Malaysia đứng ở 'ngã ba đường' - chọn bảo vệ môi trường hay cơ hội phát triển kinh tế?

Chu Văn
Nổi tiếng với những khu rừng nhiệt đới tươi tốt và hệ sinh thái phong phú, cũng như được xếp hạng là quốc gia có độ đa dạng sinh học lớn thứ 12 trên thế giới, Malaysia đang đứng ở ngã ba đường của bài toán hóc búa giữa bảo tồn môi trường và cơ hội kinh tế.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Malaysia giải quyết bài toán khó về tín chỉ carbon thế nào, chọn môi trường hay cơ hội kinh tế?
Malaysia giải quyết bài toán khó về tín chỉ carbon thế nào, chọn môi trường hay cơ hội kinh tế? (Nguồn: mida.gov)

Khi cuộc khủng hoảng khí hậu toàn cầu ngày càng trầm trọng, vai trò của rừng trong việc cô lập carbon đã đạt được tầm quan trọng chưa từng có. Độ che phủ rừng rộng lớn của Malaysia mang lại cơ hội đáng kể để tạo ra tín chỉ carbon (khoảng 1 tỷ USD). Tuy nhiên, hành trình hiện thực hóa tiềm năng này vẫn đầy rẫy những phức tạp, chủ yếu xuất phát từ bối cảnh pháp lý.

Theo cơ quan đăng ký sử dụng đất chính thức, độ che phủ rừng của Malaysia chiếm khoảng 55,3% diện tích đất vào năm 2020, cho thấy một "kho chứa carbon khổng lồ" có giá trị tiềm năng to lớn cho các nỗ lực giảm thiểu khí hậu.

Tuy nhiên, sự phụ thuộc nặng nề của nền kinh tế Malaysia vào dầu cọ đang đặt ra một loạt thách thức. Việc mở rộng diện tích trồng cọ dầu là nguyên nhân chính gây ra nạn phá rừng và suy thoái rừng ở Malaysia. Các nhà hoạch định chính sách và các bên liên quan phải cân bằng giữa lợi ích kinh tế của ngành dầu cọ và các yêu cầu bảo tồn rừng.

Sức hấp dẫn khó cưỡng của lợi ích kinh tế

Vấn đề lớn của ngành lâm nghiệp Malaysia khá nhạy cảm khi nó liên quan đến thẩm quyền, trong đó việc quản lý rừng chủ yếu do các chính quyền bang mà không phải liên bang giám sát.

Về mặt lịch sử, Bán đảo Malaysia và Borneo (Sabah và Sarawak) có các cộng đồng bản địa có mối liên hệ sâu sắc với đất đai. Các chính quyền bang đã cho phép phát triển rộng rãi ngành khai thác gỗ với những khác biệt theo khu vực về thực hành, quy định và cân nhắc về môi trường.

Sự phân cấp quyền lực này đặt ra trở ngại cho việc quản lý và điều tiết rừng hiệu quả, đặc biệt liên quan đến các sáng kiến tín chỉ carbon. Bất chấp thách thức pháp lý này, Malaysia dự kiến sẽ triển khai khoản tín chỉ carbon dựa trên thiên nhiên địa phương đầu tiên thông qua Dự án Bảo tồn rừng nhiệt đới Kuamut ở Sabah bắt đầu cách đây hơn 6 năm.

Ở Malaysia, các chính quyền bang thường coi khai thác gỗ là nguồn thu nhập chính, gây ra rào cản đáng kể trong việc ưu tiên bảo vệ hoặc tái sinh rừng có lợi cho thị trường tín chỉ carbon.

Sức hấp dẫn của lợi ích kinh tế trước mắt từ việc khai thác gỗ thường làm lu mờ lợi ích lâu dài của việc ngăn chặn nạn phá rừng hoặc trồng rừng ở các khu vực đã khai thác trước đây.

Do đó, việc phân bổ nguồn lực cho những sáng kiến như vậy đặt ra nhiều thách thức vì đòi hỏi phải chuyển hướng sự chú ý khỏi một ngành sinh lợi đã ăn sâu vào nền kinh tế địa phương. Hơn nữa, Malaysia thiếu hệ thống thuế carbon để ấn định giá carbon.

