là nguyên nhân cho chuyện này?

Gần 40 kim tự tháp của Sudan đã bị nhà thám hiểm người Italy Giuseppe Ferlini (1797-1870) tàn phá bằng cách cho nổ tung để tìm kho báu và cổ vật những năm 1880. Trong số đó, có thể kể tới mộ của Amanishkheto, một nữ hoàng chiến binh Nubia. Đồ tạo tác, trang sức bằng vàng và bạc khai quật sẽ được người này bán lại cho bảo tàng châu Âu. Một số được Vua Louis I của Bavaria mua lại và hiện đặt trong Bảo tàng Ai Cập ở Berlin.

Bí ẩn về kim tự tháp mất ngọn đã hé lộ, nhưng nhiều uẩn khúc khác về quần thể kiến trúc này thì chưa. Liệu người Kushite có sử dụng phương pháp làm kim tự tháp của người Ai Cập? Mất bao lâu để xây kim tự tháp như vậy? Điều gì đã xảy ra với nền văn hóa người Kushite? Đây đều là những câu hỏi chưa có lời giải đáp.

(10.29) Nhiều kim tự tháp ở Meroe, Sudan đã bị tàn phá nặng nề do ảnh hưởng của thời gian và một số kẻ trộm mộ. (Nguồn: Sues Travel)
Nhiều kim tự tháp ở Meroe, Sudan đã bị tàn phá nặng nề do ảnh hưởng của thời gian và một số kẻ trộm mộ. (Nguồn: Sues Travel)

Đi cùng năm tháng

Ít nổi tiếng hơn quần thể kiến trúc ở Ai Cập, nhưng kim tự tháp Sudan đã được bảo tồn đáng kinh ngạc sau hàng nghìn năm. Song giờ đây, nỗ lực của Khartoum nhằm gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa từ di sản này đang đối diện nhiều thách thức.

Biến đổi khí hậu khiến đất đai khô cằn hơn và bão cát xảy ra thường xuyên hơn. Các trận bão cát và những cồn cát dịch chuyển là mối đe dọa lớn nhất đối với nhiều di sản cổ xưa của Sudan.

Cát di chuyển có thể chôn vui toàn bộ ngôi nhà ở vùng nông thôn Sudan, bao phủ các cánh đồng, kênh rạch tưới tiêu và bờ sông. Cát bị gió thổi cũng làm xói mòn nhiều tác phẩm điêu khắc và đồ đá tinh xảo trên bề mặt kim tự tháp.

Hiện tượng này không phải là mới. Thậm chí, nó đã được người Sudan ghi lại từ hàng nghìn năm. Dòng chữ được tìm thấy trong một ngôi đền từ thế kỷ V trước Công nguyên đã mô tả một vị vua Kushite đang ra lệnh dọn sạch cát trên đường.

“Bệ hạ cử vô số nam nữ, cùng con cái hoàng tộc và các tù trưởng để mang cát đi. Bệ hạ đã tự tay mình mang cát đi, đứng đầu đoàn dân trong nhiều ngày”.

Tuy nhiên, một số nhà khảo cổ tin rằng chuyển động của cát giúp bảo vệ đồ tạo tác khỏi những kẻ trộm luôn rình rập khai quật các ngôi mộ cổ giữa lòng sa mạc.

Một trong những cách tốt nhất để chống lại sự di chuyển của cát và sa mạc hóa là tăng độ phủ thực vật. Do đó, Sudan và láng giềng đang thực hiện một dự án hạn chế tần suất bão bụi, làm chậm sự di chuyển của cát lên các vùng đất màu mỡ, địa điểm có giá trị lịch sử văn hóa được UNESCO công nhận ở Bắc Sudan.

Đồng thời, dự án sẽ góp phần giải quyết những đợt nắng nóng khắc nghiệt ở các khu vực bán khô hạn như thủ đô Khartoum, nơi nhiệt độ có thể lên tới hơn 40°C vào mùa hè.

