Kinh tế thế giới đối mặt với những thách thức mới hậu xung đột Nga-Ukraine

Minh Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Hiện những tác động kinh tế sâu sắc và có khả năng gây hậu quả to lớn đã được cảm nhận ở nơi rất xa chiến trường về mặt địa lý.
Giá xăng ở California (Mỹ) tăng mạnh do ảnh hưởng từ xung đột Nga-Ukraine. (Nguồn: Los Angeles Times)
Giá xăng ở California (Mỹ) tăng mạnh do ảnh hưởng từ xung đột Nga-Ukraine. (Nguồn: Los Angeles Times)

Khi xung đột Nga-Ukraine vẫn tiếp diễn phức tạp với sự can dự của Mỹ và các nước châu Âu, một số người đã suy đoán, cuộc chiến này có thể đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử toàn cầu hóa. Xung đột và thiếu lòng tin, cắt giảm đầu tư, thương mại, dẫn đến quyết định đoạn tuyệt khỏi sự phụ thuộc lẫn nhau trên trường quốc tế.

Những người khác coi nỗ lực của Nga hiện nay trong việc mở các kênh thương mại với Ấn Độ và Trung Quốc là dấu hiệu của một trật tự đa cực mới. Nhưng còn quá sớm để đưa ra những tiên lượng như vậy.

Tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19

Thực tại, nhiều nơi trên khắp thế giới, bên cạnh những phục hồi không đồng đều hậu đại dịch Covid-19 là giá hàng hóa tăng đột biến, từ lúa mì tới năng lượng; thị trường tài chính đảo lộn, chính sách tiền tệ thắt chặt… Đại dịch đã để lại cho nền kinh tế toàn cầu hai điểm dễ bị tổn thương chính là lạm phát cao và thị trường tài chính hỗn loạn. Dư chấn từ xung đột Nga - Ukraine dễ dàng làm trầm trọng cả hai vấn đề trên.

Đối với tương lai bất định của nền kinh tế thế giới, không chỉ Nga đang phải nỗ lực hết mình để lách các lệnh trừng phạt, mà nhiều nền kinh tế khác cũng vô tình bị kéo vào thế bế tắc với các khoản nợ là hệ lụy từ cuộc chiến này.

Chủ thể tham chiến là Nga đang quay cuồng trước các lệnh trừng phạt kinh tế kịch tính. Mặc dù vẫn còn những giao dịch thương mại về năng lượng nhưng Moscow đã bị cắt khỏi hệ thống tài chính toàn cầu. Tỷ giá hối đoái của đồng Ruble về danh nghĩa có thể đã phục hồi về mức trước chiến tranh, nhưng giá trị thị trường thực tế của đồng tiền này là điều mà bất kỳ ai cũng đoán được. Không còn thị trường tự do bằng đồng Ruble hoặc tài sản tài chính mang tên nước Nga.

Điện Kremlin sẽ gặp may nếu số lượng hợp đồng chỉ giảm 10% trong năm nay. Nhưng việc các công ty phương Tây rút khỏi Nga thực tế đã gây ra cú sốc lớn. Ngay cả khi đạt được một lệnh ngừng bắn thì triển vọng phát triển lâu dài của Nga vẫn bị đánh giá là “thực sự đen tối”.

Ở phía bên kia, nền kinh tế Ukraine đã giảm tới 16% trong quý đầu tiên của năm 2022 so với cùng kỳ năm ngoái và dự báo có thể giảm 40% vào cuối năm nay.

Ngoài hai bên tham chiến, châu Âu sẽ phải tiếp nhận dòng người tị nạn khổng lồ. Liên minh châu Âu (EU) cũng sẽ phải đối phó với sự không chắc chắn đáng kể liên quan đến cả nguồn cung năng lượng và giá cả. Giá xăng dầu vào cuối năm qua đã dao động tới 70% trong một ngày. Các nhà kinh tế ước tính, nếu lượng khí đốt nhập khẩu của Đức bị cắt hoàn toàn, thì nền kinh tế nước này có thể giảm từ 2 đến 4%. Đó sẽ là cuộc suy thoái lớn hơn cả quy mô của cuộc khủng hoảng Covid-19.

