Mâm ngũ quả ngày Tết - Nét đẹp văn hóa Việt

TGVN. Không chỉ làm cho không gian cúng thêm ấm áp, hài hòa, rực rỡ, mâm ngũ quả còn thể hiện sinh động ý tưởng triết lý-tín ngưỡng-thẩm mỹ và là nơi gửi gắm ước nguyện của mỗi gia đình.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet Ngày Tết thăm quê hương của lật đật Nga
mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet Mâm ngũ quả ngày Tết: Những điều có thể bạn chưa biết
mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet
Mâm ngũ quả ngày Tết - Nét đẹp văn hóa Việt. (Nguồn: Soha)

Cùng với bánh chưng xanh và câu đối đỏ, mâm ngũ quả là thứ không thể thiếu trên bàn thờ của mỗi gia đình người Việt trong mỗi dịp Tết.

Không chỉ làm cho không gian cúng thêm ấm áp, hài hòa, rực rỡ, mâm ngũ quả còn thể hiện sinh động ý tưởng triết lý-tín ngưỡng-thẩm mỹ và là nơi gửi gắm ước nguyện của mỗi gia đình.

Các gia đình thường lau dọn ban thờ, sửa soạn, bày biện mâm ngũ quả Tết vào ngày 29, 30 tháng Chạp.

Mâm ngũ quả thường có năm loại quả được bày trên một cái mâm bằng gỗ tiện, sơn son, có chân, gọi là mâm bồng. Cũng có nhà bày trên một cái đĩa to rồi đặt trên chồng bánh chưng để tạo dáng cao, uy nghiêm, thành kính.

Theo các vị cao niên am tường về Nho giáo thì xuất xứ của mâm ngũ quả có liên quan đến quan niệm triết lý Khổng giáo của Phương Đông, thế giới được tạo nên từ năm bản nguyên (năm yếu tố cấu thành vũ trụ) gọi là “ngũ hành” gồm Kim-Mộc-Thủy-Hỏa-Thổ tương ứng với các màu trắng, xanh, đen, đỏ, vàng.

Ngoài ra, “ngũ” còn thể hiện ước muốn của người Việt đạt được ngũ phúc lâm môn là Phúc, Quý, Thọ, Khang, Ninh.

Mâm ngũ quả của người Bắc bao giờ cũng có nải chuối màu xanh, tương ứng với hành mộc. Chính giữa nải chuối bày quả bưởi màu vàng, tương ứng với hành thổ. Nhiều người cũng dùng quả phật thủ hay quả lựu chín vàng thay cho quả bưởi.

Xen kẽ giữa chuối, bưởi là hồng xiêm (nho, mận) màu sẫm tượng trưng cho hành thủy, đào (roi) màu trắng, sáng tượng trưng cho hành kim và thanh long (táo, dưa hấu, ớt) màu đỏ tượng trưng cho hành hỏa.

Không chỉ tượng trưng cho ngũ hành, mỗi loại quả còn có một ý nghĩa riêng mà thông qua đó, gia chủ gửi gắm mong muốn, ước nguyện của mình, như chuối, phật thủ - được bao bọc, che chở, bưởi - phúc lộc viên mãn, thanh long - phát tài phát lộc, lựu - đông con nhiều cháu, đào - thăng tiến, táo đỏ-phú quý, quất-sung túc...

Trong khi đó, người miền Nam lại trọng về ý nghĩa các loại quả hơn nên mâm ngũ quả thường bao gồm mãng cầu, sung, dừa xiêm, đu đủ, xoài. Trong đó, mãng cầu là cầu chúc cho mọi điều đều như ý; quả dừa, phát âm tương tự như "vừa," có nghĩa là không thiếu; quả sung - sung mãn về sức khỏe, tiền bạc; quả đu đủ có nghĩa mang đến một năm mới được đầy đủ, thịnh vượng; quả xoài, phát âm na ná như là "xài" - cầu mong cho tiêu xài không thiếu thốn. Khi đọc phát âm của những loại quả này tương tự câu “cầu sung vừa đủ xài” hay “cầu vừa đủ xài sung".

