Luật nhập cư lao động lành nghề của Đức: Bài toán thách thức về nhân lực (Kỳ I)

Nguyễn Hữu Tráng
TGVN. Việc nước Đức thiếu hụt lao động ngành nghề trong nhiều lĩnh vực có thể mở ra cơ hội cho lao động Việt Nam mong muốn sinh sống, học tập và làm việc tại Đức.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Không kích ở Idlib: NATO lên án Chính phủ Syria tấn công 'bừa bãi', Đức gọi là 'tội ác chiến tranh'
luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Festival văn hóa sắc màu các dân tộc Việt Nam tại Đức
luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i
Luật nhập cư lao động lành nghề do Quốc hội Đức thông qua sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2020. (Nguồn: Pixabay)

Sau khi được Quốc hội Đức thông qua ngày 15/8/2019, Luật nhập cư lao động lành nghề sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2020, trừ một số điều khoản sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2024 hoặc sau khi được công bố (Điều 54).

Về hình thức, Luật này sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung của Luật về cư trú của người nước ngoài sửa đổi năm 2008, Luật xã hội sửa đổi năm 1997, Luật về xác định chuyên môn ngành nghề sửa đổi năm 2017, Nghị định về Quy chế bác sĩ liên bang sửa đổi năm 2016, Luật về hành nghề nha khoa sửa đổi lần cuối năm 2016, Luật về ngành nghề điều dưỡng sửa đổi năm 2017, Luật về chăm sóc sức khỏe người già sửa đổi năm 2017, Luật tỵ nạn sửa đổi năm 2008 và hàng loạt những văn bản quy phạm pháp luật khác.

Về nội dung, Luật được thông qua ngày 15/8/2019 có nhiều thay đổi được coi là đột phá, nhằm xử lý vấn đề thiếu hụt lao động trầm trọng thông qua tiếp nhận lao động nước ngoài.

Sức ép lớn

Gần 30 năm sau ngày thống nhất (1990), nước Đức lại đứng trước những thách thức lớn, không đến từ bên ngoài mà xuất phát từ chính sự phát triển của xã hội Đức. Sau thống nhất, đã xuất hiện làn sóng di cư của người Đông Đức đang ở độ tuổi lao động sang phía Tây tìm việc làm với mức lương cao hơn. Sự phát triển lệch của kinh tế Đức khiến các bang phía Đông nhiều thập kỷ sau đó vẫn chưa khôi phục hoàn toàn; nền kinh tế chưa thể chuyển đổi triệt để từ kinh tế kế hoạch tập trung sang “kinh tế thị trường xã hội”. Khoảng cách thu nhập lớn khiến hàng năm, số người lao động giảm liên tục, có lúc tới 30%.

Ở các bang phía Tây, sau khi Thế chiến II kết thúc, nước Đức trở lại giai đoạn phát triển kinh tế, nhiều trẻ em được sinh ra trong giai đoạn “Baby Boom” và giờ đây, họ đang bước sang tuổi hưu trí. Theo Viện Nghiên cứu Kinh tế Prognos, năm 2025, thị trường lao động Đức sẽ thiếu hụt khoảng 2,9 triệu lao động lành nghề và đến 2031, con số này sẽ lên tới 3,6 triệu. Theo tài liệu nghiên cứu này, tăng trưởng kinh tế Đức đến năm 2025 là 1,6%/năm; tình trạng thiếu hụt lao động sẽ ngày càng trầm trọng do mức gia tăng dân số chậm. Năm 2017, cứ một người nghỉ hưu có ba người làm việc; con số này ở năm 2045 sẽ chỉ còn từ một đến hai người. Giới nghiên cứu cho rằng tình trạng này sẽ là thách thức số một của kinh tế Đức hiện nay, nhất là đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Riêng trong ngành nghề thủ công, Hiệp hội Thủ công Đức (ZDH) cho biết hàng năm thiếu đến 20.000/150.000 suất học nghề, do không đủ số học sinh tốt nghiệp phổ thông đăng ký học nghề, trong khi xu hướng học đại học có chiều hướng gia tăng. Theo nghiên cứu của Viện Bertelsmann Stiftung, trong 40 năm tới, Đức sẽ cần mỗi năm ít nhất 260.000 người nhập cư mới giải quyết được tình trạng thiếu lao động, 146.000 từ các nước ngoài EU và 114.000 từ thành viên EU, cụ thể như sau: đến 2035, mỗi năm nước Đức cần 98.000 người nhập cư từ các nước ngoài EU; đến năm 2050, mỗi năm nước Đức cần thêm 170.000 người; đến năm 2060, mỗi năm nước Đức cần thêm 200.000 người.

