Chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam của Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua và Hoàng hậu từ ngày 14-16/9 vừa qua không chỉ mang ý nghĩa của một sự kiện ngoại giao cấp cao đặc biệt, mà còn gợi mở một cách nhìn sâu sắc hơn về nền tảng bền vững của quan hệ Việt Nam - Thái Lan: Từ lòng tin chính trị đến sự đồng cảm văn hóa, từ quan hệ giữa hai Nhà nước đến sự gắn bó giữa nhân dân hai nước.
Đúng vào năm kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, chuyến thăm trở thành một dấu mốc đẹp trên hành trình đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan đi vào chiều sâu, thực chất và bền vững.
 |
| Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì Lễ đón chính thức Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua và Hoàng hậu. (Ảnh: Thống Nhất) |
Dấu mốc của nửa thế kỷ vun đắp lòng tin
Có những chuyến thăm được ghi nhớ bởi những văn kiện được ký kết, có những chuyến thăm được nhớ bởi những con số hợp tác kinh tế, cũng có những chuyến thăm mang ý nghĩa lớn hơn chính chương trình nghị sự của nó, bởi chứa đựng những biểu tượng lịch sử và tình cảm đặc biệt. Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam lần này của Nhà vua và Hoàng hậu Thái Lan là trường hợp như vậy.
Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của một Nhà vua Thái Lan trong 50 năm kể từ khi Việt Nam và Thái Lan thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1976. Chuyến thăm diễn ra chỉ vài tháng sau chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân vào tháng 5/2026, đồng thời trong bối cảnh quan hệ hai nước đã được nâng lên Đối tác Chiến lược toàn diện. Chính mật độ trao đổi cấp cao dày đặc ấy cho thấy quan hệ Việt Nam - Thái Lan đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, với mức độ tin cậy chính trị ngày càng cao và nhu cầu hợp tác ngày càng toàn diện.
Dấu ấn lịch sử của chuyến thăm còn nằm ở sự tiếp nối giữa quá khứ và hiện tại. Nhà vua Maha Vajiralongkorn từng hai lần đến Việt Nam vào các năm 1992 và 1997 khi còn là Thái tử. Sau hơn ba thập kỷ, sự trở lại Việt Nam trên cương vị người đứng đầu Hoàng gia Thái Lan khiến chuyến thăm không chỉ là một hoạt động ngoại giao quốc gia, mà còn có chiều sâu của ký ức, tình cảm và sự tiếp nối giữa các thế hệ.
Trong hội đàm với Nhà vua Thái Lan, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam “luôn coi trọng quan hệ láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện với Thái Lan”, đồng thời mong muốn hai nước tiếp tục đồng hành, hỗ trợ nhau phát triển, đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực.
Tôi cho rằng, thông điệp ấy có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến nhiều biến động khó lường, cạnh tranh chiến lược gia tăng, những thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen. Trong một môi trường như vậy, quan hệ giữa các quốc gia càng cần được xây dựng trên nền tảng của lòng tin, sự tôn trọng, lợi ích hài hòa và khả năng cùng nhau xử lý những thách thức chung.
Việt Nam và Thái Lan là hai quốc gia quan trọng của Đông Nam Á, có nhiều điểm tương đồng về lịch sử, văn hóa, điều kiện phát triển và cùng có lợi ích căn bản trong việc duy trì một môi trường khu vực hòa bình, ổn định, hợp tác. Vì thế, quan hệ tốt đẹp giữa hai nước không chỉ mang lại lợi ích cho nhân dân Việt Nam và Thái Lan mà còn đóng góp trực tiếp vào sức mạnh, sự đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN.
Nhìn lại nửa thế kỷ quan hệ ngoại giao, điều đáng quý là Việt Nam và Thái Lan đã từng bước chuyển hóa sự gần gũi về địa lý thành sự gắn kết về lợi ích, chuyển những tương đồng văn hóa thành sự đồng cảm giữa nhân dân, chuyển lòng tin được tích lũy qua thời gian thành những khuôn khổ hợp tác ngày càng cao hơn. Từ quan hệ hữu nghị, hai nước trở thành Đối tác chiến lược năm 2013 và được nâng cấp lên khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện năm 2025. Đó là một quá trình dài nhưng chính sự bền bỉ của quá trình ấy tạo nên chiều sâu cho quan hệ hôm nay.
 |
| Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua và Hoàng hậu dự lễ cầu an tại chùa Quán Sứ. (Ảnh: An Đăng) |
Văn hóa - Tầng sâu của quan hệ giữa hai dân tộc
Điều khiến tôi đặc biệt quan tâm trong chuyến thăm lần này là việc cả Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Nhà vua Thái Lan đều dành sự nhấn mạnh rất rõ cho vai trò của nhân dân, văn hóa, giáo dục, du lịch và những kết nối mang tính xã hội trong quan hệ hai nước.