Người miền Trung lại không quá câu nệ về hình thức hay ý nghĩa của các loại quả, nên mâm ngũ quả ngày Tết của mỗi nhà lại khác nhau, quả gì cũng được miễn tươi ngon và gia chủ thành tâm dâng kính tổ tiên. Có thể kể đến một số loại quả thường thấy như thanh long, dưa hấu, dứa, mãng cầu, cam, quýt, hồng, na...

Có thể khẳng định rằng mâm ngũ quả ngày Tết chính là nét đặc trưng văn hóa của người Việt, dù có sự khác nhau giữa các vùng, miền nhưng trên hết đều thể hiện sự thành kính hướng về nguồn cội tổ tiên và ước mong một năm mới sum họp, an khang, hạnh phúc, đủ đầy.

Lưu ý khi bày mâm ngũ quả Tết:

- Mâm ngũ quả sẽ bày trên bàn thờ trong suốt những ngày Tết nên không nên mua quả sớm quá để đảm bảo trong quá trình bày quả không bị hỏng.

- Khi mua chọn những quả già nhưng chưa chín hẳn. Chuối phải màu xanh, cứng cáp để có thể đỡ được những quả khác.

- Không rửa quả trước khi bày mà chỉ dùng khăn ẩm lau sạch quả. Việc rửa quả sẽ khiến quả sớm bị héo, hỏng, không để được lâu.

mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet

Một thời “chơi” Tết của "Đại gia" Hà Thành

Giữa lúc Hà thành đang hối hả vào Tết, ông Thái An trong căn phòng nhỏ của mình vẫn ngồi lặng yên ngắm bức ảnh ...

mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet

Tết của ngày xưa cũ

Những ngày cuối cùng của một năm cũ sắp qua, nhìn dòng người hối hả ngược xuôi ngoài đường, tôi nôn nao nhớ những cái ...

mam ngu qua ngay tet net dep van hoa viet

Trang phục truyền thống ngày Tết của phụ nữ châu Á

Bên cạnh việc bày biện mâm cỗ thì trang phục cũng rất được quan tâm trong ngày Tết. Tại các nước châu Á, trang phục ...

QT. (theo TTXVN)

Đọc thêm

Thúc đẩy tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam-Thái Lan 2026 tại Udon Thani

Thúc đẩy tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam-Thái Lan 2026 tại Udon Thani

Theo Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Khon Kaen, Ngày Văn hóa Việt Nam-Thái Lan dự kiến diễn ra vào ngày 27/8 tại Trường Đại học Hoàng gia Udon ...
BMW iX3 L 2026 xuất hiện với trục cơ sở dài và công nghệ Huawei

BMW iX3 L 2026 xuất hiện với trục cơ sở dài và công nghệ Huawei

Hãng xe BMW vừa chính thức giới thiệu mẫu SUV điện BMW iX3 Long Wheelbase phiên bản 2026 với trục cơ sở kéo dài, hướng tới tăng không gian nội ...
Kết quả xổ số hôm nay ngày 3 tháng 4: XSBD, XSTV, XSVL và XSMN 3/4/2026

Kết quả xổ số hôm nay ngày 3 tháng 4: XSBD, XSTV, XSVL và XSMN 3/4/2026

XSMN 3-4, Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 3-4-2025. Kết quả xổ số hôm nay 3-4, được các công ty XSBD, XSTV, XSVL... công bố.
Mercedes-Benz GLS 2026 hé lộ với nội thất mới và động cơ 375 mã lực

Mercedes-Benz GLS 2026 hé lộ với nội thất mới và động cơ 375 mã lực

Mẫu SUV hạng sang cỡ lớn Mercedes-Benz GLS vừa được Mercedes-Benz triển khai đợt nâng cấp thứ hai của thế hệ hiện tại, tập trung cải tiến thiết kế, công ...
Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 4/4/2026

Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 4/4/2026

Thông tin lịch cúp điện tại Thành phố Huế theo từng khu vực được cập nhật mới nhất từ Điện lực miền Trung ngày 4/4/2026.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 4/4/2026: Song Tử vô cùng may mắn

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 4/4/2026: Song Tử vô cùng may mắn

Tử vi hôm nay 4/4/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Du lịch ngắn ngày: Xu hướng 'đi trốn cuối tuần' của giới trẻ