Trong các ngành nghề y tế như hộ lý, y tá, điều dưỡng viên tại các cơ sở y tế, nhà dưỡng lão, tình trạng thiếu hụt lại càng trầm trọng. Theo Công đoàn Đức Ver.di, hiện toàn nước Đức thiếu khoảng 700.000 điều dưỡng cùng 40.000 người tại nhiều vị trí khác. Đến 2030, riêng ngành này cần đến 200.000 lao động, song không ai biết số lao động này đến từ đâu. Từ năm 2018, Chính phủ Đức đã thông qua Đề án hỗ trợ cho ngành điều dưỡng 660 triệu euro và bổ sung them 330 triệu Euro từ năm 2019, song đó chỉ là “muối bỏ biển”.

Từ sau bầu cử Liên bang 2017, tình trạng thiếu hụt lao động trong ngành điều dưỡng trở thành chủ đề nóng nhất mọi diễn đàn Đức. Chính phủ Đức cũng nhanh chóng đưa ra nhiều biện pháp, song chưa được như ý muốn và cần các giải pháp quyết liệt, hiệu quả hơn.

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i
Tình trạng thiếu hụt điều dưỡng viên đang trở thành vấn đề nan giải của cả nước Đức. (Nguồn: DW)

Loay hoay tìm người

Đến nửa cuối năm 2017 con số người cần được chăm sóc y tế và tại các trung tâm dưỡng lão là 2,9 triệu người, và dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới, do tỷ lệ tăng dân số bất hợp lý nói trên. Theo nghiên cứu của Viện Kinh tế Đức ở Köln, năm 2050, dân số Đức sẽ giảm từ 83 triệu hiện nay xuống còn 72 triệu; số người trên 80 tuổi và dưới 20 (chưa đến độ tuổi lao động đầy đủ) khá cao. Năm 2020, tỷ lệ người dân ở lứa tuổi lao động giảm 1,7 triệu người so với năm 2004. Tỷ lệ sinh thấp, số người già cần chăm sóc y tế và số thanh niên chưa đến độ tuổi lao động cao cùng với số người đang ở độ tuổi lao động giảm là nguyên nhân dẫn đến tình trạng đáng báo động hiện nay.

Bên cạnh đó, ở Đức có 2,8 triệu người thất nghiệp (tỷ lệ là 3,1%, so với Mỹ 3,5% và Pháp 8,4%), khá đông người tỵ nạn từ Trung Đông, châu Phi. Nhưng cả hai đối tượng này, vì những lý do khác nhau, đã không tjể lấp khoảng trống thiếu hụt lao động lành nghề. Trong thời kỳ khủng hoảng tị nạn (2015-18) Đức đã hy vọng những thanh niên từ châu Phi, Trung Đông có thể học nghề và lao động, song thực tế lại không như mong muốn.

Giữa năm 2019, Bộ trưởng Y tế Jens Spahn đã đi Kosovo, ký với người đồng cấp Uran Ismajli Thỏa thuận hợp tác trên lĩnh vực y tế, theo đó lao động Kosovo sang Đức làm việc tại các cơ sở y tế sẽ thuận lợi hơn về thủ tục, thủ tục công nhận chứng chỉ bằng cấp được đơn giản hóa. Đổi lại, Đức sẽ giúp Kosovo xây dựng hệ thống y tế mới, cũng như đào tạo nguồn nhân lực y tế. Việc này không hề đơn giản do về lâu dài, bản thân các nước Đông Âu cũng cần nhiều lao động cho nhu cầu trong nước.