Hai nhà lãnh đạo nhất trí cho rằng sự gắn bó giữa nhân dân hai nước là nền tảng đặc biệt quan trọng cho sự phát triển tốt đẹp, lâu bền của quan hệ Việt Nam - Thái Lan và là động lực thúc đẩy tình hữu nghị giữa hai quốc gia. Theo tôi, đây chính là một trong những thông điệp có ý nghĩa lâu dài nhất của chuyến thăm.
Ngoại giao có thể tạo ra những khuôn khổ hợp tác. Kinh tế có thể tạo ra những lợi ích đan xen. Nhưng để quan hệ giữa hai quốc gia thực sự bền vững qua những biến động của thời cuộc, điều quan trọng là phải tạo ra được tình cảm, sự thấu hiểu và niềm tin trong lòng nhân dân. Văn hóa có một sức mạnh đặc biệt trong việc thực hiện nhiệm vụ ấy.
Việt Nam và Thái Lan chia sẻ nhiều lớp tương đồng văn hóa của Đông Nam Á: Nền văn minh lúa nước, ảnh hưởng sâu sắc của Phật giáo trong đời sống tinh thần, truyền thống coi trọng gia đình và cộng đồng, sự phong phú của lễ hội, ẩm thực, nghệ thuật thủ công và những thực hành văn hóa gắn với đời sống thường nhật. Những điểm tương đồng ấy tạo nên một thứ “ngôn ngữ chung” mà đôi khi không cần phiên dịch.
Sự gần gũi ấy hôm nay còn được mở rộng thông qua du lịch, phim ảnh, âm nhạc, ẩm thực, thời trang, truyền thông số và những sản phẩm của công nghiệp văn hóa. Người Việt Nam ngày càng hiểu hơn về Thái Lan thông qua điện ảnh, ẩm thực và du lịch; đồng thời hình ảnh Việt Nam, từ di sản, cảnh quan, ẩm thực đến con người, cũng ngày càng trở nên quen thuộc hơn với công chúng Thái Lan. Đó chính là một dạng vốn xã hội rất quý của quan hệ hai nước.
Đặc biệt, quan hệ giữa Hoàng gia Thái Lan và Việt Nam còn được vun đắp từ nhiều hoạt động cụ thể hướng đến con người. Trong nhiều năm, các dự án được Hoàng gia Thái Lan, đặc biệt là Công chúa Maha Chakri Sirindhorn, quan tâm đã hỗ trợ giáo dục, dinh dưỡng học đường, chăm sóc sức khỏe và phát triển cộng đồng tại nhiều địa phương Việt Nam.
Từ năm 2006, các chương trình được triển khai tại nhiều tỉnh, góp phần cải thiện điều kiện học tập và đời sống của học sinh ở các địa bàn khó khăn. Năm 2026, hợp tác còn mở sang kết nối khoa học, STEM và phát triển bền vững giữa học sinh, giáo viên hai nước.
Điều đáng chú ý ở đây không chỉ là giá trị vật chất của những dự án ấy. Quan trọng hơn, chúng tạo ra những ký ức tốt đẹp. Một em nhỏ được cải thiện bữa ăn ở trường, một giáo viên có thêm cơ hội trao đổi chuyên môn, một cộng đồng được hỗ trợ nâng cao năng lực phát triển… tất cả đều có thể trở thành những “đại sứ” thầm lặng của tình hữu nghị.
Tôi cho rằng, sức mạnh mềm của một quốc gia cuối cùng không chỉ nằm ở việc thế giới biết đến chúng ta bao nhiêu, mà còn nằm ở việc người dân các quốc gia khác cảm nhận về chúng ta như thế nào.
Trong quan hệ Việt Nam - Thái Lan, còn có một cây cầu ký ức rất đặc biệt là những địa danh, di tích gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh và cộng đồng người Việt Nam tại Thái Lan. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong hội đàm đã trân trọng sự quan tâm của Hoàng gia Thái Lan đối với cộng đồng người Việt cũng như việc bảo tồn các khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh, coi đây là những biểu tượng có ý nghĩa về lịch sử, giao lưu văn hóa và tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.
