Ngày 1/5 là ngày gì? Nguồn gốc và ý nghĩa Ngày Quốc tế lao động 1/5

Trịnh Liên
Hàng năm, người lao động trên toàn thế giới lại cùng nhau kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động 1/5. Đây là 1 thời điểm lịch sử mang ý nghĩa trọng đại ở Việt Nam và thế giới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nguồn gốc ra đời và ý nghĩa lịch sử Ngày Quốc tế lao động 1/5
Ngày Quốc tế Lao động 1/5 biểu dương lực lượng lao động, đấu tranh cho hòa bình, dân chủ, tiến bộ xã hội. (Nguồn: Liên đoàn Lao động)

Ngày 1/5 là ngày gì?

Ngày Quốc tế Lao động hay ngày 1 tháng 5 là ngày lễ kỷ niệm và ngày hành động của phong trào công nhân quốc tế và của người lao động.

Nguồn gốc ngày 1/5 bắt nguồn từ nước nào?

Lịch sử của ngày 1/5 bắt đầu từ thành phố Chicago của nước Mỹ.

Thế kỷ XIX, Chicago trở thành trung tâm thương nghiệp của Mỹ, quốc gia đang lao vào cuộc chạy đua cạnh tranh tư bản quyết liệt. Công nhân bị ép làm việc 14-18 giờ/ngày, phụ nữ lao động không kém gì nam giới nhưng đồng lương chỉ bằng một nửa, không có ngày nghỉ; trẻ em phải làm việc 12 giờ/ngày.

Sự bóc lột tàn khốc này khiến phong trào bãi công của công nhân Mỹ bùng lên với yêu cầu tăng lương, cùng với đó là sự ra đời và phát triển phong trào Công đoàn. Năm 1868, giới cầm quyền Mỹ phải thông qua đạo luật ngày làm 8 giờ trong các cơ quan, xí nghiệp thuộc Chính phủ, nhưng các xí nghiệp tư nhân vẫn giữ ngày làm việc 11-12 giờ.

Năm 1886, tại thành phố công nghiệp lớn Chicago, Đại hội Liên đoàn Lao động Mỹ thông qua nghị quyết nêu rõ: "Từ ngày 1/5/1886, ngày lao động của tất cả các công nhân sẽ là 8 giờ". Ngày 1/5 được chọn làm mốc bởi đây là ngày bắt đầu năm kế toán tại hầu hết các nhà máy, xí nghiệp ở Mỹ. Vào ngày này, hợp đồng mới giữa thợ và chủ sẽ được ký. Giới chủ tư bản có thể biết trước quyết định của công nhân mà không thể kiếm cớ chối từ.

Ngày 1/5 là ngày gì? Nguồn gốc và ý nghĩa Ngày Quốc tế lao động 1/5
Tranh mô tả cuộc đấu tranh của công nhân tại thành phố công nghiệp Chicago ngày 1/5/1886. (Nguồn: VTC News)

Ngày 1/5/1886, do yêu cầu của công nhân không được đáp ứng đầy đủ, giới công nhân trên toàn nước Mỹ tham gia bãi công nhằm gây áp lực buộc giới chủ thực hiện yêu sách của mình. Cuộc bãi công đầu tiên diễn ra tại thành phố Chicago. Khoảng 40.000 người không đến nhà máy. Họ tổ chức mít-tinh, biểu tình với biểu ngữ: "Từ hôm nay, không người thợ nào làm việc quá 8 giờ một ngày! Phải thực hiện 8 giờ làm việc, 8 giờ nghỉ ngơi, 8 giờ vui chơi!". Cuộc đấu tranh lôi cuốn ngày càng đông người tham gia.

Hai ngày sau, hơn 6.000 công nhân tổ chức bãi công, mít-tinh, biểu tình nhưng bị cảnh sát đàn áp; 9 công nhân bị giết, 50 người bị thương nặng, gây chấn động thành phố. Ngày 4/5, một cuộc mít-tinh khổng lồ diễn ra để phản đối cảnh sát. Chính quyền đàn áp, khiến hơn 200 người chết và bị thương, nhà tù chật ních những người đấu tranh. Từ đó, cuộc đấu tranh của công nhân ngày càng quyết liệt. Hơn một năm sau, các thủ lĩnh của cuộc đấu tranh bị treo cổ. Tuy nhiên, chính phủ Mỹ buộc phải ban hành đạo luật ngày làm 8 giờ.

Ý nghĩa Ngày quốc tế lao động 1/5

Cuộc tàn sát đẫm máu sau ngày 1/5/1886 gây chấn động lớn trong giai cấp công nhân thế giới. Biểu tình lan sang các thành phố khác. Tại châu Âu, công nhân Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Hà Lan... cũng tổ chức nhiều cuộc mít-tinh bày tỏ sự đồng tình, ủng hộ công nhân Mỹ.

Năm 1889, ngay trong Đại hội thành lập Quốc tế thứ II (liên minh quốc tế, với sự kết hợp của các đảng xã hội chủ nghĩa và một số tổ chức công đoàn trên thế giới), các đại biểu của giai cấp công nhân đã thông qua nghị quyết lấy ngày 1/5 làm ngày đoàn kết đấu tranh của công nhân lao động trên toàn thế giới. Từ đó, ngày 1/5 trở thành Ngày Quốc tế Lao động.

