Một năm thực hiện EVFTA: Đã tận dụng được hết lợi thế?

Vân Chi
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chiều 3/11, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) phối hợp với Viện Konrad – Adenauer Stiftung (KAS) tại Việt Nam tổ chức Hội thảo trực tuyến Công bố Báo cáo đánh giá một năm thực hiện Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA).

Sau 10 năm đàm phán, Hiệp định EVFTA chính thức có hiệu lực vào tháng 8/2020 trong một bối cảnh đặc biệt, khi ả thế giới đang phải chống chọi với đại dịch Covid-19.

Với những cam kết mạnh mẽ trong lĩnh vực mở cửa thị trường hàng hóa, EVFTA được kỳ vọng sẽ là cú huých đối với tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, giúp đa dạng hóa thị trường và đẩy mạnh xuất khẩu, đặc biệt đối với các mặt hàng Việt Nam có nhiều lợi thế cạnh tranh như nông, thủy sản.

Tuy nhiên, nhìn lại một năm kể từ khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực, mặc dù vẫn có những điểm sáng trong bức tranh thương mại giữa Việt Nam và EU, các doanh nghiệp Việt Nam nhìn chung vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tận dụng lợi thế từ EVFTA.

Một năm thực hiện EVFTA: Đã tận dụng được hết lợi thế?
Toàn cảnh Hội thảo công bố Báo cáo đánh giá một năm thực hiện Hiệp định EVFTA chiều 3/11. (Nguồn: VEPR)

Nhiều thách thức từ trong lẫn ngoài

Theo PGS. TS. Nguyễn Anh Thu, Viện trưởng, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), sau một năm kể từ khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường EU đã đạt 39,8 tỷ USD tính đến ngày 31/7/2021, tăng 6,2% so với cùng kỳ năm 2020. Hệ thống pháp luật Việt Nam đang từng bước chuyển biến tích cực nhằm đáp ứng những yêu cầu của Hiệp định EVFTA.

Tuy nhiên, cần đặc biệt lưu ý vấn đề thực thi pháp luật, nhất là trong lĩnh vực: sở hữu trí tuệ, quyền của người lao động và vấn đề bảo vệ môi trường. Việt Nam hiện phải đối mặt với rất nhiều thách thức đến từ bên trong cũng như bên ngoài.

Chi phí thương mại của Việt Nam cao hơn so với các nước trong khu vực ASEAN cũng như thách thức cạnh tranh trong tương lai khi mà EU đang đàm phán FTA với các quốc gia khác trong khu vực Đông Nam Á.

Bà Thu cho rằng, các doanh nghiệp trong nước cần chủ động, cải thiện năng lực, chất lượng sản phẩm để có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Bởi, cho dù có hay không có FTA thì xu hướng sản xuất và giao thương theo chuỗi giá trị đã và đang diễn ra rất tích cực, chiếm một phần không nhỏ trong trị giá xuất nhập khẩu toàn cầu.

Đi vào cụ thể, bà Thu cho rằng, cải cách để đáp ứng đòi hỏi của Hiệp định EVFTA sẽ ngày càng khó và chậm hơn, trong khi đó, lợi thế tương đối của Hiệp định này cho Việt Nam đối với các nước trong khu vực sẽ ngày càng giảm đi nhanh hơn. Vì vậy, cần khẩn trương rà soát, sửa đổi và bổ sung các văn bản pháp luật sao cho phù hợp với các cam kết trong Hiệp định.

Đồng thời, giảm bớt các thủ tục hải quan và các rào cản phi thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu. Ngoài ra, tăng năng lực điều hành cũng như giám sát đối với các biện pháp kiểm dịch động, thực vật (SPS) Việt Nam nhằm hạn chế vi phạm các qui định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật tại các nước nhập khẩu...

