Ngày 1/5 là ngày gì? Nguồn gốc và ý nghĩa Ngày Quốc tế lao động 1/5

Trịnh Liên
Hàng năm, người lao động trên toàn thế giới lại cùng nhau kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động 1/5. Đây là 1 thời điểm lịch sử mang ý nghĩa trọng đại ở Việt Nam và thế giới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nguồn gốc ra đời và ý nghĩa lịch sử Ngày Quốc tế lao động 1/5
Ngày Quốc tế Lao động 1/5 biểu dương lực lượng lao động, đấu tranh cho hòa bình, dân chủ, tiến bộ xã hội. (Nguồn: Liên đoàn Lao động)

Ngày 1/5 là ngày gì?

Ngày Quốc tế Lao động hay ngày 1 tháng 5 là ngày lễ kỷ niệm và ngày hành động của phong trào công nhân quốc tế và của người lao động.

Nguồn gốc ngày 1/5 bắt nguồn từ nước nào?

Lịch sử của ngày 1/5 bắt đầu từ thành phố Chicago của nước Mỹ.

Thế kỷ XIX, Chicago trở thành trung tâm thương nghiệp của Mỹ, quốc gia đang lao vào cuộc chạy đua cạnh tranh tư bản quyết liệt. Công nhân bị ép làm việc 14-18 giờ/ngày, phụ nữ lao động không kém gì nam giới nhưng đồng lương chỉ bằng một nửa, không có ngày nghỉ; trẻ em phải làm việc 12 giờ/ngày.

Sự bóc lột tàn khốc này khiến phong trào bãi công của công nhân Mỹ bùng lên với yêu cầu tăng lương, cùng với đó là sự ra đời và phát triển phong trào Công đoàn. Năm 1868, giới cầm quyền Mỹ phải thông qua đạo luật ngày làm 8 giờ trong các cơ quan, xí nghiệp thuộc Chính phủ, nhưng các xí nghiệp tư nhân vẫn giữ ngày làm việc 11-12 giờ.

Năm 1886, tại thành phố công nghiệp lớn Chicago, Đại hội Liên đoàn Lao động Mỹ thông qua nghị quyết nêu rõ: "Từ ngày 1/5/1886, ngày lao động của tất cả các công nhân sẽ là 8 giờ". Ngày 1/5 được chọn làm mốc bởi đây là ngày bắt đầu năm kế toán tại hầu hết các nhà máy, xí nghiệp ở Mỹ. Vào ngày này, hợp đồng mới giữa thợ và chủ sẽ được ký. Giới chủ tư bản có thể biết trước quyết định của công nhân mà không thể kiếm cớ chối từ.

Ngày 1/5 là ngày gì? Nguồn gốc và ý nghĩa Ngày Quốc tế lao động 1/5
Tranh mô tả cuộc đấu tranh của công nhân tại thành phố công nghiệp Chicago ngày 1/5/1886. (Nguồn: VTC News)

Ngày 1/5/1886, do yêu cầu của công nhân không được đáp ứng đầy đủ, giới công nhân trên toàn nước Mỹ tham gia bãi công nhằm gây áp lực buộc giới chủ thực hiện yêu sách của mình. Cuộc bãi công đầu tiên diễn ra tại thành phố Chicago. Khoảng 40.000 người không đến nhà máy. Họ tổ chức mít-tinh, biểu tình với biểu ngữ: "Từ hôm nay, không người thợ nào làm việc quá 8 giờ một ngày! Phải thực hiện 8 giờ làm việc, 8 giờ nghỉ ngơi, 8 giờ vui chơi!". Cuộc đấu tranh lôi cuốn ngày càng đông người tham gia.

