Mỹ - Iran: Tín hiệu trái chiều hay điều cần thiết?

Thanh Minh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Mỹ gia hạn miễn trừ trừng phạt Iran. Động thái này khiến nhiều người bất ngờ bởi ở thời điểm hiện tại, quan hệ Mỹ-Iran tiếp tục “căng như dây đàn”. Đâu là nguyên nhân khiến ông Trump đưa ra quyết định như vậy?
TIN LIÊN QUAN
my iran tin hieu trai chieu hay dieu can thiet Iran kêu gọi Tổng thống Mỹ loại bỏ các đồng minh 'nhóm B'
my iran tin hieu trai chieu hay dieu can thiet Tổng thống Mỹ: Iran chưa bao giờ thua trong đàm phán
my iran tin hieu trai chieu hay dieu can thiet
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin đã thuyết phục thành công Tổng thống Donald Trump gia hạn lệnh miễn trừng phạt hạt nhân Iran. (Nguồn: Getty Images)

Trong cuộc họp tại Phòng Bầu dục tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ủng hộ ý tưởng của Bộ trưởng Tài Chính Steven Mnuchin về việc gia hạn miễn trừ trừng phạt với 5 chương trình hạt nhân của Iran, bất chấp sự phản đối của Ngoại trưởng Mike Pompeo và Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton.

Trước đó, 5 lệnh miễn trừ trừng phạt theo Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA) được ông Pompeo gia hạn vào hôm 3/5 và sẽ hết hạn vào ngày 31/7. Một khi được gia hạn, sẽ cho phép các quốc gia P5+1 được tiếp tục chương trình hạt nhân dân sự với Iran tại nhà máy điện hạt nhân Bush Bushehr, cơ sở làm giàu Fordow, tổ hợp hạt nhân Arak và lò phản ứng nghiên cứu Tehran.

Thái độ của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khiến nhiều người bất ngờ bởi ở thời điểm hiện tại, quan hệ Washington – Tehran đang tiếp tục “căng như dây đàn”. Đâu là nguyên nhân khiến ông Trump đưa ra quyết định như vậy?

“Diều hâu” lộ mình

Đầu tiên, thông tin về cuộc họp của Nhà Trắng đã phần nào tiết lộ thêm đấu tranh nội bộ giữa chính quyền Mỹ nói chung và bản thân Tổng thống nói riêng. Ngày 10/7, chính ông Trump đã khẳng định trên Twitter rằng “Các lệnh trừng phạt sẽ sớm được tăng cường đáng kể!”. Trong cuộc họp vài tuần trước, ông từng chỉ đạo loại bỏ các lệnh miễn trừ. Sự thay đổi quyết định 180 độ này cho thấy Tổng thống là người dễ thay đổi và quyết định của ông dễ chịu tác động bởi các quan chức dưới quyền, nổi bật là Ngoại trưởng Mike Pompeo, Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton và Bộ trưởng Tài chính Steve Mnuchin.

Loại bỏ các lệnh miễn trừ trừng phạt, gia tăng áp lực lên Iran là mục tiêu của phe “diều hâu”, bao gồm nhiều chính trị gia của đảng Cộng hoà với đại diện là Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton. Trước đó, ngày 17/7, 50 chính trị gia Mỹ, đứng đầu là Hạ Nghị sỹ Liz Cheney đã gửi thư kêu gọi ông Trump huỷ bỏ các lệnh miễn trừ trừng phạt với Iran “một lần và mãi mãi”, cho rằng chúng đã hợp pháp hoá cơ sở hạt nhân và dự án bất hợp pháp của Iran. Chiến dịch “áp lực tối đa” rõ ràng chịu ảnh hưởng không nhỏ đến từ thế lực này.

“Bồ câu” thắng thế

Tuy nhiên, trong cuộc họp vừa qua, người chiến thắng lại là nhân vật phe “bồ câu”, Bộ trưởng Tài chính Steve Mnuchin. Ông đã thành công khi thuyết phục ông Trump gia hạn các lệnh miễn trừ trừng phạt. Xuất thân là nhà đầu tư phố Wall và nhiều năm lăn lộn thương trường như ông Trump, ông Mnuchin có tiếng nói trong chính quyền Mỹ.

Đương kim Tổng thống là người luôn đề cao vấn đề lợi ích và mọi thay đổi chính sách cần phải mang lại kết quả cụ thể, tích cực. Điều này càng quan trọng hơn khi chỉ còn hơn một năm nữa là tới bầu cử Tổng thống Mỹ và ông Donald Trump đang tích cực tìm kiếm những thành tích, xây dựng hình ảnh thành công. Do đó, chiến thuật của ông Mnuchin nhấn mạnh vào uy tín và ảnh hưởng Mỹ có thể giành được nếu tiếp tục duy trì lệnh miễn trừ trừng phạt đã thuyết phục được ông Trump.

