Luật nhập cư lao động lành nghề của Đức: Bài toán thách thức về nhân lực (Kỳ I)

Nguyễn Hữu Tráng
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Việc nước Đức thiếu hụt lao động ngành nghề trong nhiều lĩnh vực có thể mở ra cơ hội cho lao động Việt Nam mong muốn sinh sống, học tập và làm việc tại Đức.
TIN LIÊN QUAN
luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Không kích ở Idlib: NATO lên án Chính phủ Syria tấn công 'bừa bãi', Đức gọi là 'tội ác chiến tranh'
luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Festival văn hóa sắc màu các dân tộc Việt Nam tại Đức
luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i
Luật nhập cư lao động lành nghề do Quốc hội Đức thông qua sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2020. (Nguồn: Pixabay)

Sau khi được Quốc hội Đức thông qua ngày 15/8/2019, Luật nhập cư lao động lành nghề sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2020, trừ một số điều khoản sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2024 hoặc sau khi được công bố (Điều 54).

Về hình thức, Luật này sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung của Luật về cư trú của người nước ngoài sửa đổi năm 2008, Luật xã hội sửa đổi năm 1997, Luật về xác định chuyên môn ngành nghề sửa đổi năm 2017, Nghị định về Quy chế bác sĩ liên bang sửa đổi năm 2016, Luật về hành nghề nha khoa sửa đổi lần cuối năm 2016, Luật về ngành nghề điều dưỡng sửa đổi năm 2017, Luật về chăm sóc sức khỏe người già sửa đổi năm 2017, Luật tỵ nạn sửa đổi năm 2008 và hàng loạt những văn bản quy phạm pháp luật khác.

Về nội dung, Luật được thông qua ngày 15/8/2019 có nhiều thay đổi được coi là đột phá, nhằm xử lý vấn đề thiếu hụt lao động trầm trọng thông qua tiếp nhận lao động nước ngoài.

Sức ép lớn

Gần 30 năm sau ngày thống nhất (1990), nước Đức lại đứng trước những thách thức lớn, không đến từ bên ngoài mà xuất phát từ chính sự phát triển của xã hội Đức. Sau thống nhất, đã xuất hiện làn sóng di cư của người Đông Đức đang ở độ tuổi lao động sang phía Tây tìm việc làm với mức lương cao hơn. Sự phát triển lệch của kinh tế Đức khiến các bang phía Đông nhiều thập kỷ sau đó vẫn chưa khôi phục hoàn toàn; nền kinh tế chưa thể chuyển đổi triệt để từ kinh tế kế hoạch tập trung sang “kinh tế thị trường xã hội”. Khoảng cách thu nhập lớn khiến hàng năm, số người lao động giảm liên tục, có lúc tới 30%.

Ở các bang phía Tây, sau khi Thế chiến II kết thúc, nước Đức trở lại giai đoạn phát triển kinh tế, nhiều trẻ em được sinh ra trong giai đoạn “Baby Boom” và giờ đây, họ đang bước sang tuổi hưu trí. Theo Viện Nghiên cứu Kinh tế Prognos, năm 2025, thị trường lao động Đức sẽ thiếu hụt khoảng 2,9 triệu lao động lành nghề và đến 2031, con số này sẽ lên tới 3,6 triệu. Theo tài liệu nghiên cứu này, tăng trưởng kinh tế Đức đến năm 2025 là 1,6%/năm; tình trạng thiếu hụt lao động sẽ ngày càng trầm trọng do mức gia tăng dân số chậm. Năm 2017, cứ một người nghỉ hưu có ba người làm việc; con số này ở năm 2045 sẽ chỉ còn từ một đến hai người. Giới nghiên cứu cho rằng tình trạng này sẽ là thách thức số một của kinh tế Đức hiện nay, nhất là đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Riêng trong ngành nghề thủ công, Hiệp hội Thủ công Đức (ZDH) cho biết hàng năm thiếu đến 20.000/150.000 suất học nghề, do không đủ số học sinh tốt nghiệp phổ thông đăng ký học nghề, trong khi xu hướng học đại học có chiều hướng gia tăng. Theo nghiên cứu của Viện Bertelsmann Stiftung, trong 40 năm tới, Đức sẽ cần mỗi năm ít nhất 260.000 người nhập cư mới giải quyết được tình trạng thiếu lao động, 146.000 từ các nước ngoài EU và 114.000 từ thành viên EU, cụ thể như sau: đến 2035, mỗi năm nước Đức cần 98.000 người nhập cư từ các nước ngoài EU; đến năm 2050, mỗi năm nước Đức cần thêm 170.000 người; đến năm 2060, mỗi năm nước Đức cần thêm 200.000 người.

