Ngày 1/5 là ngày gì? Nguồn gốc và ý nghĩa Ngày Quốc tế lao động 1/5

Trịnh Liên
Hàng năm, người lao động trên toàn thế giới lại cùng nhau kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động 1/5. Đây là 1 thời điểm lịch sử mang ý nghĩa trọng đại ở Việt Nam và thế giới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nguồn gốc ra đời và ý nghĩa lịch sử Ngày Quốc tế lao động 1/5
Ngày Quốc tế Lao động 1/5 biểu dương lực lượng lao động, đấu tranh cho hòa bình, dân chủ, tiến bộ xã hội. (Nguồn: Liên đoàn Lao động)

Ngày 1/5 là ngày gì?

Ngày Quốc tế Lao động hay ngày 1 tháng 5 là ngày lễ kỷ niệm và ngày hành động của phong trào công nhân quốc tế và của người lao động.

Nguồn gốc ngày 1/5 bắt nguồn từ nước nào?

Lịch sử của ngày 1/5 bắt đầu từ thành phố Chicago của nước Mỹ.

Thế kỷ XIX, Chicago trở thành trung tâm thương nghiệp của Mỹ, quốc gia đang lao vào cuộc chạy đua cạnh tranh tư bản quyết liệt. Công nhân bị ép làm việc 14-18 giờ/ngày, phụ nữ lao động không kém gì nam giới nhưng đồng lương chỉ bằng một nửa, không có ngày nghỉ; trẻ em phải làm việc 12 giờ/ngày.

Sự bóc lột tàn khốc này khiến phong trào bãi công của công nhân Mỹ bùng lên với yêu cầu tăng lương, cùng với đó là sự ra đời và phát triển phong trào Công đoàn. Năm 1868, giới cầm quyền Mỹ phải thông qua đạo luật ngày làm 8 giờ trong các cơ quan, xí nghiệp thuộc Chính phủ, nhưng các xí nghiệp tư nhân vẫn giữ ngày làm việc 11-12 giờ.

Năm 1886, tại thành phố công nghiệp lớn Chicago, Đại hội Liên đoàn Lao động Mỹ thông qua nghị quyết nêu rõ: "Từ ngày 1/5/1886, ngày lao động của tất cả các công nhân sẽ là 8 giờ". Ngày 1/5 được chọn làm mốc bởi đây là ngày bắt đầu năm kế toán tại hầu hết các nhà máy, xí nghiệp ở Mỹ. Vào ngày này, hợp đồng mới giữa thợ và chủ sẽ được ký. Giới chủ tư bản có thể biết trước quyết định của công nhân mà không thể kiếm cớ chối từ.

Ngày 1/5 là ngày gì? Nguồn gốc và ý nghĩa Ngày Quốc tế lao động 1/5
Tranh mô tả cuộc đấu tranh của công nhân tại thành phố công nghiệp Chicago ngày 1/5/1886. (Nguồn: VTC News)

Ngày 1/5/1886, do yêu cầu của công nhân không được đáp ứng đầy đủ, giới công nhân trên toàn nước Mỹ tham gia bãi công nhằm gây áp lực buộc giới chủ thực hiện yêu sách của mình. Cuộc bãi công đầu tiên diễn ra tại thành phố Chicago. Khoảng 40.000 người không đến nhà máy. Họ tổ chức mít-tinh, biểu tình với biểu ngữ: "Từ hôm nay, không người thợ nào làm việc quá 8 giờ một ngày! Phải thực hiện 8 giờ làm việc, 8 giờ nghỉ ngơi, 8 giờ vui chơi!". Cuộc đấu tranh lôi cuốn ngày càng đông người tham gia.

Hai ngày sau, hơn 6.000 công nhân tổ chức bãi công, mít-tinh, biểu tình nhưng bị cảnh sát đàn áp; 9 công nhân bị giết, 50 người bị thương nặng, gây chấn động thành phố. Ngày 4/5, một cuộc mít-tinh khổng lồ diễn ra để phản đối cảnh sát. Chính quyền đàn áp, khiến hơn 200 người chết và bị thương, nhà tù chật ních những người đấu tranh. Từ đó, cuộc đấu tranh của công nhân ngày càng quyết liệt. Hơn một năm sau, các thủ lĩnh của cuộc đấu tranh bị treo cổ. Tuy nhiên, chính phủ Mỹ buộc phải ban hành đạo luật ngày làm 8 giờ.

Ý nghĩa Ngày quốc tế lao động 1/5

Cuộc tàn sát đẫm máu sau ngày 1/5/1886 gây chấn động lớn trong giai cấp công nhân thế giới. Biểu tình lan sang các thành phố khác. Tại châu Âu, công nhân Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Hà Lan... cũng tổ chức nhiều cuộc mít-tinh bày tỏ sự đồng tình, ủng hộ công nhân Mỹ.

Năm 1889, ngay trong Đại hội thành lập Quốc tế thứ II (liên minh quốc tế, với sự kết hợp của các đảng xã hội chủ nghĩa và một số tổ chức công đoàn trên thế giới), các đại biểu của giai cấp công nhân đã thông qua nghị quyết lấy ngày 1/5 làm ngày đoàn kết đấu tranh của công nhân lao động trên toàn thế giới. Từ đó, ngày 1/5 trở thành Ngày Quốc tế Lao động.

