Luật nhập cư lao động lành nghề của Đức: Bài toán thách thức về nhân lực (Kỳ I)

Nguyễn Hữu Tráng
TGVN. Việc nước Đức thiếu hụt lao động ngành nghề trong nhiều lĩnh vực có thể mở ra cơ hội cho lao động Việt Nam mong muốn sinh sống, học tập và làm việc tại Đức.
TIN LIÊN QUAN
luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Không kích ở Idlib: NATO lên án Chính phủ Syria tấn công 'bừa bãi', Đức gọi là 'tội ác chiến tranh'
luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Festival văn hóa sắc màu các dân tộc Việt Nam tại Đức
luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i
Luật nhập cư lao động lành nghề do Quốc hội Đức thông qua sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2020. (Nguồn: Pixabay)

Sau khi được Quốc hội Đức thông qua ngày 15/8/2019, Luật nhập cư lao động lành nghề sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2020, trừ một số điều khoản sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2024 hoặc sau khi được công bố (Điều 54).

Về hình thức, Luật này sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung của Luật về cư trú của người nước ngoài sửa đổi năm 2008, Luật xã hội sửa đổi năm 1997, Luật về xác định chuyên môn ngành nghề sửa đổi năm 2017, Nghị định về Quy chế bác sĩ liên bang sửa đổi năm 2016, Luật về hành nghề nha khoa sửa đổi lần cuối năm 2016, Luật về ngành nghề điều dưỡng sửa đổi năm 2017, Luật về chăm sóc sức khỏe người già sửa đổi năm 2017, Luật tỵ nạn sửa đổi năm 2008 và hàng loạt những văn bản quy phạm pháp luật khác.

Về nội dung, Luật được thông qua ngày 15/8/2019 có nhiều thay đổi được coi là đột phá, nhằm xử lý vấn đề thiếu hụt lao động trầm trọng thông qua tiếp nhận lao động nước ngoài.

Sức ép lớn

Gần 30 năm sau ngày thống nhất (1990), nước Đức lại đứng trước những thách thức lớn, không đến từ bên ngoài mà xuất phát từ chính sự phát triển của xã hội Đức. Sau thống nhất, đã xuất hiện làn sóng di cư của người Đông Đức đang ở độ tuổi lao động sang phía Tây tìm việc làm với mức lương cao hơn. Sự phát triển lệch của kinh tế Đức khiến các bang phía Đông nhiều thập kỷ sau đó vẫn chưa khôi phục hoàn toàn; nền kinh tế chưa thể chuyển đổi triệt để từ kinh tế kế hoạch tập trung sang “kinh tế thị trường xã hội”. Khoảng cách thu nhập lớn khiến hàng năm, số người lao động giảm liên tục, có lúc tới 30%.

Ở các bang phía Tây, sau khi Thế chiến II kết thúc, nước Đức trở lại giai đoạn phát triển kinh tế, nhiều trẻ em được sinh ra trong giai đoạn “Baby Boom” và giờ đây, họ đang bước sang tuổi hưu trí. Theo Viện Nghiên cứu Kinh tế Prognos, năm 2025, thị trường lao động Đức sẽ thiếu hụt khoảng 2,9 triệu lao động lành nghề và đến 2031, con số này sẽ lên tới 3,6 triệu. Theo tài liệu nghiên cứu này, tăng trưởng kinh tế Đức đến năm 2025 là 1,6%/năm; tình trạng thiếu hụt lao động sẽ ngày càng trầm trọng do mức gia tăng dân số chậm. Năm 2017, cứ một người nghỉ hưu có ba người làm việc; con số này ở năm 2045 sẽ chỉ còn từ một đến hai người. Giới nghiên cứu cho rằng tình trạng này sẽ là thách thức số một của kinh tế Đức hiện nay, nhất là đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Riêng trong ngành nghề thủ công, Hiệp hội Thủ công Đức (ZDH) cho biết hàng năm thiếu đến 20.000/150.000 suất học nghề, do không đủ số học sinh tốt nghiệp phổ thông đăng ký học nghề, trong khi xu hướng học đại học có chiều hướng gia tăng. Theo nghiên cứu của Viện Bertelsmann Stiftung, trong 40 năm tới, Đức sẽ cần mỗi năm ít nhất 260.000 người nhập cư mới giải quyết được tình trạng thiếu lao động, 146.000 từ các nước ngoài EU và 114.000 từ thành viên EU, cụ thể như sau: đến 2035, mỗi năm nước Đức cần 98.000 người nhập cư từ các nước ngoài EU; đến năm 2050, mỗi năm nước Đức cần thêm 170.000 người; đến năm 2060, mỗi năm nước Đức cần thêm 200.000 người.