Du lịch ngắn ngày: Xu hướng 'đi trốn cuối tuần' của giới trẻ

Những chuyến du lịch ngắn ngày đang trở thành lựa chọn phổ biến của giới trẻ Hà Nội, giúp họ tìm kiếm sự cân bằng và tái tạo năng lượng.
Báo quốc tế ngợi ca cảnh quan ngoạn mục đến siêu thực của hang Sơn Đoòng

Báo quốc tế ngợi ca cảnh quan ngoạn mục đến siêu thực của hang Sơn Đoòng

CBS News đăng tải phóng sự mô tả vẻ đẹp hùng vĩ của hang Sơn Đoòng, nhấn mạnh quy mô khổng lồ và cảnh quan siêu thực bên trong hang động.
Khủng hoảng Trung Đông gây hệ lụy cho ngành du lịch Australia

Khủng hoảng Trung Đông gây hệ lụy cho ngành du lịch Australia

Ngành du lịch Australia đang nỗ lực ứng phó với những tác động từ cuộc xung đột tại Trung Đông.
Phóng sự về Sơn Đoòng lên sóng truyền hình Mỹ, tạo hiệu ứng truyền thông toàn cầu

Phóng sự về Sơn Đoòng lên sóng truyền hình Mỹ, tạo hiệu ứng truyền thông toàn cầu

Sáng 30/3 (giờ Việt Nam), chương trình "60 Minutes" của CBS (Mỹ) đã phát sóng phóng sự về hang Sơn Đoòng, góp phần tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ.
Khai mạc Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026: Tầm nhìn phát triển du lịch trong giai đoạn mới

Khai mạc Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026: Tầm nhìn phát triển du lịch trong giai đoạn mới

Năm Du lịch quốc gia 2026 tại Gia Lai diễn ra khẳng định tầm nhìn phát triển du lịch trong giai đoạn mới.
Tái định hình quản lý lưu trú: Nâng tầm housekeeping trong xu hướng du lịch bền vững

Tái định hình quản lý lưu trú: Nâng tầm housekeeping trong xu hướng du lịch bền vững

Việc tái định hình mô hình quản lý lưu trú, đặc biệt là bộ phận buồng phòng (housekeeping) trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng xu hướng phát triển bền vững
Quảng Trị phê duyệt xây dựng Bảo tàng 'Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình'

Quảng Trị phê duyệt xây dựng Bảo tàng 'Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình'

UBND tỉnh Quảng Trị vừa ban hành quyết định phê duyệt Đề án xây dựng Bảo tàng “Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình” với tổng mức đầu tư 1.000 tỉ đồng.
Văn hóa cần 'cú hích' đủ mạnh để cất cánh

Văn hóa cần 'cú hích' đủ mạnh để cất cánh

Văn hóa cần một điểm tựa thể chế mạnh mẽ để phát triển bền vững trong bối cảnh hiện đại...
Trải nghiệm sắc màu văn hóa Thái Lan giữa Thủ đô Hà Nội

Trải nghiệm sắc màu văn hóa Thái Lan giữa Thủ đô Hà Nội

Từ ngày 27-29/3, Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) trở thành tâm điểm chú ý với Lễ hội Thái Lan 2026 (Thai Festival 2026).
Bắc Ninh đón nhận Bằng ghi danh của UNESCO cho nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

Bắc Ninh đón nhận Bằng ghi danh của UNESCO cho nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

Tối 27/3, tỉnh Bắc Ninh đã tổ chức một số sự kiện ngoại giao văn hoá quan trọng.
Lễ hội Dua Tpeng: Giữ hồn di sản Khmer tại Đồng Nai

Lễ hội Dua Tpeng: Giữ hồn di sản Khmer tại Đồng Nai

Lễ hội Dua Tpeng tại Đồng Nai tái hiện sinh hoạt văn hóa truyền thống của người Khmer, góp phần gìn giữ di sản và tăng cường gắn kết cộng đồng.
Novruz Bayram 2026 lan tỏa thông điệp hội nhập từ không gian văn hóa đa sắc

Novruz Bayram 2026 lan tỏa thông điệp hội nhập từ không gian văn hóa đa sắc

Lễ hội Novruz Bayram 2026 được tổ chức tại Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội (HCCT) tạo nên không gian giao lưu văn hóa quốc tế giàu ý nghĩa.
Phiên bản di động