Một kỷ nguyên mới cho người khuyết tật trong ASEAN

Năm 2016 đánh dấu một cột mốc quan trọng cho người dân ASEAN và đặc biệt đối với người khuyết tật ASEAN.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
mot ky nguyen moi cho nguoi khuyet tat trong asean Cộng đồng kinh tế ASEAN: Những trở ngại và tiềm năng
mot ky nguyen moi cho nguoi khuyet tat trong asean Quản lý thiên tai và tương lai của sự gắn kết ASEAN

Tiến sĩ Seree Nonthasoot là đại diện của Thái Lan tại Ủy ban liên chính phủ ASEAN về Nhân quyền (AICHR). Ông, cùng với các đại diện khác của AICHR, đang nỗ lực để phát triển một công cụ khu vực nhằm tăng quyền của người khuyết tật trong cộng đồng ASEAN. Báo Thế giới & Việt Nam xin giới thiệu bài viết của ông đăng trên tờ Bangkok Post:

Cộng đồng ASEAN ra đời, cùng với Tầm nhìn ASEAN 2025, đều hướng tới triển vọng mới về quyền con người.

Theo Tầm nhìn 2025, ASEAN cam kết tạo ra một cộng đồng liên kết với việc thúc đẩy nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo điều kiện tiếp cận cho tất cả người dân, bao gồm cả người khuyết tật.

mot ky nguyen moi cho nguoi khuyet tat trong asean
Tiến sĩ Seree Nonthasoot phát biểu khai mạc Khóa Đào tạo về Quyền của người khuyết tật tại Bangkok, Thái Lan, từ ngày 11-14/10. (Ảnh: H.V)
Trong khuôn khổ Chương trình ưu tiên 2016 của AICHR, Thái Lan đã chủ trì tổ chức Khóa Đào tạo về Quyền của người khuyết tật tại Bangkok, từ ngày 11-14/10. Mục tiêu của khóa đào tạo nhằm trang bị kiến thức về người khuyết tật và các văn kiện quốc tế liên quan; tăng cường nhận thức xã hội về vấn đề ngày; và tạo mạng lưới chia sẻ thông tin, kinh nghiệm về thúc đẩy và bảo vệ quyền của người khuyết tật. Khóa đạo tạo có sự tham dự của gần 50 quan chức, học giả, cán bộ dự án, nhà báo... đến từ 10 quốc gia thành viên ASEAN.

Hồi tháng 4 vừa qua, Brunei Darussalam trở thành nước thứ 10 trong ASEAN phê chuẩn Công ước về Quyền của Người khuyết tật (CRPD). Đây được coi là bước phát triển đáng kể trong nỗ lực thúc đẩy quyền cho người khuyết tật trong ASEAN.

Sau Công ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử đối với phụ nữ và Công ước về Quyền trẻ em, CRPD trở thành công ước thứ 3 về quyền con người mà tất cả các quốc gia ASEAN đều là thành viên. Việc các quốc gia trong Hiệp hội cùng phê chuẩn CRPD giúp tăng cường nhận thức của khu vực, theo đó, người khuyết tật phải được hưởng các quyền và bình đẳng với tất cả mọi người và không bị phân biệt đối xử bởi những khiếm khuyết của họ.

Những cam kết chung giữa các chính phủ ASEAN về người khuyết tật sẽ tạo thuận lợi cho việc hoạch định chính sách và cải thiện việc thực hiện các vấn đề về người khuyết tật ở cấp khu vực. Hợp tác ở cấp độ khu vực và quốc gia có hiệu quả sẽ thúc đẩy việc bảo vệ các quyền của người khuyết tật.

Tuy nhiên, hiện vẫn còn một số trở ngại và các quốc gia thành viên cần chung tay giải quyết, trong đó có ba vấn đề cơ bản sau:

Thiếu hệ thống cơ sở dữ liệu toàn diện

Số liệu về số lượng người khuyết tật ở các nước ASEAN là khác nhau trong các thống kê. Ủy ban Liên hợp quốc về Kinh tế xã hội khu vực châu Á - Thái Bình Dương (UNESCAP) ước tính, 1/6 người dân ở châu Á -  Thái Bình Dương đang sống chung với một số dạng thức của khuyết tật. Căn cứ vào số liệu này, có thể ước đoán, có khoảng 100 triệu người khuyết tật trong khu vực ASEAN (trên tổng số 625 triệu dân).

