Kinh tế thế giới đối mặt với những thách thức mới hậu xung đột Nga-Ukraine

Minh Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Hiện những tác động kinh tế sâu sắc và có khả năng gây hậu quả to lớn đã được cảm nhận ở nơi rất xa chiến trường về mặt địa lý.
Giá xăng ở California (Mỹ) tăng mạnh do ảnh hưởng từ xung đột Nga-Ukraine. (Nguồn: Los Angeles Times)
Giá xăng ở California (Mỹ) tăng mạnh do ảnh hưởng từ xung đột Nga-Ukraine. (Nguồn: Los Angeles Times)

Khi xung đột Nga-Ukraine vẫn tiếp diễn phức tạp với sự can dự của Mỹ và các nước châu Âu, một số người đã suy đoán, cuộc chiến này có thể đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử toàn cầu hóa. Xung đột và thiếu lòng tin, cắt giảm đầu tư, thương mại, dẫn đến quyết định đoạn tuyệt khỏi sự phụ thuộc lẫn nhau trên trường quốc tế.

Những người khác coi nỗ lực của Nga hiện nay trong việc mở các kênh thương mại với Ấn Độ và Trung Quốc là dấu hiệu của một trật tự đa cực mới. Nhưng còn quá sớm để đưa ra những tiên lượng như vậy.

Tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19

Thực tại, nhiều nơi trên khắp thế giới, bên cạnh những phục hồi không đồng đều hậu đại dịch Covid-19 là giá hàng hóa tăng đột biến, từ lúa mì tới năng lượng; thị trường tài chính đảo lộn, chính sách tiền tệ thắt chặt… Đại dịch đã để lại cho nền kinh tế toàn cầu hai điểm dễ bị tổn thương chính là lạm phát cao và thị trường tài chính hỗn loạn. Dư chấn từ xung đột Nga - Ukraine dễ dàng làm trầm trọng cả hai vấn đề trên.

Đối với tương lai bất định của nền kinh tế thế giới, không chỉ Nga đang phải nỗ lực hết mình để lách các lệnh trừng phạt, mà nhiều nền kinh tế khác cũng vô tình bị kéo vào thế bế tắc với các khoản nợ là hệ lụy từ cuộc chiến này.

Chủ thể tham chiến là Nga đang quay cuồng trước các lệnh trừng phạt kinh tế kịch tính. Mặc dù vẫn còn những giao dịch thương mại về năng lượng nhưng Moscow đã bị cắt khỏi hệ thống tài chính toàn cầu. Tỷ giá hối đoái của đồng Ruble về danh nghĩa có thể đã phục hồi về mức trước chiến tranh, nhưng giá trị thị trường thực tế của đồng tiền này là điều mà bất kỳ ai cũng đoán được. Không còn thị trường tự do bằng đồng Ruble hoặc tài sản tài chính mang tên nước Nga.

Điện Kremlin sẽ gặp may nếu số lượng hợp đồng chỉ giảm 10% trong năm nay. Nhưng việc các công ty phương Tây rút khỏi Nga thực tế đã gây ra cú sốc lớn. Ngay cả khi đạt được một lệnh ngừng bắn thì triển vọng phát triển lâu dài của Nga vẫn bị đánh giá là “thực sự đen tối”.

Ở phía bên kia, nền kinh tế Ukraine đã giảm tới 16% trong quý đầu tiên của năm 2022 so với cùng kỳ năm ngoái và dự báo có thể giảm 40% vào cuối năm nay.

Ngoài hai bên tham chiến, châu Âu sẽ phải tiếp nhận dòng người tị nạn khổng lồ. Liên minh châu Âu (EU) cũng sẽ phải đối phó với sự không chắc chắn đáng kể liên quan đến cả nguồn cung năng lượng và giá cả. Giá xăng dầu vào cuối năm qua đã dao động tới 70% trong một ngày. Các nhà kinh tế ước tính, nếu lượng khí đốt nhập khẩu của Đức bị cắt hoàn toàn, thì nền kinh tế nước này có thể giảm từ 2 đến 4%. Đó sẽ là cuộc suy thoái lớn hơn cả quy mô của cuộc khủng hoảng Covid-19.