Mức giá ảm đạm hiện nay của các khoản tín chỉ dựa trên thiên nhiên, dao động quanh mức 1,50 USD, giảm mạnh từ 8 USD xuống còn 9 USD vào năm 2019. Lý do phần lớn bắt nguồn từ những chỉ trích về độ tin cậy và hiệu quả của tín chỉ carbon, làm suy yếu động cơ đầu tư của các chính quyền bang, vì lợi nhuận tiềm năng có thể không bù đắp được doanh thu được tạo ra từ hoạt động khai thác gỗ.

Do đó, mối ràng buộc giữa sự phụ thuộc kinh tế vào khai thác gỗ và việc đánh giá thấp các khoản tín chỉ dựa vào thiên nhiên đã tạo ra một rào cản "ghê gớm" trong thúc đẩy hoạt động bảo tồn có ý nghĩa vốn cần thiết để tạo ra tín chỉ carbon ở Malaysia.

Hài hòa quyền sở hữu đất đai và bảo vệ văn hóa truyền thống

Những thách thức nghiêm trọng cũng xuất phát từ việc thiếu sự thống nhất trong thực tiễn quản lý rừng trên khắp các bang của Malaysia. Các quy định, khả năng thực thi và ưu tiên bảo tồn khác nhau góp phần tạo ra sự thiếu nhất quán trong nỗ lực cô lập carbon.

Nếu không có các giao thức nhất quán để đo lường trữ lượng carbon và giảm phát thải từ rừng, độ tin cậy và tính minh bạch của các dự án tín chỉ carbon của Malaysia sẽ tiếp tục bị đặt dấu hỏi, khi các nhà đầu tư và các bên liên quan quốc tế yêu cầu dữ liệu có thể kiểm chứng để đảm bảo tính hợp pháp của việc bù đắp carbon.

Hơn nữa, các vấn đề về quyền sử dụng đất và quyền bản địa làm phức tạp thêm bối cảnh tạo ra tín chỉ carbon trong các khu rừng của Malaysia. Các cộng đồng bản địa, thường là người quản lý đất đai qua nhiều thế hệ, nắm giữ các quyền theo phong tục đối với những khu rừng rộng lớn.

Malaysia giải quyết bài toán khó về tín chỉ carbon thế nào, chọn môi trường hay cơ hội kinh tế?
Các nhà hoạch định chính sách Malaysia và các bên liên quan phải cân bằng giữa lợi ích kinh tế của ngành dầu cọ và các yêu cầu bảo tồn rừng. (Nguồn: Getty Images)

Mọi sáng kiến tín chỉ carbon đều phải ưu tiên sự tham gia và trao quyền cho các cộng đồng này, tôn trọng quyền đất đai và nhận thức truyền thống của họ.

Nếu không sẽ dẫn đến nguy cơ làm trầm trọng thêm những bất công về môi trường xã hội, cũng như làm suy yếu tính bền vững lâu dài của các nỗ lực cô lập carbon.

Để giải quyết vấn đề này, các kế hoạch xác minh như Tiêu chuẩn đa dạng sinh học và cộng đồng khí hậu của Verra tiếp tục ủng hộ các dự án phức tạp về quản lý đất đai bền vững nhằm giúp cộng đồng bản địa được hưởng lợi từ việc làm mới, đảm bảo quyền sở hữu đất đai và bảo vệ các nền văn hóa truyền thống.

Bất chấp những thách thức này, Malaysia sở hữu những thế mạnh vốn có có thể được tận dụng để khai thác tiềm năng tín dụng carbon của ngành lâm nghiệp.

Malaysia đã thể hiện cam kết quản lý rừng bền vững thông qua các sáng kiến như Chương trình chứng nhận gỗ Malaysia, Sáng kiến bảo tồn trái tim của Borneo và việc thành lập Quỹ Lâm nghiệp Malaysia gần đây với nhiệm vụ nghiên cứu việc thiết lập Nghị định thư bù đắp carbon lâm nghiệp.

Áp dụng cách tiếp cận nhiều mặt

Trong bài bình luận đăng trên website của Viện Yusof Ishak Singapore (ISEAS), Giáo sư Renard Siew thuộc Viện Liên hợp quốc về Đào tạo và nghiên cứu (UNITAR) khuyến nghị Malaysia nên áp dụng cách tiếp cận nhiều mặt để giải quyết sự phức tạp trong quản lý quyền tài phán và khai thác toàn bộ tiềm năng của ngành lâm nghiệp để tạo ra tín chỉ carbon.

