Lan tỏa làn điệu Xoan của miền đất Tổ

Đỗ Xuân Nhuần
TGVN. Hát Xoan là di sản văn hóa phi vật thể độc đáo của vùng Đất Tổ, tương truyền do vua Hùng truyền dạy cho dân từ ngày mở nước.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
lan toa lan dieu xoan Đón bằng UNESCO ghi danh Hát Xoan là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại
lan toa lan dieu xoan Hát Xoan trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại
lan toa lan dieu xoan
Du khách quốc tế tham gia hát Xoan tại đình cổ Hùng Lô, Tp. Việt Trì.

Đây là loại hình dân ca nghi lễ, phong tục, còn gọi là hát cửa đình (khúc môn đình) phục vụ nhu cầu tín ngưỡng của cộng đồng. Hát Xoan là hình thức nghệ thuật đa yếu tố (âm nhạc, hát, múa) nhưng chỉ dùng một nhạc cụ duy nhất là trống.

Nguồn gốc của Hát Xoan ở vùng ven đền Hùng, tỉnh Phú Thọ, sau đó lan tỏa tới các làng quê đôi bờ sông Lô, sông Hồng. Các làng Xoan gốc là: Thét, Phù Đức, Kim Đức, An Thái thuộc thành phố Việt Trì.

Những người hát Xoan thường sống cùng chòm xóm và tổ chức thành phường. Đây là một tổ chức văn nghệ nghiệp dư của những người cùng làng, phần lớn có quan hệ họ hàng với nhau. Người đứng đầu một phường Xoan gọi là ông Trùm. Các thành viên thì gọi trai là Kép, gái là Đào. Mỗi phường Xoan có khoảng 15 đến 18 người. Khi biểu diễn, nam mặc áo the, khăn xếp, quần trắng; nữ mặc áo năm thân, khăn mỏ quạ, áo cánh trắng, yếm điều, thắt lưng bao, dải yếm các mầu, quần lụa, đeo xà tích.

Với những giá trị độc đáo về âm nhạc cổ, kết hợp được yếu tố văn hóa, lịch sử và nghệ thuật thể hiện qua lời ca, làn điệu sinh động, Hát Xoan đã được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế kỷ cho đến tận ngày nay. Năm 2017, Hát Xoan Phú Thọ đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Để góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa cội nguồn, trong đó có Hát Xoan, tỉnh Phú Thọ đã triển khai dự án khoa học ứng dụng công nghệ thông tin tuyên truyền quảng bá di sản văn hóa và danh thắng nhằm thúc đẩy phát triển du lịch Phú Thọ tới các quốc gia trên thế giới. Theo đó, dự án xây dựng các bộ tư liệu bài bản về các di sản và danh thắng, dịch sang 6 thứ tiếng (Anh, Pháp, Trung, Nhật, Hàn và Tây Ban Nha) đăng tải trên các trang thông tin điện tử và sản xuất các video clip có phụ đề để tuyên truyền quảng bá rộng rãi đến đồng bào trong nước và bạn bè thế giới.

lan toa lan dieu xoan

Vang vọng câu hát Xoan

Những câu hát Xoan vang vọng mái đình làng, là hồn quê, là tiếng đồng vọng của cha ông. Dòng chảy của miền truyền thuyết ...

lan toa lan dieu xoan

Hát Xoan - Di sản văn hóa độc đáo của người Việt

Hát Xoan là một di sản văn hóa phi vật thể của vùng đất Tổ Hùng Vương. Nó gắn với giai thoại của thời đại ...

lan toa lan dieu xoan

Hát Xoan: Truyền thuyết về nhân sinh

Chữ “Xoan” được cho là cách gọi chệch đi từ chữ “Xuân” trong tiết Xuân do phải kiêng kỵ một điều gì đó. Theo các ...