Trong các ngành nghề y tế như hộ lý, y tá, điều dưỡng viên tại các cơ sở y tế, nhà dưỡng lão, tình trạng thiếu hụt lại càng trầm trọng. Theo Công đoàn Đức Ver.di, hiện toàn nước Đức thiếu khoảng 700.000 điều dưỡng cùng 40.000 người tại nhiều vị trí khác. Đến 2030, riêng ngành này cần đến 200.000 lao động, song không ai biết số lao động này đến từ đâu. Từ năm 2018, Chính phủ Đức đã thông qua Đề án hỗ trợ cho ngành điều dưỡng 660 triệu euro và bổ sung them 330 triệu Euro từ năm 2019, song đó chỉ là “muối bỏ biển”.

Từ sau bầu cử Liên bang 2017, tình trạng thiếu hụt lao động trong ngành điều dưỡng trở thành chủ đề nóng nhất mọi diễn đàn Đức. Chính phủ Đức cũng nhanh chóng đưa ra nhiều biện pháp, song chưa được như ý muốn và cần các giải pháp quyết liệt, hiệu quả hơn.

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i
Tình trạng thiếu hụt điều dưỡng viên đang trở thành vấn đề nan giải của cả nước Đức. (Nguồn: DW)

Loay hoay tìm người

Đến nửa cuối năm 2017 con số người cần được chăm sóc y tế và tại các trung tâm dưỡng lão là 2,9 triệu người, và dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới, do tỷ lệ tăng dân số bất hợp lý nói trên. Theo nghiên cứu của Viện Kinh tế Đức ở Köln, năm 2050, dân số Đức sẽ giảm từ 83 triệu hiện nay xuống còn 72 triệu; số người trên 80 tuổi và dưới 20 (chưa đến độ tuổi lao động đầy đủ) khá cao. Năm 2020, tỷ lệ người dân ở lứa tuổi lao động giảm 1,7 triệu người so với năm 2004. Tỷ lệ sinh thấp, số người già cần chăm sóc y tế và số thanh niên chưa đến độ tuổi lao động cao cùng với số người đang ở độ tuổi lao động giảm là nguyên nhân dẫn đến tình trạng đáng báo động hiện nay.

Bên cạnh đó, ở Đức có 2,8 triệu người thất nghiệp (tỷ lệ là 3,1%, so với Mỹ 3,5% và Pháp 8,4%), khá đông người tỵ nạn từ Trung Đông, châu Phi. Nhưng cả hai đối tượng này, vì những lý do khác nhau, đã không tjể lấp khoảng trống thiếu hụt lao động lành nghề. Trong thời kỳ khủng hoảng tị nạn (2015-18) Đức đã hy vọng những thanh niên từ châu Phi, Trung Đông có thể học nghề và lao động, song thực tế lại không như mong muốn.

Giữa năm 2019, Bộ trưởng Y tế Jens Spahn đã đi Kosovo, ký với người đồng cấp Uran Ismajli Thỏa thuận hợp tác trên lĩnh vực y tế, theo đó lao động Kosovo sang Đức làm việc tại các cơ sở y tế sẽ thuận lợi hơn về thủ tục, thủ tục công nhận chứng chỉ bằng cấp được đơn giản hóa. Đổi lại, Đức sẽ giúp Kosovo xây dựng hệ thống y tế mới, cũng như đào tạo nguồn nhân lực y tế. Việc này không hề đơn giản do về lâu dài, bản thân các nước Đông Âu cũng cần nhiều lao động cho nhu cầu trong nước.

Ngoài Kosovo, Bộ trưởng Y tế Spahn còn tìm kiếm sự hợp tác với Mexico, nơi có hệ thống đào tạo y tế tốt; hiện 100 điều dưỡng viên Mexico đang làm việc ở Đức. Tunisia và Philippines cũng được cân nhắc hợp tác. Đầu tháng 11/2019 trong chuyến thăm Ấn Độ, Thủ tướng Angela Merkel cũng trao đổi với Ấn Độ về khả năng hợp tác lao động, lấy Phòng Thương mại và Công nghiệp Đức làm nơi kết nối để tuyển dụng lao động Ấn đưa sang Đức.