Đánh giá cao những lợi ích chiến lược mà EVFTA mang lại cho Việt Nam thông qua sự phát triển quan hệ thương mại-đầu tư đầy tiềm năng với một trong những đối tác lớn nhất và quan trọng nhất của Việt Nam, ông Phạm Văn Long, đại diện nhóm nghiên cứu cho biết, doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn vấp phải nhiều khó khăn, thách thức.

Nhóm nghiên cứu đã tiếp cận và phỏng vấn 8 doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực như nông sản, dệt may và đồ chơi thông minh; trong đó, có 7 doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu trực tiếp và gia công hàng xuất khẩu sang thị trường EU. Tuy nhiên, chỉ có 2 doanh nghiệp cho biết, trị giá xuất khẩu sang thị trường EU tăng trong năm vừa qua nhờ vào việc đơn hàng tăng. Số còn lại đều giảm về mặt giá trị xuất khẩu sang thị trường EU.

"Nguyên nhân khiến việc giảm giá trị hàng xuất khẩu chủ yếu là do số lượng đơn hàng giảm, chi phí sản xuất gia tăng. Các điều kiện xuất khẩu thắt chặt hơn và chi phí logistics tăng cao do ảnh hưởng của dịch Covid-19 khiến cước tàu biển tăng liên tục do sự khan hiếm container. Đặc biệt, vấn đề liên quan đến dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trên sản phẩm trái cây, rau củ chính là rào cản lớn nhất đối với các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản sang thị trường EU", ông Long cho hay.

Cần gia tăng sức cạnh tranh

Một trong những nội dung đáng chú ý trong Báo cáo của VEPR đó là hệ thống pháp luật Việt Nam đang từng bước chuyển biến tích cực nhằm đáp ứng những yêu cầu của Hiệp định EVFTA. Tuy nhiên, Việt Nam đang đi theo chiến lược “dễ làm trước, khó làm sau” nên có thể dự báo tốc độ thay đổi cải cách luật pháp ở Việt Nam sẽ chậm dần so với yêu cầu của Hiệp định này.

Vấn đề đặc biệt cần lưu ý là việc thực thi pháp luật, trong đó những lĩnh vực đáng lưu ý nhất là Sở hữu trí tuệ, quyền của người lao động, doanh nghiệp nhà nước và vấn đề bảo vệ môi trường, biến đổi khí hậu.

Còn TS. Sebastian Paust, Tham tán thứ nhất, Phụ trách bộ phận Hợp tác Phát triển, Đại sứ quán Đức tại Việt Nam nhìn nhận, EVFTA mang lại cả cơ hội và thách thức cho Việt Nam. Ông cho rằng, EU là một đối tác lớn hơn ở trong Hiệp định EVFTA so với Việt Nam, chính vì thế, những thách thức mà Việt Nam phải đối mặt là không nhỏ.

Theo ông Sebastian Paust, Việt Nam nên khoanh vùng lại những thách thức đang đặt ra do EVFTA mang lại, có thể liên quan đến những tiêu chuẩn về luật pháp. Đồng thời, các cơ quan hoạch định chính sách cần đẩy mạnh hơn nữa việc công bố và chia sẻ thông tin với cộng đồng, nhất là nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ để giúp họ có thể khai thác được tối đa hiệp định này.

Thành lập Tổ công tác đặc biệt tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp
Thách thức lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam khi vào thị trường EU vẫn là năng lực cạnh tranh.

Ông cũng nhấn mạnh, Hiệp định EVFTA sẽ tăng tính cạnh tranh trong khu vực ASEAN và đồng thời tăng tính cạnh tranh cho cả các công ty của EU.

"Hơn hết, Việt Nam cần gia tăng chất lượng về nguồn lực, vì đây chính là tài sản chính của quốc gia. Tăng cường về trình độ học thuật kỹ năng làm kinh tế, ngoại ngữ sẽ thúc đẩy tăng cường hợp tác giữa EU với doanh nghiệp tư nhân của Việt Nam", ông Sebastian Paust khuyến nghị.

