Làm thế nào để tăng hiệu quả FDI?

Khánh An
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Báo cáo thường niên FDI năm 2021 nhắc đến 5 hình thức đầu tư núp bóng và khuyến nghị ưu tiên hoàn thiện hệ thống thông tin quốc gia về FDI.
Vai trò của FDI trong tăng trưởng GDP của Việt Nam ngày càng quan trọng. Ảnh minh họa
Vai trò của FDI trong tăng trưởng GDP của Việt Nam ngày càng quan trọng. (Nguồn: Báo Đầu tư)

Có gì trong Báo cáo thường niên FDI năm 2021

“Nhiều vấn đề chúng tôi đặt ra trong Báo cáo đầu tiên này, như 5 ưu điểm, 4 hạn chế, cùng các nguyên nhân. Tuy nhiên, chúng tôi dành nhiều thời lượng cho những tồn tại trong thu hút FDI, từ đó có những khuyến nghị gửi các nhà hoạch định chính sách”, TS. Phan Hữu Thắng, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Nghiên cứu đầu tư quốc tế (ISC), Chủ tịch Hội đồng biên soạn Báo cáo thường niên FDI chia sẻ sau khi công bố Cuốn sách Báo cáo thường niên FDI năm 2021.

Ông Thắng nguyên là Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) nên cũng thẳng thắn nhìn nhận, các ưu điểm của FDI với nền kinh tế Việt Nam được nhắc đến trong Báo cáo vẫn là những ưu điểm đã được nhiều nghiên cứu đánh giá. Đó là vai trò của FDI trong tăng trưởng GDP ngày càng quan trọng, tỷ trọng trong tổng kim ngạch xuất khẩu, đóng góp ngân sách, tạo việc làm, lan tỏa năng suất và công nghệ, phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Tin liên quan
Giải mã sức hút Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ Giải mã sức hút Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ

Tương tự, 4 hạn chế cũng không mới.

Đầu tiên là chất lượng, hiệu quả thu hút và sử dụng FDI chưa cao. Số lượng các dự án có công nghệ tiên tiến, hiện đại, công nghệ châu Âu chỉ khoảng 5%, rất thấp. Chủ yếu là công nghệ trung bình (80%), trong đó 30-40% có xuất xứ từ Trung Quốc. Vẫn còn tới 15% công nghệ lạc hậu.

Hai là, mất cân đối trong thu hút và sử dụng FDI trên địa bàn, FDI phụ thuộc vào một số nước và vùng lãnh thổ châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan. Vốn từ châu Âu chỉ chiếm 8,2% và Mỹ khoảng 4,5%. Sự quá tải về hạ tầng của một số địa phương như Đồng Nai, Bắc Ninh - những địa phương thu hút nhiều vốn FDI.

Ba là, liên kết, tương tác giữa khu vực FDI và khu vực khác của nền kinh tế thiếu chặt chẽ, hiệu ứng lan tỏa về năng suất và công nghệ chưa cao.

Bốn là, các mặt trái trong thu hút, sử dụng FDI chậm được khắc phục, tác động tiêu cực đến phát triển kinh tế, trật tự xã hội và quốc phòng, an ninh.

“Những hạn chế này có nhiều nguyên nhân, nhưng chúng tôi nhận thấy, thể chế, chính sách về FDI vẫn chưa theo kịp yêu cầu phát triển”, TS. Phan Hữu Thắng nói.

Nhưng kết quả khảo sát của nhóm nghiên cứu tại một số địa phương, khu công nghiệp cho thấy: Hầu hết các địa phương nhóm nghiên cứu khảo sát chưa thống kê được vốn FDI thực hiện hàng năm phân theo ngành kinh tế. Số liệu về vốn thực hiện thiếu chính xác và chưa đầy đủ vì thiếu cập nhật thông tin từ doanh nghiệp FDI trên địa bàn.

Vì thế, cho đến nay, chưa có công trình nghiên cứu nào đánh giá một cách nghiêm túc và chuẩn xác về hiệu quả FDI tại Việt Nam.

“Điều này cho thấy, một phần chính quyền các cấp quá coi trọng khâu xúc tiến, cấp giấy chứng nhận đầu tư, nhưng còn buông lỏng quản lý dự án sau cấp phép”, Báo cáo Đầu tư FDI năm 2021 viết.