Nước Đức giàu có, nên ngay cả trong trường hợp suy thoái nghiêm trọng, vẫn còn có các nguồn lực khác để đối phó. Các nước láng giềng Đông Âu thì ở vị trí khó khăn hơn. Họ có thu nhập thấp hơn, lại đang phải hấp thụ phần lớn người tị nạn và quan trọng là họ đã phụ thuộc quá nhiều vào Nga, cả về thương mại và năng lượng.

Châu Âu đã cam kết phá vỡ sự phụ thuộc vào dầu và khí đốt nhập khẩu từ Nga. Tuy nhiên, trong trung hạn, cuộc khủng hoảng hy vọng sẽ đẩy nhanh việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và loại bỏ thương mại toàn cầu về nhiên liệu hóa thạch. Nhưng trong ngắn hạn, thách thức không phải là việc phi hạt nhân hóa mà là tìm kiếm các nguồn cung cấp mới.

Cần một chuỗi cung ứng để đánh bại một chuỗi cung ứng, nên ngay cả khi EU thành công trong việc giảm tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch, thì điều đó lại kéo theo nhu cầu nhập khẩu các loại nguyên liệu thiết yếu khác để phục vụ mục tiêu cắt giảm lượng khí thải tham vọng, như lithium, đất hiếm và các nguyên liệu khác…

Trong khi đó, để ổn định kinh tế, mục tiêu mà cả Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đang tập trung là ngăn chặn tình trạng lạm phát tăng vọt ở mọi ngóc ngách của nền kinh tế. Bên cạnh sự bất ổn của chuỗi cung ứng toàn cầu do Covid-19 gây ra, trong cả trung và dài hạn, lạm phát vẫn đang nhích dần lên, bởi vậy, xu hướng tăng lãi suất là không thể tránh khỏi.

Vấn đề là, trong nhiều năm lãi suất thấp hoặc bằng không và với nợ ở mức cao lịch sử, bất kỳ sự gia tăng lãi suất nào của các ngân hàng trung ương lớn đều là quyết định vô cùng nhạy cảm với toàn thế giới.

Kịch bản lạc quan nhất

Đối với tất cả căng thẳng mà thế giới đang phải đối mặt, dù khó khăn nhưng ít nhất châu Âu và Mỹ còn tiềm lực để chống đỡ, như họ đã từng làm để vượt qua đại dịch Covid-19. Nhưng ở phần còn lại của thế giới, ở các thị trường mới nổi và các quốc gia có thu nhập thấp, đặc biệt là những nước có các khoản nợ lớn tính bằng USD hoặc Euro, thì sự đánh đổi sẽ khó khăn hơn nhiều.

Ba kịch bản được giới phân tích đưa ra đều có thể tác động mạnh đến tăng trưởng, lạm phát và chính sách tiền tệ.

kịch bản lạc quan, nếu xung đột kết thúc nhanh, sẽ giúp ngăn chặn một vòng xoáy tăng giá nữa trên các thị trường hàng hóa, giữ cho đà phục hồi của các nền kinh tế hàng đầu như Mỹ, EU đi đúng hướng.

Theo kịch bản này, nguồn cung dầu và khí đốt không bị gián đoạn, giá cả ổn định ở mức hiện tại. Các điều kiện tài chính thắt chặt nhưng không có sự sụt giảm liên tục trên thị trường toàn cầu. Các ngân hàng trung ương sẽ chỉ phải điều chỉnh một phần kế hoạch chứ không phải thay thế hoàn toàn.

Kịch bản thứ hai, nếu xung đột kéo dài, phương Tây có phản ứng cứng rắn hơn và đã bắt đầu “mạnh tay” với hoạt động xuất khẩu dầu khí của Nga, điều này có thể làm trầm trọng thêm cú sốc năng lượng và là một đòn giáng mạnh vào thị trường toàn cầu. Từ đó có thể khiến ECB và Fed phải cân nhắc sớm việc tăng lãi suất, bởi nếu giá dầu lên 120 USD/thùng, lạm phát ở EU rất có thể tiến gần 4% vào cuối năm; đối với Mỹ sẽ là 9% trong ngắn hạn và ở mức gần 6% vào cuối năm. Suy thoái ở châu Âu sẽ khiến bất ổn tài chính tiếp diễn và kinh tế thế giới trở nên mong manh hơn.