Ông Mnuchin cho rằng đây là điều cần làm để tránh trừng phạt các công ty Nga, Trung Quốc và châu Âu hiện đang tham gia nhiều dự án ở Iran theo JCPOA. Về lâu dài, Bộ Tài chính Mỹ vẫn hướng tới chấm dứt miễn trừ trừng phạt Iran, song trước mắt, họ cần thêm thời gian để đánh giá ảnh hưởng đối với các công ty Nga, Trung Quốc và châu Âu làm ăn với Iran.

Cách tiếp cận đã khác?

Đáng chú ý, gia hạn các lệnh miễn trừ trừng phạt có thể làm tiền đề để Washington thay đổi cách tiếp cận trong vấn đề Tehran. Ngày 25/7, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo khẳng định sẵn sàng tới Iran để thảo luận về căng thẳng song phương, nhưng nhấn mạnh về sự tham dự của Nhật Bản và Anh để thành lập đội tuần tra hàng hải trên Eo biển Hormuz. Thậm chí, người đứng đầu ngành Ngoại giao xứ cờ hoa để ngỏ khả năng xuất hiện và trả lời phỏng vấn trên truyền hình nhà nước của Iran, dù Tehran không hào hứng về khả năng này.

Thêm vào đó, một số chuyên gia cho rằng tiếp tục miễn trừng phạt hạt nhân không ảnh hưởng đến chiến lược “áp lực tối đa”. Việc Tehran tập trung tiềm lực cho chương trình hạt nhân, vốn vẫn chịu nhiều giới hạn, thậm chí còn khiến nền kinh tế của quốc gia này kiệt quệ, khiến sức mạnh tổng thể suy yếu.

Ngược lại, một bộ phận khác lại cho rằng động thái gia hạn các lệnh miễn trừng phạt này có thể phản tác dụng khi Iran có thể xem đây là động thái nhượng bộ, củng cố niềm tin của các chính trị gia theo đường lối cứng rắn ở Tehran, đặc biệt là Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và Giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei.

Tuy nhiên, điều mà các quan chức, chính giới và giới ngoại giao Mỹ lo ngại hơn cả là liệu ông Trump và chính quyền có thể theo đuổi chính sách Iran đơn phương, chủ động và khác xa so với người tiền nhiệm này hay không. Khi ấy, động thái lùi bước của Tổng thống Mỹ có thể gửi đến một tín hiệu không mong muốn. Trong bối cảnh đó, phản ứng của Iran, và nhóm P5+1 còn lại như Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp, Đức trước tín hiệu này ra sao sẽ là điều đáng theo dõi.

my iran tin hieu trai chieu hay dieu can thiet Mỹ quyết tâm đảm bảo an ninh tại Eo biển Hormuz

TGVN. Ngày 29/7, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết, nước này và đồng minh sẽ đảm bảo rằng, Eo biển Hormuz luôn mở cửa, ...

my iran tin hieu trai chieu hay dieu can thiet Bộ Ngoại giao Iran: Tehran sẵn sàng đàm phán nhưng Washington không tìm kiếm đối thoại

TGVN. Ngày 29/7, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Abbas Mousavi tuyên bố, đàm phán giữa Iran và Mỹ sẽ khả thi nếu dựa ...

my iran tin hieu trai chieu hay dieu can thiet Iran từ chối đề nghị của Ngoại trưởng Mỹ tới thăm Tehran

TGVN. Ngày 28/7, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết, Iran đã không chấp nhận lời đề nghị của ông đến thăm và có cuộc ...

Đọc thêm

Khúc mắc về đường ống Druzhba được 'cởi trói', dầu Nga lại tiếp tục chảy qua trạm trung chuyển Ukraine

Khúc mắc về đường ống Druzhba được 'cởi trói', dầu Nga lại tiếp tục chảy qua trạm trung chuyển Ukraine

Baoquocte.vn. Nguồn tin từ nhà máy lọc dầu Slovnaft cho biết, một ngân hàng châu Âu đã đồng ý xử lý thanh toán việc vận chuyển dầu mỏ của Nga qua ...
Việt Nam lần đầu cử sĩ quan công an nhân dân tham gia hoạt động Gìn giữ hoà bình Liên hợp quốc

Việt Nam lần đầu cử sĩ quan công an nhân dân tham gia hoạt động Gìn giữ hoà bình Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước đã trao Quyết định cho Trung tá Nguyễn Ngọc Hải, sĩ quan công an nhân dân đầu tiên trúng tuyển Ban Thư ký Liên hợp quốc.
Tin thế giới 12/8: Nga quyết bảo vệ nhà máy Zaporizhzhia đến cùng; FBI tìm gì tại nhà riêng của ông Trump? Hàn Quốc ân xá cho 'Thái tử Samsung'

Tin thế giới 12/8: Nga quyết bảo vệ nhà máy Zaporizhzhia đến cùng; FBI tìm gì tại nhà riêng của ông Trump? Hàn Quốc ân xá cho 'Thái tử Samsung'

