 |
| Ông Trump đã đình chỉ nhiều biện pháp trừng phạt liên quan đến Nga theo kế hoạch, chỉ vài ngày trước khi chúng có hiệu lực. (Nguồn: Sputnik) |
Đầu tháng 10/2026, ông Trump công bố thỏa thuận đưa nguồn cung dầu diesel của Nga vào thị trường toàn cầu nhằm giảm giá năng lượng tăng vọt trong cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran.
Bộ Tài chính Mỹ đã miễn trừ các lệnh trừng phạt đối với hoạt động bán dầu diesel của Nga đến tháng 4/2027.
Quyết định mới của ông Trump
Trong sắc lệnh hành pháp ký hôm 15/10, ông Trump đã đình chỉ nhiều biện pháp trừng phạt liên quan đến Nga theo kế hoạch, chỉ vài ngày trước khi chúng có hiệu lực. Các biện pháp này bao gồm thuế đối với hàng hóa Nga và những hình phạt liên quan đến việc mua dầu khí của nước này.
Đây là những nội dung nằm trong dự luật được Quốc hội Mỹ thông qua với sự ủng hộ của cả hai đảng vào tháng trước. Dự luật được đặt theo tên cố Thượng nghị sĩ Mỹ Lindsay Graham, người thường xuyên chỉ trích Nga.
| More from WVR |
 Tổng thống Trump dỡ bỏ trừng phạt Nga, Moscow ca ngợi 'khoảnh khắc lịch sử', Ukraine chỉ trích |
Theo dự luật, Mỹ có thể áp thuế lên tới 100% đối với hàng hóa nhập khẩu từ 5 quốc gia mua dầu thô hoặc khí đốt lớn nhất của Nga, trong đó có Trung Quốc và Ấn Độ.
Các biện pháp tương tự cũng có thể được áp dụng đối với những quốc gia bị xác định cố ý mua dầu hoặc khí đốt của Nga trong vòng 30 ngày kể từ khi luật có hiệu lực, hoặc nằm trong nhóm 5 quốc gia hàng đầu giúp Moscow né tránh các lệnh trừng phạt đối với hoạt động bán dầu.
Theo sắc lệnh hành pháp, việc đình chỉ các biện pháp trừng phạt sẽ tiếp tục cho đến khi chính quyền ông Trump cho rằng “cần có thêm hành động phù hợp”.
Hạ nghị sĩ Mỹ Don Beyer, thành viên đảng Dân chủ đại diện bang Virginia, chỉ trích quyết định này là “sự đầu hàng trước ông Putin”, đồng thời cho rằng động thái trên phản bội các đối tác Ukraine và đi ngược lại ý định rõ ràng của Quốc hội.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cũng chỉ trích thỏa thuận dầu diesel của ông Trump, gọi đây là “một món quà” dành cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, giúp tài trợ cho chiến dịch quân sự đặc biệt của Moscow.
Nga có thể là bên hưởng lợi lớn nhất?
Ông Vasily Astrov, nhà kinh tế tại Viện Nghiên cứu Kinh tế Quốc tế Vienna nhận định, chính phủ Nga có thể là bên hưởng lợi lớn nhất từ quyết định của Washington. Theo ông, việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt đồng nghĩa dầu mỏ Nga sẽ không phải chịu sức ép giảm giá thêm.
Ông Astrov ước tính, khoảng 60 xu trong mỗi USD tăng thêm của một thùng dầu Nga sẽ được đưa vào ngân khố nhà nước.
Trong khi đó, ông Kirill Dmitriev, đặc phái viên của Tổng thống Nga Vladimir Putin ca ngợi quyết định đình chỉ các biện pháp trừng phạt của Mỹ là “một thời điểm quan trọng và thực sự mang tính lịch sử”.
Các nước nhập khẩu dầu khí lớn của Nga, trong đó có Trung Quốc và Ấn Độ, cũng có thể hưởng lợi khi đối mặt với ít nguy cơ bị Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp hơn.
Ông Trump kỳ vọng các biện pháp này sẽ giúp giảm giá dầu đối với người tiêu dùng Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11/2026. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, khả năng này chưa chắc chắn.
Liên quan đến thỏa thuận dầu diesel giữa Mỹ và Nga, Giám đốc Kinh tế EU Valdis Dombrovskis nhận định, thỏa thuận khó tạo ra tác động đáng kể đối với giá cả toàn cầu.
Theo Tổng thống Trump, thỏa thuận sẽ đưa 300.000 tấn dầu diesel vào thị trường Mỹ và toàn cầu “ngay lập tức”, tiếp theo là 500.000 tấn trong tháng 11 và 1 triệu tấn sau đó.
Tuy nhiên, ông Dombrovskis nhận thấy, khối lượng này không có ý nghĩa kinh tế vĩ mô đáng kể.
