Luật nhập cư lao động lành nghề của Đức: Bài toán thách thức về nhân lực (Kỳ I)

Nguyễn Hữu Tráng
TGVN. Việc nước Đức thiếu hụt lao động ngành nghề trong nhiều lĩnh vực có thể mở ra cơ hội cho lao động Việt Nam mong muốn sinh sống, học tập và làm việc tại Đức.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Không kích ở Idlib: NATO lên án Chính phủ Syria tấn công 'bừa bãi', Đức gọi là 'tội ác chiến tranh'
luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Festival văn hóa sắc màu các dân tộc Việt Nam tại Đức
luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i
Luật nhập cư lao động lành nghề do Quốc hội Đức thông qua sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2020. (Nguồn: Pixabay)

Sau khi được Quốc hội Đức thông qua ngày 15/8/2019, Luật nhập cư lao động lành nghề sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2020, trừ một số điều khoản sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2024 hoặc sau khi được công bố (Điều 54).

Về hình thức, Luật này sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung của Luật về cư trú của người nước ngoài sửa đổi năm 2008, Luật xã hội sửa đổi năm 1997, Luật về xác định chuyên môn ngành nghề sửa đổi năm 2017, Nghị định về Quy chế bác sĩ liên bang sửa đổi năm 2016, Luật về hành nghề nha khoa sửa đổi lần cuối năm 2016, Luật về ngành nghề điều dưỡng sửa đổi năm 2017, Luật về chăm sóc sức khỏe người già sửa đổi năm 2017, Luật tỵ nạn sửa đổi năm 2008 và hàng loạt những văn bản quy phạm pháp luật khác.

Về nội dung, Luật được thông qua ngày 15/8/2019 có nhiều thay đổi được coi là đột phá, nhằm xử lý vấn đề thiếu hụt lao động trầm trọng thông qua tiếp nhận lao động nước ngoài.

Sức ép lớn

Gần 30 năm sau ngày thống nhất (1990), nước Đức lại đứng trước những thách thức lớn, không đến từ bên ngoài mà xuất phát từ chính sự phát triển của xã hội Đức. Sau thống nhất, đã xuất hiện làn sóng di cư của người Đông Đức đang ở độ tuổi lao động sang phía Tây tìm việc làm với mức lương cao hơn. Sự phát triển lệch của kinh tế Đức khiến các bang phía Đông nhiều thập kỷ sau đó vẫn chưa khôi phục hoàn toàn; nền kinh tế chưa thể chuyển đổi triệt để từ kinh tế kế hoạch tập trung sang “kinh tế thị trường xã hội”. Khoảng cách thu nhập lớn khiến hàng năm, số người lao động giảm liên tục, có lúc tới 30%.

Ở các bang phía Tây, sau khi Thế chiến II kết thúc, nước Đức trở lại giai đoạn phát triển kinh tế, nhiều trẻ em được sinh ra trong giai đoạn “Baby Boom” và giờ đây, họ đang bước sang tuổi hưu trí. Theo Viện Nghiên cứu Kinh tế Prognos, năm 2025, thị trường lao động Đức sẽ thiếu hụt khoảng 2,9 triệu lao động lành nghề và đến 2031, con số này sẽ lên tới 3,6 triệu. Theo tài liệu nghiên cứu này, tăng trưởng kinh tế Đức đến năm 2025 là 1,6%/năm; tình trạng thiếu hụt lao động sẽ ngày càng trầm trọng do mức gia tăng dân số chậm. Năm 2017, cứ một người nghỉ hưu có ba người làm việc; con số này ở năm 2045 sẽ chỉ còn từ một đến hai người. Giới nghiên cứu cho rằng tình trạng này sẽ là thách thức số một của kinh tế Đức hiện nay, nhất là đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Riêng trong ngành nghề thủ công, Hiệp hội Thủ công Đức (ZDH) cho biết hàng năm thiếu đến 20.000/150.000 suất học nghề, do không đủ số học sinh tốt nghiệp phổ thông đăng ký học nghề, trong khi xu hướng học đại học có chiều hướng gia tăng. Theo nghiên cứu của Viện Bertelsmann Stiftung, trong 40 năm tới, Đức sẽ cần mỗi năm ít nhất 260.000 người nhập cư mới giải quyết được tình trạng thiếu lao động, 146.000 từ các nước ngoài EU và 114.000 từ thành viên EU, cụ thể như sau: đến 2035, mỗi năm nước Đức cần 98.000 người nhập cư từ các nước ngoài EU; đến năm 2050, mỗi năm nước Đức cần thêm 170.000 người; đến năm 2060, mỗi năm nước Đức cần thêm 200.000 người.