Ngày 1/5 được xem là ngày mừng thắng lợi đã đạt được, nêu quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ mới và biểu lộ tình đoàn kết với những người lao động các nước khác. Ngày 1/5 cũng là ngày biểu dương cho lực lượng lao động, đấu tranh cho hòa bình, dân chủ, tiến bộ xã hội.

Ngày nay, Ngày Quốc tế Lao động 1/5 là ngày hội của giai cấp công nhân và nhân dân lao động nước ta, ngày đoàn kết giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức trên thế giới trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Quốc tế lao động 1/5 đầu tiên ở Việt Nam

Tại Việt Nam, sau khi Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời (1930), giai cấp công nhân Việt Nam đã lấy ngày 1/5 hàng năm làm ngày đỉnh cao của phong trào đấu tranh chống thực dân, đế quốc, giành độc lập - tự do - dân chủ, giành những quyền lợi kinh tế - xã hội.

Tại Việt Nam, Ngày Quốc tế Lao động đầu tiên được tổ chức vào năm 1930. Ngày 1/5/1930 - lần đầu tiên trong lịch sử phong trào công nhân ở Đông Dương, giai cấp công nhân nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đã biểu tình ngoài đường phố để biểu dương tình đoàn kết cách mạng với công nhân quốc tế, đồng thời đấu tranh trực diện với bọn đế quốc thực dân Pháp, đòi Pháp phải cải thiện điều kiện làm việc, phải tăng lương và thực hiện luật lao động ngày làm việc 8 giờ. Đó là điểm bắt đầu cho cả cao trào 1930 - 1931 với đỉnh cao là phong trào Xô Viết - Nghệ Tĩnh.

Ngày 1/5/1946, lần đầu tiên trong lịch sử nước ta, Ngày Quốc tế Lao động được tổ chức kỷ niệm mít tinh trọng thể tại Thủ đô Hà Nội với sự tham dự của 20 vạn nhân dân lao động.

Ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, nước nhà được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 22C NV/CC ngày 18/2/1946 về những ngày nghỉ Tết, lễ kỷ niệm lịch sử và lễ tôn giáo, trong đó công bố: Ngày 1/5 là một trong những ngày lễ chính thức và công nhân lao động cả nước sẽ được nghỉ 1 ngày hưởng nguyên lương.

>>> Thông tin bài viết mang tính chất tham khảo giải trí!

Giao lưu thể thao ASEAN chào mừng Ngày quốc tế Lao động 1/5

Giao lưu thể thao ASEAN chào mừng Ngày quốc tế Lao động 1/5

Sáng 17/4 tại Trung tâm Bowling, Royal City, các đơn vị của Bộ Ngoại giao Việt Nam và Đại sứ quán các nước ASEAN tại ...

Du lịch Trung Quốc đạt đỉnh trong kỳ nghỉ lễ Quốc tế Lao động

Du lịch Trung Quốc đạt đỉnh trong kỳ nghỉ lễ Quốc tế Lao động

Theo Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc, đất nước tỷ dân này ghi nhận cao điểm du lịch trong kỳ nghỉ lễ Quốc tế ...

(tổng hợp)

Đọc thêm

Xung đột Ukraine: Lệnh ngừng bắn 2 ngày của Nga chính thức có hiệu lực

Xung đột Ukraine: Lệnh ngừng bắn 2 ngày của Nga chính thức có hiệu lực

Lệnh ngừng bắn bắt đầu từ 4h sáng ngày 8/5 và có hiệu lực đến 10/5, nhân dịp Nga kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9/5 tại Quảng trường Đỏ ở ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước tới Sri Lanka

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước tới Sri Lanka

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm góp phần củng cố mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai ...
Ronaldo và kỳ tích ghi bàn tại 4 giải vô địch quốc gia khác nhau

Ronaldo và kỳ tích ghi bàn tại 4 giải vô địch quốc gia khác nhau

Cristiano Ronaldo chính thức trở thành cầu thủ đầu tiên trong lịch sử bóng đá cán mốc 100 bàn thắng tại 4 giải vô địch quốc gia khác nhau.
Việt Nam trước cuộc đua Halal toàn cầu: Không chỉ là cơ hội mà là yêu cầu chiến lược xuất khẩu

Việt Nam trước cuộc đua Halal toàn cầu: Không chỉ là cơ hội mà là yêu cầu chiến lược xuất khẩu

Thị trường Halal không chỉ là cơ hội mà đã trở thành yêu cầu chiến lược trong quá trình đa dạng hóa thị trường xuất khẩu của Việt Nam.
Chuyên gia giáo dục: Học để thích nghi, tự chủ và dẫn dắt thay vì chỉ tìm việc