Ông cũng bày tỏ nghi ngờ về khả năng Moscow cung cấp đủ lượng nhiên liệu nói trên cũng như việc đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng của Washington.
 |
| EU vẫn tiếp tục nhập khẩu lượng lớn khí đốt từ Nga. (Nguồn: Oil Price) |
Châu Âu vẫn nhập khẩu khí đốt Nga
Trung Quốc và Ấn Độ là hai khách hàng mua dầu thô lớn nhất của Nga.
Theo Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và không khí sạch (CREA), trong tháng 9/2026, Trung Quốc mua dầu thô Nga trị giá 6 tỷ Euro (6,74 tỷ USD), trong khi giá trị nhập khẩu của Ấn Độ đạt 3,6 tỷ Euro (4,04 tỷ USD).
Hungary và Slovakia, hai thành viên EU không giáp biển được miễn áp dụng lệnh cấm nhập khẩu dầu thô Nga của khối, cũng tiếp tục là những khách hàng lớn. Hai nước đã mua tổng cộng 290 triệu Euro (326 triệu USD) hàng hóa trong tháng 9/2026. Trong cùng tháng, Thổ Nhĩ Kỳ nhập khẩu dầu thô Nga trị giá 172 triệu Euro (193 triệu USD).
Kể từ cuối năm 2022, những nước nhập khẩu lớn nhất các sản phẩm dầu mỏ của Nga, trong đó có dầu diesel, gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc, Saudi Arabia, Brazil và Singapore.
Về phía châu Âu, trong tuyên bố chung được thông qua sau cuộc họp kéo dài hai ngày tại Brussels trong tuần này, các nhà lãnh đạo châu Âu cho biết, Hội đồng châu Âu lấy làm tiếc về quyết định tạm thời dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với dầu diesel Nga.
Tuy nhiên, bất chấp lệnh cấm gần như toàn diện đối với dầu mỏ Nga, EU vẫn tiếp tục nhập khẩu lượng lớn khí đốt từ nước này, dù khối đã có kế hoạch chấm dứt hoạt động nhập khẩu vào năm tới.
Theo báo cáo của Urgewald, tổ chức có trụ sở tại Đức chuyên nghiên cứu các công ty than, hơn 12 triệu tấn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Bắc Cực của Nga đã được vận chuyển đến các cảng EU trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9 năm nay, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm ngoái.
Dữ liệu của CREA cho thấy, trong tháng 9/2026, các nước EU nhập khẩu khí đốt Nga qua đường ống trị giá 817 triệu Euro (918 triệu USD) và LNG trị giá 615 triệu Euro (691 triệu USD).
Pháp và Hà Lan là hai nước thành viên EU nhập khẩu LNG lớn nhất, với giá trị lần lượt đạt 446 triệu Euro (501 triệu USD) và 116 triệu Euro (130 triệu USD). Theo CREA, nhập khẩu LNG của Pháp tăng 103% so với tháng trước.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron là một trong những nhà lãnh đạo chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận dầu diesel giữa Mỹ và Nga. Ông cho rằng, thỏa thuận này “gửi đi một thông điệp tiêu cực” và sẽ không ảnh hưởng đến giá cả toàn cầu.
| Hé lộ kế hoạch mới của Nga và Mỹ, có thể diễn ra trước cuối năm 2026 Ngày 13/10, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov cho biết Moscow và Washington có thể tiến hành vòng tham vấn mới nhằm giải quyết ... |
| Ukraine trong tính toán của Tổng thống Mỹ Donald Trump: Hòa bình hay bước ngoặt chiến lược? Tranh cãi quanh khả năng Mỹ tiếp nhận dầu diesel từ Nga, phát biểu của Tổng thống Donald Trump về tương lai chính trị của ... |
| Vì sao thoả thuận dầu diesel của Mỹ và Nga chưa gỡ được ‘nút thắt’ thị trường nhiên liệu? Người tiêu dùng tại Mỹ vẫn chịu áp lực chi phí sinh hoạt, trong khi thỏa thuận cung cấp dầu diesel giữa Tổng thống Donald ... |
| Mỹ miễn áp dụng nhiều biện pháp trừng phạt và thuế quan mới đối với Nga vì ‘lợi ích quốc gia’ Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16/10 ký sắc lệnh miễn áp dụng nhiều biện pháp trừng phạt, hạn chế và thuế quan mới liên ... |
|
| Tổng thống Trump dỡ bỏ trừng phạt Nga, Moscow ca ngợi 'khoảnh khắc lịch sử', Ukraine chỉ trích Theo một sắc lệnh ban hành ngày 16/10, Tổng thống Donald Trump đã miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt và thuế quan được ... |
