Mâm ngũ quả ngày Tết - Nét đẹp văn hóa Việt

TGVN. Không chỉ làm cho không gian cúng thêm ấm áp, hài hòa, rực rỡ, mâm ngũ quả còn thể hiện sinh động ý tưởng triết lý-tín ngưỡng-thẩm mỹ và là nơi gửi gắm ước nguyện của mỗi gia đình.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet Ngày Tết thăm quê hương của lật đật Nga
mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet Mâm ngũ quả ngày Tết: Những điều có thể bạn chưa biết
mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet
Mâm ngũ quả ngày Tết - Nét đẹp văn hóa Việt. (Nguồn: Soha)

Cùng với bánh chưng xanh và câu đối đỏ, mâm ngũ quả là thứ không thể thiếu trên bàn thờ của mỗi gia đình người Việt trong mỗi dịp Tết.

Không chỉ làm cho không gian cúng thêm ấm áp, hài hòa, rực rỡ, mâm ngũ quả còn thể hiện sinh động ý tưởng triết lý-tín ngưỡng-thẩm mỹ và là nơi gửi gắm ước nguyện của mỗi gia đình.

Các gia đình thường lau dọn ban thờ, sửa soạn, bày biện mâm ngũ quả Tết vào ngày 29, 30 tháng Chạp.

Mâm ngũ quả thường có năm loại quả được bày trên một cái mâm bằng gỗ tiện, sơn son, có chân, gọi là mâm bồng. Cũng có nhà bày trên một cái đĩa to rồi đặt trên chồng bánh chưng để tạo dáng cao, uy nghiêm, thành kính.

Theo các vị cao niên am tường về Nho giáo thì xuất xứ của mâm ngũ quả có liên quan đến quan niệm triết lý Khổng giáo của Phương Đông, thế giới được tạo nên từ năm bản nguyên (năm yếu tố cấu thành vũ trụ) gọi là “ngũ hành” gồm Kim-Mộc-Thủy-Hỏa-Thổ tương ứng với các màu trắng, xanh, đen, đỏ, vàng.

Ngoài ra, “ngũ” còn thể hiện ước muốn của người Việt đạt được ngũ phúc lâm môn là Phúc, Quý, Thọ, Khang, Ninh.

Mâm ngũ quả của người Bắc bao giờ cũng có nải chuối màu xanh, tương ứng với hành mộc. Chính giữa nải chuối bày quả bưởi màu vàng, tương ứng với hành thổ. Nhiều người cũng dùng quả phật thủ hay quả lựu chín vàng thay cho quả bưởi.

Xen kẽ giữa chuối, bưởi là hồng xiêm (nho, mận) màu sẫm tượng trưng cho hành thủy, đào (roi) màu trắng, sáng tượng trưng cho hành kim và thanh long (táo, dưa hấu, ớt) màu đỏ tượng trưng cho hành hỏa.

Không chỉ tượng trưng cho ngũ hành, mỗi loại quả còn có một ý nghĩa riêng mà thông qua đó, gia chủ gửi gắm mong muốn, ước nguyện của mình, như chuối, phật thủ - được bao bọc, che chở, bưởi - phúc lộc viên mãn, thanh long - phát tài phát lộc, lựu - đông con nhiều cháu, đào - thăng tiến, táo đỏ-phú quý, quất-sung túc...

Trong khi đó, người miền Nam lại trọng về ý nghĩa các loại quả hơn nên mâm ngũ quả thường bao gồm mãng cầu, sung, dừa xiêm, đu đủ, xoài. Trong đó, mãng cầu là cầu chúc cho mọi điều đều như ý; quả dừa, phát âm tương tự như "vừa," có nghĩa là không thiếu; quả sung - sung mãn về sức khỏe, tiền bạc; quả đu đủ có nghĩa mang đến một năm mới được đầy đủ, thịnh vượng; quả xoài, phát âm na ná như là "xài" - cầu mong cho tiêu xài không thiếu thốn. Khi đọc phát âm của những loại quả này tương tự câu “cầu sung vừa đủ xài” hay “cầu vừa đủ xài sung".

Người miền Trung lại không quá câu nệ về hình thức hay ý nghĩa của các loại quả, nên mâm ngũ quả ngày Tết của mỗi nhà lại khác nhau, quả gì cũng được miễn tươi ngon và gia chủ thành tâm dâng kính tổ tiên. Có thể kể đến một số loại quả thường thấy như thanh long, dưa hấu, dứa, mãng cầu, cam, quýt, hồng, na...

