Mỹ áp phí cảng, ngành đóng tàu Trung Quốc "liêu xiêu"

Mỹ áp phí cảng, ngành đóng tàu Trung Quốc 'liêu xiêu'

Trung Quốc vẫn giữ vững vị trí là quốc gia dẫn đầu về đóng tàu trên thế giới vào năm 2025, nhưng thị phần của nước này đã giảm lần đầu tiên sau 5 năm do ảnh hưởng từ việc Mỹ áp phí cảng đối với các tàu liên kết với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, gây ra sự bất ổn trên thị trường.

Trung Quốc vẫn là quốc gia đóng tàu hàng đầu thế giới, nhưng thị phần của nước này đã giảm vào năm ngoái do những bất ổn của thị trường đóng tàu thế giới. (Nguồn: Getty Images)

Các xưởng đóng tàu Trung Quốc đã nhận được 35,4 triệu tấn tổng trọng tải (CGT) đơn đặt hàng đóng tàu mới vào năm ngoái, giảm 35% so với năm 2024, theo báo cáo của trang tin hàng hải Trung Quốc eworldship.com hôm 8/1, trích dẫn dữ liệu từ Công ty tư vấn vận tải biển Clarksons.

Ngành đóng tàu thế giới “liêu xiêu”

Các nhà đóng tàu của Trung Quốc cũng chứng kiến thị phần toàn cầu giảm từ 70% năm 2024 xuống còn 63% vào năm ngoái – lần giảm đầu tiên được ghi nhận trong nửa thập kỷ, báo cáo cho biết.

Hàn Quốc, quốc gia đóng tàu lớn thứ hai thế giới, đã đạt được tiến bộ khi thị phần của nước này tăng từ 17% năm 2024 lên 21% vào năm ngoái, với số lượng đơn đặt hàng đóng tàu mới tăng 8% so với năm trước, đạt 11,6 triệu CGT.

Nhật Bản, quốc gia đóng tàu lớn thứ ba trong ngành cũng chứng kiến số lượng đơn đặt hàng đóng tàu mới giảm mạnh gần 53% so với năm trước, xuống còn 2,8 triệu CGT vào năm 2025, chiếm khoảng 5% thị phần toàn cầu.

Ngành công nghiệp đóng tàu rơi vào tình trạng bất ổn từ đầu năm 2025 khi Washington công bố kế hoạch áp thuế cảng đối với các tàu thuộc sở hữu, vận hành hoặc đóng tại Trung Quốc. Động thái này đã khiến Bắc Kinh đáp trả bằng các biện pháp đối phó riêng vào cuối năm này.

Mặc dù cả hai bên đã đồng ý tạm ngừng áp thuế trong một năm sau các cuộc đàm phán căng thẳng vào cuối tháng 10, ngành vận tải biển vẫn tiềm ẩn nhiều lo ngại, điều này được phản ánh trong các quyết định đặt hàng khi số lượng đơn đặt hàng đóng tàu mới toàn cầu giảm 27% so với năm trước, xuống còn 56,4 triệu CGT.

Báo cáo của Công ty tư vấn vận tải biển Clarksons cũng chỉ ra các hạn chế của Mỹ là yếu tố chính dẫn đến sự suy giảm hoạt động kinh doanh tại các xưởng đóng tàu của Trung Quốc, lưu ý rằng các công ty Trung Quốc phải đối mặt với “những thách thức chưa từng có từ các yếu tố phi thị trường” trong năm 2025.

Trung Quốc vẫn chiếm ưu thế

Dù vậy, Trung Quốc tiếp tục chiếm ưu thế trong các đơn đặt hàng tàu chở hàng rời và tàu container, và giành được nhiều hợp đồng tàu chở dầu hơn Hàn Quốc, trong khi các nhà đóng tàu Hàn Quốc dẫn đầu về đơn đặt hàng tàu chở khí đốt, báo cáo cho biết.

Các xưởng đóng tàu của Hàn Quốc hiện đang tập trung vào tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng và tàu hải quân để duy trì lợi nhuận, báo Korea JoongAng Daily đưa tin hôm 8/1.

Mùa Hè năm ngoái, Mỹ và Hàn Quốc đã đạt được thỏa thuận hợp tác đóng tàu trị giá 150 tỷ USD, theo đó các công ty Hàn Quốc sẽ giúp hồi sinh các xưởng đóng tàu của Mỹ và cung cấp dịch vụ bảo trì cho các tàu hải quân của Mỹ – một thỏa thuận mà Seoul đề xuất với khẩu hiệu “Làm cho ngành đóng tàu Mỹ vĩ đại trở lại”.

Trước sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ Trung Quốc và Hàn Quốc, Nhật Bản cũng đang thực hiện các bước để củng cố ngành công nghiệp của mình, bao gồm cả việc sáp nhập hai nhà đóng tàu lớn nhất của nước này.

Theo tờ Nikkei Asia ngày 7/1, Imabari Shipbuilding, công ty dẫn đầu thị trường quốc gia, đã hoàn tất việc mua lại Japan Marine United, đối thủ xếp thứ hai. Imabari cho biết việc sáp nhập sẽ giúp họ đẩy nhanh tiến độ đóng tàu sử dụng nhiên liệu thay thế, chẳng hạn như LNG.