Yêu cầu tăng cường giám sát, bắt đầu từ kết nối thông tin

TS. Ngô Công Thành, thành viên Hội đồng biên soạn cho biết, khuyến nghị đầu tiên và quan trọng nhất vẫn là hoàn thiện thể chế liên quan đến FDI. Ông Thành nguyên là Phó vụ trưởng Vụ Quản lý quy hoạch (Bộ Kế hoạch và Đầu tư).

“Cần tăng cường sự vào cuộc chủ động, mạnh mẽ, đồng bộ và thực chất của các bộ, ngành, địa phương nhằm kiến tạo môi trường đầu tư kinh doanh công bằng, thông thoáng và minh bạch”, ông Thành nhấn mạnh.

Trong phần hoàn thiện thể chế, ông Thành đặc biệt lưu ý đến tăng cường, giám sát, đánh giá dự án FDI, nhất là tình trạng đầu tư núp bóng mà các chuyên gia xây dựng Báo cáo cho là cần làm sớm.

Theo các chuyên gia, có 5 hình thức đầu tư núp bóng được các chuyên gia đưa ra để nghiên cứu khi nhắc đến hiện tượng đầu tư chui, đầu tư núp bóng.

Một là, thông qua cá nhân Việt Nam lập doanh nghiệp bất động sản, góp vốn dưới 49%.

Hai là, thông qua cá nhân, tổ chức Việt Nam đầu tư tại các vị trí nhạy cảm về an ninh, quốc phòng, sau đó mua lại phần vốn góp.

Ba là, cho cá nhân Việt Nam vay tiền để thành lập doanh nghiệp.

Bốn là, thông qua việc kết hôn, lập doanh nghiệp do vợ, chồng là người Việt Nam đứng tên.

Năm là, đứng sau người Việt Nam để kinh doanh

"Việc kiểm soát khó, nhưng cần phải làm, bắt đầu từ cơ sở dữ liệu thông tin. Chúng tôi có khuyến nghị trực tiếp tới Bộ Kế hoạch và Đầu tư đẩy nhanh tiến độ xây dựng và hoàn thiện hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư nước ngoài”, ông Thành chia sẻ thông tin.

Hệ thống thống tin về FDI đã được triển khai từ năm 2019, nhưng đến nay vận hành chưa hiệu quả, thông tin các dự án FDI chưa được cập nhật, chưa kết nối với các doanh nghiệp FDI với cơ quan quản lý đầu tư ở địa phương và toàn quốc.

Báo cáo khuyến nghị, để nhanh chóng đưa hệ thống thông tin quốc gia về FDI đi vào vận hành thông suốt, hiệu quả, đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng môi trường kết nối, chia sẻ, trao đổi thông tin, cơ sở dữ liệu trong hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về FDI trên phạm vi toàn quốc...

Đề xuất với Chính phủ giao nhiệm vụ cho các bộ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin, cơ sở dữ liệu thuộc phạm vi quản lý vào hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về FDI trên môi trường mạng theo quy định; phối hợp ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, hướng dẫn về đồng bộ, tương thích, truy cập, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan nhà nước, đảm bảo sự kết nối thông suốt và an toàn thông tin của hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về FDI; hướng dẫn việc thực hiện pháp luật về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trong việc xây dựng và vận hành hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về FDI,

Các chính sách khác cần hoàn thiện được đề cập đến là phát triển công nghiệp hỗ trợ, thúc đẩy liên kết và lan tỏa FDI; đổi mới và đa dạng hóa công tác xúc tiến đầu tư.

Trong các đề xuất được đưa vào nhóm các giải pháp phụ trợ, các chuyên gia đề nghị thành lập 1 cơ quan quản lý chuyên trách riêng về FDI, tối thiểu là cấp Tổng cục, như Tổng cục Đầu tư nước ngoài.

Cơ quan này sẽ gắn kết các hoạt động đầu tư nước ngoài trong và ngoài khu công nghiệp, khu kinh tế, hoạt động xúc tiến đầu tư vào một đầu mới, với các cơ chế phối hợp chặt chẽ, rõ ràng với các bộ, ngành và địa phương.

Đặc biệt, các chuyên gia cũng dành 3 nhóm khuyến nghị gửi tới các nhà đầu tư.

Một là, chủ động tìm hiểu thông tin về môi trường đầu tư và tiềm năng thị trường Việt Nam.

Hai là, cường liên kết để nâng cao hiệu quả vận động chính sách.