Có thể khẳng định rằng mâm ngũ quả ngày Tết chính là nét đặc trưng văn hóa của người Việt, dù có sự khác nhau giữa các vùng, miền nhưng trên hết đều thể hiện sự thành kính hướng về nguồn cội tổ tiên và ước mong một năm mới sum họp, an khang, hạnh phúc, đủ đầy.

Lưu ý khi bày mâm ngũ quả Tết:

- Mâm ngũ quả sẽ bày trên bàn thờ trong suốt những ngày Tết nên không nên mua quả sớm quá để đảm bảo trong quá trình bày quả không bị hỏng.

- Khi mua chọn những quả già nhưng chưa chín hẳn. Chuối phải màu xanh, cứng cáp để có thể đỡ được những quả khác.

- Không rửa quả trước khi bày mà chỉ dùng khăn ẩm lau sạch quả. Việc rửa quả sẽ khiến quả sớm bị héo, hỏng, không để được lâu.

mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet

Một thời “chơi” Tết của "Đại gia" Hà Thành

Giữa lúc Hà thành đang hối hả vào Tết, ông Thái An trong căn phòng nhỏ của mình vẫn ngồi lặng yên ngắm bức ảnh ...

mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet

Tết của ngày xưa cũ

Những ngày cuối cùng của một năm cũ sắp qua, nhìn dòng người hối hả ngược xuôi ngoài đường, tôi nôn nao nhớ những cái ...

mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet

Trang phục truyền thống ngày Tết của phụ nữ châu Á

Bên cạnh việc bày biện mâm cỗ thì trang phục cũng rất được quan tâm trong ngày Tết. Tại các nước châu Á, trang phục ...

QT. (theo TTXVN)

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 14/2/2026: Song Ngư tình duyên khởi sắc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 14/2/2026: Song Ngư tình duyên khởi sắc

Tử vi hôm nay 14/2/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 14/2/2026: Tuổi Hợi công việc may mắn

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 14/2/2026: Tuổi Hợi công việc may mắn

Xem tử vi 14/2 - tử vi 12 con giáp hôm nay 14/2/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 14/2/2026, Lịch vạn niên ngày 14 tháng 2 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 14/2/2026, Lịch vạn niên ngày 14 tháng 2 năm 2026

Lịch âm 14/2. Lịch âm hôm nay 14/2/2026? Âm lịch hôm nay 14/2. Lịch vạn niên 14/2/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Frasers Property và Hạ tầng GELEX mở rộng hợp tác đầu tư chiến lược

Frasers Property và Hạ tầng GELEX mở rộng hợp tác đầu tư chiến lược

Frasers Property, tập đoàn đa quốc gia chuyên đầu tư-phát triển-vận hành bất động sản và Hạ tầng GELEX, thành viên của Tập đoàn GELEX, một trong những tập đoàn ...
Giá vàng hôm nay 14/2/2026 'lao xuống rồi vọt lên' trước kỳ nghỉ Tết, lý do vàng và bạc cùng bị bán tháo, điểm cân bằng 5.000 USD có bền?

Giá vàng hôm nay 14/2/2026 'lao xuống rồi vọt lên' trước kỳ nghỉ Tết, lý do vàng và bạc cùng bị bán tháo, điểm cân bằng 5.000 USD có bền?

Giá vàng hôm nay 14/2/2026 'lao dốc' trước kỳ nghỉ Tết, vàng bạc cùng bị bán tháo, điểm cân bằng 5.000 USD có bền?
Thúc đẩy hợp tác song phương, nâng cao sự hiện diện và hình ảnh của Việt Nam và Ireland tại mỗi nước

Thúc đẩy hợp tác song phương, nâng cao sự hiện diện và hình ảnh của Việt Nam và Ireland tại mỗi nước

Từ ngày 11-12/2 tại Dublin, Đại sứ Việt Nam tại Ireland Phạm Toàn Thắng đã có các cuộc làm việc với lãnh đạo cấp cao và các bộ ngành Ireland.
Hà Nội giành 4 giải thưởng hàng đầu về du lịch của Tripadvisor

Hà Nội giành 4 giải thưởng hàng đầu về du lịch của Tripadvisor

Nền tảng du lịch trực tuyến hàng đầu thế giới Tripadvisor mới đây đã công bố giải thưởng Travelers’ Choice Best of the Best Destinations 2026.
Du lịch Việt Nam hướng tới tăng trưởng bền vững, đẩy mạnh xúc tiến quốc tế năm 2026