Trong các ngành nghề y tế như hộ lý, y tá, điều dưỡng viên tại các cơ sở y tế, nhà dưỡng lão, tình trạng thiếu hụt lại càng trầm trọng. Theo Công đoàn Đức Ver.di, hiện toàn nước Đức thiếu khoảng 700.000 điều dưỡng cùng 40.000 người tại nhiều vị trí khác. Đến 2030, riêng ngành này cần đến 200.000 lao động, song không ai biết số lao động này đến từ đâu. Từ năm 2018, Chính phủ Đức đã thông qua Đề án hỗ trợ cho ngành điều dưỡng 660 triệu euro và bổ sung them 330 triệu Euro từ năm 2019, song đó chỉ là “muối bỏ biển”.

Từ sau bầu cử Liên bang 2017, tình trạng thiếu hụt lao động trong ngành điều dưỡng trở thành chủ đề nóng nhất mọi diễn đàn Đức. Chính phủ Đức cũng nhanh chóng đưa ra nhiều biện pháp, song chưa được như ý muốn và cần các giải pháp quyết liệt, hiệu quả hơn.

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i
Tình trạng thiếu hụt điều dưỡng viên đang trở thành vấn đề nan giải của cả nước Đức. (Nguồn: DW)

Loay hoay tìm người

Đến nửa cuối năm 2017 con số người cần được chăm sóc y tế và tại các trung tâm dưỡng lão là 2,9 triệu người, và dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới, do tỷ lệ tăng dân số bất hợp lý nói trên. Theo nghiên cứu của Viện Kinh tế Đức ở Köln, năm 2050, dân số Đức sẽ giảm từ 83 triệu hiện nay xuống còn 72 triệu; số người trên 80 tuổi và dưới 20 (chưa đến độ tuổi lao động đầy đủ) khá cao. Năm 2020, tỷ lệ người dân ở lứa tuổi lao động giảm 1,7 triệu người so với năm 2004. Tỷ lệ sinh thấp, số người già cần chăm sóc y tế và số thanh niên chưa đến độ tuổi lao động cao cùng với số người đang ở độ tuổi lao động giảm là nguyên nhân dẫn đến tình trạng đáng báo động hiện nay.

Bên cạnh đó, ở Đức có 2,8 triệu người thất nghiệp (tỷ lệ là 3,1%, so với Mỹ 3,5% và Pháp 8,4%), khá đông người tỵ nạn từ Trung Đông, châu Phi. Nhưng cả hai đối tượng này, vì những lý do khác nhau, đã không tjể lấp khoảng trống thiếu hụt lao động lành nghề. Trong thời kỳ khủng hoảng tị nạn (2015-18) Đức đã hy vọng những thanh niên từ châu Phi, Trung Đông có thể học nghề và lao động, song thực tế lại không như mong muốn.

Giữa năm 2019, Bộ trưởng Y tế Jens Spahn đã đi Kosovo, ký với người đồng cấp Uran Ismajli Thỏa thuận hợp tác trên lĩnh vực y tế, theo đó lao động Kosovo sang Đức làm việc tại các cơ sở y tế sẽ thuận lợi hơn về thủ tục, thủ tục công nhận chứng chỉ bằng cấp được đơn giản hóa. Đổi lại, Đức sẽ giúp Kosovo xây dựng hệ thống y tế mới, cũng như đào tạo nguồn nhân lực y tế. Việc này không hề đơn giản do về lâu dài, bản thân các nước Đông Âu cũng cần nhiều lao động cho nhu cầu trong nước.

