Mỹ 'cập nhật' chiến lược xoay trục, Trung Quốc đã sẵn sàng?

Huy Sơn
Trước cách tiếp cận mới và quyết liệt của Washington với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Bắc Kinh cần sẵn sàng cho đối đầu Mỹ-Trung gay gắt hơn thời gian tới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman với Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị trong cuộc gặp ngày 26/7. (Nguồn: THX)
Cuộc gặp giữa quan chức ngoại giao Mỹ-Trung tại Thiên Tân, Trung Quốc vừa qua không đạt nhiều tiến triển. (Nguồn: THX)

Xoay trục sang châu Á 2.0

Sự chuyển hướng của Mỹ với châu Á dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama đã gửi đi một số tín hiệu tích cực ban đầu. Tuy nhiên, chiến lược này đã trải qua nhiều thăng trầm khi người kế nhiệm, ông Donald Trump từ bỏ một số sáng kiến lớn.

Giờ đây, Washington dưới thời Tổng thống Joe Biden đang tái định vị khu vực này trong chính sách đối ngoại của Mỹ với chiến lược “xoay trục sang châu Á 2.0”.

Vào tháng 6, bộ phận đặc trách Trung Quốc của Lầu Năm Góc đã trình bày các khuyến nghị, tập trung vào sự cạnh tranh lâu dài với Bắc Kinh ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Thay đổi trong cách tiếp cận với Trung Quốc của Mỹ đã thể hiện rõ nét khi ông Kurt Campbell được bổ nhiệm làm Giám đốc chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, một vị trí mới được thiết lập dưới thời Tổng thống Joe Biden.

Bản thân ông Campbell là quan chức ngoại giao về châu Á hàng đầu dưới thời ông Obama và kiến trúc sư chính sách “xoay trục” của Washington. Do đó, quy trình bổ nhiệm phản ánh ưu tiên dành cho khu vực của nước Mỹ thời ông Joe Biden.

Về kinh tế, Mỹ đang cân nhắc về hiệp định thương mại kỹ thuật số bao gồm các nền kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Đây được cho là dấu hiệu báo trước về khả năng Mỹ tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Về mặt quân sự, nhiều sáng kiến nhằm nâng cao ảnh hưởng của Mỹ ở châu Á đã được đề ra như thành lập lực lượng đặc nhiệm hải quân thường trực nhằm chống lại Trung Quốc ở Thái Bình Dương, chuyển hướng các lực lượng từ Trung Đông sang Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, hàn gắn các mạng lưới liên minh bị rạn nứt, đầu tư nhiều tỷ USD để nâng cấp khí tài quân sự và định hình các phương pháp tiếp cận chiến thuật và tác chiến.

Chính quyền của Tổng thống Joe Biden cũng đã giảm bớt sự tập trung quá mức vào khu vực Trung Đông khi triển khai quá trình rút quân khỏi Afghanistan và Iraq. Đây là điều mà cả hai người tiền nhiệm Barack Obama và Donald Trump đều không thực hiện được.

Giờ đây, Washington dưới thời Tổng thống Joe Biden đang tái định vị khu vực này trong chính sách đối ngoại của Mỹ với chiến lược “xoay trục sang châu Á 2.0”.

Cách tiếp cận hai chiều

Trước viễn cảnh cạnh tranh gay gắt với Trung Quốc, Washington dưới thời ông Biden muốn tập trung vào kiềm chế Bắc Kinh, thay vì chiến đấu cùng lúc trên hai mặt trận.

Mỹ cho thấy thái độ hòa giải hơn với Nga, trong khi vẫn cứng rắn với Trung Quốc. Cuộc gặp giữa ông Joe Biden và ông Vladimir Putin tại Geneva, Thụy Sỹ hồi tháng 6 được đánh giá là bình tĩnh, hiệu quả hơn hội đàm quan chức ngoại giao Mỹ-Trung ở Alaska, Mỹ và Thiên Tân, Trung Quốc.

Mỹ gia hạn Hiệp ước về Kiểm soát Vũ khí chiến lược (START) mới, trì hoãn lệnh trừng phạt đối với Dòng chảy phương Bắc 2 và kêu gọi xây dựng “mối quan hệ ổn định, có thể đoán trước được” với Nga là dấu hiệu cho quan hệ song phương có thể tan băng. Hai bên cũng đã đạt thỏa thuận về viện trợ Syria và tổ chức đối thoại về ổn định chiến lược.