Du lịch Việt Nam hướng tới tăng trưởng bền vững, đẩy mạnh xúc tiến quốc tế năm 2026

Năm 2025, du lịch Việt Nam ghi dấu mốc tăng trưởng kỷ lục khi đón trên 21 triệu lượt khách quốc tế, tổng thu từ du lịch ước đạt khoảng 1 triệu tỷ đồng.
Hé lộ một điểm đến du lịch nghỉ dưỡng cuối tuần được yêu thích tại Algeria

Hé lộ một điểm đến du lịch nghỉ dưỡng cuối tuần được yêu thích tại Algeria

Khu du lịch Chréa, tọa lạc ở thị trấn cùng tên thuộc tỉnh Blida, miền Bắc Algeria, luôn là một địa điểm thu hút du khách trong và ngoài nước.
Côn Đảo - top 5 điểm đến trăng mật tuyệt nhất năm 2026

Côn Đảo - top 5 điểm đến trăng mật tuyệt nhất năm 2026

Côn Đảo được tạp chí Vogue xếp vị trí thứ 5 trong 21 điểm đến hưởng tuần trăng mật tuyệt nhất thế giới năm 2026.
Du lịch Brazil 2025 bội thu nhờ dòng khách châu Âu

Du lịch Brazil 2025 bội thu nhờ dòng khách châu Âu

Brazil là điểm đến quốc tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới, khi lượng khách nước ngoài đạt 9,3 triệu lượt, tăng 37% so với năm trước.
Độc lạ trải nghiệm cà phê 'treo mình' trên vách đá ở Tây Nam Trung Quốc

Độc lạ trải nghiệm cà phê 'treo mình' trên vách đá ở Tây Nam Trung Quốc

Mô hình thưởng thức cà phê trên vách đá đang nổi lên như một xu hướng du lịch mới tại khu vực Tây Nam Trung Quốc, thu hút hàng nghìn lượt du khách mỗi tháng.
Quần thể di tích Thổ Hà và Nhà ngục Kon Tum được vinh danh Di tích quốc gia đặc biệt

Quần thể di tích Thổ Hà và Nhà ngục Kon Tum được vinh danh Di tích quốc gia đặc biệt

Cụ thể là Quần thể đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà (phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh) và Di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum (phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi).
Đặc sắc nghi lễ truyền thống cung đình 'Tống cựu nghinh tân' tại Ngày Tìm hiểu Việt Nam 2026

Đặc sắc nghi lễ truyền thống cung đình 'Tống cựu nghinh tân' tại Ngày Tìm hiểu Việt Nam 2026

Sáng 10/2, đúng ngày 23 tháng Chạp (ngày lễ ông Công, ông Táo), Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức hoạt động 'Tống cựu nghinh tân'.
Tiễn Táo Quân về trời cũng là cách người Việt đối thoại với mái ấm

Tiễn Táo Quân về trời cũng là cách người Việt đối thoại với mái ấm

Ngày 23 tháng Chạp trong vòng quay gấp gáp của đời sống hôm nay đôi khi đến rất nhẹ nhàng xen giữa những cuộc họp cuối năm, lịch sắm sửa cho Tết Nguyên đán.
Chính phủ công nhận thêm 30 hiện vật, nhóm hiện vật là bảo vật quốc gia

Chính phủ công nhận thêm 30 hiện vật, nhóm hiện vật là bảo vật quốc gia

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính ký Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3/2/2026 về việc công nhận bảo vật quốc gia (đợt 14).
Khẳng định vị thế của Việt Nam trong UNESCO

Khẳng định vị thế của Việt Nam trong UNESCO

Chiều 5/2, Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam đã tổ chức Hội nghị giao ban Quý I tại trụ sở Bộ Ngoại giao.
Áo dài Fashion Week London 2026: Đưa biểu tượng văn hóa Việt vào dòng chảy thời trang thế giới

Áo dài Fashion Week London 2026: Đưa biểu tượng văn hóa Việt vào dòng chảy thời trang thế giới

Dự án Áo dài Fashion Week London 2026 chính thức ra mắt, đánh dấu một nỗ lực mới trong hành trình đưa áo dài bước vào không gian đối thoại quốc tế.
Phiên bản di động