Ngoại giao thời 4.0 dưới góc nhìn IT

Vốn là dân kỹ thuật, bôn ba hải ngoại làm IT cho “Tây” hơn 20 năm trời nhưng tôi lại rất quan tâm đến ngoại giao và những người làm ngoại giao nước ta. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 (CMCN 4.0) đang được nhắc đến khá nhiều, đặc biệt trong ASEAN và Việt Nam, tôi thích khái niệm ngoại giao kiểu 4.0.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
ngoai giao thoi 40 duoi goc nhin it TS. Hiệu Minh: Vài kỷ niệm với Ngoại giao nước nhà
ngoai giao thoi 40 duoi goc nhin it Tại sao 60% doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa tiếp cận được nguồn vốn?

Các học giả tiên đoán cuộc CMCN 4.0 sẽ phát triển và thay đổi diện mạo nhân loại trong những thập kỷ tới. ASEAN bàn về ASEAN 4.0, Thái Lan nói về Thai 4.0 và Việt Nam cũng bàn nhiều đến CMCN 4.0 và cũng có VN 4.0 cho riêng mình.

ASEAN và Việt Nam 4.0

Trong Sách trắng của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) “ASEAN 4.0: What does the Fourth Industrial Revolution mean for regional economic integration? (4.0 có ý nghĩa kinh tế như thế nào trong khu vực) xuất bản năm 2017 cho thấy, GDP của ASEAN trong 10 năm qua đã tăng gấp đôi, từ 1,3 ngàn tỷ (2007) lên 2,6 ngàn tỷ (2016). Sách trắng ADB 2017 cũng dự báo, trong tương lai, số người thu nhập 5.000 USD/năm trong ASEAN sẽ tăng lên 400 triệu người vào năm 2020, cho thấy ASEAN là khu vực có tăng trưởng năng động bậc nhất trên thế giới.

Tuy nhiên, với cuộc CMCN 4.0 đang nổi lên, ASEAN sẽ chịu tác động lớn bởi công nghệ cao cần tay nghề cao, môi trường thông thoáng cho sáng tạo. Do đó, chỉ có quốc gia nào nhìn xa từ 10 đến 30 năm sẽ tránh được khủng hoảng về khoảng cách số.

ngoai giao thoi 40 duoi goc nhin it
Không thể có CMCN 4.0 với tư duy 1.0. (Nguồn: CNET)

Thách thức như thế nhưng cơ hội là không nhỏ. ADB ước tính, đến 2030, thị trường công nghệ mới sẽ tạo ra giá trị lên đến 625 tỷ USD hàng năm cho ASEAN và tạo ra những cơ hội khó tính được bằng tiền.

Với 4.0 thì công dân khu vực được tiếp xúc với dịch vụ hiện đại như y tế từ xa, giáo dục, và các định chế tài chính... Đó cũng là cơ hội cho SMEs (các xí nghiệp vừa và nhỏ) vượt lên, hiện SMEs chiếm khoảng từ 88% đến 99% các doanh nghiệp trong khu vực và tạo ra từ 52% đến 97% việc làm cho ASEAN.

Với “miếng bánh” 600 tỷ USD do CMCN 4.0 tạo ra trong những năm tới, không khó đoán kinh tế ASEAN sẽ tiếp tục tăng gấp đôi sau mỗi thập kỷ với trình độ IT của khu vực...

Tiếp đến là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mới được Quốc hội thông qua, Việt Nam được dự đoán hưởng lợi nhiều nhất. Trong Báo cáo Chính phủ gửi Quốc hội, CPTPP sẽ giúp kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam có khả năng tăng thêm hơn 4 % đến năm 2035 và có thể tạo thêm đến 26.000 việc làm mỗi năm cho Việt Nam.

Có cơ hội thì có thách thức. Mình làm được thì người khác cũng làm được. Cơ hội của mình cũng là cơ hội của người khác trong một thế giới mở, với CPTPP và CMCN 4.0, khó có quốc gia nào đóng cửa mà có thể phát triển, theo kịp thế giới.

Hồi tháng 11/2018, trong khi chờ gần 20 tiếng ở sân bay Dubai để bay tiếp về Hà Nội, tôi thấy rất nhiều cửa hàng miễn thuế, hàng ăn sang trọng. Nhưng ít thấy người bán là người Arab mà toàn thấy người Phillipines bán đồ ăn và người Trung Quốc bán đồng hồ, vàng và kim cương. Cố tìm người Việt xem thế nào mà không thấy. Thế giới phẳng của Friedman và dấu ấn CMCN 4.0 đã len lỏi khắp thế giới.