Ngày 1/5 được xem là ngày mừng thắng lợi đã đạt được, nêu quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ mới và biểu lộ tình đoàn kết với những người lao động các nước khác. Ngày 1/5 cũng là ngày biểu dương cho lực lượng lao động, đấu tranh cho hòa bình, dân chủ, tiến bộ xã hội.

Ngày nay, Ngày Quốc tế Lao động 1/5 là ngày hội của giai cấp công nhân và nhân dân lao động nước ta, ngày đoàn kết giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức trên thế giới trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Quốc tế lao động 1/5 đầu tiên ở Việt Nam

Tại Việt Nam, sau khi Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời (1930), giai cấp công nhân Việt Nam đã lấy ngày 1/5 hàng năm làm ngày đỉnh cao của phong trào đấu tranh chống thực dân, đế quốc, giành độc lập - tự do - dân chủ, giành những quyền lợi kinh tế - xã hội.

Tại Việt Nam, Ngày Quốc tế Lao động đầu tiên được tổ chức vào năm 1930. Ngày 1/5/1930 - lần đầu tiên trong lịch sử phong trào công nhân ở Đông Dương, giai cấp công nhân nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đã biểu tình ngoài đường phố để biểu dương tình đoàn kết cách mạng với công nhân quốc tế, đồng thời đấu tranh trực diện với bọn đế quốc thực dân Pháp, đòi Pháp phải cải thiện điều kiện làm việc, phải tăng lương và thực hiện luật lao động ngày làm việc 8 giờ. Đó là điểm bắt đầu cho cả cao trào 1930 - 1931 với đỉnh cao là phong trào Xô Viết - Nghệ Tĩnh.

Ngày 1/5/1946, lần đầu tiên trong lịch sử nước ta, Ngày Quốc tế Lao động được tổ chức kỷ niệm mít tinh trọng thể tại Thủ đô Hà Nội với sự tham dự của 20 vạn nhân dân lao động.

Ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, nước nhà được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 22C NV/CC ngày 18/2/1946 về những ngày nghỉ Tết, lễ kỷ niệm lịch sử và lễ tôn giáo, trong đó công bố: Ngày 1/5 là một trong những ngày lễ chính thức và công nhân lao động cả nước sẽ được nghỉ 1 ngày hưởng nguyên lương.

>>> Thông tin bài viết mang tính chất tham khảo giải trí!

Giao lưu thể thao ASEAN chào mừng Ngày quốc tế Lao động 1/5

Giao lưu thể thao ASEAN chào mừng Ngày quốc tế Lao động 1/5

Sáng 17/4 tại Trung tâm Bowling, Royal City, các đơn vị của Bộ Ngoại giao Việt Nam và Đại sứ quán các nước ASEAN tại ...

Du lịch Trung Quốc đạt đỉnh trong kỳ nghỉ lễ Quốc tế Lao động

Du lịch Trung Quốc đạt đỉnh trong kỳ nghỉ lễ Quốc tế Lao động

Theo Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc, đất nước tỷ dân này ghi nhận cao điểm du lịch trong kỳ nghỉ lễ Quốc tế ...

(tổng hợp)

Đọc thêm

Kinh tế Eurozone: Italy có thể đã rơi vào suy thoái, Đức, Pháp giảm tốc

Kinh tế Eurozone: Italy có thể đã rơi vào suy thoái, Đức, Pháp giảm tốc

Tăng trưởng kinh tế chậm lại, lạm phát tăng cao, chi phí vay nợ leo thang gây sức ép lên Eurozone, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ suy ...
Người đàn ông tự đào hầm ngầm rộng 120 mét vuông dưới ngôi nhà suốt hai thập kỷ

Người đàn ông tự đào hầm ngầm rộng 120 mét vuông dưới ngôi nhà suốt hai thập kỷ

Ngôi nhà có hệ thống mê cung đường hầm bí mật rộng hơn 120m vuông do chủ nhà tự đào trong hơn 20 năm.
Thủ tướng Lê Minh Hưng tới Phnom Penh, bắt đầu chuyến thăm chính thức Campuchia

Thủ tướng Lê Minh Hưng tới Phnom Penh, bắt đầu chuyến thăm chính thức Campuchia

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tới Thủ đô Phnom Penh, bắt đầu chuyến thăm chính thức Vương quốc Campuchia.
Nga gỡ bỏ các biện pháp phòng ngừa liên quan ca tử vong do viêm phổi chưa rõ nguyên nhân ở Irkutsk

Nga gỡ bỏ các biện pháp phòng ngừa liên quan ca tử vong do viêm phổi chưa rõ nguyên nhân ở Irkutsk

Nga đã hoàn tất việc theo dõi y tế đối với tất cả những người tiếp xúc với một bệnh nhân viêm phổi chưa rõ nguyên nhân tại tỉnh Irkutsk.
Thủ tướng Lê Minh Hưng thăm, làm việc với Công ty Unitel

