Lan tỏa làn điệu Xoan của miền đất Tổ

Đỗ Xuân Nhuần
TGVN. Hát Xoan là di sản văn hóa phi vật thể độc đáo của vùng Đất Tổ, tương truyền do vua Hùng truyền dạy cho dân từ ngày mở nước.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
lan toa lan dieu xoan Đón bằng UNESCO ghi danh Hát Xoan là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại
lan toa lan dieu xoan Hát Xoan trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại
lan toa lan dieu xoan
Du khách quốc tế tham gia hát Xoan tại đình cổ Hùng Lô, Tp. Việt Trì.

Đây là loại hình dân ca nghi lễ, phong tục, còn gọi là hát cửa đình (khúc môn đình) phục vụ nhu cầu tín ngưỡng của cộng đồng. Hát Xoan là hình thức nghệ thuật đa yếu tố (âm nhạc, hát, múa) nhưng chỉ dùng một nhạc cụ duy nhất là trống.

Nguồn gốc của Hát Xoan ở vùng ven đền Hùng, tỉnh Phú Thọ, sau đó lan tỏa tới các làng quê đôi bờ sông Lô, sông Hồng. Các làng Xoan gốc là: Thét, Phù Đức, Kim Đức, An Thái thuộc thành phố Việt Trì.

Những người hát Xoan thường sống cùng chòm xóm và tổ chức thành phường. Đây là một tổ chức văn nghệ nghiệp dư của những người cùng làng, phần lớn có quan hệ họ hàng với nhau. Người đứng đầu một phường Xoan gọi là ông Trùm. Các thành viên thì gọi trai là Kép, gái là Đào. Mỗi phường Xoan có khoảng 15 đến 18 người. Khi biểu diễn, nam mặc áo the, khăn xếp, quần trắng; nữ mặc áo năm thân, khăn mỏ quạ, áo cánh trắng, yếm điều, thắt lưng bao, dải yếm các mầu, quần lụa, đeo xà tích.

Với những giá trị độc đáo về âm nhạc cổ, kết hợp được yếu tố văn hóa, lịch sử và nghệ thuật thể hiện qua lời ca, làn điệu sinh động, Hát Xoan đã được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế kỷ cho đến tận ngày nay. Năm 2017, Hát Xoan Phú Thọ đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Để góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa cội nguồn, trong đó có Hát Xoan, tỉnh Phú Thọ đã triển khai dự án khoa học ứng dụng công nghệ thông tin tuyên truyền quảng bá di sản văn hóa và danh thắng nhằm thúc đẩy phát triển du lịch Phú Thọ tới các quốc gia trên thế giới. Theo đó, dự án xây dựng các bộ tư liệu bài bản về các di sản và danh thắng, dịch sang 6 thứ tiếng (Anh, Pháp, Trung, Nhật, Hàn và Tây Ban Nha) đăng tải trên các trang thông tin điện tử và sản xuất các video clip có phụ đề để tuyên truyền quảng bá rộng rãi đến đồng bào trong nước và bạn bè thế giới.

lan toa lan dieu xoan

Vang vọng câu hát Xoan

Những câu hát Xoan vang vọng mái đình làng, là hồn quê, là tiếng đồng vọng của cha ông. Dòng chảy của miền truyền thuyết ...

lan toa lan dieu xoan

Hát Xoan - Di sản văn hóa độc đáo của người Việt

Hát Xoan là một di sản văn hóa phi vật thể của vùng đất Tổ Hùng Vương. Nó gắn với giai thoại của thời đại ...

lan toa lan dieu xoan

Hát Xoan: Truyền thuyết về nhân sinh

Chữ “Xoan” được cho là cách gọi chệch đi từ chữ “Xuân” trong tiết Xuân do phải kiêng kỵ một điều gì đó. Theo các ...

Đọc thêm

Chủ tịch Fed không đưa quan điểm riêng về lãi suất, quyết định tiếp theo phụ thuộc vào đâu?

Chủ tịch Fed không đưa quan điểm riêng về lãi suất, quyết định tiếp theo phụ thuộc vào đâu?

Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục giữ lãi suất trong vùng 3,5-3,75%, nhưng chưa thống nhất về lộ trình tiếp theo.
Thủ tướng Ấn Độ thăm Indonesia: Nỗ lực làm mới và định hình lại quan hệ với ASEAN

Thủ tướng Ấn Độ thăm Indonesia: Nỗ lực làm mới và định hình lại quan hệ với ASEAN

Ấn Độ ngày càng tăng cường quan hệ với các đối tác ASEAN nhằm duy trì cân bằng chiến lược và mở rộng không gian hợp tác khu vực.
Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi)

Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi)

Sáng 9/7, tại Phiên họp thứ 4 (thường kỳ tháng 7), Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi).
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng dự lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng dự lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam

Tỉnh Đồng Tháp tổ chức Lễ truy điệu, an táng 68 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh qua các thời kỳ chiến ...
ASEAN duy trì thế cân bằng giữa các nước lớn

ASEAN duy trì thế cân bằng giữa các nước lớn

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn tiếp tục gia tăng, ASEAN vẫn kiên trì theo đuổi cách tiếp cận cân bằng.
Điều gì đang khiến 'thành trì' ô tô Đức rung chuyển trước xe điện Trung Quốc?

Điều gì đang khiến 'thành trì' ô tô Đức rung chuyển trước xe điện Trung Quốc?