Ba là, gia tăng liên kết với đối tác nội địa và lao động tại địa phương.

"Điều chúng tôi thấy rõ qua quá trình làm việc, cũng như nghiên cứu về FDI, chất lượng nhà đầu tư FDI phụ thuộc rất lớn vào chất lượng thể chế, chất lượng môi trường kinh doanh", TS. Lê Hữu Quang Huy, thành viên Hội đồng biện soạn nói. Ông nguyên là Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư miền Trung (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), nguyên Tham tán kinh tế Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản.

Vốn đầu tư nước ngoài đang chảy mạnh vào Việt Nam

Vốn đầu tư nước ngoài đang chảy mạnh vào Việt Nam

Trong 4 tháng đầu năm, đã có 10,8 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam. Trong đó, vốn đầu tư ...

Đầu năm, thu hút FDI tăng trưởng ngoạn mục

Đầu năm, thu hút FDI tăng trưởng ngoạn mục

Thu hút vốn đầu tư nước ngoài năm 2021 không phải chỉ là 31,15 tỷ USD, mà lên tới 38,85 tỷ USD, tăng 25,2% so ...

(theo Báo Đầu tư)

Đọc thêm

Thủ tướng Anh: ‘Kỷ nguyên vàng’ trong quan hệ với Trung Quốc đã khép lại

Thủ tướng Anh: ‘Kỷ nguyên vàng’ trong quan hệ với Trung Quốc đã khép lại

Baoquocte.vn. Thủ tướng Anh Rishi Sunak một lần nữa khẳng định Trung Quốc là ‘thách thức mang tính hệ thống’.
Khủng hoảng năng lượng: Czech có bước tiến mới, Giáng sinh châu Âu bớt lung linh để tiết kiệm điện

Khủng hoảng năng lượng: Czech có bước tiến mới, Giáng sinh châu Âu bớt lung linh để tiết kiệm điện

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng, Czech đã đạt được một nửa mục tiêu giảm tiêu thụ 800 triệu m³ khí đốt so với mùa Đông năm ngoái.
Soi kèo World Cup hôm nay: Kèo Ecuador vs Senegal - Đương kim vô địch châu Phi buộc phải thắng

Soi kèo World Cup hôm nay: Kèo Ecuador vs Senegal - Đương kim vô địch châu Phi buộc phải thắng

Baoquocte.vn. Senegal khát khao chiến thắng để đi tiếp World Cup 2022 nhưng Ecuador là đối thủ không dễ đánh bại qua 2 màn trình diễn ấn tượng từ đầu giải.
Giá xăng dầu hôm nay 29/11: Giảm sâu; sớm khắc phục tình trạng 'càng bán, càng lỗ'

Giá xăng dầu hôm nay 29/11: Giảm sâu; sớm khắc phục tình trạng 'càng bán, càng lỗ'

Baoquocte.vn. Giá xăng dầu hôm nay 29/11, dầu thế giới đang giảm, dự báo giá trong nước sẽ giảm tại kỳ điều chỉnh tới.
Giá heo hơi hôm nay 29/11: Giá heo hơi giảm mạnh 5.000 đồng/kg, các nguồn tiêu thụ chung xu hướng đi xuống

Giá heo hơi hôm nay 29/11: Giá heo hơi giảm mạnh 5.000 đồng/kg, các nguồn tiêu thụ chung xu hướng đi xuống

Baoquocte.vn. Giá heo hơi hôm nay 29/11 tại khu vực miền Trung, Tây Nguyên, giá heo hơi biến động trong khoảng 1.000 - 5.000 đồng/kg.
Tuyên dương tác giả trẻ dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh

Tuyên dương tác giả trẻ dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp mặt, động viên và tuyên dương tác giả trẻ Nguyễn Bình đã dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh.
Khủng hoảng năng lượng: Czech có bước tiến mới, Giáng sinh châu Âu bớt lung linh để tiết kiệm điện

Khủng hoảng năng lượng: Czech có bước tiến mới, Giáng sinh châu Âu bớt lung linh để tiết kiệm điện

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng, Czech đã đạt được một nửa mục tiêu giảm tiêu thụ 800 triệu m³ khí đốt so với mùa Đông năm ngoái.
Ngành công nghiệp Nga vượt qua ‘cơn bão’ kinh tế tốt hơn dự kiến

Ngành công nghiệp Nga vượt qua ‘cơn bão’ kinh tế tốt hơn dự kiến

Baoquocte.vn. Sản lượng công nghiệp tính theo năm của Nga chỉ giảm 2,6% vào tháng 10, thấp hơn mức dự báo trước đó.
Không chốt được giá trần dầu Nga, EU sẽ thực hiện biện pháp mạnh; vì sao ngân sách Moscow sẽ mất hơn 1,2 nghìn tỷ Ruble?