Đọc thêm

Mê Công-Lan Thương: Khởi đầu 10 năm mới, cùng xây đắp con đường phát triển hạnh phúc

Mê Công-Lan Thương: Khởi đầu 10 năm mới, cùng xây đắp con đường phát triển hạnh phúc

Đây là tiêu đề bài viết của Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ đăng trên Báo Thế giới & Việt Nam nhân dịp kỷ niệm 10 năm ...
Mười năm Mê Công-Lan Thương cùng nhau phấn đấu, đồng tâm hiệp lực hướng tới tương lai

Mười năm Mê Công-Lan Thương cùng nhau phấn đấu, đồng tâm hiệp lực hướng tới tương lai

Bài viết của Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị nhân dịp kỷ niệm 10 năm Hội nghị Cấp cao Hợp tác Mê Công-Lan ...
Kỷ nguyên Gen Z: Doanh nghiệp bước vào 'cuộc tái cấu trúc' lực lượng lao động từ 2026

Kỷ nguyên Gen Z: Doanh nghiệp bước vào 'cuộc tái cấu trúc' lực lượng lao động từ 2026

Doanh nghiệp tại Đông Nam Á cần nhanh chóng tích hợp các giá trị cốt lõi của Gen Z – từ mục đích, linh hoạt đến hòa nhập và học ...
Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình dự Tọa đàm tài chính và công nghệ Việt Nam-Hoa Kỳ

Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình dự Tọa đàm tài chính và công nghệ Việt Nam-Hoa Kỳ

Sáng 27/3, tại thành phố San Francisco (Hoa Kỳ), Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình dự Tọa đàm tài chính và công nghệ Việt Nam-Hoa Kỳ.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu khắc phục những vấn đề Đoàn thanh tra IUU của EC nêu ra

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu khắc phục những vấn đề Đoàn thanh tra IUU của EC nêu ra

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp về các nhiệm vụ, giải pháp, phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không ...
Châu Phi triển khai các biện pháp khẩn cấp nhằm bảo đảm nguồn cung nhiên liệu

Châu Phi triển khai các biện pháp khẩn cấp nhằm bảo đảm nguồn cung nhiên liệu

Khủng hoảng năng lượng bắt nguồn từ xung đột tại Trung Đông đang lan rộng khắp lục địa châu Phi, buộc nhiều quốc gia phải triển khai các biện pháp ...
TAT kích cầu du lịch nội địa với Lễ hội du lịch Thái Lan 2026

TAT kích cầu du lịch nội địa với Lễ hội du lịch Thái Lan 2026

Cơ quan Du lịch Thái Lan chuẩn bị 'hâm nóng' du lịch nội địa với sự trở lại của sự kiện thường niên chủ lực: Lễ hội du lịch Thái Lan lần thứ 44.
Rộn ràng Ngày hội Du lịch TP.HCM 2026, tung loạt tour hè ưu đãi

Rộn ràng Ngày hội Du lịch TP.HCM 2026, tung loạt tour hè ưu đãi

Chiều 24/3, Sở Du lịch TP.HCM công bố Ngày hội Du lịch TP.HCM lần thứ 22 năm 2026 với chủ đề “Rộn ràng hè về” (Vibrant Summer Fest), diễn ra từ ngày 2 đến 5/4 ...
Vịnh Bái Tử Long lọt danh sách 7 kỳ quan bậc nhất ở Đông Nam Á

Vịnh Bái Tử Long lọt danh sách 7 kỳ quan bậc nhất ở Đông Nam Á

Vịnh Bái Tử Long (tỉnh Quảng Ninh) đang dần khẳng định vị thế khi được Condé Nast Traveler xếp vào danh sách những điểm đến hấp dẫn nhất khu vực.
Đằng sau vai trò của AI trong ngành du lịch

Đằng sau vai trò của AI trong ngành du lịch

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần trở thành công cụ lập kế hoạch cho các chuyến du lịch trong và ngoài nước.
VITM Hà Nội 2026 thúc đẩy chuyển đổi số, tăng trưởng xanh, hướng tới mục tiêu 25 triệu khách quốc tế

VITM Hà Nội 2026 thúc đẩy chuyển đổi số, tăng trưởng xanh, hướng tới mục tiêu 25 triệu khách quốc tế

Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam (VITM Hà Nội 2026) được kỳ vọng tạo cú hích quan trọng cho ngành du lịch trong giai đoạn phục hồi và phát triển bền vững.
Hành khách nên chọn ghế nào trên máy bay để ít thấy rung lắc?

Hành khách nên chọn ghế nào trên máy bay để ít thấy rung lắc?