Nước Đức giàu có, nên ngay cả trong trường hợp suy thoái nghiêm trọng, vẫn còn có các nguồn lực khác để đối phó. Các nước láng giềng Đông Âu thì ở vị trí khó khăn hơn. Họ có thu nhập thấp hơn, lại đang phải hấp thụ phần lớn người tị nạn và quan trọng là họ đã phụ thuộc quá nhiều vào Nga, cả về thương mại và năng lượng.

Châu Âu đã cam kết phá vỡ sự phụ thuộc vào dầu và khí đốt nhập khẩu từ Nga. Tuy nhiên, trong trung hạn, cuộc khủng hoảng hy vọng sẽ đẩy nhanh việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và loại bỏ thương mại toàn cầu về nhiên liệu hóa thạch. Nhưng trong ngắn hạn, thách thức không phải là việc phi hạt nhân hóa mà là tìm kiếm các nguồn cung cấp mới.

Cần một chuỗi cung ứng để đánh bại một chuỗi cung ứng, nên ngay cả khi EU thành công trong việc giảm tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch, thì điều đó lại kéo theo nhu cầu nhập khẩu các loại nguyên liệu thiết yếu khác để phục vụ mục tiêu cắt giảm lượng khí thải tham vọng, như lithium, đất hiếm và các nguyên liệu khác…

Trong khi đó, để ổn định kinh tế, mục tiêu mà cả Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đang tập trung là ngăn chặn tình trạng lạm phát tăng vọt ở mọi ngóc ngách của nền kinh tế. Bên cạnh sự bất ổn của chuỗi cung ứng toàn cầu do Covid-19 gây ra, trong cả trung và dài hạn, lạm phát vẫn đang nhích dần lên, bởi vậy, xu hướng tăng lãi suất là không thể tránh khỏi.

Vấn đề là, trong nhiều năm lãi suất thấp hoặc bằng không và với nợ ở mức cao lịch sử, bất kỳ sự gia tăng lãi suất nào của các ngân hàng trung ương lớn đều là quyết định vô cùng nhạy cảm với toàn thế giới.

Kịch bản lạc quan nhất

Đối với tất cả căng thẳng mà thế giới đang phải đối mặt, dù khó khăn nhưng ít nhất châu Âu và Mỹ còn tiềm lực để chống đỡ, như họ đã từng làm để vượt qua đại dịch Covid-19. Nhưng ở phần còn lại của thế giới, ở các thị trường mới nổi và các quốc gia có thu nhập thấp, đặc biệt là những nước có các khoản nợ lớn tính bằng USD hoặc Euro, thì sự đánh đổi sẽ khó khăn hơn nhiều.

Ba kịch bản được giới phân tích đưa ra đều có thể tác động mạnh đến tăng trưởng, lạm phát và chính sách tiền tệ.

kịch bản lạc quan, nếu xung đột kết thúc nhanh, sẽ giúp ngăn chặn một vòng xoáy tăng giá nữa trên các thị trường hàng hóa, giữ cho đà phục hồi của các nền kinh tế hàng đầu như Mỹ, EU đi đúng hướng.

Theo kịch bản này, nguồn cung dầu và khí đốt không bị gián đoạn, giá cả ổn định ở mức hiện tại. Các điều kiện tài chính thắt chặt nhưng không có sự sụt giảm liên tục trên thị trường toàn cầu. Các ngân hàng trung ương sẽ chỉ phải điều chỉnh một phần kế hoạch chứ không phải thay thế hoàn toàn.

Kịch bản thứ hai, nếu xung đột kéo dài, phương Tây có phản ứng cứng rắn hơn và đã bắt đầu “mạnh tay” với hoạt động xuất khẩu dầu khí của Nga, điều này có thể làm trầm trọng thêm cú sốc năng lượng và là một đòn giáng mạnh vào thị trường toàn cầu. Từ đó có thể khiến ECB và Fed phải cân nhắc sớm việc tăng lãi suất, bởi nếu giá dầu lên 120 USD/thùng, lạm phát ở EU rất có thể tiến gần 4% vào cuối năm; đối với Mỹ sẽ là 9% trong ngắn hạn và ở mức gần 6% vào cuối năm. Suy thoái ở châu Âu sẽ khiến bất ổn tài chính tiếp diễn và kinh tế thế giới trở nên mong manh hơn.