Còn nếu kịch bản xấu nhất xảy ra - dòng khí đốt đến châu Âu bị cắt, mọi thứ sẽ tồi tệ hơn nhiều so với những kịch bản trên - cú sốc tăng trưởng sẽ rất lớn. Và để tránh rơi vào vòng xoáy suy thoái, ngay cả các nền kinh tế mạnh như Mỹ và EU đều sẽ phải thắt chặt mạnh mẽ các điều kiện tài chính kể cả trong một nền kinh tế yếu kém.

Liên hợp quốc hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu vì xung đột Nga-Ukraine

Liên hợp quốc hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu vì xung đột Nga-Ukraine

Theo báo cáo Triển vọng và Tình hình Kinh tế Thế giới (WESP) mới nhất của Liên hợp quốc (LHQ), kinh tế toàn cầu dự ...

Giữa xung đột với Ukraine, Nga để ngỏ khả năng tổ chức thượng đỉnh với hai quốc gia này

Giữa xung đột với Ukraine, Nga để ngỏ khả năng tổ chức thượng đỉnh với hai quốc gia này

Trả lời phỏng vấn hãng tin TASS mới đây, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Andrey Rudenko cho biết, Moscow không loại trừ khả năng tổ ...

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

ASEAN - Cộng đồng thành công, khu vực năng động và tự cường

ASEAN - Cộng đồng thành công, khu vực năng động và tự cường

Baoquocte.vn. Vì sao ASEAN được xem là một trong những tổ chức khu vực thành công nhất? Giá trị nào làm nên sức mạnh ASEAN?
Doanh nhân và Cuộc sống số 42/2022: Doanh nhân Thi Thảo - Những ngày tháng giông bão đã qua

Doanh nhân và Cuộc sống số 42/2022: Doanh nhân Thi Thảo - Những ngày tháng giông bão đã qua

Baoquocte.vn. Hãy đón xem chương trình Doanh nhân và Cuộc sống số 42 để gặp gỡ Doanh nhân Thi Thảo. Chương trình sẽ phát sóng lúc 9h00 ngày 9/8 trên Quốc ...
Hiệu trưởng trường đại học nói gì về tự chủ đại học và tăng học phí?

Hiệu trưởng trường đại học nói gì về tự chủ đại học và tăng học phí?

Baoquocte.vn. Lãnh đạo một số trường đại học đã có những chia sẻ xoay quanh các vấn đề khó khăn khi tự chủ tài chính cũng như lộ trình tăng học ...
Garage hạnh phúc tập 1: Sơn Ca bị người yêu phản bội

Garage hạnh phúc tập 1: Sơn Ca bị người yêu phản bội

Baoquocte.vn. Garage hạnh phúc tập 1 hé lộ tình tiết Sơn Ca bị người yêu 'cắm sừng' mà không hề hay biết...
Anh đối phó với tình trạng khô hạn do nắng nóng, nhiệt độ cao kỷ lục kéo dài

Anh đối phó với tình trạng khô hạn do nắng nóng, nhiệt độ cao kỷ lục kéo dài

Baoquocte.vn. Thời tiết nắng nóng và khô hạn kéo dài có khả năng đẩy nước Anh vào tình trạng hạn hán nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua.
Hàng loạt vụ tấn công ở Mali và Somalia khiến nhiều người thương vong

Hàng loạt vụ tấn công ở Mali và Somalia khiến nhiều người thương vong

Baoquocte.vn. Các cuộc tấn công liên tiếp diễn ra tại Mali và Somalia đã khiến ít nhất 5 người thiệt mạng, một người bị thương và 3 người mất tích.
Triều Tiên sẽ họp Quốc hội ngày 7/9, thảo luận sửa đổi luật phát triển hàng không vũ trụ

Triều Tiên sẽ họp Quốc hội ngày 7/9, thảo luận sửa đổi luật phát triển hàng không vũ trụ

Baoquocte.vn. Ngày 7/9, Hội đồng Nhân dân tối cao (Quốc hội Triều Tiên) sẽ nhóm họp để thảo luận các dự luật về y tế, tự vệ và phát triển hàng ...
Australia: Triển lãm chó cưng Sydney trở lại sau 3 năm hoãn bởi dịch Covid-19

