Mâm ngũ quả ngày Tết - Nét đẹp văn hóa Việt

TGVN. Không chỉ làm cho không gian cúng thêm ấm áp, hài hòa, rực rỡ, mâm ngũ quả còn thể hiện sinh động ý tưởng triết lý-tín ngưỡng-thẩm mỹ và là nơi gửi gắm ước nguyện của mỗi gia đình.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet Ngày Tết thăm quê hương của lật đật Nga
mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet Mâm ngũ quả ngày Tết: Những điều có thể bạn chưa biết
mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet
Mâm ngũ quả ngày Tết - Nét đẹp văn hóa Việt. (Nguồn: Soha)

Cùng với bánh chưng xanh và câu đối đỏ, mâm ngũ quả là thứ không thể thiếu trên bàn thờ của mỗi gia đình người Việt trong mỗi dịp Tết.

Không chỉ làm cho không gian cúng thêm ấm áp, hài hòa, rực rỡ, mâm ngũ quả còn thể hiện sinh động ý tưởng triết lý-tín ngưỡng-thẩm mỹ và là nơi gửi gắm ước nguyện của mỗi gia đình.

Các gia đình thường lau dọn ban thờ, sửa soạn, bày biện mâm ngũ quả Tết vào ngày 29, 30 tháng Chạp.

Mâm ngũ quả thường có năm loại quả được bày trên một cái mâm bằng gỗ tiện, sơn son, có chân, gọi là mâm bồng. Cũng có nhà bày trên một cái đĩa to rồi đặt trên chồng bánh chưng để tạo dáng cao, uy nghiêm, thành kính.

Theo các vị cao niên am tường về Nho giáo thì xuất xứ của mâm ngũ quả có liên quan đến quan niệm triết lý Khổng giáo của Phương Đông, thế giới được tạo nên từ năm bản nguyên (năm yếu tố cấu thành vũ trụ) gọi là “ngũ hành” gồm Kim-Mộc-Thủy-Hỏa-Thổ tương ứng với các màu trắng, xanh, đen, đỏ, vàng.

Ngoài ra, “ngũ” còn thể hiện ước muốn của người Việt đạt được ngũ phúc lâm môn là Phúc, Quý, Thọ, Khang, Ninh.

Mâm ngũ quả của người Bắc bao giờ cũng có nải chuối màu xanh, tương ứng với hành mộc. Chính giữa nải chuối bày quả bưởi màu vàng, tương ứng với hành thổ. Nhiều người cũng dùng quả phật thủ hay quả lựu chín vàng thay cho quả bưởi.

Xen kẽ giữa chuối, bưởi là hồng xiêm (nho, mận) màu sẫm tượng trưng cho hành thủy, đào (roi) màu trắng, sáng tượng trưng cho hành kim và thanh long (táo, dưa hấu, ớt) màu đỏ tượng trưng cho hành hỏa.

Không chỉ tượng trưng cho ngũ hành, mỗi loại quả còn có một ý nghĩa riêng mà thông qua đó, gia chủ gửi gắm mong muốn, ước nguyện của mình, như chuối, phật thủ - được bao bọc, che chở, bưởi - phúc lộc viên mãn, thanh long - phát tài phát lộc, lựu - đông con nhiều cháu, đào - thăng tiến, táo đỏ-phú quý, quất-sung túc...

Trong khi đó, người miền Nam lại trọng về ý nghĩa các loại quả hơn nên mâm ngũ quả thường bao gồm mãng cầu, sung, dừa xiêm, đu đủ, xoài. Trong đó, mãng cầu là cầu chúc cho mọi điều đều như ý; quả dừa, phát âm tương tự như "vừa," có nghĩa là không thiếu; quả sung - sung mãn về sức khỏe, tiền bạc; quả đu đủ có nghĩa mang đến một năm mới được đầy đủ, thịnh vượng; quả xoài, phát âm na ná như là "xài" - cầu mong cho tiêu xài không thiếu thốn. Khi đọc phát âm của những loại quả này tương tự câu “cầu sung vừa đủ xài” hay “cầu vừa đủ xài sung".

Người miền Trung lại không quá câu nệ về hình thức hay ý nghĩa của các loại quả, nên mâm ngũ quả ngày Tết của mỗi nhà lại khác nhau, quả gì cũng được miễn tươi ngon và gia chủ thành tâm dâng kính tổ tiên. Có thể kể đến một số loại quả thường thấy như thanh long, dưa hấu, dứa, mãng cầu, cam, quýt, hồng, na...