Còn nếu kịch bản xấu nhất xảy ra - dòng khí đốt đến châu Âu bị cắt, mọi thứ sẽ tồi tệ hơn nhiều so với những kịch bản trên - cú sốc tăng trưởng sẽ rất lớn. Và để tránh rơi vào vòng xoáy suy thoái, ngay cả các nền kinh tế mạnh như Mỹ và EU đều sẽ phải thắt chặt mạnh mẽ các điều kiện tài chính kể cả trong một nền kinh tế yếu kém.

Liên hợp quốc hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu vì xung đột Nga-Ukraine

Liên hợp quốc hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu vì xung đột Nga-Ukraine

Theo báo cáo Triển vọng và Tình hình Kinh tế Thế giới (WESP) mới nhất của Liên hợp quốc (LHQ), kinh tế toàn cầu dự ...

Giữa xung đột với Ukraine, Nga để ngỏ khả năng tổ chức thượng đỉnh với hai quốc gia này

Giữa xung đột với Ukraine, Nga để ngỏ khả năng tổ chức thượng đỉnh với hai quốc gia này

Trả lời phỏng vấn hãng tin TASS mới đây, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Andrey Rudenko cho biết, Moscow không loại trừ khả năng tổ ...

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

An ninh của Afghanistan vẫn là vấn đề của châu Á

An ninh của Afghanistan vẫn là vấn đề của châu Á

Baoquocte.vn. Sau một năm nắm quyền ở Afghanistan, Taliban chưa thể làm được gì nhiều, đặc biệt là về an ninh và chống khủng bố.
Tin thế giới 18/8: Nhà máy Zaporizhzhia có thể đóng cửa, Phần Lan nói MiG-31 Nga xâm nhập, Trung Quốc ‘rắn’ với Mỹ về vấn đề Đài Loan

Tin thế giới 18/8: Nhà máy Zaporizhzhia có thể đóng cửa, Phần Lan nói MiG-31 Nga xâm nhập, Trung Quốc ‘rắn’ với Mỹ về vấn đề Đài Loan

Baoquocte.vn. Nga cân nhắc đóng cửa nhà máy Zaporizhzhia, Phần Lan nói MiG-31 Nga xâm nhập, Trung Quốc ‘rắn’ với Mỹ về Đài Loan là tin thế giới nổi bật ngày ...
Ban hành Nghị định 53/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật An ninh mạng 2018

Ban hành Nghị định 53/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật An ninh mạng 2018

Baoquocte.vn. Ngày 15/8, Chính phủ đã ban hành Nghị định 53/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật An ninh mạng 2018.
Tây Ban Nha 'đau đầu' vì vấn nạn lợn rừng

Tây Ban Nha 'đau đầu' vì vấn nạn lợn rừng

Baoquocte.vn. Cuộc sống của người dân tại nhiều thành phố ở Tây Ban Nha bị đảo lộn khi phải tiếp đón những 'vị khách không mời mà đến' là những đàn ...
Nhìn lại 55 năm ASEAN và định hướng tương lai

Nhìn lại 55 năm ASEAN và định hướng tương lai

Baoquocte.vn. Sáng 18/8, tại Hà Nội, ASEAN-ISIS, Học viện Ngoại giao đã tổ chức Tọa đàm quốc tế 'Nhìn lại 55 năm ASEAN và định hướng tương lai'.
Hưng Thịnh Corp và YOO hợp tác thiết kế dự án biệt thự bán đảo Hollywood Hills

Hưng Thịnh Corp và YOO hợp tác thiết kế dự án biệt thự bán đảo Hollywood Hills

Baoquocte.vn. Ngày 17/8/2022, tại Bangkok (Thái Lan), Hưng Thịnh Land – thành viên Tập đoàn Hưng Thịnh và YOO – Thương hiệu thiết kế nhà ở và khách sạn nổi tiếng ...
Covid-19 ngày 18/8: Gần 3.300 F0 mới; 8.877 bệnh nhân khỏi bệnh; không có trường hợp tử vong