TS. Lê Quốc Phương - nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại (Bộ Công Thương) cũng cho rằng, thách thức lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam khi vào thị trường EU vẫn là năng lực cạnh tranh, khi yếu tố này còn thấp.

“Mặc dù đã trải 14 FTA, nhưng năng lực cạnh tranh ở cấp doanh nghiệp và cấp quốc gia còn thấp. Bài toán đặt ra là chúng ta phải tích cực hơn nữa việc nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa, đây là việc hết sức quan trọng”, ông Phương chỉ rõ.

Ông Phương dẫn số liệu về việc Việt Nam hiện đang đứng thứ 31 về xuất khẩu trong số 240 nền kinh tế trên thế giới, là một cường quốc về xuất khẩu nhưng chủ yếu là số lượng chứ không phải chất lượng.

“Ước tính năm 2020, Việt Nam xuất khẩu được 272,6 tỷ USD, còn năm 2021 dự báo sẽ hơn 300 tỷ USD. Thế nhưng giá trị gia tăng vào lại thấp, chúng ta vẫn còn kém xa các nước như Singapore, Thái Lan, Malaysia, Philippines về giá trị gia tăng”, ông Phương nhấn mạnh, đồng thời cho rằng yếu tố giá trị gia tăng trong thời gian tới cần phải được thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa.

EVFTA: Nền tảng vững chắc, tạo sức bật mạnh mẽ cho thương mại đầu tư Việt Nam-EU

EVFTA: Nền tảng vững chắc, tạo sức bật mạnh mẽ cho thương mại đầu tư Việt Nam-EU

Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) sẽ là nền tảng vững chắc, tạo sức bật mạnh mẽ trong phát triển hợp tác ...

'Cú huých' EVFTA thúc đẩy dòng vốn FDI từ EU vào Việt Nam

'Cú huých' EVFTA thúc đẩy dòng vốn FDI từ EU vào Việt Nam

Báo cáo việc thực hiện Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) vừa được Chính phủ gửi ...

Bài viết cùng chủ đề

Việt Nam với Hiệp định EVFTA

Đọc thêm

Đội tuyển bơi Việt Nam giành HCV lịch sử ở đấu trường SEA Games

Đội tuyển bơi Việt Nam giành HCV lịch sử ở đấu trường SEA Games

Baoquocte.vn. Sau tấm HCV ở nội dung 4x100m tự do nam, đội tuyển bơi Việt Nam tiếp tục có thêm tấm HCV lịch sử tại SEA Games 31 khi vượt Singapore.
Gia nhập NATO: Tổng thống Mỹ ra mặt; Phần Lan hành động nhanh chóng, Áo có muốn nối gót?

Gia nhập NATO: Tổng thống Mỹ ra mặt; Phần Lan hành động nhanh chóng, Áo có muốn nối gót?

Baoquocte.vn. Một ngày sau khi tổ chức họp về việc gia nhập NATO, Quốc hội Phần Lan đã thông qua đề xuất xin gia nhập liên minh quân sự này.
Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh: Ilkay Gundogan rời Man City; Harry Kane tiếp tục làm việc với Conte; MU nhận tin vui

Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh: Ilkay Gundogan rời Man City; Harry Kane tiếp tục làm việc với Conte; MU nhận tin vui

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
EU hứa không để Ukraine cạn kiệt thiết bị quân sự, Pháp đẩy mạnh cấp vũ khí cho Kiev

EU hứa không để Ukraine cạn kiệt thiết bị quân sự, Pháp đẩy mạnh cấp vũ khí cho Kiev

Baoquocte.vn. Pháp cũng như EU tiếp tục cam kết viện trợ vũ khí, trang bị quân sự cho Ukraine trong xung đột với Nga, vốn đã kéo dài sang tháng thứ ...
Tổng thống Putin: Lệnh trừng phạt 'lộn xộn' của châu Âu giúp gia tăng nguồn thu cho Nga từ dầu khí