Có thể khẳng định rằng mâm ngũ quả ngày Tết chính là nét đặc trưng văn hóa của người Việt, dù có sự khác nhau giữa các vùng, miền nhưng trên hết đều thể hiện sự thành kính hướng về nguồn cội tổ tiên và ước mong một năm mới sum họp, an khang, hạnh phúc, đủ đầy.

Lưu ý khi bày mâm ngũ quả Tết:

- Mâm ngũ quả sẽ bày trên bàn thờ trong suốt những ngày Tết nên không nên mua quả sớm quá để đảm bảo trong quá trình bày quả không bị hỏng.

- Khi mua chọn những quả già nhưng chưa chín hẳn. Chuối phải màu xanh, cứng cáp để có thể đỡ được những quả khác.

- Không rửa quả trước khi bày mà chỉ dùng khăn ẩm lau sạch quả. Việc rửa quả sẽ khiến quả sớm bị héo, hỏng, không để được lâu.

mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet

Một thời “chơi” Tết của "Đại gia" Hà Thành

Giữa lúc Hà thành đang hối hả vào Tết, ông Thái An trong căn phòng nhỏ của mình vẫn ngồi lặng yên ngắm bức ảnh ...

mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet

Tết của ngày xưa cũ

Những ngày cuối cùng của một năm cũ sắp qua, nhìn dòng người hối hả ngược xuôi ngoài đường, tôi nôn nao nhớ những cái ...

mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet

Trang phục truyền thống ngày Tết của phụ nữ châu Á

Bên cạnh việc bày biện mâm cỗ thì trang phục cũng rất được quan tâm trong ngày Tết. Tại các nước châu Á, trang phục ...

QT. (theo TTXVN)

Đọc thêm

Đặc phái viên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến lãnh đạo Triều Tiên

Đặc phái viên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến lãnh đạo Triều Tiên

Đặc phái viên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - đồng chí Lê Hoài Trung hội kiến với lãnh đạo cấp cao Hội nghị nhân dân tối ...
Hàng Việt Nam quảng bá tại Triển lãm quốc tế Kazakhstan 2026

Hàng Việt Nam quảng bá tại Triển lãm quốc tế Kazakhstan 2026

Triển lãm quốc tế Kazakhstan lần thứ 26 về 'Sản phẩm thực phẩm, đồ uống, nguyên liệu, bao bì và thiết bị cho ngành công nghiệp thực phẩm'.
Giá vàng hôm nay 16/5/2026 giảm sốc theo đà bán tháo khỏi mức đỉnh lịch sử, Trung Quốc đang 'đổi chủ' tại các mỏ vàng ở Tây Phi

Giá vàng hôm nay 16/5/2026 giảm sốc theo đà bán tháo khỏi mức đỉnh lịch sử, Trung Quốc đang 'đổi chủ' tại các mỏ vàng ở Tây Phi

Giá vàng hôm nay 16/5/2026 giảm sốc theo đà bán tháo khỏi mức đỉnh lịch sử, Trung Quốc đang 'đổi chủ' tại các mỏ vàng ở Tây Phi.
PCI 2025: Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc về chỉ số tiếp cận nguồn lực, top 5 địa phương xuất sắc nhất

PCI 2025: Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc về chỉ số tiếp cận nguồn lực, top 5 địa phương xuất sắc nhất

Theo công bố của VCCI, tỉnh Phú Thọ nằm trong Top 5 địa phương có chất lượng điều hành kinh tế xuất sắc nhất cả nước năm 2025.
Lộ diện 5 nước EU phản đối kế hoạch ‘siêu lưới điện’ của Ủy biên châu Âu

Lộ diện 5 nước EU phản đối kế hoạch ‘siêu lưới điện’ của Ủy biên châu Âu

5 quốc gia EU phản đối kế hoạch tập trung hóa lưới điện của Ủy ban châu Âu, cảnh báo nguy cơ làm tăng chi phí và suy giảm chủ ...
Tổng thống Abbas tái đắc cử lãnh đạo Fatah, tuyên bố Gaza là phần không thể tách rời của Palestine

Tổng thống Abbas tái đắc cử lãnh đạo Fatah, tuyên bố Gaza là phần không thể tách rời của Palestine

Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas khẳng định, Gaza thuộc Nhà nước Palestine, cam kết cải tổ chính quyền và tổ chức bầu cử mới.
Khám phá 2 địa điểm du lịch ấn tượng tại Thái Nguyên mùa Hè này