Hai ngày sau, hơn 6.000 công nhân tổ chức bãi công, mít-tinh, biểu tình nhưng bị cảnh sát đàn áp; 9 công nhân bị giết, 50 người bị thương nặng, gây chấn động thành phố. Ngày 4/5, một cuộc mít-tinh khổng lồ diễn ra để phản đối cảnh sát. Chính quyền đàn áp, khiến hơn 200 người chết và bị thương, nhà tù chật ních những người đấu tranh. Từ đó, cuộc đấu tranh của công nhân ngày càng quyết liệt. Hơn một năm sau, các thủ lĩnh của cuộc đấu tranh bị treo cổ. Tuy nhiên, chính phủ Mỹ buộc phải ban hành đạo luật ngày làm 8 giờ.

Ý nghĩa Ngày quốc tế lao động 1/5

Cuộc tàn sát đẫm máu sau ngày 1/5/1886 gây chấn động lớn trong giai cấp công nhân thế giới. Biểu tình lan sang các thành phố khác. Tại châu Âu, công nhân Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Hà Lan... cũng tổ chức nhiều cuộc mít-tinh bày tỏ sự đồng tình, ủng hộ công nhân Mỹ.

Năm 1889, ngay trong Đại hội thành lập Quốc tế thứ II (liên minh quốc tế, với sự kết hợp của các đảng xã hội chủ nghĩa và một số tổ chức công đoàn trên thế giới), các đại biểu của giai cấp công nhân đã thông qua nghị quyết lấy ngày 1/5 làm ngày đoàn kết đấu tranh của công nhân lao động trên toàn thế giới. Từ đó, ngày 1/5 trở thành Ngày Quốc tế Lao động.

Ngày 1/5 được xem là ngày mừng thắng lợi đã đạt được, nêu quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ mới và biểu lộ tình đoàn kết với những người lao động các nước khác. Ngày 1/5 cũng là ngày biểu dương cho lực lượng lao động, đấu tranh cho hòa bình, dân chủ, tiến bộ xã hội.

Ngày nay, Ngày Quốc tế Lao động 1/5 là ngày hội của giai cấp công nhân và nhân dân lao động nước ta, ngày đoàn kết giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức trên thế giới trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Quốc tế lao động 1/5 đầu tiên ở Việt Nam

Tại Việt Nam, sau khi Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời (1930), giai cấp công nhân Việt Nam đã lấy ngày 1/5 hàng năm làm ngày đỉnh cao của phong trào đấu tranh chống thực dân, đế quốc, giành độc lập - tự do - dân chủ, giành những quyền lợi kinh tế - xã hội.

Tại Việt Nam, Ngày Quốc tế Lao động đầu tiên được tổ chức vào năm 1930. Ngày 1/5/1930 - lần đầu tiên trong lịch sử phong trào công nhân ở Đông Dương, giai cấp công nhân nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đã biểu tình ngoài đường phố để biểu dương tình đoàn kết cách mạng với công nhân quốc tế, đồng thời đấu tranh trực diện với bọn đế quốc thực dân Pháp, đòi Pháp phải cải thiện điều kiện làm việc, phải tăng lương và thực hiện luật lao động ngày làm việc 8 giờ. Đó là điểm bắt đầu cho cả cao trào 1930 - 1931 với đỉnh cao là phong trào Xô Viết - Nghệ Tĩnh.

Ngày 1/5/1946, lần đầu tiên trong lịch sử nước ta, Ngày Quốc tế Lao động được tổ chức kỷ niệm mít tinh trọng thể tại Thủ đô Hà Nội với sự tham dự của 20 vạn nhân dân lao động.

Ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, nước nhà được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 22C NV/CC ngày 18/2/1946 về những ngày nghỉ Tết, lễ kỷ niệm lịch sử và lễ tôn giáo, trong đó công bố: Ngày 1/5 là một trong những ngày lễ chính thức và công nhân lao động cả nước sẽ được nghỉ 1 ngày hưởng nguyên lương.

>>> Thông tin bài viết mang tính chất tham khảo giải trí!