Ngoài Kosovo, Bộ trưởng Y tế Spahn còn tìm kiếm sự hợp tác với Mexico, nơi có hệ thống đào tạo y tế tốt; hiện 100 điều dưỡng viên Mexico đang làm việc ở Đức. Tunisia và Philippines cũng được cân nhắc hợp tác. Đầu tháng 11/2019 trong chuyến thăm Ấn Độ, Thủ tướng Angela Merkel cũng trao đổi với Ấn Độ về khả năng hợp tác lao động, lấy Phòng Thương mại và Công nghiệp Đức làm nơi kết nối để tuyển dụng lao động Ấn đưa sang Đức.

Với Việt Nam, trong các chuyến thăm của Bộ trưởng Kinh tế Đức Peter Altmaier đầu năm, cũng như chuyến thăm của Thủ hiến bang Thüringen, Bộ trưởng Kinh tế các bang Mecklenburg-Vorpommern, Rheinland-Pfalz, Sachsen, Sachsen-Anhalt, phía Đức đều bày tỏ sự quan tâm đối tới việc duy trì quan hệ hợp tác lao động với Việt Nam, xuất phát từ kinh nghiệm tốt đẹp trước kia với Cộng hòa Dân chủ Đức và từ sự hội nhập tốt của cộng đồng Việt Nam đang sinh sống ở Đức.

(Còn tiếp)

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Cháy chợ của người Việt ở Cheb (CH. Czech) gần biên giới với Đức

TGVN. Vụ hỏa hoạn bùng phát lúc 1 giờ sáng ngày 25/2 (giờ địa phương) đã phá hủy dãy quầy khoảng hơn 10 gian hàng ...

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Đại sứ quán Việt Nam tại Algeria thăm hỏi gia đình gốc Việt tại Algeria

TGVN. Ngày 22/2, đoàn cán bộ của Đại sứ quán Việt Nam tại Algeria do Đại sứ Nguyễn Thành Vinh dẫn đầu đã đến đến thăm ...

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Người Việt Nam tại Ba Lan chung tay cùng cả nước ngăn chặn virus Covid-19

TGVN. Ngày 17/2, thông qua Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (UBNN về NVNONN), Bộ Ngoại giao, lô hàng đợt ...

Nguyễn Hữu Tráng

Đọc thêm

Nga kích hoạt 'lá chắn số' Antifraud chống lừa đảo trực tuyến

Nga kích hoạt 'lá chắn số' Antifraud chống lừa đảo trực tuyến

Nga chính thức khởi động Hệ thống Thông tin quốc gia chống lừa đảo “Antifraud” nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm mạng.
Thảm kịch tại cơ sở pháo hoa ở Ấn Độ khiến 21 người tử vong

Thảm kịch tại cơ sở pháo hoa ở Ấn Độ khiến 21 người tử vong

Ít nhất 21 người đã thiệt mạng và một số người khác bị thương trong vụ nổ xảy ra ngày 28/2 tại một nhà máy sản xuất pháo hoa ở ...
'Ánh sáng phương Đông' thắp nhiệt huyết sinh viên Việt Nam tại Nga

'Ánh sáng phương Đông' thắp nhiệt huyết sinh viên Việt Nam tại Nga

Câu lạc bộ Tình nguyện Vòng Tay Việt-Nga phối hợp cùng Đội Văn nghệ Sinh viên Việt Nam VSAT tổ chức chương trình nghệ thuật “Ánh sáng phương Đông”.
Nga có thể chấm dứt đàm phán nếu Ukraine không rút quân khỏi Donbas

Nga có thể chấm dứt đàm phán nếu Ukraine không rút quân khỏi Donbas

Theo nguồn tin ngoại giao do Bloomberg dẫn lại, Moscow được cho là đang cân nhắc chấm dứt đàm phán nếu Kiev không chấp nhận nhượng bộ về vấn đề ...
Vinhomes Golden Avenue triển khai chính sách kép dành cho nhà đầu tư