Theo tôi, đây chính là những tài sản quý của ngoại giao văn hóa. Chúng giúp lịch sử không nằm yên trong các trang sách mà tiếp tục sống trong ký ức cộng đồng; giúp quan hệ ngoại giao không chỉ được nhận biết qua những nghi lễ cấp Nhà nước mà còn được cảm nhận trong đời sống của mỗi người dân.
 |
| ĐBQH. Bùi Hoài Sơn. (Nguồn: Quốc hội) |
Biến sự gần gũi thành những kết nối mới cho tương lai
Giá trị của một dấu mốc ngoại giao không chỉ nằm ở ý nghĩa của thời điểm nó diễn ra, mà quan trọng hơn là những động lực mới được tạo ra sau dấu mốc ấy.
Vì thế, sau chuyến thăm của Nhà vua và Hoàng hậu Thái Lan, câu hỏi cần được đặt ra là: làm thế nào để nguồn vốn rất lớn về lòng tin chính trị, tình cảm nhân dân và sự gần gũi văn hóa được chuyển hóa thành những chương trình hợp tác cụ thể, nhất là trong những lĩnh vực mới?
Hai nhà lãnh đạo đã thống nhất thúc đẩy mạnh hơn giao lưu nhân dân, giáo dục, văn hóa, du lịch, kết nối giao thông và hợp tác giữa các địa phương. Đây là những lĩnh vực có khả năng tạo ra hiệu ứng lan tỏa sâu rộng đối với quan hệ hai nước.
Theo tôi, trước hết cần coi giao lưu văn hóa và giao lưu nhân dân là một trụ cột thực chất của Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan.
Bên cạnh các chương trình nghệ thuật, lễ hội và tuần văn hóa truyền thống, hai bên hoàn toàn có thể bước sang một giai đoạn mới của hợp tác văn hóa: hợp tác sản xuất phim; trao đổi nghệ sĩ và nhà sáng tạo trẻ; phát triển các dự án âm nhạc, thiết kế, thời trang; kết nối các thành phố sáng tạo; xây dựng tuyến du lịch văn hóa chung; hợp tác về di sản số, bảo tàng số và giáo dục nghệ thuật.
Thái Lan là một quốc gia có nhiều kinh nghiệm trong việc chuyển hóa văn hóa thành sức mạnh kinh tế và sức mạnh mềm. Từ điện ảnh, quảng cáo, thời trang, ẩm thực đến du lịch, Thái Lan đã tạo dựng được nhiều sản phẩm có khả năng đi ra khu vực và thế giới. Việt Nam cũng đang bước vào giai đoạn đặt công nghiệp văn hóa và sức mạnh mềm văn hóa ở vị trí ngày càng quan trọng trong chiến lược phát triển. Đây chính là một không gian hợp tác rất rộng giữa hai nước.
Thay vì chỉ giới thiệu văn hóa của mình cho nhau, Việt Nam và Thái Lan có thể cùng sáng tạo những sản phẩm dành cho thị trường ASEAN và quốc tế. Một bộ phim hợp tác Việt Nam - Thái Lan, một tuyến du lịch kết nối các không gian Phật giáo và di sản, một chương trình nghệ thuật chung của các nghệ sĩ trẻ hai nước hay một nền tảng số giới thiệu di sản Đông Nam Á đều có thể trở thành những hình thức mới của ngoại giao văn hóa trong thời đại số.
Hai là, cần đặt thế hệ trẻ vào trung tâm của những kết nối mới. Năm mươi năm ngoại giao là một hành trình dài, nhưng tương lai của quan hệ hai nước sẽ được quyết định bởi những người trẻ hôm nay. Nếu thanh niên Việt Nam và Thái Lan hiểu biết về nhau nhiều hơn, học tập cùng nhau, khởi nghiệp cùng nhau, sáng tạo cùng nhau và có những trải nghiệm chung, họ sẽ trở thành lực lượng giữ gìn và phát triển tình hữu nghị trong nhiều thập niên tới.
Vì thế, các chương trình trao đổi sinh viên, nghiên cứu chung, kết nối trường đại học, khoa học - công nghệ, STEM, khởi nghiệp sáng tạo và công nghiệp văn hóa cần được mở rộng. Đây không chỉ là hợp tác giáo dục mà là đầu tư vào “hạ tầng con người” của quan hệ hai nước.