Giao lưu thể thao ASEAN chào mừng Ngày quốc tế Lao động 1/5

Giao lưu thể thao ASEAN chào mừng Ngày quốc tế Lao động 1/5

Sáng 17/4 tại Trung tâm Bowling, Royal City, các đơn vị của Bộ Ngoại giao Việt Nam và Đại sứ quán các nước ASEAN tại ...

Du lịch Trung Quốc đạt đỉnh trong kỳ nghỉ lễ Quốc tế Lao động

Du lịch Trung Quốc đạt đỉnh trong kỳ nghỉ lễ Quốc tế Lao động

Theo Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc, đất nước tỷ dân này ghi nhận cao điểm du lịch trong kỳ nghỉ lễ Quốc tế ...

(tổng hợp)

Đọc thêm

Gạt đi khúc mắc, Tổng thống Mexico sẽ khởi hành tới Tây Ban Nha, khẳng định 'thời điểm thích hợp' để nối lại đối thoại

Gạt đi khúc mắc, Tổng thống Mexico sẽ khởi hành tới Tây Ban Nha, khẳng định 'thời điểm thích hợp' để nối lại đối thoại

Theo Tổng thống Mexico, hiện là 'thời điểm thích hợp' để nối lại đối thoại với Tây Ban Nha về vấn đề lịch sử sau những tín hiệu tích cực ...
Na Uy: Sống không cần đồng hồ tại ngôi làng 69 ngày Mặt trời không lặn

Na Uy: Sống không cần đồng hồ tại ngôi làng 69 ngày Mặt trời không lặn

Ngôi làng thu hút sự chú ý vì nhiều điều 'ngược đời': Mặt trời không lặn hơn hai tháng, người dân chơi đá bóng lúc 2h, uống cà phê lúc ...
Danh tính chuyến tàu chở dầu thô đầu tiên bình an 'thoát' lệnh phong tỏa của Mỹ ở eo biển Hormuz

Danh tính chuyến tàu chở dầu thô đầu tiên bình an 'thoát' lệnh phong tỏa của Mỹ ở eo biển Hormuz

Một tàu chở dầu treo cờ Pakistan đã trở thành tàu chở dầu thô đầu tiên rời eo biển Hormuz kể từ khi Mỹ áp đặt phong tỏa hồi đầu ...
Phim Lời hứa đầu tiên tập 2: Hoa hậu Vi Minh muốn tạo drama

Phim Lời hứa đầu tiên tập 2: Hoa hậu Vi Minh muốn tạo drama

Phim Lời hứa đầu tiên tập 2, Hoa hậu Vi Minh tìm cách tạo drama để thu hút sự chú ý. Liệu cô có thành công?
Cửa vô địch thu hẹp, Mbappe lên tiếng trấn an người hâm mộ

Cửa vô địch thu hẹp, Mbappe lên tiếng trấn an người hâm mộ

Real Madrid đứng trước nguy cơ trắng tay sau khi dừng bước tại Champions League 2025/26 nhưng Mbappe nhanh chóng gửi đi thông điệp cam kết.
Việt Nam-Na Uy ký kết Bản ghi nhớ về Đối tác Chiến lược Xanh

Việt Nam-Na Uy ký kết Bản ghi nhớ về Đối tác Chiến lược Xanh

Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Bộ Ngoại giao Na Uy đã ký kết Bản ghi nhớ về Đối tác Chiến lược Xanh Việt Nam-Na Uy.
Cập nhật cách xếp lương giáo viên trong trường công lập

Cập nhật cách xếp lương giáo viên trong trường công lập

Bộ GD&ĐT vừa ban hành thông tư quy định mã số, bổ nhiệm chức danh và xếp lương đối với nhà giáo trong cơ sở giáo dục công lập.
Càng nhiều thông tin, học sinh càng khó hiểu mình khi chọn nghề

Càng nhiều thông tin, học sinh càng khó hiểu mình khi chọn nghề

Một người chỉ có thể đi đường dài nếu nghề nghiệp không chỉ mang lại thu nhập mà còn phù hợp với giá trị sống của mình.
Chương trình giáo dục quốc tế 'AEROKOS': Chắp cánh ước mơ chinh phục không gian cho thế hệ trẻ Việt-Nga