Vinhomes Golden Avenue triển khai chính sách kép dành cho nhà đầu tư

Với mục tiêu góp phần giảm áp lực ban đầu, tạo dòng tiền nền và vùng đệm an toàn cho nhà đầu tư trong bối cảnh chi phí vốn và ...
HTV tổ chức giải pickleball đầu Xuân

HTV tổ chức giải pickleball đầu Xuân

Sáng 28/2, hơn 70 vận động viên là cán bộ, viên chức, người lao động và đối tác đã tham gia Giải Pickleball HTV và Bạn mừng xuân 2026 do ...
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Giữ ổn định phương thức, tăng cường đánh giá năng lực và vận dụng thực tiễn

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Giữ ổn định phương thức, tăng cường đánh giá năng lực và vận dụng thực tiễn

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục được xây dựng theo định hướng đánh giá năng lực, phẩm chất người học,vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề thực tiễn.
Học viện Ngoại giao công bố phương thức tuyển sinh năm 2026

Học viện Ngoại giao công bố phương thức tuyển sinh năm 2026

Năm 2026, Học viện Ngoại giao (DAV) vẫn xét tuyển học bạ, nhưng chỉ áp dụng với thí sinh đạt tối thiểu 22 điểm thi tốt nghiệp...
Liên quan tới tỷ phú Jeffrey Epstein, cựu Chủ tịch Đại học Harvard buộc phải rời bục giảng

Liên quan tới tỷ phú Jeffrey Epstein, cựu Chủ tịch Đại học Harvard buộc phải rời bục giảng

Đại học Harvard vừa xác nhận cựu Chủ tịch Lawrence H. Summers sẽ chính thức rời bục giảng, khép lại một hành trình đầy thăng trầm tại ngôi trường danh giá này.
Điểm mới trong phương án tuyển sinh 2026 của Trường Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh

Điểm mới trong phương án tuyển sinh 2026 của Trường Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh

Trường Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh đã công bố phương án tuyển sinh năm 2026 với nhiều điểm mới, nhấn mạnh vào việc xét tuyển tổng hợp.
Giáo dục trong kỷ nguyên số: Nuôi dưỡng khả năng sáng tạo và trách nhiệm xã hội

Giáo dục trong kỷ nguyên số: Nuôi dưỡng khả năng sáng tạo và trách nhiệm xã hội

Giáo dục cần vượt qua giới hạn của thành tích và bằng cấp, hướng tới nuôi dưỡng khả năng sáng tạo và trách nhiệm xã hội của mỗi cá nhân.
Phương thức xét tuyển tổng hợp tại ba trường đại học lớn thuộc ĐH Quốc gia TP. Hồ Chí Minh

Phương thức xét tuyển tổng hợp tại ba trường đại học lớn thuộc ĐH Quốc gia TP. Hồ Chí Minh

Ba trường đại học lớn thuộc ĐH Quốc gia TP. Hồ Chí Minh sẽ áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp từ năm 2026, kết hợp nhiều tiêu chí để đánh giá thí sinh.
Thảm kịch tại cơ sở pháo hoa ở Ấn Độ khiến 21 người tử vong

Thảm kịch tại cơ sở pháo hoa ở Ấn Độ khiến 21 người tử vong

Ít nhất 21 người đã thiệt mạng và một số người khác bị thương trong vụ nổ xảy ra ngày 28/2 tại một nhà máy sản xuất pháo hoa ở bang Andhra Pradesh.
Đức đối mặt 'cơn sóng bạc': Già hóa nhanh, dân số giảm sâu

Đức đối mặt 'cơn sóng bạc': Già hóa nhanh, dân số giảm sâu

Với tỷ suất sinh xuống mức thấp kỷ lục và thế hệ “baby boomer” đồng loạt bước vào tuổi nghỉ hưu, Đức đang chịu sức ép ngày càng lớn lên hệ thống an sinh xã ...
Bếp Việt trên đất Mỹ - Khi ẩm thực trở thành sứ giả văn hoá