Vị trí ngồi trên máy bay có thể ảnh hưởng đến cảm giác rung lắc khi máy bay đi qua vùng không khí nhiễu động, theo các chuyên gia.
Hành trình tìm về cội nguồn từ một trải nghiệm sống

Hành trình tìm về cội nguồn từ một trải nghiệm sống

Ra mắt “Whakapapa - Rễ của nước”, tác giả Luke Ngo không chỉ giới thiệu một cuốn sách, mà kể lại một hành trình sống và hiểu văn hóa New Zealand từ bên trong.
Cánh cửa để công chúng Hà Nội tìm hiểu về nghệ thuật bao hàm

Cánh cửa để công chúng Hà Nội tìm hiểu về nghệ thuật bao hàm

Tại Goethe-Institut Hà Nội đã diễn ra buổi trình chiếu tư liệu khép lại chuỗi chương trình nghệ thuật bao hàm cùng nghệ sĩ Áo Michael Turinsky tại Hà Nội.
Thủ đô Hà Nội rộn ràng khai màn Những ngày văn hóa Nga

Thủ đô Hà Nội rộn ràng khai màn Những ngày văn hóa Nga

Tối 23/3, Lễ khai mạc Những ngày văn hóa Nga tại Việt Nam năm 2026 đã được tổ chức trang trọng tại Cung Văn hóa lao động hữu nghị Việt – Xô (Hà Nội).
Tủ sách Thanh niên: Những trang sách chắp cánh khát vọng tuổi trẻ

Tủ sách Thanh niên: Những trang sách chắp cánh khát vọng tuổi trẻ

Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt Tủ sách Thanh niên, giới thiệu tới bạn đọc trẻ một hệ thống ấn phẩm giàu giá trị tư tưởng và cảm hứng sống.
Đưa khán giả sống lại thế giới cổ tích cùng 'Lọ Lem - Chiếc giày thủy tinh'

Đưa khán giả sống lại thế giới cổ tích cùng 'Lọ Lem - Chiếc giày thủy tinh'

Nhà hát Tuổi Trẻ Việt Nam ra mắt phiên bản sân khấu mới của “Lọ Lem - Chiếc giày thủy tinh”, mang đến cách kể khác cho câu chuyện cổ tích quen thuộc.
Thách thức âm nhạc thời AI

Thách thức âm nhạc thời AI

Nếu được sử dụng có trách nhiệm, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể trở thành công cụ giúp âm nhạc lan tỏa nhanh hơn và rộng hơn.
Bắc Ninh đón nhận Bằng ghi danh của UNESCO cho nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

Bắc Ninh đón nhận Bằng ghi danh của UNESCO cho nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

Tối 27/3, tỉnh Bắc Ninh đã tổ chức một số sự kiện ngoại giao văn hoá quan trọng.
Lễ hội Dua Tpeng: Giữ hồn di sản Khmer tại Đồng Nai

Lễ hội Dua Tpeng: Giữ hồn di sản Khmer tại Đồng Nai

Lễ hội Dua Tpeng tại Đồng Nai tái hiện sinh hoạt văn hóa truyền thống của người Khmer, góp phần gìn giữ di sản và tăng cường gắn kết cộng đồng.
Novruz Bayram 2026 lan tỏa thông điệp hội nhập từ không gian văn hóa đa sắc

Novruz Bayram 2026 lan tỏa thông điệp hội nhập từ không gian văn hóa đa sắc

Lễ hội Novruz Bayram 2026 được tổ chức tại Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội (HCCT) tạo nên không gian giao lưu văn hóa quốc tế giàu ý nghĩa.
Festival Phở 2026: Nơi đâu có người Việt ở đó có hương thơm của phở, có tinh thần văn hóa của người Việt Nam

Festival Phở 2026: Nơi đâu có người Việt ở đó có hương thơm của phở, có tinh thần văn hóa của người Việt Nam

Tối 20/3, tại phường Thiên Trường, tỉnh Ninh Bình, Festival Phở 2026 với chủ đề “Phở Việt - Di sản sống trong lòng thời đại” đã chính thức khai mạc.
Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Phường Vĩnh Hưng (Hà Nội) vừa tổ chức Lễ công bố Quyết định ghi danh “Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì” vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Chiêm ngưỡng bản Kinh Koran quý hiếm từ thời Trung cổ tại Thổ Nhĩ Kỳ

Chiêm ngưỡng bản Kinh Koran quý hiếm từ thời Trung cổ tại Thổ Nhĩ Kỳ

Bảo tàng Nghệ thuật Thổ Nhĩ Kỳ và Hồi giáo tại thành phố Bursa vừa đưa ra trưng bày một bản Kinh Koran khổ lớn hiếm có từ thế kỷ XIV.
Phiên bản di động