 |
| Số người lựa chọn sống độc thân ở Trung Quốc đang gia tăng chóng mặt. (Nguồn: Getty Images) |
Thực trạng này đang thu hút sự chú ý của dư luận khi đầu tháng này, một ứng dụng check - in có tên Are You Dead? (tạm dịch - Bạn đã chết chưa?) hay Sileme trong tiếng Trung – bất ngờ vươn lên dẫn đầu bảng xếp hạng ứng dụng trả phí tại thị trường đại lục và một số thị trường khác, phản ánh quy mô của nền kinh tế độc thân đang ngày càng mở rộng và phát triển nhanh chóng ở Trung Quốc.
Do công ty Moonscape Technologies phát triển, Sileme được giới thiệu là công cụ giúp việc sống một mình trở nên an toàn hơn. Với biểu tượng con ma, ứng dụng đưa người dùng đến một trang thông tin để nhập tên của họ và địa chỉ email của người liên hệ khẩn cấp. Nếu không đăng nhập trong hai ngày, hệ thống gửi email báo động đến địa chỉ này. Ứng dụng ban đầu miễn phí, nhưng hiện người dùng cần trả 8 NDT (khoảng 1,15 USD).
Ứng dụng này hiện đã bị gỡ khỏi App Store của Apple tại thị trường đại lục, nhưng vẫn có sẵn ở một số nền tảng khác dưới tên thương hiệu toàn cầu là Demumu.
Dù tên gọi của ứng dụng đang gây nhiều tranh cãi nhưng sự phổ biến của Sileme đã lột tả sự thay đổi sâu sắc về cấu trúc xã hội Trung Quốc: Hàng triệu người dân nước nay đang lựa chọn sống một mình, xa gia đình và bị bủa vây bởi những áp lực kinh tế, các mối quan hệ xã hội suy yếu.
Sự phổ biến của ứng dụng này cũng hé lộ quy mô thị trường khá lớn và chưa được thực sự chú trọng.
“Sự cô đơn tập thể đang biến thành nhu cầu mang tính cấu trúc”, Zhao Zhijiang, một chuyên gia nghiên cứu tại Viện nghiên cứu Anbound có trụ sở tại Bắc Kinh, cho biết. “Cả công chúng và thị trường đều đang đối mặt với những rủi ro về an toàn do sống cô đơn, tưởng như là một vấn đề nhỏ, nhưng ngày càng sát với hiện thực”.
Theo Cục Thống kê quốc gia, có đến gần 20% dân số Trung Quốc sống độc thân vào năm 2024. Đến cuối thập kỷ này, con số dự kiến sẽ tăng lên hơn 30% – tương đương từ 150 triệu đến 200 triệu người – theo một báo cáo của Viện Nghiên cứu Bắc Kinh.
| More from WVR |
 Khi cô đơn là một nhu cầu |
“Quá trình già hóa dân số, lối sống độc thân gia tăng nhanh chóng, hôn nhân đang được định nghĩa lại và sự thân mật của thế hệ Z đều chỉ ra một điều: ‘Nền kinh tế cô đơn’ sẽ tiếp tục mở rộng đều đặn”, Zhao nói thêm, nhấn mạnh đây không phải là một xu hướng theo chu kỳ, mà là “một kết quả tất yếu của sự thay đổi cấu trúc xã hội”.
Và những thay đổi này đang âm thầm định hình lại thói quen tiêu dùng ở nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, từ ăn uống đến giao lưu xã hội.
Nắm bắt xu hướng này, một số chuỗi nhà hàng, điển hình như McDonald’s đã nhận được sự ủng hộ của cộng đồng mạng Trung Quốc khi giới thiệu khu vực bàn riêng dành cho đối tượng đơn thân, thường được ngăn bằng các vách ngăn.
Các nhà phân tích cũng cho rằng, xu hướng sống độc thân đang góp phần thúc đẩy sự bùng nổ phi thường của thị trường giao đồ ăn ở Trung Quốc.
