Ngày 1/5 là ngày gì? Nguồn gốc và ý nghĩa Ngày Quốc tế lao động 1/5

Trịnh Liên
Hàng năm, người lao động trên toàn thế giới lại cùng nhau kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động 1/5. Đây là 1 thời điểm lịch sử mang ý nghĩa trọng đại ở Việt Nam và thế giới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nguồn gốc ra đời và ý nghĩa lịch sử Ngày Quốc tế lao động 1/5
Ngày Quốc tế Lao động 1/5 biểu dương lực lượng lao động, đấu tranh cho hòa bình, dân chủ, tiến bộ xã hội. (Nguồn: Liên đoàn Lao động)

Ngày 1/5 là ngày gì?

Ngày Quốc tế Lao động hay ngày 1 tháng 5 là ngày lễ kỷ niệm và ngày hành động của phong trào công nhân quốc tế và của người lao động.

Nguồn gốc ngày 1/5 bắt nguồn từ nước nào?

Lịch sử của ngày 1/5 bắt đầu từ thành phố Chicago của nước Mỹ.

Thế kỷ XIX, Chicago trở thành trung tâm thương nghiệp của Mỹ, quốc gia đang lao vào cuộc chạy đua cạnh tranh tư bản quyết liệt. Công nhân bị ép làm việc 14-18 giờ/ngày, phụ nữ lao động không kém gì nam giới nhưng đồng lương chỉ bằng một nửa, không có ngày nghỉ; trẻ em phải làm việc 12 giờ/ngày.

Sự bóc lột tàn khốc này khiến phong trào bãi công của công nhân Mỹ bùng lên với yêu cầu tăng lương, cùng với đó là sự ra đời và phát triển phong trào Công đoàn. Năm 1868, giới cầm quyền Mỹ phải thông qua đạo luật ngày làm 8 giờ trong các cơ quan, xí nghiệp thuộc Chính phủ, nhưng các xí nghiệp tư nhân vẫn giữ ngày làm việc 11-12 giờ.

Năm 1886, tại thành phố công nghiệp lớn Chicago, Đại hội Liên đoàn Lao động Mỹ thông qua nghị quyết nêu rõ: "Từ ngày 1/5/1886, ngày lao động của tất cả các công nhân sẽ là 8 giờ". Ngày 1/5 được chọn làm mốc bởi đây là ngày bắt đầu năm kế toán tại hầu hết các nhà máy, xí nghiệp ở Mỹ. Vào ngày này, hợp đồng mới giữa thợ và chủ sẽ được ký. Giới chủ tư bản có thể biết trước quyết định của công nhân mà không thể kiếm cớ chối từ.

Ngày 1/5 là ngày gì? Nguồn gốc và ý nghĩa Ngày Quốc tế lao động 1/5
Tranh mô tả cuộc đấu tranh của công nhân tại thành phố công nghiệp Chicago ngày 1/5/1886. (Nguồn: VTC News)

Ngày 1/5/1886, do yêu cầu của công nhân không được đáp ứng đầy đủ, giới công nhân trên toàn nước Mỹ tham gia bãi công nhằm gây áp lực buộc giới chủ thực hiện yêu sách của mình. Cuộc bãi công đầu tiên diễn ra tại thành phố Chicago. Khoảng 40.000 người không đến nhà máy. Họ tổ chức mít-tinh, biểu tình với biểu ngữ: "Từ hôm nay, không người thợ nào làm việc quá 8 giờ một ngày! Phải thực hiện 8 giờ làm việc, 8 giờ nghỉ ngơi, 8 giờ vui chơi!". Cuộc đấu tranh lôi cuốn ngày càng đông người tham gia.

Hai ngày sau, hơn 6.000 công nhân tổ chức bãi công, mít-tinh, biểu tình nhưng bị cảnh sát đàn áp; 9 công nhân bị giết, 50 người bị thương nặng, gây chấn động thành phố. Ngày 4/5, một cuộc mít-tinh khổng lồ diễn ra để phản đối cảnh sát. Chính quyền đàn áp, khiến hơn 200 người chết và bị thương, nhà tù chật ních những người đấu tranh. Từ đó, cuộc đấu tranh của công nhân ngày càng quyết liệt. Hơn một năm sau, các thủ lĩnh của cuộc đấu tranh bị treo cổ. Tuy nhiên, chính phủ Mỹ buộc phải ban hành đạo luật ngày làm 8 giờ.

Ý nghĩa Ngày quốc tế lao động 1/5

Cuộc tàn sát đẫm máu sau ngày 1/5/1886 gây chấn động lớn trong giai cấp công nhân thế giới. Biểu tình lan sang các thành phố khác. Tại châu Âu, công nhân Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Hà Lan... cũng tổ chức nhiều cuộc mít-tinh bày tỏ sự đồng tình, ủng hộ công nhân Mỹ.