Không chốt được giá trần dầu Nga, EU sẽ thực hiện biện pháp mạnh; vì sao ngân sách Moscow sẽ mất hơn 1,2 nghìn tỷ Ruble?

Baoquocte.vn. Các nước EU không đạt được đồng thuận về áp trần giá dầu thô của Nga được vận chuyển bằng đường biển.
Giá vàng hôm nay 29/11, Giá vàng bất ngờ đảo chiều, củng cố vai trò trú ẩn, vẫn phải ‘canh me’ Fed, vàng SJC còn thăm dò

Giá vàng hôm nay 29/11, Giá vàng bất ngờ đảo chiều, củng cố vai trò trú ẩn, vẫn phải ‘canh me’ Fed, vàng SJC còn thăm dò

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 29/11, Giá vàng tăng lên mức cao nhất trong hơn một tuần. Giới đầu tư chờ đợi động thái của Fed. Vàng SJC tăng nhẹ.
Gazprom ra thông báo mới về nguồn cung khí đốt cho Moldova, nhấn mạnh một điều

Gazprom ra thông báo mới về nguồn cung khí đốt cho Moldova, nhấn mạnh một điều

Baoquocte.vn. Ngày 28/11, Tập đoàn năng lượng Gazprom của Nga cho biết, sẽ không giảm lượng khí đốt cung cấp cho Moldova.
Áp trần giá dầu Nga: Mỹ và đồng minh đang vướng ở đâu? Chuyên gia lo thị trường náo loạn

Áp trần giá dầu Nga: Mỹ và đồng minh đang vướng ở đâu? Chuyên gia lo thị trường náo loạn

Baoquocte.vn. Mỹ và G7 muốn giới hạn giá dầu Nga. Tuy vậy, những quốc gia này chưa đưa ra một con số sẽ gây áp lực thực sự lên Điện Kremlin.
Bất động sản mới nhất: Nhà đầu tư và giới đầu cơ ‘nằm chờ’, 10 doanh nghiệp sẽ bị thanh tra, dừng triển khai 5 dự án ở Hải Dương

Bất động sản mới nhất: Nhà đầu tư và giới đầu cơ ‘nằm chờ’, 10 doanh nghiệp sẽ bị thanh tra, dừng triển khai 5 dự án ở Hải Dương

Baoquocte.vn. Chuyên gia nhận về thị trường, danh sách 10 doanh nghiệp có dự án bị thanh tra, dừng triển khai 5 dự án… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Thu hồi quyết định gia hạn dự án 30 triệu USD, thủ tục chuyển đổi đất nông nghiệp

Bất động sản mới nhất: Thu hồi quyết định gia hạn dự án 30 triệu USD, thủ tục chuyển đổi đất nông nghiệp

Baoquocte.vn. Không cấp phép dự án mới cho nhà đầu tư đang vi phạm, thu hồi Quyết định gia hạn cho dự án Bến Thành-Hồ Tràm… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Tồn kho cao ‘báo động’, Hà Nội kiểm tra việc xử lý vi phạm đất đai, loại hình địa ốc nào đang hút khách?

Bất động sản mới nhất: Tồn kho cao ‘báo động’, Hà Nội kiểm tra việc xử lý vi phạm đất đai, loại hình địa ốc nào đang hút khách?