Nếu thành công, dự án sẽ góp phần bảo tồn quần thể kim tự tháp Meroe, để du khách thế giới tận mắt chứng kiến, cảm nhận biểu tượng, niềm tự hào của người Sudan, chứng minh cho lịch sử lâu đời cùng nền văn hóa rực rỡ của đất nước này.

Hội đồng Bảo an thông qua Tuyên bố báo chí về tình hình Sudan

Hội đồng Bảo an thông qua Tuyên bố báo chí về tình hình Sudan

Ngày 28/10, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) đã thông qua Tuyên bố báo chí về những diễn biến gần đây tại ...

Đảo chính ở Sudan: Quân đội hành động không kiêng dè, Mỹ cùng loạt nước tiếp cận Thủ tướng Hamdok

Đảo chính ở Sudan: Quân đội hành động không kiêng dè, Mỹ cùng loạt nước tiếp cận Thủ tướng Hamdok

Ba ngày sau đảo chính ở Sudan, tình hình tại quốc gia Bắc Phi này tiếp tục có những diễn biến mới khi phe quân ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Serbia tuyên bố đạt mức dự trữ khí đốt lịch sử, mặc EU vẫn 'đau đầu' với kế hoạch khẩn cấp

Serbia tuyên bố đạt mức dự trữ khí đốt lịch sử, mặc EU vẫn 'đau đầu' với kế hoạch khẩn cấp

Baoquocte.vn. Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic tuyên bố lượng dự trữ khí đốt của nước này hiện đã đạt mức cao lịch sử và có thể đảm bảo cho mùa Đông ...
Đề nghị Na Uy thúc đẩy tiến độ đàm phán, ký kết Hiệp định FTA giữa Việt Nam và khối EFTA

Đề nghị Na Uy thúc đẩy tiến độ đàm phán, ký kết Hiệp định FTA giữa Việt Nam và khối EFTA

Baoquocte.vn. Tiếp Đại sứ Na Uy Grete Lochen, Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn đề nghị Na Uy thúc đẩy tiến độ đàm phán, ký kết Hiệp định FTA giữa Việt Nam ...
XSMN 11/8, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 11/8/2022. xổ số hôm nay 11/8

XSMN 11/8, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 11/8/2022. xổ số hôm nay 11/8

Baoquocte.vn. XSMN 11/8. kết quả xổ số hôm nay ngày 11 tháng 8. trực tiếp xổ số miền Nam 11/8/2022. xổ số hôm nay 11/8/2022. SXMN 11/8. xổ số miền Nam ...
Covid-19 ngày 10/8: 2.010 ca mắc mới, 1 F0 tử vong; 5.271 bệnh nhân được chữa khỏi

Covid-19 ngày 10/8: 2.010 ca mắc mới, 1 F0 tử vong; 5.271 bệnh nhân được chữa khỏi

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 10/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.010 ca mới, gần 5.300 bệnh nhân khỏi và 1 trường hợp tử vong tại ...
XSMT 11/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 11/8/2022. SXMT 11/8/2022

XSMT 11/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 11/8/2022. SXMT 11/8/2022

Baoquocte.vn. XSMT 11/8. xổ số hôm nay 11/8. trực tiếp xổ số miền Trung 11/8/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay 11/8. xổ số miền Trung thứ 5. SXMT ...
Xuất sắc thắng Thái Lan, U16 Việt Nam vào đá chung kết U16 Đông Nam Á 2022

Xuất sắc thắng Thái Lan, U16 Việt Nam vào đá chung kết U16 Đông Nam Á 2022

Baoquocte.vn. Ở trận bán kết một giải U16 Đông Nam Á 2022, tuyển U16 Việt Nam xuất sắc đánh bại U16 Thái Lan 2-0, qua đó giành tấm vé đầu tiên ...
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thủ đô Vientiane

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thủ đô Vientiane

Baoquocte.vn. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mong Thủ đô Vientiane tiếp tục phối hợp chặt chẽ và hợp tác với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh, thành của Việt ...
Real Madrid vs Frankfurt: Thầy trò HLV Carlo Ancelotti chiếm ưu thế, hướng tới những kỷ lục