Với Việt Nam, trong các chuyến thăm của Bộ trưởng Kinh tế Đức Peter Altmaier đầu năm, cũng như chuyến thăm của Thủ hiến bang Thüringen, Bộ trưởng Kinh tế các bang Mecklenburg-Vorpommern, Rheinland-Pfalz, Sachsen, Sachsen-Anhalt, phía Đức đều bày tỏ sự quan tâm đối tới việc duy trì quan hệ hợp tác lao động với Việt Nam, xuất phát từ kinh nghiệm tốt đẹp trước kia với Cộng hòa Dân chủ Đức và từ sự hội nhập tốt của cộng đồng Việt Nam đang sinh sống ở Đức.

(Còn tiếp)

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Cháy chợ của người Việt ở Cheb (CH. Czech) gần biên giới với Đức

TGVN. Vụ hỏa hoạn bùng phát lúc 1 giờ sáng ngày 25/2 (giờ địa phương) đã phá hủy dãy quầy khoảng hơn 10 gian hàng ...

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Đại sứ quán Việt Nam tại Algeria thăm hỏi gia đình gốc Việt tại Algeria

TGVN. Ngày 22/2, đoàn cán bộ của Đại sứ quán Việt Nam tại Algeria do Đại sứ Nguyễn Thành Vinh dẫn đầu đã đến đến thăm ...

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Người Việt Nam tại Ba Lan chung tay cùng cả nước ngăn chặn virus Covid-19

TGVN. Ngày 17/2, thông qua Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (UBNN về NVNONN), Bộ Ngoại giao, lô hàng đợt ...

Nguyễn Hữu Tráng

Đọc thêm

Thắng tối thiểu Thái Lan, U19 Việt Nam vào chung kết giải U19 Quốc tế

Thắng tối thiểu Thái Lan, U19 Việt Nam vào chung kết giải U19 Quốc tế

Baoquocte.vn. U19 Việt Nam 1 lần nữa bất bại trước U19 Thái Lan sau 3 lần chạm trán chỉ trong vòng chưa đầy 1 tháng với thành tích 1 trận hòa ...
Những điều viên chức nghỉ hưu ở tuổi cao hơn cần lưu ý

Những điều viên chức nghỉ hưu ở tuổi cao hơn cần lưu ý

Baoquocte.vn. Viên chức nghỉ hưu ở tuổi cao hơn cần nắm được các chế độ, công việc theo Nghị định 50/2022/NĐ-CP.
Diễn biến bão số 2: Đêm 10/8, vùng ven biển Quảng Ninh-Hải Phòng gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 9

Diễn biến bão số 2: Đêm 10/8, vùng ven biển Quảng Ninh-Hải Phòng gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 9

Baoquocte.vn. Hồi 19h ngày 9/8, tâm bão số 2 trên khu vực phía Đông Bắc quần đảo Hoàng Sa; cách đảo Hải Nam khoảng 290km về phía Đông Đông Nam.
XSMB 10/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 10/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

XSMB 10/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 10/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 10/8. trực tiếp xổ số miền Bắc hôm nay 10/8/2022. xổ số hôm nay ngày 10 tháng 8. xổ số miền Bắc thứ 4. xổ số hôm nay 10/8. ...
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Phó Tổng tư lệnh kiêm Tư lệnh Lục quân Quân đội Hoàng gia Campuchia

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Phó Tổng tư lệnh kiêm Tư lệnh Lục quân Quân đội Hoàng gia Campuchia

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Đại tướng Hun Manet bày tỏ hài lòng về sự phát triển tích cực của quan hệ hợp tác toàn diện Việt Nam-Campuchia.
Việt Nam và Campuchia sẽ luôn đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau để giành nhiều thắng lợi mới

Việt Nam và Campuchia sẽ luôn đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau để giành nhiều thắng lợi mới

Baoquocte.vn. Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng tiếp Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng CPP, Phó Tổng Tư lệnh kiêm Tư lệnh Lục quân Quân đội Hoàng gia ...
Cận cảnh Toyota Fortuner Leader tại Thái Lan, giá từ 905 triệu đồng

Cận cảnh Toyota Fortuner Leader tại Thái Lan, giá từ 905 triệu đồng

Baoquocte.vn. Toyota Fortuner Leader dành riêng cho thị trường Thái Lan với nhiều nâng cấp, giá bán từ 1,371 triệu baht, tương đương 905 triệu đồng.
Tin thế giới 9/8: Tổng thống Ukraine kêu gọi ‘cấm cửa’ người Nga; Châu Âu sẽ phải ngẫm liệu Kiev đúng hay sai; Lý do ông Trump bị khám nhà