Khám phá 2 địa điểm du lịch ấn tượng tại Thái Nguyên mùa Hè này

Hãy cùng bỏ túi ngay hai địa điểm du lịch Thái Nguyên có cảnh sắc thiên nhiên kỳ thú, giúp du khách tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp của vùng đất này.
Vùng chè Tân Cương (Thái Nguyên): Gắn sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch cộng đồng

Vùng chè Tân Cương (Thái Nguyên): Gắn sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch cộng đồng

Người dân xã Tân Cương,TP. Thái Nguyên kết hợp sản xuất với làm du lịch cộng đồng để quảng bá thương hiệu, tạo điều kiện cho du khách trải nghiệm thực tế.
Giao hưởng, nhạc kịch, drone light cùng dàn sao thắp sáng đêm khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên 2026

Giao hưởng, nhạc kịch, drone light cùng dàn sao thắp sáng đêm khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên 2026

Lễ khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên năm 2026 với chủ đề ‘Bản giao hưởng Hồ trên núi - Trà trong mây’ hứa hẹn là đêm nghệ thuật đặc biệt
Khám phá 5 điểm săn bình minh tuyệt đẹp tại Việt Nam

Khám phá 5 điểm săn bình minh tuyệt đẹp tại Việt Nam

Không chỉ là khoảnh khắc mở đầu cho một ngày mới, bình minh còn trở thành trải nghiệm du lịch được nhiều người trẻ ưa chuộng.
Du lịch Việt Nam tăng tốc ngoạn mục

Du lịch Việt Nam tăng tốc ngoạn mục

Việt Nam từ một điểm đến mới nổi đang vươn lên mạnh mẽ với tốc độ khiến giới chuyên gia quốc tế và ngành du lịch khu vực phải bất ngờ.
Phú Quốc được báo Thái Lan ca ngợi là điểm đến biển phát triển nhanh hàng đầu Đông Nam Á

Phú Quốc được báo Thái Lan ca ngợi là điểm đến biển phát triển nhanh hàng đầu Đông Nam Á

Trang tiếng Anh của báo Khaosod ngày 9/5 có bài viết ca ngợi đảo Phú Quốc của Việt Nam là một trong những điểm du lịch biển phát triển nhanh nhất Đông Nam Á.
Khám phá các hoạt động đặc sắc tại Lễ hội Làng Sen 2026

Khám phá các hoạt động đặc sắc tại Lễ hội Làng Sen 2026

Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), tỉnh Nghệ An tổ chức Lễ hội Làng Sen năm 2026.
Triển lãm 'Sen trong đá' tôn vinh khí phách và vẻ đẹp người phụ nữ Việt Nam

Triển lãm 'Sen trong đá' tôn vinh khí phách và vẻ đẹp người phụ nữ Việt Nam

“Sen trong đá” giới thiệu 25 chân dung nữ chiến sĩ cách mạng được thể hiện trên chất liệu lá sen, khắc họa vẻ đẹp kiên cường, bất khuất của phụ nữ Việt Nam.
Vẻ đẹp lụa Việt níu chân du khách quốc tế

Vẻ đẹp lụa Việt níu chân du khách quốc tế

Ở phố cổ Hà Nội, những cửa hàng lụa nhỏ vẫn lặng lẽ gìn giữ nghề truyền thống và đưa vẻ đẹp của lụa Việt đến gần hơn với du khách quốc tế.
Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt giữa lòng thủ đô Seoul

Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt giữa lòng thủ đô Seoul

Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc đã tham gia Lễ hội mùa xuân Seoul 2026 với gian hàng giới thiệu văn hóa, ẩm thực và du lịch Việt Nam.
Di sản phương Đông trong dòng chảy đô thị

Di sản phương Đông trong dòng chảy đô thị

Nhiều kinh đô cũ ở Đông Bắc Á ngày nay không chỉ lưu giữ những dấu tích của quá khứ mà đang được khai thác theo những cách thức khác nhau.
Nghệ An: Lễ đón tiếng sấm của người Ơ Đu được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Nghệ An: Lễ đón tiếng sấm của người Ơ Đu được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lễ đón tiếng sấm là nghi lễ độc đáo gắn với tín ngưỡng, bản sắc và đời sống cộng đồng người Ơ Đu, Nghệ An.
Phiên bản di động