Tuy nhiên, một số nước ASEAN báo cáo ít hơn 1% dân số là người tàn tật, trong khi những nước khác lại không cung cấp số liệu thống kê. Để có thể đưa ra chính sách hiệu quả thì phải được dựa trên các số liệu đáng tin cậy. Việc xác định đúng đối tượng người khuyết tật là rất cần thiết cho việc thúc đẩy và bảo vệ quyền lợi của họ. Nếu ASEAN đang thực sự nỗ lực cho một tương lai tốt đẹp hơn cho người dân thì phải nâng cao chất lượng dữ liệu và hệ thống thu thập thống kê ở cấp quốc gia và khu vực. Đó là một bước quan trọng đầu tiên hướng tới một hệ thống bảo vệ toàn diện cho người khuyết tật.

Nhận thức tiêu cực

Người khuyết tật phải đối mặt với nhiều rào cản mà một trong những rào cản lớn nhất dường như được dựng lên chính trong suy nghĩ và nhận thức của cộng đồng. Ở nhiều quốc gia ASEAN, có những quan niệm rằng, một người bị khuyết tật là kết quả của những việc xấu mà họ đã làm trong quá khứ hay hiện tại, hoặc bắt nguồn từ những sai lầm của những bậc sinh thành.

Một số nhà làm chính sách vẫn coi người khuyết tật như một “căn bệnh” cần được chữa trị và những người khuyết tật là những công dân luôn luôn phụ thuộc vào phúc lợi xã hội. Sự kỳ thị liên quan đến người khuyết tật cũng khiến các bậc cha mẹ có con khuyết tật ngại ngần cho phép con cái họ tham gia đời sống cộng đồng. Điều đó vô tình làm gia tăng sự cách biệt cũng như làm trầm trọng thêm tình trạng phân biệt đối xử với người khuyết tật.

mot ky nguyen moi cho nguoi khuyet tat trong asean
Khóa đào tạo về Quyền của người khuyết tật tại Bangkok, Thái Lan, từ ngày 11-14/10. (Ảnh: H.V)

Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý rằng, không phải tất cả các nhóm người khuyết tật đều giống nhau. Một số nhóm bao gồm cả phụ nữ, trẻ em, người di cư và cộng đồng người đồng giới bị khuyết tật dễ bị tổn thương hơn so với những nhóm người khuyết tật khác và chịu nhiều sự phân biệt đối xử hơn. Trong khi nhận thức và thực hành không thể thay đổi một cách có hệ thống thông qua pháp luật, một nỗ lực phối hợp nhằm nâng cao nhận thức về quyền của người khuyết tật sẽ thúc đẩy các chính sách thuận lợi hơn cho người khuyết tật, trao quyền thêm quyền cho họ để trở thành những công dân tích cực trong ASEAN.

Thiếu nhận thức và điều phối khu vực

Các quyền của người khuyết tật phải được tôn trọng và được bảo vệ bởi cả các chính phủ trong 10 quốc gia thành viên cũng như cộng đồng ASEAN.

Người khuyết tật phải được hưởng quyền của mình trong mọi khía cạnh của Cộng đồng ASEAN, kể cả trong chính trị, an ninh và kinh tế. Là một công dân, họ có quyền bầu cử, ứng cử và tiếp cận đối với các tòa nhà, nơi làm việc, địa điểm tổ chức thể thao... Là doanh nhân, họ có quyền tiếp cận các dịch vụ tài chính và các cơ hội kinh tế. Là công nhân, họ có quyền làm việc bình đẳng và hưởng lương công bằng.