Tổng thống Putin: Lệnh trừng phạt 'lộn xộn' của châu Âu giúp gia tăng nguồn thu cho Nga từ dầu khí

Baoquocte.vn. Tổng thống Putin nói, châu Âu sẽ thấy hậu quả của việc trừng phạt dầu mỏ Nga là giá cả năng lượng và lạm phát cao hơn.
Xung đột Nga-Ukraine: Moscow ra cam kết với tỉnh Kherson, tuyên bố lực lượng đối phương ở Azovstal 'đầu hàng'

Xung đột Nga-Ukraine: Moscow ra cam kết với tỉnh Kherson, tuyên bố lực lượng đối phương ở Azovstal 'đầu hàng'

Baoquocte.vn. Nga cho biết sẽ tham gia khôi phục, sửa chữa các con đường và cầu ở tỉnh Kherson của Ukraine mà quân đội Nga đang quản lý.
Giá khí đốt tăng cao, năng lượng tái tạo lên ngôi

Giá khí đốt tăng cao, năng lượng tái tạo lên ngôi

Baoquocte.vn. Giá nhiên liệu hóa thạch tăng cao là cơ hội để nhiều quốc gia chuyển đổi trực tiếp từ năng lượng than sang năng lượng tái tạo với chi phí ...
Mũi nhắc lại vaccine ngừa Covid-19 lần hai cung cấp khả năng miễn dịch vượt trội

Mũi nhắc lại vaccine ngừa Covid-19 lần hai cung cấp khả năng miễn dịch vượt trội

Baoquocte.vn. Một nhóm nghiên cứu tại Anh phát hiện lượng kháng thể của con người tăng vọt sau khi tiêm mũi vaccine ngừa Covid-19 lần thứ tư.
Điều chỉnh thời gian thi đấu trận bán kết bóng đá nữ Philippines vs Thái Lan

Điều chỉnh thời gian thi đấu trận bán kết bóng đá nữ Philippines vs Thái Lan

Baoquocte.vn. Ngày 16/5, Ban tổ chức môn bóng đá nữ SEA Games 31 có công văn thông báo thay đổi thời gian thi đấu trận đấu bán kết 2 Philippines vs ...
Travis Scott và Morgan Wallen trở lại sân khấu Lễ trao giải âm nhạc Billboard 2022

Travis Scott và Morgan Wallen trở lại sân khấu Lễ trao giải âm nhạc Billboard 2022

Baoquocte.vn. Lễ trao giải thưởng âm nhạc Billboard 2022 diễn ra hôm 15/5 với màn trở lại của hai nam ca sĩ Travis Scott và Morgan Wallen.
Tổng thống Putin: Lệnh trừng phạt 'lộn xộn' của châu Âu giúp gia tăng nguồn thu cho Nga từ dầu khí

Tổng thống Putin: Lệnh trừng phạt 'lộn xộn' của châu Âu giúp gia tăng nguồn thu cho Nga từ dầu khí

Baoquocte.vn. Tổng thống Putin nói, châu Âu sẽ thấy hậu quả của việc trừng phạt dầu mỏ Nga là giá cả năng lượng và lạm phát cao hơn.
Giá khí đốt tăng cao, năng lượng tái tạo lên ngôi

Giá khí đốt tăng cao, năng lượng tái tạo lên ngôi

Baoquocte.vn. Giá nhiên liệu hóa thạch tăng cao là cơ hội để nhiều quốc gia chuyển đổi trực tiếp từ năng lượng than sang năng lượng tái tạo với chi phí rẻ hơn.
Giá vàng hôm nay 18/5: Giá vàng đảo ngược đà tăng khi Fed chính thức 'tuyên chiến'; đối mặt đối thủ mới, nguy cơ vàng lại giảm sốc?

Giá vàng hôm nay 18/5: Giá vàng đảo ngược đà tăng khi Fed chính thức 'tuyên chiến'; đối mặt đối thủ mới, nguy cơ vàng lại giảm sốc?

