| Chim cánh cụt Gentoo tại tổ. (Ảnh: Ignacio Juarez Martinez) |
Đây là kết luận từ một nghiên cứu quy mô toàn cầu vừa được công bố ngày 20/1 trên tạp chí Journal of Animal Ecology.
Dựa trên dữ liệu quan sát từ hàng chục máy ảnh tua nhanh thời gian (time-lapse) đặt tại các thuộc địa chim cánh cụt từ năm 2012-2022, các nhà khoa học vô cùng ngạc nhiên trước quy mô và tốc độ của sự thay đổi này.
Cụ thể, loài chim cánh cụt Gentoo có sự thay đổi mạnh mẽ nhất với mùa sinh sản diễn ra sớm hơn trung bình 13 ngày trong thập kỷ qua, thậm chí tại một số quần thể con số này lên tới 24 ngày.
Hai loài khác là chim cánh cụt Adelie và Chinstrap cũng đẩy lịch sinh sản sớm hơn trung bình 10 ngày.
Theo nhóm nghiên cứu, đây là tốc độ thay đổi mùa sinh sản nhanh nhất từng được ghi nhận ở bất kỳ loài chim nào và có thể là cả động vật có xương sống cho đến nay.
Ignacio Juarez Martinez, tác giả chính của nghiên cứu từ Đại học Oxford, khẳng định sự thay đổi chưa từng có này có mối tương quan chặt chẽ với nhiệt độ ngày càng tăng tại lục địa băng giá, nơi băng biển ít đi khiến các bãi săn và địa điểm làm tổ lộ ra sớm hơn trong năm.
Tuy nhiên, sự thay đổi này dẫn đến những hệ quả phức tạp khi lịch sinh sản của 3 loài vốn so le nhau nay lại trùng lặp, tạo ra cuộc cạnh tranh khốc liệt về thức ăn và không gian làm tổ không có tuyết. Loài Gentoo, vốn thích nghi tốt với điều kiện ôn hòa, đang chiếm ưu thế và mở rộng số lượng, thậm chí chiếm lấy tổ của các loài khác.
Ngược lại, loài Adelie và Chinstrap, vốn phụ thuộc nhiều hơn vào điều kiện băng giá cụ thể và nguồn thức ăn là nhuyễn thể, đang trên đà suy giảm số lượng.
Fiona Jones, đồng tác giả nghiên cứu, nhấn mạnh rằng, chim cánh cụt được coi là "ngọn hải đăng của biến đổi khí hậu", do đó, kết quả này có ý nghĩa cảnh báo đối với các loài sinh vật trên toàn hành tinh.
Hiện các nhà khoa học vẫn chưa thể kết luận liệu sự thích nghi này có thực sự mang lại lợi ích lâu dài hay không.
Họ đang tiếp tục theo dõi khả năng nuôi dưỡng con non của chúng; nếu số lượng chim non sống sót vẫn duy trì ở mức cao, đó sẽ là tin tốt cho thấy chúng thực sự đang thích nghi, còn ngược lại, đó có thể là dấu hiệu của những nỗ lực sinh tồn tuyệt vọng trước môi trường biến đổi quá nhanh.