Năm 1889, ngay trong Đại hội thành lập Quốc tế thứ II (liên minh quốc tế, với sự kết hợp của các đảng xã hội chủ nghĩa và một số tổ chức công đoàn trên thế giới), các đại biểu của giai cấp công nhân đã thông qua nghị quyết lấy ngày 1/5 làm ngày đoàn kết đấu tranh của công nhân lao động trên toàn thế giới. Từ đó, ngày 1/5 trở thành Ngày Quốc tế Lao động.

Ngày 1/5 được xem là ngày mừng thắng lợi đã đạt được, nêu quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ mới và biểu lộ tình đoàn kết với những người lao động các nước khác. Ngày 1/5 cũng là ngày biểu dương cho lực lượng lao động, đấu tranh cho hòa bình, dân chủ, tiến bộ xã hội.

Ngày nay, Ngày Quốc tế Lao động 1/5 là ngày hội của giai cấp công nhân và nhân dân lao động nước ta, ngày đoàn kết giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức trên thế giới trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Quốc tế lao động 1/5 đầu tiên ở Việt Nam

Tại Việt Nam, sau khi Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời (1930), giai cấp công nhân Việt Nam đã lấy ngày 1/5 hàng năm làm ngày đỉnh cao của phong trào đấu tranh chống thực dân, đế quốc, giành độc lập - tự do - dân chủ, giành những quyền lợi kinh tế - xã hội.

Tại Việt Nam, Ngày Quốc tế Lao động đầu tiên được tổ chức vào năm 1930. Ngày 1/5/1930 - lần đầu tiên trong lịch sử phong trào công nhân ở Đông Dương, giai cấp công nhân nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đã biểu tình ngoài đường phố để biểu dương tình đoàn kết cách mạng với công nhân quốc tế, đồng thời đấu tranh trực diện với bọn đế quốc thực dân Pháp, đòi Pháp phải cải thiện điều kiện làm việc, phải tăng lương và thực hiện luật lao động ngày làm việc 8 giờ. Đó là điểm bắt đầu cho cả cao trào 1930 - 1931 với đỉnh cao là phong trào Xô Viết - Nghệ Tĩnh.

Ngày 1/5/1946, lần đầu tiên trong lịch sử nước ta, Ngày Quốc tế Lao động được tổ chức kỷ niệm mít tinh trọng thể tại Thủ đô Hà Nội với sự tham dự của 20 vạn nhân dân lao động.

Ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, nước nhà được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 22C NV/CC ngày 18/2/1946 về những ngày nghỉ Tết, lễ kỷ niệm lịch sử và lễ tôn giáo, trong đó công bố: Ngày 1/5 là một trong những ngày lễ chính thức và công nhân lao động cả nước sẽ được nghỉ 1 ngày hưởng nguyên lương.

>>> Thông tin bài viết mang tính chất tham khảo giải trí!

Giao lưu thể thao ASEAN chào mừng Ngày quốc tế Lao động 1/5

Giao lưu thể thao ASEAN chào mừng Ngày quốc tế Lao động 1/5

Sáng 17/4 tại Trung tâm Bowling, Royal City, các đơn vị của Bộ Ngoại giao Việt Nam và Đại sứ quán các nước ASEAN tại ...

Du lịch Trung Quốc đạt đỉnh trong kỳ nghỉ lễ Quốc tế Lao động

Du lịch Trung Quốc đạt đỉnh trong kỳ nghỉ lễ Quốc tế Lao động

Theo Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc, đất nước tỷ dân này ghi nhận cao điểm du lịch trong kỳ nghỉ lễ Quốc tế ...

(tổng hợp)

Đọc thêm

Tự chủ chiến lược: Lời giải cho bài toán phát triển quốc gia

Tự chủ chiến lược: Lời giải cho bài toán phát triển quốc gia

Báo TGVN trân trọng giới thiệu cuốn sách 'Tự chủ chiến lược: An ninh và phát triển trong kỷ nguyên mới' do TS. Vũ Lê Thái Hoàng chủ biên.
Hợp tác Việt Nam-Bhutan: Triết lý hạnh phúc soi đường

Hợp tác Việt Nam-Bhutan: Triết lý hạnh phúc soi đường

Bhutan và Việt Nam, trên mỗi hành trình đều có sự đồng điệu trong triết lý phát triển, đó là coi hạnh phúc của người dân là đích đến cuối ...
Miễn phí sách giáo khoa: Hướng đến một nền giáo dục công bằng và bền vững

Miễn phí sách giáo khoa: Hướng đến một nền giáo dục công bằng và bền vững

Chính sách miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2029 - 2030 không chỉ giảm gánh nặng tài chính cho phụ huynh mà còn nâng cao ý thức của ...
250 năm Quốc khánh Mỹ: Cột mốc nhiều thách thức