Tin thế giới 9/8: Tổng thống Ukraine kêu gọi ‘cấm cửa’ người Nga; Châu Âu sẽ phải ngẫm liệu Kiev đúng hay sai; Lý do ông Trump bị khám nhà

Baoquocte.vn. Nga-Ukraine, eo biển Đài Loan, FBI khám xét nhà cựu Tổng thống Trump, khủng hoảng năng lượng... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Kế hoạch khí đốt mới của EU chính thức có hiệu lực, Đức nói gì?

Kế hoạch khí đốt mới của EU chính thức có hiệu lực, Đức nói gì?

Baoquocte.vn. Cơ quan quản lý năng lượng Đức (Bundesnetzagentur) hoan nghênh kế hoạch khí đốt khẩn cấp của EU bắt đầu có hiệu lực từ ngày 9/8.
Covid-19 ngày 9/8: Số mắc mới tăng lên 2.340 ca; hơn 9.500 ca khỏi bệnh; 103 bệnh nhân đang thở ô xy

Covid-19 ngày 9/8: Số mắc mới tăng lên 2.340 ca; hơn 9.500 ca khỏi bệnh; 103 bệnh nhân đang thở ô xy

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 9/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.340 ca mới; hơn 9.500 bệnh nhân khỏi và tiếp tục không có F0 tử ...
Kết luận của 2 Phó Thủ tướng về học phí và sách giáo khoa

Kết luận của 2 Phó Thủ tướng về học phí và sách giáo khoa

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái và Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam đã có kết luận tại cuộc họp về sách giáo khoa và học phí phổ thông.
GS. Phan Văn Trường: Để trở thành công dân toàn cầu, bạn trẻ hãy tự trọng

GS. Phan Văn Trường: Để trở thành công dân toàn cầu, bạn trẻ hãy tự trọng

Baoquocte.vn. Theo GS. Phan Văn Trường, để trở thành công dân toàn cầu, bạn trẻ hãy tự trọng. Tự trọng chính là nền tảng, là mỗi lời nói là một lời cam kết.
Sắp ban hành Thông tư sửa đổi về bổ nhiệm, xếp lương giáo viên

Sắp ban hành Thông tư sửa đổi về bổ nhiệm, xếp lương giáo viên

Baoquocte.vn. Sắp tới sẽ có thông tư sửa đổi về quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và bổ nhiệm, xếp lương giáo viên mầm non, phổ thông.
Hiệu trưởng trường đại học nói gì về tự chủ đại học và tăng học phí?

Hiệu trưởng trường đại học nói gì về tự chủ đại học và tăng học phí?

Baoquocte.vn. Lãnh đạo một số trường đại học đã có những chia sẻ xoay quanh các vấn đề khó khăn khi tự chủ tài chính cũng như lộ trình tăng học phí.
Hơn 62% đối tác liên kết với đại học Việt Nam 'không được xếp hạng', vì sao?

Hơn 62% đối tác liên kết với đại học Việt Nam 'không được xếp hạng', vì sao?

Baoquocte.vn. Theo Bộ GD&ĐT, các trường đại học Việt Nam chủ yếu liên kết đào tạo với các trường ở nước ngoài không được xếp hạng.
Thêm hai trường công an công bố điểm sàn

Thêm hai trường công an công bố điểm sàn

Baoquocte.vn. Hai trường công an là Trường ĐH Phòng cháy chữa cháy và Trường ĐH Kỹ thuật Hậu cần Công an nhân dân vừa công bố điểm sàn xét tuyển năm 2022.
Những điều viên chức nghỉ hưu ở tuổi cao hơn cần lưu ý

Những điều viên chức nghỉ hưu ở tuổi cao hơn cần lưu ý

Baoquocte.vn. Viên chức nghỉ hưu ở tuổi cao hơn cần nắm được các chế độ, công việc theo Nghị định 50/2022/NĐ-CP.
Diễn biến bão số 2: Đêm 10/8, vùng ven biển Quảng Ninh-Hải Phòng gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 9

Diễn biến bão số 2: Đêm 10/8, vùng ven biển Quảng Ninh-Hải Phòng gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 9