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 18/5 tiếp tục đi xuống khi thị trường đảo ngược đà tăng trước tiết lộ về chính sách tiền tệ của Chủ tịch Fed.
Anh không muốn xảy ra chiến tranh thương mại với EU

Anh không muốn xảy ra chiến tranh thương mại với EU

Baoquocte.vn. Bộ trưởng phụ trách vấn đề Bắc Ireland của Chính phủ Anh cho biết, một cuộc chiến tranh thương mại giữa Anh và EU là không cần thiết.
Kinh tế Trung Quốc: Một gam màu khác

Kinh tế Trung Quốc: Một gam màu khác

Baoquocte.vn. Kinh tế Trung Quốc chịu tổn thất khi chính quyền nước này áp đặt các biện pháp đóng cửa toàn bộ hoặc một phần đối với hàng chục thành phố.
Vì sao Nhật Bản chưa thể 'dứt tình' với dầu mỏ Nga?

Vì sao Nhật Bản chưa thể 'dứt tình' với dầu mỏ Nga?

Baoquocte.vn. Nhật Bản 'miễn cưỡng' cấm nhập khẩu dầu Nga 'về nguyên tắc' do lo ngại Moscow trả đũa và do chính sách đa dạng hóa nguồn năng lượng của Tokyo.
Bất động sản mới nhất: Đất nền bất ngờ giảm giá, siết kê khai thuế chuyển nhượng, 80% sàn giao dịch hoạt động trở lại

Bất động sản mới nhất: Đất nền bất ngờ giảm giá, siết kê khai thuế chuyển nhượng, 80% sàn giao dịch hoạt động trở lại

Baoquocte.vn. Mức độ quan tâm tới đất nền bất ngờ giảm, sàn giao dịch địa ốc nhộn nhịp hoạt động trở lại… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Cảnh báo bị ‘chôn vốn’ bởi sốt đất ảo, Vinhomes phát triển nhà ở xã hội full tiện ích, sự trỗi dậy của địa ốc Thanh Hóa

Bất động sản mới nhất: Cảnh báo bị ‘chôn vốn’ bởi sốt đất ảo, Vinhomes phát triển nhà ở xã hội full tiện ích, sự trỗi dậy của địa ốc Thanh Hóa

Baoquocte.vn. Nhiều địa phương cảnh báo hiện tượng sốt đất ảo, Vinhomes phát triển nhà ở xã hội, địa ốc Thanh Hóa cất cánh... là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Hà Nội mạnh tay lập ‘barie’ chặn sốt đất ven đô, giao dịch giảm mạnh, xuất hiện bán cắt lỗ

Hà Nội mạnh tay lập ‘barie’ chặn sốt đất ven đô, giao dịch giảm mạnh, xuất hiện bán cắt lỗ

Baoquocte.vn. 'Lệnh' tạm dừng phân lô, tách thửa và ngân hàng thắt chặt cho vay kinh doanh bất động sản đã khiến thị trường địa ốc ven Hà Nội rơi vào trầm lắng.
Bất động sản mới nhất: Thị trường xuất hiện yếu tố khó, địa ốc khu Đông ‘ăn theo’ cầu Thủ Thiêm 2, thủ tục công chứng hợp đồng mua bán chung cư

Bất động sản mới nhất: Thị trường xuất hiện yếu tố khó, địa ốc khu Đông ‘ăn theo’ cầu Thủ Thiêm 2, thủ tục công chứng hợp đồng mua bán chung cư

Baoquocte.vn. Nhà thầu lo lắng trước quyết định siết tín dụng, cầu Thủ Thiêm 2 tạo sức bật cho địa ốc khu Đông TP.HCM... là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Địa ốc vẫn ‘siêu’ hút vốn, đã xảy ra hiện tượng bong bóng, Vân Đồn được ‘chắp thêm cánh’

Bất động sản mới nhất: Địa ốc vẫn ‘siêu’ hút vốn, đã xảy ra hiện tượng bong bóng, Vân Đồn được ‘chắp thêm cánh’

Baoquocte.vn. Tháo gỡ khó khăn cho địa ốc du lịch, ghi nhận hiện tượng bong bóng ở một số địa phương... là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Giá nhà gấp 20 lần thu nhập, phân khúc bán lẻ sẽ hút khách, tiền đổ nhiều nhất vào đâu?