250 năm Quốc khánh Mỹ: Cột mốc nhiều thách thức

Trong không khí hân hoan của Ngày Quốc khánh, cũng có không ít những thách thức đang chờ đợi nước Mỹ.
Đội công binh Việt Nam kết nối hoà bình bằng những việc làm thiết thực ở Abyei

Đội công binh Việt Nam kết nối hoà bình bằng những việc làm thiết thực ở Abyei

Đội Công binh số 4 Việt Nam đang thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình tại Phái bộ UNISF đã tổ chức lễ bàn giao công trình tu ...
Cập nhật bảng giá xe hãng VinFast mới nhất tháng 7/2026

Cập nhật bảng giá xe hãng VinFast mới nhất tháng 7/2026

Bảng giá xe hãng VinFast của các dòng xe VF 2, VF 3, VF 6, VF 8, VF 8 All New, VF 7, MPV VF7, VF 5, VF 9, Herio ...
Miễn phí sách giáo khoa: Hướng đến một nền giáo dục công bằng và bền vững

Miễn phí sách giáo khoa: Hướng đến một nền giáo dục công bằng và bền vững

Chính sách miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2029 - 2030 không chỉ giảm gánh nặng tài chính cho phụ huynh mà còn nâng cao ý thức của học sinh.
Điểm sàn ngành sư phạm, sức khỏe, pháp luật năm 2026

Điểm sàn ngành sư phạm, sức khỏe, pháp luật năm 2026

Bộ GD&ĐT công bố ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào (điểm sàn) các ngành đào tạo giáo viên, sức khỏe và pháp luật năm 2026.
Cập nhật điểm sàn xét tuyển của các trường đại học trên cả nước

Cập nhật điểm sàn xét tuyển của các trường đại học trên cả nước

Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, Trường Đại học Giao thông vận tải và nhiều trường khác đã công bố điểm sàn xét tuyển năm 2026.
Điểm thi đánh giá năng lực năm 2026 của các trường công an

Điểm thi đánh giá năng lực năm 2026 của các trường công an

Ngày 8/7, Bộ Công an đã công bố điểm kỳ thi đánh giá năm 2026 và thời hạn nhận đơn phúc khảo.
Rà soát kết quả Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 của các địa phương trên cả nước

Rà soát kết quả Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 của các địa phương trên cả nước

Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các cơ quan liên quan rà soát kỹ lưỡng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, đặc biệt tại tỉnh Tuyên Quang.
Điểm sàn xét tuyển 2026 của các trường đại học mới nhất

Điểm sàn xét tuyển 2026 của các trường đại học mới nhất

Học viện Ngân hàng và một số trường đại học phía Bắc đã công bố điểm sàn xét tuyển năm 2026.
Cơ thể thay đổi bất ngờ sau một tuần ăn sữa chua liên tiếp

Cơ thể thay đổi bất ngờ sau một tuần ăn sữa chua liên tiếp

Sữa chua là thực phẩm giàu dinh dưỡng, một chuyên gia dinh dưỡng thử nghiệm ăn món này mỗi ngày trong một tuần để cảm nhận tác động với cơ thể.
Hôm nay (9/7), Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình đi vào hoạt động

Hôm nay (9/7), Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình đi vào hoạt động

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình được khởi công từ năm 2015, quy mô 1.000 giường bệnh, sẵn sàng đón bệnh nhân từ hôm nay (9/7).
Bí quyết ăn trái cây buổi tối an toàn cho đường huyết

Bí quyết ăn trái cây buổi tối an toàn cho đường huyết

Ăn trái cây buổi tối thường không làm đường huyết tăng đột ngột ở người khỏe mạnh, nhưng người mắc tiểu đường cần chọn đúng loại và khẩu phần.
7 nguyên tắc thâm hụt calo để giảm cân an toàn

7 nguyên tắc thâm hụt calo để giảm cân an toàn

Thâm hụt calo là điều kiện tiên quyết để giảm cân nhưng không đồng nghĩa với việc phải nhịn ăn khắc nghiệt.
Bangkok trở thành điểm hẹn của hệ sinh thái y tế toàn cầu

Bangkok trở thành điểm hẹn của hệ sinh thái y tế toàn cầu

Tuần lễ Y tế quốc tế 2026 tại Bangkok quy tụ hơn 1.200 doanh nghiệp và 26.000 khách tham dự, nhằm thúc đẩy hợp tác, đổi mới sáng tạo.
Bất ngờ thức giấc lúc rạng sáng báo hiệu điều gì về sức khỏe của phụ nữ trung niên?

Bất ngờ thức giấc lúc rạng sáng báo hiệu điều gì về sức khỏe của phụ nữ trung niên?

Thường xuyên tỉnh giấc vào khoảng 3 giờ sáng có thể phản ánh nhiều thay đổi về nội tiết và sức khỏe ở phụ nữ sau tuổi 40.
Phiên bản di động