Trong các ngành nghề y tế như hộ lý, y tá, điều dưỡng viên tại các cơ sở y tế, nhà dưỡng lão, tình trạng thiếu hụt lại càng trầm trọng. Theo Công đoàn Đức Ver.di, hiện toàn nước Đức thiếu khoảng 700.000 điều dưỡng cùng 40.000 người tại nhiều vị trí khác. Đến 2030, riêng ngành này cần đến 200.000 lao động, song không ai biết số lao động này đến từ đâu. Từ năm 2018, Chính phủ Đức đã thông qua Đề án hỗ trợ cho ngành điều dưỡng 660 triệu euro và bổ sung them 330 triệu Euro từ năm 2019, song đó chỉ là “muối bỏ biển”.

Từ sau bầu cử Liên bang 2017, tình trạng thiếu hụt lao động trong ngành điều dưỡng trở thành chủ đề nóng nhất mọi diễn đàn Đức. Chính phủ Đức cũng nhanh chóng đưa ra nhiều biện pháp, song chưa được như ý muốn và cần các giải pháp quyết liệt, hiệu quả hơn.

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i
Tình trạng thiếu hụt điều dưỡng viên đang trở thành vấn đề nan giải của cả nước Đức. (Nguồn: DW)

Loay hoay tìm người

Đến nửa cuối năm 2017 con số người cần được chăm sóc y tế và tại các trung tâm dưỡng lão là 2,9 triệu người, và dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới, do tỷ lệ tăng dân số bất hợp lý nói trên. Theo nghiên cứu của Viện Kinh tế Đức ở Köln, năm 2050, dân số Đức sẽ giảm từ 83 triệu hiện nay xuống còn 72 triệu; số người trên 80 tuổi và dưới 20 (chưa đến độ tuổi lao động đầy đủ) khá cao. Năm 2020, tỷ lệ người dân ở lứa tuổi lao động giảm 1,7 triệu người so với năm 2004. Tỷ lệ sinh thấp, số người già cần chăm sóc y tế và số thanh niên chưa đến độ tuổi lao động cao cùng với số người đang ở độ tuổi lao động giảm là nguyên nhân dẫn đến tình trạng đáng báo động hiện nay.

Bên cạnh đó, ở Đức có 2,8 triệu người thất nghiệp (tỷ lệ là 3,1%, so với Mỹ 3,5% và Pháp 8,4%), khá đông người tỵ nạn từ Trung Đông, châu Phi. Nhưng cả hai đối tượng này, vì những lý do khác nhau, đã không tjể lấp khoảng trống thiếu hụt lao động lành nghề. Trong thời kỳ khủng hoảng tị nạn (2015-18) Đức đã hy vọng những thanh niên từ châu Phi, Trung Đông có thể học nghề và lao động, song thực tế lại không như mong muốn.

Giữa năm 2019, Bộ trưởng Y tế Jens Spahn đã đi Kosovo, ký với người đồng cấp Uran Ismajli Thỏa thuận hợp tác trên lĩnh vực y tế, theo đó lao động Kosovo sang Đức làm việc tại các cơ sở y tế sẽ thuận lợi hơn về thủ tục, thủ tục công nhận chứng chỉ bằng cấp được đơn giản hóa. Đổi lại, Đức sẽ giúp Kosovo xây dựng hệ thống y tế mới, cũng như đào tạo nguồn nhân lực y tế. Việc này không hề đơn giản do về lâu dài, bản thân các nước Đông Âu cũng cần nhiều lao động cho nhu cầu trong nước.

Ngoài Kosovo, Bộ trưởng Y tế Spahn còn tìm kiếm sự hợp tác với Mexico, nơi có hệ thống đào tạo y tế tốt; hiện 100 điều dưỡng viên Mexico đang làm việc ở Đức. Tunisia và Philippines cũng được cân nhắc hợp tác. Đầu tháng 11/2019 trong chuyến thăm Ấn Độ, Thủ tướng Angela Merkel cũng trao đổi với Ấn Độ về khả năng hợp tác lao động, lấy Phòng Thương mại và Công nghiệp Đức làm nơi kết nối để tuyển dụng lao động Ấn đưa sang Đức.