Nói tóm lại, một nguyên tắc cần được đảm bảo: đó là cuộc sống của người khuyết tật liên quan đến tất cả các trụ cột của Cộng đồng ASEAN và ASEAN có nghĩa vụ tôn trọng và bảo vệ quyền lợi của các công dân của mình. Thật đáng tiếc, đối với một số người, khi đề cập đến Cộng đồng ASEAN, quyền của người khuyết tật dường như chỉ thuộc Cộng đồng Văn hóa - Xã hội và thậm chí xem đó như là một vấn đề phúc lợi hơn là một vấn đề thuộc về quyền con người.

Thật đáng lưu ý khi AICHR, các cơ quan nhân quyền quan trọng của ASEAN, được thành lập bởi Hiến chương ASEAN vào năm 2009, đã chú trọng đến việc hỗ trợ và lồng ghép các quyền của người khuyết tật qua những trụ cột của ASEAN, đặc biệt là theo Tầm nhìn ASEAN 2025.

Còn quá sớm để chỉ ra cấu trúc của một công cụ mới trong khu vực hỗ trợ cho người khuyết tật nhưng chắc chắn nó không chỉ đơn thuần lặp lại các nội dung của các văn kiện ASEAN hiện có về người khuyết tật như Tuyên bố Bali năm 2011 và Tuyên bố ASEAN về Tăng cường sức mạnh xã hội năm 2013.

Hy vọng rằng, ngoài việc áp dụng các biện pháp đúng đắn về quyền của người khuyết tật trong các trụ cột cộng đồng ASEAN, chúng ta có thể tìm ra các giải pháp khu vực đối với các vấn đề cơ bản hơn như việc có một cơ sở dữ liệu hệ thống về người khuyết tật và các chương trình nâng cao nhận thức rõ ràng hơn. Điều này sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách ASEAN có những chính sách thực tiễn hơn, làm cho ASEAN trở thành một cộng đồng không có các rào cản đối với người khuyết tật.

mot ky nguyen moi cho nguoi khuyet tat trong asean Việt Nam đóng góp tích cực tại Hội đồng Nhân quyền LHQ

Đoàn Việt Nam tham dự khóa họp 33 Hội đồng Nhân quyền LHQ, do Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Dương Chí Dũng dẫn đầu, ...

mot ky nguyen moi cho nguoi khuyet tat trong asean Hợp tác quốc tế và khu vực là yếu tố then chốt giúp phát triển bền vững

Ngày 26/9, trong khuôn khổ Khoá họp lần thứ 33, Hội đồng Nhân quyền đã tổ chức Phiên thảo luận thường kỳ và Phiên thảo ...

mot ky nguyen moi cho nguoi khuyet tat trong asean Việt Nam khẳng định coi trọng giáo dục về quyền con người

Trong thời gian là thành viên Hội đồng Nhân quyền, Việt Nam đã tham gia một cách chủ động, tích cực, có trách nhiệm, với ...

Hà Nguyên (theo Bangkok Post)

Đọc thêm

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

Rockstar Games công bố danh sách diễn viên của Grand Theft Auto VI (GTA 6), xác nhận Dylan Rourke đảm nhận vai Jason Duval và Manni L. Perez thể hiện ...
Lan tỏa hương vị xứ Chùa Vàng giữa lòng Hà Nội

Lan tỏa hương vị xứ Chùa Vàng giữa lòng Hà Nội

Đại sứ Thái Lan Urawadee Sriphiromya kỳ vọng Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ góp phần quảng bá bản sắc và tăng cường giao lưu văn ...
Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Ukraine 'nóng lòng' muốn phương Tây làm rõ một việc, không phải bằng lời nói mà phải cam kết trên giấy

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev vẫn chưa nhận được các cam kết bằng văn bản, làm rõ cách thức bảo đảm an ninh theo mô hình Điều 5 NATO.
Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga và những vấn đề đặt ra với thế giới

Thượng đỉnh Trung-Mỹ-Nga bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến (Trung Quốc) ngày 19/11 khép lại với tuyên bố chung về những vấn đề chiến lược.
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Liệu sự phục hồi chính sách công nghiệp ở Đông Á có mang lại tăng trưởng bền vững, thịnh vượng rộng khắp và khả năng phục hồi kinh tế tốt hơn hay không vẫn còn ...
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Phiên bản di động