Chuyên gia giáo dục: Học để thích nghi, tự chủ và dẫn dắt thay vì chỉ tìm việc

Giáo dục cần giúp người học trở thành những cá nhân tự chủ, có năng lực kiến tạo công việc mới, thay vì chỉ tìm kiếm công việc có sẵn.
Campuchia khẳng định cam kết giải quyết tranh chấp một cách hòa bình với Thái Lan, đánh giá cao vai trò hòa giải của ASEAN

Campuchia khẳng định cam kết giải quyết tranh chấp một cách hòa bình với Thái Lan, đánh giá cao vai trò hòa giải của ASEAN

Thủ tướng Campuchia Hun Manet tái khẳng định cam kết giảm leo thang và đối thoại hòa bình với Thái Lan.
Chuyên gia giáo dục: Học để thích nghi, tự chủ và dẫn dắt thay vì chỉ tìm việc

Chuyên gia giáo dục: Học để thích nghi, tự chủ và dẫn dắt thay vì chỉ tìm việc

Giáo dục cần giúp người học trở thành những cá nhân tự chủ, có năng lực kiến tạo công việc mới, thay vì chỉ tìm kiếm công việc có sẵn.
Những người trẻ đang viết tiếp hành trình lan tỏa tri thức

Những người trẻ đang viết tiếp hành trình lan tỏa tri thức

Không dừng lại ở thành tích học tập, nhiều bạn trẻ đang lựa chọn quay trở lại cộng đồng để giảng dạy, chia sẻ và mở rộng cơ hội học tập.
Chi tiết lịch nghỉ Hè năm 2026 của học sinh cả nước

Chi tiết lịch nghỉ Hè năm 2026 của học sinh cả nước

Bộ GD&ĐT đã công bố kế hoạch nghỉ Hè năm 2026 cho học sinh cả nước, với thời gian kết thúc năm học trước ngày 31/5/2026.
Chiến thắng Điện Biên Phủ: Âm vang lịch sử và khát vọng phát triển trong thời đại mới

Chiến thắng Điện Biên Phủ: Âm vang lịch sử và khát vọng phát triển trong thời đại mới

Chiến thắng Điện Biên Phủ là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về ý chí độc lập và khát vọng vươn lên của dân tộc ta.
Học viện Ngoại giao công bố phương án tuyển sinh năm 2026

Học viện Ngoại giao công bố phương án tuyển sinh năm 2026

Học viện Ngoại giao sẽ quy đổi IELTS 6.0 thành 8 điểm để xét kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc học bạ.
Siết kỷ luật học đường, Singapore tuyên bố vẫn duy trì hình phạt roi với học sinh từ 9 tuổi

Siết kỷ luật học đường, Singapore tuyên bố vẫn duy trì hình phạt roi với học sinh từ 9 tuổi

Singapore cho phép đánh roi học sinh từ 9 tuổi trong trường hợp nghiêm trọng, coi đây là biện pháp cuối nhằm siết kỷ luật và giảm bắt nạt.
Kết nối công nghệ điều trị ung thư tiên tiến Nhật Bản với bệnh nhân Việt Nam

Kết nối công nghệ điều trị ung thư tiên tiến Nhật Bản với bệnh nhân Việt Nam

Hoạt động tư vấn 1:1 của các chuyên gia y tế Nhật Bản dành cho bệnh nhân ung thư đã thu hút sự quan tâm của đông đảo người tham dự.
Virus Hanta bùng phát trên tàu du lịch: Diễn biến và nguy cơ,  Argentina ghi nhận số ca nhiễm tăng mạnh

Virus Hanta bùng phát trên tàu du lịch: Diễn biến và nguy cơ, Argentina ghi nhận số ca nhiễm tăng mạnh

Ổ dịch virus Hanta xuất hiện trên tàu thám hiểm MV Hondius giữa Nam Đại Tây Dương đang gây lo ngại nghiêm trọng trong cộng đồng y tế quốc tế.
Cách dùng vỏ dưa hấu làm vị thuốc và những nhóm người cần thận trọng khi ăn

Cách dùng vỏ dưa hấu làm vị thuốc và những nhóm người cần thận trọng khi ăn

Không chỉ giải nhiệt trong mùa Hè, dưa hấu còn được xem như vị thuốc trong y học cổ truyền. Phần vỏ dưa giúp lợi tiểu, thanh nhiệt hiệu quả.
Một nghiên cứu mới của Mỹ phân tích tác nhân gây ung thư phổi ở người trẻ

Một nghiên cứu mới của Mỹ phân tích tác nhân gây ung thư phổi ở người trẻ

Nghiên cứu mới tại Mỹ cho thấy người trẻ ăn nhiều trái cây và rau củ có tỷ lệ ung thư phổi cao hơn mức trung bình.
Từ năm 2026, tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân

Từ năm 2026, tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký ban hành Chỉ thị số 17/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người dân.
Bùng phát ổ dịch virus hanta trên tàu du lịch, WHO cảnh báo nguy cơ lây chéo

Bùng phát ổ dịch virus hanta trên tàu du lịch, WHO cảnh báo nguy cơ lây chéo

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết có thể đã xảy ra lây truyền virus hanta giữa người với người trong một số tiếp xúc rất gần trên tàu du lịch.
Phiên bản di động