Baoquocte.vn. Hàng tồn kho cao nhưng giá bán vẫn tăng, nhu cầu tìm mua nhà đất tăng 5%, Hải Dương dừng xử lý đất dôi dư, xen kẹp… là những tin bất động sản (BĐS) mới ...
Bất động sản mới nhất: Khách hàng lo bị ‘ngược đãi’ thay vì ‘ưu đãi’, giá chung cư Hà Nội giảm, điều kiện bán nhà cũ thuộc sở hữu Nhà nước

Bất động sản mới nhất: Khách hàng lo bị ‘ngược đãi’ thay vì ‘ưu đãi’, giá chung cư Hà Nội giảm, điều kiện bán nhà cũ thuộc sở hữu Nhà nước

Baoquocte.vn. Chuyên gia nói doanh nghiệp không nên đợi được 'bơm' thêm tín dụng; giá chung cư Hà Nội có dấu hiệu giảm… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Quả bóng ‘không có khả năng phình to và vỡ’, nghịch lý giá tăng dù ế ẩm, Hà Nội ra quyết định liên quan KĐT Thanh Hà

Bất động sản mới nhất: Quả bóng ‘không có khả năng phình to và vỡ’, nghịch lý giá tăng dù ế ẩm, Hà Nội ra quyết định liên quan KĐT Thanh Hà

Baoquocte.vn. Thị trường 'khó khăn toàn tập', thiếu nguồn cung trầm trọng; không bán được hàng nhưng giá vẫn tăng tới 10%… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Nhiều chủ đầu tư, sàn giao dịch điêu đứng; không thể tránh khỏi ‘làn sóng’ cắt lỗ; viên chức có thể được bố trí nhà ở công vụ

Bất động sản mới nhất: Nhiều chủ đầu tư, sàn giao dịch điêu đứng; không thể tránh khỏi ‘làn sóng’ cắt lỗ; viên chức có thể được bố trí nhà ở công vụ

Baoquocte.vn. Thị trường khó khăn, nhà đầu tư chật vật tìm cách tồn tại, HoREA nêu giải pháp gỡ khó... là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 28/11: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... Đồng bạc xanh giảm và sẽ còn sóng gió, Euro tăng

Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 28/11: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... Đồng bạc xanh giảm và sẽ còn sóng gió, Euro tăng

Baoquocte.vn. Cập nhật tỷ giá ngoại tệ hôm nay 28/11, tỷ giá USD, Euro, AUD, CAD, Bảng Anh, Yen Nhật, tỷ giá hối đoái...Đồng bạc xanh giảm và sẽ còn sóng gió, Euro tăng.
Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 25/11: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... Đồng bạc xanh tiếp tục rớt thảm, Yen Nhật, Euro, Bảng Anh tăng.

Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 25/11: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... Đồng bạc xanh tiếp tục rớt thảm, Yen Nhật, Euro, Bảng Anh tăng.

Baoquocte.vn. Cập nhật tỷ giá ngoại tệ hôm nay 25/11, tỷ giá USD, Euro, AUD, CAD, Bảng Anh, Yen Nhật, tỷ giá hối đoái... Đồng bạc xanh rớt thảm, Yen Nhật, Euro, Bảng Anh tăng.
Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 24/11: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... Fed đồng thuận giảm tốc, đồng bạc xanh rớt thảm

Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 24/11: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... Fed đồng thuận giảm tốc, đồng bạc xanh rớt thảm

Baoquocte.vn. Cập nhật tỷ giá ngoại tệ hôm nay 24/11, tỷ giá USD, Euro, AUD, CAD, Bảng Anh, Yen Nhật, tỷ giá hối đoái... Fed đồng thuận giảm tốc, đồng bạc xanh rớt thảm.
Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 23/11: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... 'Khẩu vị' rủi ro phục hồi, đồng bạc xanh quay đầu giảm

Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 23/11: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... 'Khẩu vị' rủi ro phục hồi, đồng bạc xanh quay đầu giảm

Baoquocte.vn. Cập nhật tỷ giá ngoại tệ hôm nay 23/11, tỷ giá USD, Euro, AUD, CAD, Bảng Anh, Yen Nhật, tỷ giá hối đoái...
Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 22/11: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... Trú ẩn an toàn, đồng bạc xanh tăng

Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 22/11: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... Trú ẩn an toàn, đồng bạc xanh tăng

Baoquocte.vn. Cập nhật tỷ giá ngoại tệ hôm nay 22/11, tỷ giá USD, Euro, AUD, CAD, Bảng Anh, Yen Nhật, tỷ giá hối đoái... Đồng bạc xanh tăng.
Thị trường chứng khoán Qatar sẽ khởi sắc vì... World Cup 2022?

Thị trường chứng khoán Qatar sẽ khởi sắc vì... World Cup 2022?

Baoquocte.vn. Thị trường chứng khoán các nước đăng cai World Cup thường tăng trưởng vượt trội hơn trong thời gian trước, trong và sau khi diễn ra giải đấu.
Phiên bản di động