Chương trình giáo dục quốc tế 'AEROKOS': Chắp cánh ước mơ chinh phục không gian cho thế hệ trẻ Việt-Nga

Ngày 16/4, tại Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội đã chính thức khai mạc chương trình giáo dục quốc tế 'AEROKOS'.
Câu chuyện học thêm, dạy thêm: Đi tìm ý nghĩa thực sự của việc học

Câu chuyện học thêm, dạy thêm: Đi tìm ý nghĩa thực sự của việc học

Trong bối cảnh giáo dục hiện nay, câu hỏi 'con có đi học thêm không?' đã dần trở thành một thước đo ngầm về sự chăm chỉ và năng lực của học sinh.
Một đại học quốc tế của Việt Nam tham gia Diễn đàn cấp cao tại Đại học Thanh Hoa

Một đại học quốc tế của Việt Nam tham gia Diễn đàn cấp cao tại Đại học Thanh Hoa

Ngày 14/4, Giáo sư Rick Bennett, Phó Chủ tịch Đại học BUV đã dự Diễn đàn hợp tác Giáo dục đại học, Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam – Trung ...
Lần đầu tiên khóa học về bán dẫn được đưa vào đào tạo trong chương trình SIC

Lần đầu tiên khóa học về bán dẫn được đưa vào đào tạo trong chương trình SIC

Samsung Việt Nam phối hợp cùng NIC và Công ty TNHH Letuin High Tech Việt Nam tổ chức lễ khởi động Chương trình đào tạo nhân tài công nghệ SIC năm 2026.
Tiêm chủng giúp ngăn chặn bệnh sởi tại châu Phi trong hơn hai thập kỷ

Tiêm chủng giúp ngăn chặn bệnh sởi tại châu Phi trong hơn hai thập kỷ

WHO và Gavi công bố số liệu cho thấy, tiêm chủng giúp ngăn chặn khoảng 20 triệu ca tử vong do bệnh sởi tại châu Phi trong giai đoạn 2000-2024.
Tại sao người lớn tuổi nên ăn một quả trứng vào bữa sáng?

Tại sao người lớn tuổi nên ăn một quả trứng vào bữa sáng?

Trong bữa sáng của nhiều người lớn tuổi, trứng ngày càng trở thành lựa chọn quen thuộc, mang lại nhiều lợi ích nếu được sử dụng hợp lý.
Nỗ lực xây dựng môi trường học đường không khói thuốc

Nỗ lực xây dựng môi trường học đường không khói thuốc

Báo Giáo dục và Thời đại cùng Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá phát động Cuộc thi thiết kế bài giảng về môi trường không khói thuốc 2026.
Trà xanh - đồ uống bổ dưỡng nhưng cần dùng đúng liều lượng

Trà xanh - đồ uống bổ dưỡng nhưng cần dùng đúng liều lượng

Trà xanh được xem là những thức uống lành mạnh nhất nhưng không phải ai cũng phù hợp, một số người có thể gặp tác dụng phụ không mong muốn.
Uống nước trước khi ngủ: Thế nào là đúng cách?

Uống nước trước khi ngủ: Thế nào là đúng cách?

Nhiều người tránh uống nước trước khi ngủ để không phải dậy đi vệ sinh nhưng lợi ích của thói quen này có thể lớn hơn rủi ro nếu phù hợp.
Dịch tay chân miệng gia tăng mạnh, phụ huynh cần nắm vững cách chăm sóc trẻ tại nhà

Dịch tay chân miệng gia tăng mạnh, phụ huynh cần nắm vững cách chăm sóc trẻ tại nhà

Trước diễn biến phức tạp của dịch tay chân miệng, việc trang bị kiến thức chăm sóc trẻ đúng cách tại nhà được xem là yếu tố quan trọng.
Phiên bản di động