Bất động sản mới nhất: Giá nhà gấp 20 lần thu nhập, phân khúc bán lẻ sẽ hút khách, tiền đổ nhiều nhất vào đâu?

Baoquocte.vn. Giá nhà tăng quá cao so với thu nhập, nhu cầu mặt bằng bán lẻ gia tăng sau đại dịch... là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Cổ phiếu rớt thảm, nhà đầu tư 'đứng ngồi không yên', Ủy ban Chứng khoán Nhà nước gửi thông điệp nóng

Cổ phiếu rớt thảm, nhà đầu tư 'đứng ngồi không yên', Ủy ban Chứng khoán Nhà nước gửi thông điệp nóng

Baoquocte.vn. Thị trường chứng khoán đang gây tâm lý chán nản cho nhà đầu tư khi hầu hết các nhóm ngành cổ phiếu đồng loạt lao dốc.
Gucci chấp nhận cho khách hàng thanh toán bằng Bitcoin và tiền mã hóa

Gucci chấp nhận cho khách hàng thanh toán bằng Bitcoin và tiền mã hóa

Baoquocte.vn. Thương hiệu thời trang Gucci vừa công bố sẽ chấp nhận cho khách hàng thanh toán bằng tiền mã hóa tại một số cửa hàng của hãng.
Go Finance 2022: Cuộc thi tài chính, chứng khoán hàng đầu cho sinh viên chính thức mở đơn đăng ký

Go Finance 2022: Cuộc thi tài chính, chứng khoán hàng đầu cho sinh viên chính thức mở đơn đăng ký

Baoquocte.vn. Sáng 22/4, tại Đại học Kinh tế Quốc dân đã diễn ra buổi họp báo khai mạc cuộc thi về tài chính chứng khoán dành cho sinh viên Go Finance 2022.
Lãi suất tiền gửi tăng, các ngân hàng thương mại huy động nguồn vốn ‘khủng’

Lãi suất tiền gửi tăng, các ngân hàng thương mại huy động nguồn vốn ‘khủng’

Baoquocte.vn. Lãi suất tiền gửi các kỳ hạn 6 tháng trở lên tăng 0,3%-0,7% nên nguồn tiền nhàn rỗi của người dân đã quay trở lại hệ thống ngân hàng thương mại.
Công ty chứng khoán BIDV (BSC) phát hành  hơn 65,73 triệu cổ phần cho Hana Financial Investment Co., Lpt

Công ty chứng khoán BIDV (BSC) phát hành hơn 65,73 triệu cổ phần cho Hana Financial Investment Co., Lpt

Baoquocte.vn. HFI đầu tư vào BSC với tư cách là nhà đầu tư chiến lược, cam kết đồng hành lâu dài cùng hỗ trợ, hợp tác về phát triển kinh doanh và quản trị điều hành.
Trước thềm Đại hội đồng cổ đông thường niên, hàng loạt ngân hàng thương mại đặt mục tiêu tăng mạnh lợi nhuận

Trước thềm Đại hội đồng cổ đông thường niên, hàng loạt ngân hàng thương mại đặt mục tiêu tăng mạnh lợi nhuận

Baoquocte.vn. Nhiều ngân hàng thương mại đã công bố tài liệu dự thảo với các mục tiêu kinh doanh lạc quan, đáng chú ý là kế hoạch tăng lợi nhuận được tính bằng lần.
Phiên bản di động