Real Madrid vs Frankfurt: Thầy trò HLV Carlo Ancelotti chiếm ưu thế, hướng tới những kỷ lục

Baoquocte.vn. Trận tranh Siêu Cúp châu Âu giữa Real Madrid vs Frankfurt diễn ra trên sân vận động Helsinki Olympic (Phần Lan) vào 2h ngày 11/8.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (10-11/8): Hà Nội, Bắc Bộ, Thanh Hóa, Nghệ An mưa to đến rất to, cảnh báo ngập lụt; miền Nam mưa to cục bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (10-11/8): Hà Nội, Bắc Bộ, Thanh Hóa, Nghệ An mưa to đến rất to, cảnh báo ngập lụt; miền Nam mưa to cục bộ

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa to đến rất to; Nam Trung Bộ ngày nắng; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa dông rải rác và ...
Nghiên cứu mới: Nguy cơ tuyệt chủng của các loài cá mập và cá đuối tại Địa Trung Hải

Nghiên cứu mới: Nguy cơ tuyệt chủng của các loài cá mập và cá đuối tại Địa Trung Hải

Baoquocte.vn. Theo một nghiên cứu vừa công bố cá mập cùng các loài cá đuối ray và cá đuối skate tại các khu bảo tồn trên Địa Trung Hải có nguy ...
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 33]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 33]

Baoquocte.vn. Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 32]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 32]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 31]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 31]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 30]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 30]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Di sản danh nhân Nguyễn Đình Chiểu: Sống mãi cùng dòng chảy nhân loại

Di sản danh nhân Nguyễn Đình Chiểu: Sống mãi cùng dòng chảy nhân loại

Baoquocte.vn. Cuộc đời của danh nhân văn hóa Nguyễn Đình Chiểu là một nguồn cảm hứng không chỉ đối với người dân Việt Nam mà còn với cả nhân loại.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 29]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 29]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Nhà văn Nguyên Ngọc ra mắt tác phẩm mới

Nhà văn Nguyên Ngọc ra mắt tác phẩm mới

Baoquocte.vn. Tập bút ký Dọc đường của nhà văn Nguyên Ngọc viết về văn chương, giáo dục, con đường phát triển đất nước trên hành trình sống đầy ắp trải nghiệm.
Ra mắt phiên bản mới của cuốn sách 'Việt Nam văn hóa sử cương'

Ra mắt phiên bản mới của cuốn sách 'Việt Nam văn hóa sử cương'

Baoquocte.vn. 'Việt Nam văn hóa sử cương' của học giả Đào Duy Anh được coi là kim chỉ nam cho nhiều công trình nghiên cứu văn hóa nước ta trong suốt gần một thế kỷ.
'Cỗ máy tri thức': Cuốn sách giải thích nền tảng và những quyền năng của khoa học

'Cỗ máy tri thức': Cuốn sách giải thích nền tảng và những quyền năng của khoa học

Baoquocte.vn. Trong cuốn sách 'Cỗ máy tri thức', nhà triết học Michael Strevens trả lời câu hỏi vì sao nhân loại sử dụng khoa học để nghiên cứu những bí mật vũ trụ.
Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động của nhà sáng lập Huyndai

Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động của nhà sáng lập Huyndai

Baoquocte.vn. Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động không chỉ thuật lại cuộc đời và sự nghiệp của Chung Ju Yung.
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Tuyết Minh ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường'

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Tuyết Minh ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường'

Baoquocte.vn. Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Thị Tuyết Minh vừa ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường' được sáng tác trong thời gian hơn 20 năm.
Bác sĩ Mỹ: 'Dinh dưỡng lành mạnh, ngại gì bệnh tim'

Bác sĩ Mỹ: 'Dinh dưỡng lành mạnh, ngại gì bệnh tim'

Baoquocte.vn. Với 25 năm kinh nghiệm lâm sàng về đẩy lùi bệnh tim bằng dinh dưỡng, bác sĩ Joel Fuhrman tại Mỹ đã viết cuốn sách 'Dinh dưỡng lành mạnh ngại gì bệnh tim'.
Phiên bản di động