Theo số liệu từ Trung tâm thông tin mạng Internet Trung Quốc và Ủy ban giao hàng thuộc Hiệp hội khách sạn Trung Quốc, ngành giao đồ ăn của nước này đang phục vụ 545 triệu người dùng và có giá trị ước tính 1,2 nghìn tỷ NDT (khoảng 172 tỷ USD) vào năm 2024.
Trung bình, người tiêu dùng Trung Quốc chi gần 3,3 tỷ NDT mỗi ngày cho các đơn đặt hàng giao đồ ăn. Trong khi đó, nhiều người ở Trung Quốc đang tìm đến thú cưng – và thậm chí cả trí tuệ nhân tạo – để bầu bạn khi xã hội ngày càng trở nên phân mảnh.
Công ty đầu tư ARK Invest của Mỹ dự đoán, Trung Quốc sẽ trở thành một trong những thị trường phát triển nhanh nhất thế giới cho các công cụ hỗ trợ trí tuệ nhân tạo (AI) do dân số sống độc thân ngày càng tăng, xã hội già hóa và tỷ lệ sử dụng công nghệ số cao.
Thị trường toàn cầu cho các công cụ này được dự đoán sẽ bùng nổ trong những năm tới, tăng từ khoảng 30 triệu USD hiện nay lên tới 150 tỷ USD vào năm 2030, theo ARK.
“Khi người tiêu dùng lo lắng, căng thẳng hoặc cô đơn, các sản phẩm thành công là những sản phẩm mang lại sự thoải mái về mặt cảm xúc tức thì, chi phí thấp và những khoảnh khắc tạo cảm giác an toàn”, Fan Xinyu, Trợ lý giáo sư tại Trường Kinh doanh sau đại học Cheung Kong cho hay.
Ở một khía cạnh nào đó, có thể thấy Trung Quốc đang theo gót nước láng giềng Nhật Bản, nơi lối sống độc thân đã trở nên phổ biến trong nhiều năm và các sản phẩm dành cho người sống độc thân đã phát triển thành một ngành kinh tế riêng biệt.
Từ các bữa ăn dành cho một người và nhà ở đô thị nhỏ gọn đến các dịch vụ cá nhân hóa và các sản phẩm hướng đến sự an toàn, nền kinh tế Nhật Bản đã thích ứng để phục vụ cá nhân thay vì hộ gia đình – biến sự cô đơn từ một mối quan tâm xã hội thành một nguồn cầu tiêu dùng bền vững.
“Cô đơn không phải là một dạng cảm xúc; đó là một điều kiện sống. Do đó, tài chính, chăm sóc sức khỏe, công nghệ, bất động sản và các sản phẩm văn hóa sẽ ngày càng giao thoa với nền kinh tế cô đơn, tạo ra một thị trường mới rộng lớn”, chuyên gia Zhao Zhijiang khẳng định.
| Trường mẫu giáo dần biến thành viện dưỡng lão, Trung Quốc vẫn đau đầu với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học Năm 2023, số trường mẫu giáo tại Trung Quốc đã giảm hơn 5% trong khi số trẻ em nhập học giảm hơn 11%. |
| Dân số Trung Quốc tiếp tục xu hướng giảm Dân số Trung Quốc giảm năm thứ ba liên tiếp trong khi các chuyên gia cảnh báo xu hướng này sẽ tiếp tục trong những ... |
| Trung Quốc: Robot cảm xúc chăm sóc người cao tuổi được khen hết lời Một loại robot mới được "nhận" công việc tại trung tâm chăm sóc người cao tuổi ở thành phố Trùng Khánh, Tây Nam Trung Quốc, ... |
| Nỗ lực ứng phó với khủng hoảng nhân khẩu học, Trung Quốc miễn, giảm học phí cho trẻ mầm non Là một phần trong nỗ lực khuyến khích sinh con của Chính phủ, ngay từ năm học tới, các trường mẫu giáo công lập trên ... |
| Trung Quốc 'hụt hơi' trong nỗ lực ứng phó với khủng hoảng dân số già Dân số Trung Quốc đang già hóa nhanh chóng nhưng dường như Bắc Kinh khá lúng túng và chưa có kế hoạch bắt kịp được ... |