Bếp Việt trên đất Mỹ - Khi ẩm thực trở thành sứ giả văn hoá

Tôi sinh ra và lớn lên tại Hà Nội. Chồng tôi là người gốc Huế. Nay chúng tôi tại một căn bếp Việt trên đất Mỹ: d’Annam Vietnamese Restaurant.
Paramount mua lại Warner Bros: 'Cú bắt tay' 110 tỷ USD của lịch sử Hollywood

Paramount mua lại Warner Bros: 'Cú bắt tay' 110 tỷ USD của lịch sử Hollywood

Warner Bros Discovery chính thức chấp thuận đề nghị “về chung một nhà” với Paramount Skydance trong thương vụ trị giá 110 tỷ USD.
Thêm cơ hội đến trường cho học sinh vùng cao tỉnh Tuyên Quang

Thêm cơ hội đến trường cho học sinh vùng cao tỉnh Tuyên Quang

Ngày 27/2, UBND xã Thắng Mố (tỉnh Tuyên Quang) phối hợp cùng Plan International Việt Nam tổ chức Lễ Khánh thành Khu bán trú học sinh tại điểm trường Sủng Phính.
Tập trung nguồn lực, quyết liệt thu hồi tài sản trong các đại án kinh tế, tham nhũng

Tập trung nguồn lực, quyết liệt thu hồi tài sản trong các đại án kinh tế, tham nhũng

Các cơ quan Thi hành án dân sự sẽ tập trung các nguồn lực, triển khai đồng bộ giải pháp, giải quyết hàng loạt vụ án lớn về kinh tế, tham nhũng.
Nhóm người nào có nguy cơ đột quỵ cao?

Nhóm người nào có nguy cơ đột quỵ cao?

Một vài thay đổi trong lối sống có thể giảm mối hiểm họa đột quỵ, đặc biệt ở những người có nguy cơ cao như mắc tiểu đường, rung nhĩ, huyết áp cao, mỡ máu ...
Điều tra cáo buộc tổ chức mafia thâu tóm dịch vụ trong bệnh viện ở Italy

Điều tra cáo buộc tổ chức mafia thâu tóm dịch vụ trong bệnh viện ở Italy

Cảnh sát Italy đã bắt giữ bốn người bị nghi đến việc một nhánh của tổ chức mafia Camorra đã xâm nhập, thao túng hoạt động tại bệnh viện San Giovanni Bosco.
Ghép tạng Việt Nam ghi dấu ấn trên bản đồ y học thế giới

Ghép tạng Việt Nam ghi dấu ấn trên bản đồ y học thế giới

Năm 2025, Việt Nam thực hiện khoảng 1.368 ca ghép tạng - mức cao nhất từ trước tới nay, đưa Việt Nam trở thành quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về số lượng ca ...
Bản lĩnh thầy thuốc trong thời đại số

Bản lĩnh thầy thuốc trong thời đại số

Người thầy thuốc giữ được niềm tin đồng nghĩa với việc giữ được bản lĩnh và một trái tim luôn đặt người bệnh ở vị trí trung tâm.
Nâng cao chất lượng chăm sóc và thúc đẩy tiếp cận điều trị sớm, hiệu quả bệnh vẩy nến tại Việt Nam

Nâng cao chất lượng chăm sóc và thúc đẩy tiếp cận điều trị sớm, hiệu quả bệnh vẩy nến tại Việt Nam

Johnson & Johnson Việt Nam mở rộng hợp tác với Bệnh viện Da liễu Trung ương và Bệnh viện Da liễu TP. Hồ Chí Minh nhằm nâng cao chất lượng điều trị bệnh vảy nến.
Tây Ban Nha triển khai các biện pháp hạn chế bán nước tăng lực cho trẻ vị thành niên

Tây Ban Nha triển khai các biện pháp hạn chế bán nước tăng lực cho trẻ vị thành niên

Bộ Quyền lợi người tiêu dùng Tây Ban Nha thông báo chính phủ nước này triển khai các biện pháp hạn chế bán nước tăng lực cho trẻ vị thành niên.
Phiên bản di động