Ngoài Kosovo, Bộ trưởng Y tế Spahn còn tìm kiếm sự hợp tác với Mexico, nơi có hệ thống đào tạo y tế tốt; hiện 100 điều dưỡng viên Mexico đang làm việc ở Đức. Tunisia và Philippines cũng được cân nhắc hợp tác. Đầu tháng 11/2019 trong chuyến thăm Ấn Độ, Thủ tướng Angela Merkel cũng trao đổi với Ấn Độ về khả năng hợp tác lao động, lấy Phòng Thương mại và Công nghiệp Đức làm nơi kết nối để tuyển dụng lao động Ấn đưa sang Đức.

Với Việt Nam, trong các chuyến thăm của Bộ trưởng Kinh tế Đức Peter Altmaier đầu năm, cũng như chuyến thăm của Thủ hiến bang Thüringen, Bộ trưởng Kinh tế các bang Mecklenburg-Vorpommern, Rheinland-Pfalz, Sachsen, Sachsen-Anhalt, phía Đức đều bày tỏ sự quan tâm đối tới việc duy trì quan hệ hợp tác lao động với Việt Nam, xuất phát từ kinh nghiệm tốt đẹp trước kia với Cộng hòa Dân chủ Đức và từ sự hội nhập tốt của cộng đồng Việt Nam đang sinh sống ở Đức.

(Còn tiếp)

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Cháy chợ của người Việt ở Cheb (CH. Czech) gần biên giới với Đức

TGVN. Vụ hỏa hoạn bùng phát lúc 1 giờ sáng ngày 25/2 (giờ địa phương) đã phá hủy dãy quầy khoảng hơn 10 gian hàng ...

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Đại sứ quán Việt Nam tại Algeria thăm hỏi gia đình gốc Việt tại Algeria

TGVN. Ngày 22/2, đoàn cán bộ của Đại sứ quán Việt Nam tại Algeria do Đại sứ Nguyễn Thành Vinh dẫn đầu đã đến đến thăm ...

luat nhap cu lao dong lanh nghe cua duc bai toan thach thuc ve nhan luc ky i Người Việt Nam tại Ba Lan chung tay cùng cả nước ngăn chặn virus Covid-19

TGVN. Ngày 17/2, thông qua Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (UBNN về NVNONN), Bộ Ngoại giao, lô hàng đợt ...

Nguyễn Hữu Tráng

Đọc thêm

Công bố Báo cáo quốc gia về nền tảng pháp quyền và phát triển kinh tế ở Việt Nam

Công bố Báo cáo quốc gia về nền tảng pháp quyền và phát triển kinh tế ở Việt Nam

Hội thảo giới thiệu ‘Báo cáo quốc gia về Việt Nam số 9: Nền tảng pháp quyền và Phát triển kinh tế ở Việt Nam’ được tổ chức ngày 18/11 ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Tổng Lãnh sự quán và gặp gỡ kiều bào tại Côn Minh (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Tổng Lãnh sự quán và gặp gỡ kiều bào tại Côn Minh (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân, Đoàn đại biểu gặp cán bộ, nhân viên Tổng Lãnh sự quán và cộng đồng người Việt tại tỉnh ...
PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

Giữa những thay đổi không ngừng của giáo dục, khi tri thức ngày càng dễ tiếp cận nhờ Internet và trí tuệ nhân tạo (AI), vai trò của người thầy ...
Nghịch lý thời AI

Nghịch lý thời AI

Một nghịch lý mới của thời đại công nghệ, nơi ranh giới giữa sáng tạo thật và sản phẩm nhân tạo ngày càng khó nhận diện.
Quảng Trị đánh thức tiềm năng Hành lang kinh tế Đông - Tây

Quảng Trị đánh thức tiềm năng Hành lang kinh tế Đông - Tây

Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC) đang đứng trước yêu cầu chuyển thành không gian hợp tác kinh tế, logistics và sản xuất có giá trị gia tăng.
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 21/11. Lịch âm 21/11/2026? Âm lịch hôm nay 21/11. Lịch vạn niên 21/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

Giữa những thay đổi không ngừng của giáo dục, khi tri thức ngày càng dễ tiếp cận nhờ Internet và trí tuệ nhân tạo (AI), vai trò của người thầy cũng đang đứng trước những ...
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Người thầy giữ lửa nghề từ tình yêu thương

Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Người thầy giữ lửa nghề từ tình yêu thương

Tình yêu nghề cần được nuôi dưỡng trong một môi trường làm việc nhân văn, nơi người thầy được tôn trọng, được bảo vệ.
Viết tiếp hành trình gieo yêu thương, giữ nhịp học nơi biên cương Tổ quốc

Viết tiếp hành trình gieo yêu thương, giữ nhịp học nơi biên cương Tổ quốc

Giữa núi rừng nơi cực Tây Tổ quốc, Trường PTNT Tiểu học và THCS Sín Thầu được xây mới khang trang, tạo thêm nhiều điều kiện thuận lợi hơn cho trẻ em vùng cao.
Trường THCS Cầu Giấy: Từ thành tích nổi bật đến mục tiêu phát triển toàn diện người học

Trường THCS Cầu Giấy: Từ thành tích nổi bật đến mục tiêu phát triển toàn diện người học

Những kết quả trong học tập, tuyển sinh và các sân chơi khoa học, công nghệ là dấu ấn của Trường THCS Cầu Giấy (Hà Nội) trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, trong bối cảnh ...
Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy: Bền bỉ đổi mới, kiến tạo hành trình vươn tầm quốc tế của Nguyễn Siêu

Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy: Bền bỉ đổi mới, kiến tạo hành trình vươn tầm quốc tế của Nguyễn Siêu

Ngay khi biết tin Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy – Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Nguyễn Siêu – được Bộ Giáo dục và Đào tạo tuyên dương là Nhà giáo tiêu biểu toàn ...
Từ điển Cambridge chọn 'human' (con người) là từ của năm 2026

Từ điển Cambridge chọn 'human' (con người) là từ của năm 2026

Ngày 18/11, Từ điển Cambridge công bố 'human' (con người) là từ của năm 2026.
Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027?

Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027?

Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027? Không cấp đổi thẻ căn cước trong năm 2027 khi đến tuổi sẽ bị phạt thế nào?
Cải cách hành chính ở Quảng Ninh: Nhanh gọn, minh bạch và số hóa toàn diện

Cải cách hành chính ở Quảng Ninh: Nhanh gọn, minh bạch và số hóa toàn diện

TP. Quảng Ninh cung cấp trực tuyến 2.135 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền; cắt giảm 39% thời gian giải quyết đối với 1.258/2.075 thủ tục.
Phu nhân Ngô Phương Ly thăm mô hình chăm lo phụ nữ, trẻ em tại Thâm Quyến (Trung Quốc)

Phu nhân Ngô Phương Ly thăm mô hình chăm lo phụ nữ, trẻ em tại Thâm Quyến (Trung Quốc)

Chiều 18/11, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, bà Ngô Phương Ly đã đến thăm Tòa nhà Phụ nữ và Trẻ em thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông.
Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương yêu cầu các cơ quan, đơn vị và đầu mối được giao nhiệm vụ thống nhất nhiệm vụ, tập trung chỉ đạo, tổ chức thực hiện...
Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Ngày 18/11, tại Hà Nội, VCCI phối hợp với ILO tổ chức Hội nghị 'Thúc đẩy chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vì việc làm thỏa đáng tại Việt Nam'.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Trong bối cảnh chính sách tạm ngưng một số giấy phép mua bán thuốc lá sẽ kết thúc vào đầu năm 2027, chuyên gia VCCI kiến nghị 5 nội dung nhằm bảo đảm cải cách ...
5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

Khoai lang cung cấp chất xơ có lợi cho hệ tiêu hóa. Các phẩm khác như bơ, hạt chia, các loại đậu và atisô... cũng chứa lượng chất xơ không kém.
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Ngày 17/11, tại Hà Nội, Đại sứ quán Thụy Điển, Business Sweden và Viện Karolinska phối hợp tổ chức Diễn đàn Đối tác Việt Nam-Thụy Điển 2026.
Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Hàm lượng dinh dưỡng của quả chuối - bao gồm đường, tinh bột và vitamin - sẽ thay đổi tùy theo mức độ chín. Vậy độ chín nào là tốt nhất cho sức khỏe?
Phiên bản di động