Baoquocte.vn. Hồi 19h ngày 9/8, tâm bão số 2 trên khu vực phía Đông Bắc quần đảo Hoàng Sa; cách đảo Hải Nam khoảng 290km về phía Đông Đông Nam.
Phát động thi viết về ngành Đồ uống Việt Nam

Phát động thi viết về ngành Đồ uống Việt Nam

Baoquocte.vn. Hiệp hội Bia-Rượu-Nước giải khát Việt Nam đã phối hợp Tạp chí Đồ uống Việt Nam tổ chức chương trình giới thiệu cuộc thi viết về ngành Đồ uống Việt Nam.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (9-10/8): Hà Nội nắng 35 độ C; Đông Bắc Bộ, Thanh Hóa, Nghệ An chiều mưa to cục bộ; miền Nam mưa rải rác

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (9-10/8): Hà Nội nắng 35 độ C; Đông Bắc Bộ, Thanh Hóa, Nghệ An chiều mưa to cục bộ; miền Nam mưa rải rác

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết cả nước có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa to. Mưa ở Đông Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An diễn ra từ chiều mai (10/8).
Dự báo thời tiết: Bão số 2 gây mưa vừa, mưa to đến rất to tại Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An

Dự báo thời tiết: Bão số 2 gây mưa vừa, mưa to đến rất to tại Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An

Baoquocte.vn. Chiều nay (9/8) áp thấp nhiệt đới đã mạnh lên thành bão, cơn bão số 2 năm 2022 và có tên quốc tế là MULAN.
Châu Âu: Nắng nóng khắc nghiệt ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và kinh tế

Châu Âu: Nắng nóng khắc nghiệt ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và kinh tế

Baoquocte.vn. Đợt nắng nóng gay gắt ảnh hưởng đến hầu hết các nước châu Âu, với nhiệt độ lên mức cao kỷ lục gây thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế và sức khỏe.
Covid-19 ngày 9/8: Số mắc mới tăng lên 2.340 ca; hơn 9.500 ca khỏi bệnh; 103 bệnh nhân đang thở ô xy

Covid-19 ngày 9/8: Số mắc mới tăng lên 2.340 ca; hơn 9.500 ca khỏi bệnh; 103 bệnh nhân đang thở ô xy

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 9/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.340 ca mới; hơn 9.500 bệnh nhân khỏi và tiếp tục không có F0 tử vong.
Covid-19 ngày 8/8: Hơn 1.700 ca mắc mới và 9.223 ca khỏi bệnh; 78 bệnh nhân đang thở ô xy

Covid-19 ngày 8/8: Hơn 1.700 ca mắc mới và 9.223 ca khỏi bệnh; 78 bệnh nhân đang thở ô xy

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 8/8 của Bộ Y tế cho biết có 1.705 ca mới, gần 9.300 ca khỏi và tiếp tục không có bệnh nhân tử vong.
Tiêm vaccine ngừa Covid-19 an toàn và quan trọng đối với trẻ em

Tiêm vaccine ngừa Covid-19 an toàn và quan trọng đối với trẻ em

Baoquocte.vn. Các nhà nghiên cứu từ Australia đã hoàn thành nghiên cứu về nguy cơ viêm cơ tim liên quan đến tiêm vaccine ngừa Covid-19 ở thanh thiếu niên.
Nga tăng thêm hơn 20.000 ca mắc Covid-19 trong 24 giờ qua

Nga tăng thêm hơn 20.000 ca mắc Covid-19 trong 24 giờ qua

Baoquocte.vn. Đến nay, Nga đã ghi nhận tổng cộng hơn 18,7 triệu ca Covid-19 trên cả nước kể từ đầu đại dịch.
Covid-19 ngày 7/8: Thêm hơn 1.300 ca nhiễm mới; gần 8.600 bệnh nhân khỏi, không có F0 tử vong

Covid-19 ngày 7/8: Thêm hơn 1.300 ca nhiễm mới; gần 8.600 bệnh nhân khỏi, không có F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 7/8 của Bộ Y tế cho biết có 1.381 ca Covid-19 mới, giảm hơn 200 ca so với ngày trước đó.
Trung Quốc 'nhẹ tay hơn' đối với chuyến bay có ca mắc Covid-19

Trung Quốc 'nhẹ tay hơn' đối với chuyến bay có ca mắc Covid-19

Baoquocte.vn. Trung Quốc quyết định kể từ ngày 7/8 sẽ rút ngắn thời gian tạm dừng hoạt động đối với các chuyến bay quốc tế trên những chặng có ca mắc Covid-19.
Phiên bản di động