Điều gì đang khiến 'thành trì' ô tô Đức rung chuyển trước xe điện Trung Quốc?
Giữa biển cỏ mênh mông

Giữa biển cỏ mênh mông

Tôi đến đất nước Mông Cổ vào một ngày đầu Hạ. Từ sân bay Incheon (Hàn Quốc) qua hơn 3,5 giờ bay, tôi đã đáp xuống sân bay thủ đô Ulaanbaatar.
Nhu cầu du lịch chữa bệnh của Mỹ bất ngờ tăng, thị trường nào đang được hưởng lợi?

Nhu cầu du lịch chữa bệnh của Mỹ bất ngờ tăng, thị trường nào đang được hưởng lợi?

Theo CNN, người dân Mỹ đang lựa chọn nhiều quốc gia châu Á làm điểm đến du lịch kết hợp chữa bệnh.
Du lịch Việt Nam: Từ sức bật mới đến khát vọng vươn tầm khu vực

Du lịch Việt Nam: Từ sức bật mới đến khát vọng vươn tầm khu vực

Nhân Ngày Du lịch Việt Nam (9/7), nhìn lại chặng đường vừa qua thấy một bức tranh nhiều điểm sáng, đồng thời mở ra kỳ vọng.
AI lên kế hoạch, du khách vẫn cần giữ 'gu' riêng khi khám phá thế giới

AI lên kế hoạch, du khách vẫn cần giữ 'gu' riêng khi khám phá thế giới

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi cách nhiều người chuẩn bị cho một chuyến đi, từ tìm kiếm điểm đến, xây dựng lịch trình hay lựa chọn nơi lưu trú.
Italy là điểm đến du lịch số một châu Âu mùa Hè này

Italy là điểm đến du lịch số một châu Âu mùa Hè này

Italy dẫn đầu du lịch châu Âu năm 2026 với lượng khách quốc tế tăng mạnh, tỷ lệ lấp đầy cơ sở lưu trú vượt Tây Ban Nha và Pháp.
Việt Nam là điểm đến hội tụ nhiều trải nghiệm khác biệt

Việt Nam là điểm đến hội tụ nhiều trải nghiệm khác biệt

Tạp chí Paris Match số ra đầu tháng 7 dành bài viết dài giới thiệu Việt Nam như một điểm đến hội tụ nhiều trải nghiệm khác biệt.
Nâng cao vai trò Việt Nam trong hợp tác văn hóa - xã hội ASEAN

Nâng cao vai trò Việt Nam trong hợp tác văn hóa - xã hội ASEAN

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịvừa ban hành Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN tại Việt Nam.
Lãnh địa của kỷ nguyên số

Lãnh địa của kỷ nguyên số

Cuốn sách ‘Chủ nghĩa phong kiến công nghệ’ của Yanis Varoufakis đặt ra câu hỏi lớn về quyền lực, tự do và tương lai của con người trong kỷ nguyên số.
Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh vừa ra mắt độc giả tiểu thuyết đầu tay có tên ‘Thép dưới cỏ’ viết về sự kiện Tà Mây - Làng Vây của binh chủng Tăng - Thiết giáp.
Ẩm thực gây ấn tượng đặc biệt tại Festival văn hoá 'Rực rỡ Việt Nam'

Ẩm thực gây ấn tượng đặc biệt tại Festival văn hoá 'Rực rỡ Việt Nam'

Sự kiện Festival văn hoá "Rực rỡ Việt Nam" diễn ra từ 26-28/6 tại Czech thu hút sự tham gia của đông đảo cộng đồng người Việt và bạn bè quốc tế.
Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Cục Điện ảnh phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) tổ chức lễ khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026.
‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh’: Khi thành công bắt đầu từ việc tránh những sai lầm

‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh’: Khi thành công bắt đầu từ việc tránh những sai lầm

Cuốn sách ‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh– 52 sai lầm cần tránh trong đời’ của nhà văn, doanh nhân người Thụy Sỹ Rolf Dobelli mang đến một góc nhìn mới.
Summer Camp Re:Craft 2026: Kết nối sinh viên với di sản làng nghề Hà Nội

Summer Camp Re:Craft 2026: Kết nối sinh viên với di sản làng nghề Hà Nội

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Xưởng Thiết kế mùa Hè "Summer Camp Re:Craft 2026 – Làng nghề tái sinh" đã chính thức khởi động.
Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Lộ diện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn giữa sa mạc Ai Cập

Các nhà khảo cổ phát hiện đô thị Byzantine gần như nguyên vẹn tại Ai Cập, hé lộ nhiều dấu tích quý giá về đời sống cách đây 1.600 năm.
Đà Nẵng tăng nguồn lực bảo tồn và phát huy nghệ thuật Bài Chòi

Đà Nẵng tăng nguồn lực bảo tồn và phát huy nghệ thuật Bài Chòi

HĐND TP. Đà Nẵng vừa thông qua nghị quyết hỗ trợ bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật Bài Chòi giai đoạn 2026-2030.
Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Hội đồng Anh mở chương trình tài trợ CTC 2026, hỗ trợ nghệ sĩ Việt Nam hợp tác với đối tác Vương quốc Anh trong nhiều lĩnh vực sáng tạo.
Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa phê duyệt dự án khai quật khảo cổ tổng thể di tích lịch sử - văn hóa, kiến trúc nghệ thuật đền thờ Nguyễn Văn Nghi.
Tò he Việt Nam: Nặn hình di sản, gửi gắm bản sắc Việt ra thế giới

Tò he Việt Nam: Nặn hình di sản, gửi gắm bản sắc Việt ra thế giới

Giữa guồng quay của công nghệ và đồ chơi hiện đại, tò he, món quà quê mộc mạc làm từ bột nếp, vẫn âm thầm giữ một vị trí đặc biệt trong lòng di sản ...
Phiên bản di động