Với Việt Nam, trong các chuyến thăm của Bộ trưởng Kinh tế Đức Peter Altmaier đầu năm, cũng như chuyến thăm của Thủ hiến bang Thüringen, Bộ trưởng Kinh tế các bang Mecklenburg-Vorpommern, Rheinland-Pfalz, Sachsen, Sachsen-Anhalt, phía Đức đều bày tỏ sự quan tâm đối tới việc duy trì quan hệ hợp tác lao động với Việt Nam, xuất phát từ kinh nghiệm tốt đẹp trước kia với Cộng hòa Dân chủ Đức và từ sự hội nhập tốt của cộng đồng Việt Nam đang sinh sống ở Đức.

(Còn tiếp)

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Cháy chợ của người Việt ở Cheb (CH. Czech) gần biên giới với Đức

TGVN. Vụ hỏa hoạn bùng phát lúc 1 giờ sáng ngày 25/2 (giờ địa phương) đã phá hủy dãy quầy khoảng hơn 10 gian hàng ...

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Đại sứ quán Việt Nam tại Algeria thăm hỏi gia đình gốc Việt tại Algeria

TGVN. Ngày 22/2, đoàn cán bộ của Đại sứ quán Việt Nam tại Algeria do Đại sứ Nguyễn Thành Vinh dẫn đầu đã đến đến thăm ...

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Người Việt Nam tại Ba Lan chung tay cùng cả nước ngăn chặn virus Covid-19

TGVN. Ngày 17/2, thông qua Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (UBNN về NVNONN), Bộ Ngoại giao, lô hàng đợt ...

Nguyễn Hữu Tráng

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Kỷ niệm 70 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Bulgaria

Kỷ niệm 70 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Bulgaria

Tối 21/10, tại khách sạn Pan Pacific (Hà Nội) đã diễn ra tiệc tối nhân kỷ niệm 70 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Bulgaria.
Việt Nam đề nghị Liên hợp quốc hỗ trợ các sáng kiến của ASEAN ứng phó với Covid-19

Việt Nam đề nghị Liên hợp quốc hỗ trợ các sáng kiến của ASEAN ứng phó với Covid-19

Các sáng kiến này bao gồm thành lập Quĩ ASEAN ứng phó Covid-19, Kho vật tư y tế ASEAN, xây dựng Trung tâm khu vực về dịch bệnh khẩn cấp...
Liên hợp quốc là một trong những ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Việt Nam

Liên hợp quốc là một trong những ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Việt Nam

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định, Việt Nam luôn coi Liên hợp quốc là đối tác quan trọng hàng đầu.
Khai mạc Triển lãm Trang phục truyền thống các nước ASEAN

Khai mạc Triển lãm Trang phục truyền thống các nước ASEAN

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam phối hợp với Đại sứ quán các nước ASEAN tại Việt Nam tổ chức Triển lãm Trang phục truyền thống ...
Thủ tướng tiếp Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam

Thủ tướng tiếp Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hoan nghênh Ngân hàng Thế giới đã có sáng kiến hỗ trợ các quốc gia phòng chống lại đại dịch Covid-19.
Giá vàng hôm nay 22.10: Tăng mạnh khi USD bị 'xói mòn', vàng đã tìm được trợ thủ đắc lực

Giá vàng hôm nay 22.10: Tăng mạnh khi USD bị 'xói mòn', vàng đã tìm được trợ thủ đắc lực

Giá vàng hôm nay tiếp tục được hỗ trợ tốt và sẽ không mất nhiều thời gian để đẩy giá trở lại trên 2.000 USD/ounce.
Hậu Covid-19: Thị trường chứng khoán Việt Nam đang hồi phục tích cực

Hậu Covid-19: Thị trường chứng khoán Việt Nam đang hồi phục tích cực

Thị trường chứng khoán sau thời gian giảm sâu vì dịch Covid-19, đến nay đã có dấu hiệu hồi phục tích cực.
Tin thế giới 21/10: Nhật Bản nói về Biển Đông; Mỹ tung 'củ cà rốt' quyến rũ Brazil từ bỏ Trung Quốc; EU chờ 'phát bóng cuối cùng' từ Anh