Ba là, cần phát huy mạnh hơn vai trò của địa phương, cộng đồng người Việt Nam tại Thái Lan và người Thái Lan tại Việt Nam. Quan hệ quốc gia chỉ thật sự sâu khi nó có nhiều điểm chạm trong đời sống xã hội. Hợp tác giữa Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Bangkok; giữa các địa phương miền Trung Việt Nam với vùng Đông Bắc Thái Lan; giữa các thành phố, trường đại học, doanh nghiệp, tổ chức văn hóa và cộng đồng dân cư có thể tạo nên một mạng lưới quan hệ dày hơn, bền hơn rất nhiều so với những kết nối đơn tuyến.
Trong bối cảnh đó, cộng đồng người Việt Nam tại Thái Lan có một vị trí hết sức đặc biệt. Họ vừa là một phần của xã hội sở tại, vừa lưu giữ những giá trị văn hóa Việt Nam, có khả năng trở thành những cầu nối tự nhiên giữa hai nền văn hóa và hai nền kinh tế.
Cuối cùng, quan hệ Việt Nam - Thái Lan cần được nhìn không chỉ trong khuôn khổ song phương mà còn trong tương lai chung của ASEAN.
Một ASEAN mạnh không thể chỉ được xây dựng bằng các thiết chế và hội nghị. ASEAN còn phải được xây dựng bằng cảm giác thuộc về một cộng đồng chung, bằng sự hiểu biết giữa người dân các quốc gia thành viên và bằng những câu chuyện văn hóa mà các dân tộc có thể chia sẻ với nhau.
Việt Nam và Thái Lan, với vị trí, quy mô, tiềm lực và những nền văn hóa giàu bản sắc, có điều kiện để cùng đóng góp nhiều hơn cho quá trình hình thành một không gian văn hóa ASEAN vừa đa dạng vừa gắn kết. Bởi vậy, ý nghĩa sâu xa nhất của chuyến thăm lần này có lẽ không chỉ nằm ở việc đánh dấu 50 năm quan hệ ngoại giao, mà còn ở việc mở ra một tầm nhìn cho 50 năm tiếp theo.
Từ những ký ức tốt đẹp được vun đắp qua nhiều thế hệ, từ lòng tin giữa lãnh đạo hai nước, từ sự đồng cảm văn hóa và những tình cảm chân thành giữa nhân dân Việt Nam và Thái Lan, chúng ta có cơ sở để tin tưởng rằng quan hệ giữa hai quốc gia sẽ tiếp tục được làm giàu bằng những kết nối mới, sâu sắc hơn và gần gũi hơn.
Trong một thế giới nhiều biến động, đôi khi những điều bền vững nhất lại bắt đầu từ những giá trị rất căn bản: sự tôn trọng, lòng tin, tình hữu nghị và khả năng hiểu nhau.
Chuyến thăm Việt Nam của Nhà vua và Hoàng hậu Thái Lan, vì thế, không chỉ là một dấu mốc ngoại giao của năm 2026. Đó còn là lời khẳng định rằng khi quan hệ giữa hai quốc gia được xây dựng trên nền tảng của cả lợi ích và tình cảm, của cả hợp tác Nhà nước và gắn bó nhân dân, thì nửa thế kỷ đã qua sẽ không phải là điểm kết thúc của một hành trình, mà là nền móng cho một chặng đường mới rộng mở hơn của quan hệ Việt Nam - Thái Lan.
| Nhà vua Thái Lan và Hoàng hậu thăm Trường Đại học Hà Nội Chiều 16/9, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam, Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua và Hoàng hậu Suthida ... |
| Hanoi Jazztival 2026: Hình thành một lễ hội âm nhạc quốc tế mang dấu ấn riêng của Hà Nội Đêm khai mạc Liên hoan nhạc Jazz Quốc tế Hà Nội năm 2026 - Hanoi Jazztival 2026 đã diễn ra vào tối 17/9 tại Vườn ... |
| Hà Nội: Tiếp thu ý kiến nhân dân để hoàn thiện đồ án Điều chỉnh tổng thể quy hoạch đô thị sông Hồng Hà Nội tổ chức hội nghị để lắng nghe ý kiến nhân dân về đồ án điều chỉnh quy hoạch đô thị sông Hồng, nhằm ... |