Đầu tiên, cần phải tăng cường phối hợp và cộng tác giữa các chính quyền bang và liên bang để hài hòa các chính sách quản lý rừng và khung pháp lý. Điều này bao gồm phát triển các phương pháp tiêu chuẩn hóa để tính toán và giám sát lượng carbon, đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong tất cả các dự án tín chỉ carbon lâm nghiệp.

Ngoài ra, sự tham gia có ý nghĩa với cộng đồng bản địa là điều cần thiết để đảm bảo phân phối lợi ích một cách công bằng và bảo vệ quyền đất đai theo truyền thống. Trao quyền cho người dân bản địa với tư cách là bên liên quan chính trong các sáng kiến tín chỉ carbon giúp nâng cao tính toàn vẹn xã hội của các dự án, cũng như tăng cường khả năng phục hồi của họ trước những áp lực bên ngoài.

Malaysia đang ở thời điểm quan trọng của sự hội tụ các cơ hội kinh tế và bảo tồn môi trường, mở ra con đường hướng tới phát triển bền vững. Tuy nhiên, việc hiện thực hóa tiềm năng tín chỉ carbon của Malaysia trong lâm nghiệp phụ thuộc vào việc khắc phục sự phức tạp về mặt pháp lý trong lĩnh vực này.

Thông qua những nỗ lực phối hợp nhằm quản trị một cách hài hòa, nâng cao tính minh bạch và ưu tiên sự hòa nhập xã hội, Malaysia có thể nổi lên là quốc gia đi đầu trong việc khai thác tiềm năng giảm thiểu khí hậu từ cảnh quan rừng rộng lớn của mình.

Việc ban hành luật về biến đổi khí hậu đang được mong đợi ở Malaysia, vì sẽ giải quyết các vấn đề xung quanh nạn phá rừng và có khả năng quản lý tín chỉ carbon, cũng như hợp lý hóa các nỗ lực giảm thiểu biến đổi khí hậu.

Đừng sợ thuế carbon!

Đừng sợ thuế carbon!

Xuất phát từ bản chất của thuế carbon là nhằm bù đắp những phí tổn xã hội do việc phát thải CO2 gây ra, tiền ...

Thị trường carbon: Thăng trầm và kỳ vọng!

Thị trường carbon: Thăng trầm và kỳ vọng!

Việc xây dựng, vận hành và phát triển thị trường carbon, bên cạnh những thách thức, cũng là cơ hội cho các nền kinh tế ...

Cháy rừng, nhiều nước Nam Mỹ hứng chịu hàng triệu tấn khí thải carbon

Cháy rừng, nhiều nước Nam Mỹ hứng chịu hàng triệu tấn khí thải carbon

Ngày 28/2, Cơ quan Giám sát khí quyển Copernicus (CAMS) cho biết, các vụ cháy rừng ở Brazil, Venezuela và Bolivia trong tháng 2/2024 đã ...

Giá vàng hôm nay 3/4/2024: Giá vàng thế giới tăng dựng đứng, vàng nhẫn 'củng cố vị thế' chưa từng có, nhà đầu tư sẵn sàng nhảy vào gom hàng

Giá vàng hôm nay 3/4/2024: Giá vàng thế giới tăng dựng đứng, vàng nhẫn 'củng cố vị thế' chưa từng có, nhà đầu tư sẵn sàng nhảy vào gom hàng

Giá vàng hôm nay 3/4/2024: Giá vàng miếng SJC thất thường, vàng nhẫn tranh thủ củng cố mức giá mới. Thị trường thế giới tăng ...

Giá cà phê hôm nay 4/4/2024: Giá cà phê tăng ồ ạt, trong nước lại vượt đỉnh, giá cao còn đứng lâu?

Giá cà phê hôm nay 4/4/2024: Giá cà phê tăng ồ ạt, trong nước lại vượt đỉnh, giá cao còn đứng lâu?

Ba tháng đầu năm 2024 được xem là "thời kỳ vàng son" của cà phê robusta trong nước khi giá tăng liên tục và đạt ...

(theo ISEAS)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 18/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Ngày 17/11 đánh dấu tròn hai năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực.
Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 17/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11, tăng mạnh trên diện rộng, với 31/34 địa phương ghi nhận mức điều chỉnh, đưa giá thu mua toàn quốc lên 50.000 - 53.000 đồng/kg.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được Ban Chấp hành VCCI bầu giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2021-2026.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động