Tin thế giới 21/10: Nhật Bản nói về Biển Đông; Mỹ tung 'củ cà rốt' quyến rũ Brazil từ bỏ Trung Quốc; EU chờ 'phát bóng cuối cùng' từ Anh

Biển Đông, quan hệ Nga-Mỹ-Trung Quốc, Ukraine hành động ở Biển Đen, bầu cử Mỹ 2020, tình hình Iran và Brexit là một số tin thế giới nổi bật.
Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern: Thành công chống dịch Covid-19 chưa đủ cho một khởi đầu mới

Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern: Thành công chống dịch Covid-19 chưa đủ cho một khởi đầu mới

Nhiệm kỳ 2 của Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern sẽ không dễ dàng khi thành công trong xử lý đại dịch Covid-19 là chưa đủ so với ước vọng ...
Việt Nam - 'ngôi sao đang lên', tỏa sáng với vai trò dẫn dắt ASEAN

Việt Nam - 'ngôi sao đang lên', tỏa sáng với vai trò dẫn dắt ASEAN

Báo The ASEAN Post mới đây có bài viết đánh giá cao vai trò của Việt Nam trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020.
Tài liệu chỉnh sửa sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều sẽ được phát miễn phí

Tài liệu chỉnh sửa sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều sẽ được phát miễn phí

Tài liệu chỉnh sửa sách giáo khoa (SGK) Tiếng Việt lớp 1 bộ Cánh Diều sẽ được phát hoàn toàn miễn phí cho các đơn vị sử dụng.
Mẹ bé Thiện Nhân ngỡ ngàng khi con trai nói 'cảm ơn mẹ đã cho con một cuộc sống đủ đầy'

Mẹ bé Thiện Nhân ngỡ ngàng khi con trai nói 'cảm ơn mẹ đã cho con một cuộc sống đủ đầy'

Đối với mẹ bé Thiện Nhân, vội vã, thiếu thốn, con người ta càng biết quý trọng giá trị của từng khoảnh khắc, càng ấm áp với nhau hơn.
Nam sinh giả mạo học trường nổi tiếng Nhật Bản suốt 6 tháng đã bị phát giác

Nam sinh giả mạo học trường nổi tiếng Nhật Bản suốt 6 tháng đã bị phát giác

Nam sinh lợi dụng bối cảnh Covid-19 để giả mạo vào học trường nổi tiếng ở Nhật Bản suốt 6 tháng cuối cùng đã bị phát hiện.
Lối ra nào cho 4 vấn đề nóng của ngành giáo dục?

Lối ra nào cho 4 vấn đề nóng của ngành giáo dục?

Tiếng Việt lớp 1 nặng và 'sạn', ép mua tài liệu tham khảo, đảm bảo an toàn trường học, chấn chỉnh lạm thu là 4 vấn đề nóng của ngành giáo dục.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 21/10: 3 ca mắc mới, trong đó có bé 8 tháng tuổi, gần 14.000 người cách ly

Covid-19 ở Việt Nam chiều 21/10: 3 ca mắc mới, trong đó có bé 8 tháng tuổi, gần 14.000 người cách ly

Tính đến nay, Việt Nam ghi nhận thêm 3 ca mắc mới Covid-19, đều được cách ly ngay khi nhập cảnh.
Chuyển khẩn cấp 10 tấn hàng cứu trợ miền Trung

Chuyển khẩn cấp 10 tấn hàng cứu trợ miền Trung

Ngày 20/10, Bamboo Airway đã vận chuyển miễn phí 10 tấn hàng cứu trợ của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam từ sân bay Nội Bài tới sân bay Đồng Hới.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (21-22/10): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ lạnh về đêm; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa to

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (21-22/10): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ lạnh về đêm; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa to

Dự báo thời tiết Bắc Bộ có mây, đêm không mưa, ngày nắng, đêm và sáng sớm trời lạnh; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa vừa, mưa to.
Tổng cục Dự trữ Nhà nước: Khẩn trương xuất cấp trang thiết bị dự trữ hỗ trợ miền Trung ứng phó bão lũ

Tổng cục Dự trữ Nhà nước: Khẩn trương xuất cấp trang thiết bị dự trữ hỗ trợ miền Trung ứng phó bão lũ

Tổng cục DTNN giao các Cục DTNN khu vực thực hiện xuất khẩn cấp các trang thiết bị dự trữ quốc gia cho các tỉnh miền Trung ứng phó bão lũ.
Phiên bản di động