Thủ tướng Lê Minh Hưng thăm, làm việc với Công ty Unitel

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, Thủ tướng Lê Minh Hưng đến thăm và làm việc với Công ty Star Telecom.
Lãnh tụ tối cao Iran kêu gọi ứng dụng AI trong lĩnh vực thực thi pháp luật

Lãnh tụ tối cao Iran kêu gọi ứng dụng AI trong lĩnh vực thực thi pháp luật

Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei kêu gọi tăng cường toàn diện năng lực của các cơ quan thực thi pháp luật, trong đó có ứng dụng AI nhằm ...
‘Sinh viên Thế hệ mới 2026’ trở lại với hành trình thực tế hơn

‘Sinh viên Thế hệ mới 2026’ trở lại với hành trình thực tế hơn

Sau ba mùa, ‘Sinh viên Thế hệ mới’ trở lại với một hành trình thực tế hơn: Sinh viên không chỉ đưa ra ý tưởng mà trực tiếp khảo sát, làm việc với cộng đồng...
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu 4 ưu tiên của giáo dục Việt Nam trong kỷ nguyên AI

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu 4 ưu tiên của giáo dục Việt Nam trong kỷ nguyên AI

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hoàng Minh Sơn cho rằng AI đang làm thay đổi sâu sắc cách học tập, giảng dạy và quản trị giáo dục.
Khởi động Tuần lễ Giáo dục châu Âu 2026

Khởi động Tuần lễ Giáo dục châu Âu 2026

Tuần lễ Giáo dục châu Âu trở lại từ ngày 8 - 11/10, tiếp nối chuỗi hoạt động do Phái đoàn EU tại Việt Nam cùng Đại sứ quán các quốc gia thành viên EU ...
Giáo dục phải chuyển đổi để làm chủ công nghệ, dẫn dắt AI có trách nhiệm

Giáo dục phải chuyển đổi để làm chủ công nghệ, dẫn dắt AI có trách nhiệm

Sáng 8/10, triển lãm Giáo dục và Công nghệ giáo dục trong khuôn khổ Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số năm 2026 khai mạc tại Hà Nội.
Giáo dục trong kỷ nguyên AI: Đào tạo con người để làm chủ công nghệ

Giáo dục trong kỷ nguyên AI: Đào tạo con người để làm chủ công nghệ

Trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc giáo dục, việc làm và quản trị, đặt ra yêu cầu chuyển từ truyền thụ tri thức sang phát triển năng lực.
70 thanh niên tiêu biểu đầu tiên nhận Giải thưởng Nguyễn Chí Thanh

70 thanh niên tiêu biểu đầu tiên nhận Giải thưởng Nguyễn Chí Thanh

Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tổ chức Gặp gỡ giới thiệu các hoạt động kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên.
Lưu ý quan trọng và liều lượng an toàn khi bổ sung kẽm cùng vitamin C

Lưu ý quan trọng và liều lượng an toàn khi bổ sung kẽm cùng vitamin C

Kẽm và vitamin C hỗ trợ tăng miễn dịch, lành vết thương nhưng chưa có bằng chứng cho thấy kết hợp chúng cùng nhau mang lại hiệu quả vượt trội.
Ăn bao nhiêu quả trứng một tuần là đủ?

Ăn bao nhiêu quả trứng một tuần là đủ?

Trứng thường được xem là thực phẩm lành mạnh nhưng nhiều người vẫn băn khoăn ăn bao nhiêu trứng mỗi tuần là phù hợp.
Tổng thống Trump mở lời sẵn sàng hỗ trợ Nga trước ca nghi mắc dịch hạch phổi ở Siberia

Tổng thống Trump mở lời sẵn sàng hỗ trợ Nga trước ca nghi mắc dịch hạch phổi ở Siberia

Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ sẵn sàng hỗ trợ Nga khi giới chức nước này điều tra một ca tử vong nghi mắc dịch hạch phổi tại Siberia.
Giải Nobel Y Sinh 2026 vinh danh công nghệ quang di truyền học

Giải Nobel Y Sinh 2026 vinh danh công nghệ quang di truyền học

Giải Nobel Y Sinh 2026 được trao cho Karl Deisseroth, Peter Hegemann và Georg Nagel với những phát hiện về quang di truyền học, công nghệ.
Thiền 10-15 phút mỗi ngày giúp hạ huyết áp và bảo vệ tim mạch

Thiền 10-15 phút mỗi ngày giúp hạ huyết áp và bảo vệ tim mạch

Thiền hằng ngày giúp kích hoạt hệ thần kinh đối giao cảm, giúp cơ thể thư giãn, làm giãn mạch và hạn chế huyết áp tăng khi căng thẳng.
Đổi mới công tác tiêm chủng: Bảo vệ sức khỏe nhân dân trọn đời

Đổi mới công tác tiêm chủng: Bảo vệ sức khỏe nhân dân trọn đời

Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 yêu cầu chuyển mạnh từ tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh nhằm bảo vệ sức khỏe.
Phiên bản di động