Australia: Triển lãm chó cưng Sydney trở lại sau 3 năm hoãn bởi dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Sau 3 năm gián đoạn vì Covid-19, Dog Lovers Show, triển lãm chó cưng lớn nhất Sydney (Australia) đã trở lại và nhanh chóng thu hút sự chú ý.
Iran: Thỏa thuận hạt nhân ‘thành bại’ tại Mỹ

Iran: Thỏa thuận hạt nhân ‘thành bại’ tại Mỹ

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Iran Hossein Amir Abdollahian khẳng định thành công của đàm phán gián tiếp về thỏa thuận hạt nhân sẽ phụ thuộc vào sự linh hoạt của Mỹ.
Ngoại hạng Anh: Erling Haaland tỏa sáng, Man City có trận thắng quan trọng; MU thất bại bất ngờ

Ngoại hạng Anh: Erling Haaland tỏa sáng, Man City có trận thắng quan trọng; MU thất bại bất ngờ

Baoquocte.vn. Man Utd gây thất vọng ngày ra quân Ngoại hạng Anh khi để thua Brighton & Hove Albion ở sân nhà, Man City thắng trận nhờ Erling Haaland tỏa sáng.
Giá cà phê hôm nay 8/8: Biến động trái chiều, kỳ hạn đáo hạn hợp đồng quyền chọn cận kề; Đột biến về nhu cầu tiêu thụ cà phê giá rẻ?

Giá cà phê hôm nay 8/8: Biến động trái chiều, kỳ hạn đáo hạn hợp đồng quyền chọn cận kề; Đột biến về nhu cầu tiêu thụ cà phê giá rẻ?

Baoquocte.vn. Giá cà phê biến động trái chiều trong tuần qua, giảm mạnh ở New York do lực bán hàng vụ mới ?
Giá tiêu hôm nay 8/8, thị trường trầm lắng, động lực để giá tiêu cuối năm cao hơn năm ngoái dần bị triệt tiêu

Giá tiêu hôm nay 8/8, thị trường trầm lắng, động lực để giá tiêu cuối năm cao hơn năm ngoái dần bị triệt tiêu

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước ổn định ở một số địa phương, giao dịch từ 71.500 - 74.000 đ/kg.
Suy thoái kinh tế thế giới nếu xảy ra, sẽ tác động tới Việt Nam ở mức vừa phải

Suy thoái kinh tế thế giới nếu xảy ra, sẽ tác động tới Việt Nam ở mức vừa phải

Baoquocte.vn. Theo TS Nguyễn Đức Kiên, suy thoái kinh tế thế giới nếu xảy ra sẽ tác động tới Việt Nam ở mức vừa phải.
Việt Nam-Bờ Biển Ngà tăng cường kết nối kinh doanh, không để uổng phí tiềm năng của nhau

Việt Nam-Bờ Biển Ngà tăng cường kết nối kinh doanh, không để uổng phí tiềm năng của nhau

Baoquocte.vn. Ngày 4/8, Đại sứ quán Việt Nam tại Morocco kiêm nhiệm phối hợp Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo trực tuyến Kết nối kinh doanh Việt Nam-Bờ Biển Ngà.
Giá tiêu hôm nay 7/8, thị trường ‘loạn giá’, không nên vay tiền trữ hàng, tiêu Việt giữ vị trí số 1 tại Hàn Quốc

Giá tiêu hôm nay 7/8, thị trường ‘loạn giá’, không nên vay tiền trữ hàng, tiêu Việt giữ vị trí số 1 tại Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương, giao dịch từ 71.500 - 74.000 đ/kg.
Những KCN làm nên thành công trong thu hút đầu tư của Quảng Nam

Những KCN làm nên thành công trong thu hút đầu tư của Quảng Nam

Baoquocte.vn. Khu Công nghiệp (KCN) Bắc Chu Lai, KCN Tam Thăng, KCN Tam Thăng mở rộng do Công ty phát triển hạ tầng KCN Chu Lai làm chủ đầu tư đang nổi lên là hai trong ...
Xu hướng ‘chuộng’ căn hộ sơ cấp ở Hà Nội

Xu hướng ‘chuộng’ căn hộ sơ cấp ở Hà Nội

Baoquocte.vn. Nhiều người vẫn luôn ưu tiên căn hộ sơ cấp bởi đây là sản phẩm mới hoàn toàn, chưa bị khấu hao qua thời gian sử dụng và có giá thành hợp lý.
Bất động sản mới nhất: Khan hiếm nguồn cung, giá đều đặn tăng, nỗi lo nợ xấu; thị trường địa ốc Bắc Ninh sẽ hạ nhiệt?