Covid-19 ngày 18/8: Gần 3.300 F0 mới; 8.877 bệnh nhân khỏi bệnh; không có trường hợp tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch ngày 18/8 của Bộ Y tế cho biết có 3.295 ca mới, tăng hơn 300 ca so với hôm qua; hơn 8.800 bệnh nhân điều ...
Điện chia buồn Phó Tổng thống Liên bang Micronesia

Điện chia buồn Phó Tổng thống Liên bang Micronesia

Baoquocte.vn. Được tin Phó Tổng thống Liên bang Micronesia Yosiwo Palikkun George qua đời, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đã gửi điện chia buồn.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Kazakhstan

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Kazakhstan

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước bày tỏ hài lòng với những bước phát triển tích cực trong quan hệ chính trị giữa hai nước, với việc duy trì thường xuyên trao đổi ...
Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng chào xã giao Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Lào

Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng chào xã giao Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Lào

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Saleumsay Kommasith cho biết Bộ Ngoại giao Lào sẽ tập trung đẩy mạnh hơn nữa công tác ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển.
Cần 368 tỷ USD để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tại COP26, chuyển đổi sang năng lượng xanh

Cần 368 tỷ USD để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tại COP26, chuyển đổi sang năng lượng xanh

Baoquocte.vn. Ước tính để hiện thực hóa các mục tiêu tại COP26, tổng nhu cầu tài chính tăng thêm của Việt Nam có thể lên tới 368 tỷ USD trong giai đoạn 2022-2040.
Vì sao xuất khẩu của Việt Nam giảm tốc?

Vì sao xuất khẩu của Việt Nam giảm tốc?

Baoquocte.vn. Lạm phát tăng cao trên toàn cầu, xu hướng chuyển dịch tiêu dùng từ hàng hóa sang dịch vụ tại các nước phương Tây bắt đầu tác động lên Việt Nam.
Giá cà phê hôm nay 18/8: Tiếp nối xu hướng tiêu cực, người tiêu dùng Mỹ vẫn chi tiêu mạnh, cà phê được mùa?

Giá cà phê hôm nay 18/8: Tiếp nối xu hướng tiêu cực, người tiêu dùng Mỹ vẫn chi tiêu mạnh, cà phê được mùa?

Baoquocte.vn. Giá cà phê kỳ hạn tiếp nối xu hướng tiêu cực khi nhà đầu tư lo ngại sự suy thoái của nền kinh tế Trung Quốc và kỳ vọng vào kinh tế Mỹ.
Giá tiêu hôm nay 18/8, hồ tiêu bớt áp lực, tâm lý người trồng không dễ bị ‘dẫn dắt’, thị trường khó giảm sâu?

Giá tiêu hôm nay 18/8, hồ tiêu bớt áp lực, tâm lý người trồng không dễ bị ‘dẫn dắt’, thị trường khó giảm sâu?

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương, giao dịch từ 69.000 - 72.000 đ/kg.
ADB hỗ trợ Thừa Thiên Huế phát triển kinh tế bền vững và bao trùm

ADB hỗ trợ Thừa Thiên Huế phát triển kinh tế bền vững và bao trùm

Baoquocte.vn. Thừa Thiên Huế và ADB đã ký kết Bản ghi nhớ về thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược vì sự phát triển kinh tế bền vững và bao trùm của tỉnh.
Đan Mạch-Việt Nam tăng cường hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp - thực phẩm

Đan Mạch-Việt Nam tăng cường hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp - thực phẩm

Baoquocte.vn. Hội thảo “Kinh nghiệm và giải pháp của Đan Mạch trong sản xuất nông nghiệp và thực phẩm bền vững” có sự tham gia của 13 công ty đi đầu trong lĩnh vực nông nghiệp.
Viettel tăng tốc phủ sóng di động toàn khu Merryland Quy Nhơn và bán đảo Hải Giang

Viettel tăng tốc phủ sóng di động toàn khu Merryland Quy Nhơn và bán đảo Hải Giang

Baoquocte.vn. Viettel đẩy mạnh phủ sóng mạng di động tại MerryLand Quy Nhơn, bán đảo Hải Giang đảm bảo kết nối thông suốt cho người dân, du khách, khách hàng.
Bất động sản mới nhất: Đất nền không còn được săn đón, điều kiện tách thửa ở Hà Nội, loạt dự án chưa đủ điều kiện huy động vốn