Baoquocte.vn. Diễn biến xung đột Nga-Ukraine, tình hình nhà máy Zaporizhzhia, vụ FBI điều tra ông Trump... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
XSMB 13/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/8/2022. dự đoán XSMB thứ 7

XSMB 13/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/8/2022. dự đoán XSMB thứ 7

Baoquocte.vn. XSMB 13/8. trực tiếp kết quả xổ số hôm nay ngày 13 tháng 8. kết quả xổ số miền Bắc 13/8/2022. xổ số hôm nay 13/8. XSMB thứ 7. SXMB ...
Covid-19 ngày 11/8: Gần 2.200 ca mắc mới, 5.897 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Covid-19 ngày 11/8: Gần 2.200 ca mắc mới, 5.897 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 12/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.192 ca mới, số khỏi bệnh gấp 2,5 lần số mắc mới và có 1 ...
XSMT 13/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 13/8/2022. SXMT 13/8/2022

XSMT 13/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 13/8/2022. SXMT 13/8/2022

Baoquocte.vn. XSMT 13/8. xổ số hôm nay 13/8. trực tiếp kết quả xổ số miền Trung 13/8/2022. xổ số hôm nay ngày 13 tháng 8. xổ số miền Trung thứ 7. ...
XSMN 13/8, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 13/8/2022. xổ số hôm nay 13/8

XSMN 13/8, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 13/8/2022. xổ số hôm nay 13/8

Baoquocte.vn. XSMN 13/8. xổ số hôm nay 13/8. SXMN 13/8. kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 13/8/2022. xổ số hôm nay ngày 13 tháng 8. XSMN ...
Ngắm Hiền Thục trẻ trung, năng động cùng phong cách như tuổi teen

Ngắm Hiền Thục trẻ trung, năng động cùng phong cách như tuổi teen

Baoquocte.vn. Diện váy ngắn khoe chân thon khi đi bên con gái, ca sĩ Hiền Thục được nhiều người khen ngợi phong cách trẻ trung ở tuổi 41.
Topmax trao cơ hội vàng cho những chiến binh kinh doanh thực chiến

Topmax trao cơ hội vàng cho những chiến binh kinh doanh thực chiến

Baoquocte.vn. Học viện TMĐT Topmax là nơi chuyên đào tạo kinh doanh thực chiến trên sàn thương mại điện tử với đội ngũ chuyên gia là những người đã có kinh ...
Pháp kêu gọi duy trì kênh đối thoại với Nga, quan ngại về tình hình nhà máy Zaporizhzhia

Pháp kêu gọi duy trì kênh đối thoại với Nga, quan ngại về tình hình nhà máy Zaporizhzhia

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pháp Anne-Claire Legendre khẳng định, Paris kêu gọi duy trì kênh đối thoại với Nga cho đến khi một cuộc đàm phán diễn ra.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Baoquocte.vn. Những nỗ lực ngoại giao của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã giúp ông có điểm cộng trong chiến dịch bầu cử vào năm sau.
ASEAN có thật sự cần ngôn ngữ chính thức thứ hai hay không?

ASEAN có thật sự cần ngôn ngữ chính thức thứ hai hay không?

Baoquocte.vn. Việc thiết lập một ngôn ngữ chính thức thứ hai cho ASEAN là không cần thiết khi xét đến sự đa dạng văn hóa và truyền thống giữa các quốc gia.
200 phút hội đàm cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Trung Quốc thẳng thắn vạch 'lằn ranh đỏ' với Hàn Quốc

200 phút hội đàm cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Trung Quốc thẳng thắn vạch 'lằn ranh đỏ' với Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Chuyến thăm Trung Quốc của Ngoại trưởng Hàn Quốc diễn ra trong bối cảnh khu vực nảy sinh nhiều vấn đề, đẩy quan hệ Hàn-Trung vào 'thế khó'.
5 ngày 'toát mồ hôi' của nhà ngoại giao EU trên con đường lịch sử ở Vienna, thỏa thuận hạt nhân Iran được hồi sinh?

5 ngày 'toát mồ hôi' của nhà ngoại giao EU trên con đường lịch sử ở Vienna, thỏa thuận hạt nhân Iran được hồi sinh?

Baoquocte.vn. Iran và Mỹ đã đạt được bản dự thảo xác định các bước để quay trở lại việc tuân thủ hoàn toàn thỏa thuận hạt nhân Iran ban đầu năm 2015.
Sứ mệnh mới của tình báo Mỹ: Hiểu rõ và chi tiết hơn về Trung Quốc

Sứ mệnh mới của tình báo Mỹ: Hiểu rõ và chi tiết hơn về Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ngân sách và nguồn lực của CIA sẽ ngày càng được chuyển sang tập trung vào Trung Quốc.
Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Baoquocte.vn. Quan hệ đồng minh Mỹ-Philippines đang chuyển biến tích cực khi hai bên nhận thấy tầm quan trọng của việc thắt chặt quan hệ song phương.
Phiên bản di động