Bất động sản mới nhất: Khan hiếm nguồn cung, giá đều đặn tăng, nỗi lo nợ xấu; thị trường địa ốc Bắc Ninh sẽ hạ nhiệt?

Baoquocte.vn. Nguồn cung căn hộ ngày càng giảm, giá bán tăng đều, nợ xấu có nhiều biến động… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Hà Lan: Các nhà đầu tư lớn ồ ạt mua nhà nghỉ dưỡng

Hà Lan: Các nhà đầu tư lớn ồ ạt mua nhà nghỉ dưỡng

Baoquocte.vn. Thống kê mới cho thấy các nhà đầu tư lớn đang ồ ạt mua bất động sản để làm nhà nghỉ dưỡng tại Hà Lan.
Bất động sản mới nhất: ‘Ông lớn’ địa ốc đề xuất cho doanh nghiệp mua nhà ở xã hội, thị trường lệch pha cung cầu, thủ tục sang tên sổ đỏ đang thế chấp

Bất động sản mới nhất: ‘Ông lớn’ địa ốc đề xuất cho doanh nghiệp mua nhà ở xã hội, thị trường lệch pha cung cầu, thủ tục sang tên sổ đỏ đang thế chấp

Baoquocte.vn. Các 'ông lớn' địa ốc như Vinhomes, Sun Group, Bitexco nêu đề xuất về nhà ở xã hội, giá chung cư TPHCM tăng cao… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Tập đoàn Hưng Thịnh hợp tác chiến lược với Kone Việt Nam kiến tạo đô thị thông minh và bền vững

Tập đoàn Hưng Thịnh hợp tác chiến lược với Kone Việt Nam kiến tạo đô thị thông minh và bền vững

Baoquocte.vn. Ngày 30/7, tại MerryLand Quy Nhơn, Tập đoàn Hưng Thịnh đã ký kết hợp tác chiến lược với KONE Việt Nam-đây là tập đoàn dẫn đầu trong ngành thang máy, thang cuốn có trụ sở ...
Nguồn cung nhà ở thương mại tiếp tục giảm mạnh

Nguồn cung nhà ở thương mại tiếp tục giảm mạnh

Sáu tháng đầu năm 2022 cả nước hoàn thành 22 dự án nhà ở thương mại, chỉ bằng 47% so với quý IV/2021 và bằng 54% so với cùng kỳ.
Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Baoquocte.vn. Chính sách tiền tệ và tài khóa dường như được thắt chặt để chống lạm phát thay vì để phục hồi sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng.
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 8/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 8/2022?

Baoquocte.vn. Lãi suất ngân hàng tháng 8/2022 ghi nhận, tiền gửi ở những kỳ hạn dài từ 12-36 tháng, SCB là ngân hàng chiếm thứ hạng lãi suất cao nhất.
Thị trường chứng khoán ASEAN có nhiều tín hiệu tích cực hậu mở cửa

Thị trường chứng khoán ASEAN có nhiều tín hiệu tích cực hậu mở cửa

Baoquocte.vn. Theo nhóm nghiên cứu và quản lý danh mục đầu tư tại FSMOne.com, thị trường chứng khoán khu vực ASEAN sẽ tiếp tục có nhiều dấu hiệu lạc quan.
Công ty Thái Lan khuyến nghị đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam

Công ty Thái Lan khuyến nghị đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam

Baoquocte.vn. Bà Chavinda Hanratanakool, Giám đốc điều hành Công ty KTAM đã đưa ra khuyến nghị nên đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 7/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 7/2022?

Baoquocte.vn. Lãi suất ngân hàng VietinBank ở mức 0,25%, áp dụng cho gửi tiền trực tuyến và là mức cao nhất so với các ngân hàng.
Chính sách tiền tệ trong vòng xoáy lạm phát sẽ như thế nào?

Chính sách tiền tệ trong vòng xoáy lạm phát sẽ như thế nào?

Baoquocte.vn. Ngân hàng Nhà nước sẽ điều chỉnh chính sách tiền tệ ra sao trong vòng xoáy lạm phát?
Phiên bản di động