Bất động sản mới nhất: Đất nền không còn được săn đón, điều kiện tách thửa ở Hà Nội, loạt dự án chưa đủ điều kiện huy động vốn

Baoquocte.vn. Thị trường đất nền bớt nóng, đất tách thửa tại quận nội thành Hà Nội phải đủ 40m2... là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Hà Nội ‘mất hút’ căn hộ giá rẻ, giá chung cư leo thang kỷ lục, thu hồi 240ha đất dự án sân golf tại Vân Đồn

Bất động sản mới nhất: Hà Nội ‘mất hút’ căn hộ giá rẻ, giá chung cư leo thang kỷ lục, thu hồi 240ha đất dự án sân golf tại Vân Đồn

Baoquocte.vn. Thị trường căn hộ cho thuê nhộn nhịp, giá chung cư ngày càng tăng, thu hồi 240ha đất dự án HDMon Vân Đồn… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội thiết lập mặt bằng giá mới, thị trường theo hình tháp ngược, nhà có thể giảm giá 30%?

Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội thiết lập mặt bằng giá mới, thị trường theo hình tháp ngược, nhà có thể giảm giá 30%?

Baoquocte.vn. Dự báo xu hướng giá nhà đất 6 tháng cuối năm, khan hiếm chung cư, Hà Nội cấm tách thửa liên quan Vành đai 4… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Xu hướng ‘chuộng’ căn hộ sơ cấp ở Hà Nội

Xu hướng ‘chuộng’ căn hộ sơ cấp ở Hà Nội

Baoquocte.vn. Nhiều người vẫn luôn ưu tiên căn hộ sơ cấp bởi đây là sản phẩm mới hoàn toàn, chưa bị khấu hao qua thời gian sử dụng và có giá thành hợp lý.
Bất động sản mới nhất: Khan hiếm nguồn cung, giá đều đặn tăng, nỗi lo nợ xấu; thị trường địa ốc Bắc Ninh sẽ hạ nhiệt?

Bất động sản mới nhất: Khan hiếm nguồn cung, giá đều đặn tăng, nỗi lo nợ xấu; thị trường địa ốc Bắc Ninh sẽ hạ nhiệt?

Baoquocte.vn. Nguồn cung căn hộ ngày càng giảm, giá bán tăng đều, nợ xấu có nhiều biến động… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Gói giao dịch SME - bảo bối giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí

Gói giao dịch SME - bảo bối giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí

Baoquocte.vn. Sau gần 2 tháng ra mắt, gói giao dịch SME tích hợp trên ngân hàng số VCB DigiBiz được gần 28.400 doanh nghiệp tin dùng.
Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Baoquocte.vn. Chính sách tiền tệ và tài khóa dường như được thắt chặt để chống lạm phát thay vì để phục hồi sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng.
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 8/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 8/2022?

Baoquocte.vn. Lãi suất ngân hàng tháng 8/2022 ghi nhận, tiền gửi ở những kỳ hạn dài từ 12-36 tháng, SCB là ngân hàng chiếm thứ hạng lãi suất cao nhất.
Thị trường chứng khoán ASEAN có nhiều tín hiệu tích cực hậu mở cửa

Thị trường chứng khoán ASEAN có nhiều tín hiệu tích cực hậu mở cửa

Baoquocte.vn. Theo nhóm nghiên cứu và quản lý danh mục đầu tư tại FSMOne.com, thị trường chứng khoán khu vực ASEAN sẽ tiếp tục có nhiều dấu hiệu lạc quan.
Công ty Thái Lan khuyến nghị đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam

Công ty Thái Lan khuyến nghị đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam

Baoquocte.vn. Bà Chavinda Hanratanakool, Giám đốc điều hành Công ty KTAM đã đưa ra khuyến nghị nên đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 7/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 7/2022?

Baoquocte.vn. Lãi suất ngân hàng VietinBank ở mức 0,25%, áp dụng cho gửi tiền trực tuyến và là mức cao nhất so với các ngân hàng.
Phiên bản di động