Nỗ lực tập hợp lực lượng

Mỹ đang nỗ lực khôi phục hệ thống đồng minh, đối tác của mình khi thường xuyên cử các quan chức cấp cao tới châu Á và tiếp đón những người đồng cấp tại Nhà Trắng.

Trong khi Seoul vẫn cố gắng cân bằng giữa hai siêu cường, Tokyo rõ ràng đang đứng về phía Mỹ. Mới đây, Nhật Bản một lần nữa khẳng định an ninh Đài Loan đóng vai trò quan trọng đối với an ninh nước này trong Sách trắng quốc phòng.

Nhóm Bộ tứ đã tổ chức trao đổi sôi nổi với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) ở ngoại giao và quân sự. Philippines mới đây quyết định khôi phục Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) và tập trận quân sự chung Mỹ-Indonesia.

Washington cũng hoan nghênh sự tham gia nhiều hơn từ các đồng minh châu Âu khi London, Berlin và Paris tăng cường hiện diện ở châu Á. ASEAN và Bộ tứ có thể sẽ là những mấu chốt trong cuộc xoay trục mới nhất của Mỹ.

(03.17) Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin cùng Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi và Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Nobuo Kishi. (Nguồn: Reuters)
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin cùng Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi và Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Nobuo Kishi tại thủ đô Tokyo, tháng 3/2021. (Nguồn: Reuters)

Sẵn sàng đối đầu

Trước viễn cảnh bị bao vây trong khu vực, Trung Quốc cáo buộc Mỹ đang “cấu kết” với đồng minh để kiềm chế Bắc Kinh. Đồng thời, bên cạnh duy trì quan hệ ngoại giao và quân sự chặt chẽ với Nga, nước này tiếp tục theo đuổi chương trình nghị sự với ASEAN.

Cho rằng hợp tác ở thời điểm hiện tại không khả thi, Bắc Kinh đã loại nội dung về chống biến đổi khí hậu khỏi cuộc gặp Thiên Tân, cho đến khi Washington thay đổi thái độ.

Quan trọng hơn, Trung Quốc đang chuẩn bị cho trường hợp bùng phát căng thẳng với Mỹ. Bắc Kinh ưu tiên “chuẩn bị cho đấu tranh quân sự” và Chủ tịch Tập Cận Bình đã nói với Quân Giải phóng Nhân dân (PLA) “sẵn sàng ứng phó” khi xảy ra bất ổn.

Nguy cơ đối đầu càng tăng khi Trung Quốc kiên quyết đấu tranh để thực hiện mục tiêu trăm năm và trở thành cường quốc hàng đầu thế giới, thách thức vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ.

Song Mỹ và Trung Quốc đều hiểu rằng căng thẳng bùng phát thành xung đột quân sự sẽ tác động nghiêm trọng toàn cầu. Do đó, Tổng thống Joe Biden đang xem xét thiết lập đường dây nóng với Trung Quốc, giống như “điện thoại đỏ” giữa Mỹ-Liên Xô năm nào. Với Mỹ và Trung Quốc, đối đầu khó tránh, song đối thoại cũng không thể bỏ.

Đâu là trụ cột của kinh tế Trung Quốc?

Đâu là trụ cột của kinh tế Trung Quốc?

Để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, Trung Quốc đang dựa trên hai trụ cột chính là ngành sản xuất và kinh tế Internet.

Lấy cạnh tranh Mỹ-Trung làm đòn bẩy, Nhật Bản đã sẵn sàng cho việc phát triển công nghệ lưỡng dụng?

Lấy cạnh tranh Mỹ-Trung làm đòn bẩy, Nhật Bản đã sẵn sàng cho việc phát triển công nghệ lưỡng dụng?

Chuyên gia nghiên cứu về chính sách và an ninh Nhật Bản Yuka Koshino* nhận định, chính phủ và cộng đồng khoa học Nhật Bản ...

(theo South China Morning Post)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên.
Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Việc IAEA nối lại thanh sát hạt nhân chỉ có thể thực hiện khi các hành động thù địch nhằm vào Iran chấm dứt hoàn toàn và bảo đảm không tái diễn.
EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

Ủy ban châu Âuđề xuất khoản vay trị giá 45 tỷ Euro dành cho Ukraine trong năm 2027, nhằm bù đắp phần lớn khoản thiếu hụt ngân sách dự kiến.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động