Ngoại giao giúp gì cho CMCN 4.0 và CPTPP

Để chia được miếng bánh mà CMCN4.0 và cơ hội CPTTP, mối bang giao khu vực và quốc tế sẽ thay đổi tùy quyền lợi của từng quốc gia. Chính sách miễn thị thực (Visa-free) của ASEAN là một lợi thế lớn, giúp cho hàng hóa thông thoáng, dịch vụ cao cấp đi lại dễ và thương mại đa chiều tăng lên.

Mới đây, Hàn Quốc không thuộc ASEAN ngỏ lời cho công dân Việt Nam có thu nhập cao, trình độ đại học trở lên, được cấp visa dài hạn. Có lẽ không phải do nền bóng đá Việt Nam do Thầy Park Hang -seo mang lại, mà họ nhìn xa hơn. Đó là cách người Hàn “nhờ du khách Việt để bán hàng Hàn”, từ tivi, tủ lạnh, xe hơi, mỹ phẩm, phim ảnh, món ăn kim chi đến nhảy Gangnam. Sâu xa mà nói, đó là “ngoại giao 4.0” kiểu Hàn, bằng chính sách mà chẳng cần nhiều công nghệ.

Hàn Quốc làm việc này ngay trước khi CPTPP được ký kết. Mới hiểu tại sao Hàn Quốc là con rồng của châu Á dù dân số chỉ hơn 51 triệu nhưng thu nhập bình quân gần 40 ngàn USD/người/năm.

Khi tôi muốn tìm hiểu các nước, tôi thường vào trang web của Bộ Ngoại giao nước đó. Vào trang web của bộ ngoại giao Mỹ, Anh hay Thái Lan…, tôi đều thấy có tầm nhìn và định hướng quốc gia của họ rất rõ ràng. Với Mỹ, đó là đẩy mạnh dân chủ, nhân quyền quốc tế để gia tăng và phục vụ lợi ích quốc gia. Còn Thái Lan không định hướng như Mỹ nhưng nhấn mạnh tới quyền lợi quốc gia như nhiều nước khác.

Có lẽ trang web của Bộ Ngoại giao Việt Nam cũng cần những định hướng và những thông tin được cập nhật để khi đối tác muốn tìm hiểu Việt Nam làm gì trong đối ngoại sẽ tìm đến trang này.

Trải thảm qua cửa VISA

Chúng ta nói nhiều về trải thảm đỏ cho nhân tài về nước. Trong bối cảnh thế giới phẳng, ngồi đâu cũng làm được thì không nhất thiết về cố hương. Nhưng đối với người gốc Việt khi về công tác, dự hội thảo, ở dài hạn... thì thủ tục cấp visa thời 4.0 với giá cả và dịch vụ được công bố rõ ràng cũng là một yếu tố quan trọng.

Nếu ai từng xin visa đi Mỹ hay vào EU, thủ tục đều qua trang web của lãnh sự, từ khai form, gửi ảnh, trả phí… chỉ khi phỏng vấn mới phải có mặt. Vào Pháp thông qua một công ty dịch vụ tự phỏng vấn, nếu OK thì gửi hồ sơ cho bên lãnh sự kiểm tra an ninh và cộp dấu. Với gần 5 triệu người Việt ở hải ngoại và cần sự đóng góp của họ cho CMCN 4.0, Internet vạn vật (IoT) hay CPTPP, thì cũng cần có “Ngoại giao 4.0” ở thủ tục visa, hộ chiếu... Chúng ta cũng đã có nhiều thay đổi tích cực trong chuyện này. Ví dụ khi chuyên gia nước ngoài đến làm việc, chỉ cần làm thủ tục ở cửa khẩu 1 phút/người ngay tại sân bay như ta đang làm là rất tuyệt vời. Du lịch sinh lời hàng tỷ USD hàng năm, nhiều nước trong khu vực khôn khéo trong chính sách visa nên thu lợi lớn do tiện đi lại, tổ chức sự kiện quan trọng.

Ngoài ra, khi CPTTP và CMCN 4.0 giúp tạo ra hàng hóa, sản phẩm mới, khâu quảng bá cũng rất quan trọng? Ngoài chuyện biết quốc gia sở tại muốn xuất nhập khẩu hàng gì, Việt Nam có gì và làm gì để kết nối hiệu quả, đó cũng chính là làm Ngoại giao 4.0.

Mới đây, ông Ousman Dione, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam, đã nói về chữ TIP để Việt Nam có thể thích ứng với CMCN 4.0. Đó là Công nghệ (Technologies), Thể chế (Institutions) và Con người (People). Với Ngoại giao, chữ TIP đó cũng còn nguyên giá trị, bởi sẽ không thể có CMCN 4.0  với bộ máy 1.0.

Nói về giá trị mà ngoại giao mang lại, tôi thích cách mà Bộ Ngoại giao Thái Lan viết trên trang web của họ. Đó là chữ CARE (Constructive - Xây dựng, Accountable – Trách nhiệm, Reliable – Tin cậy, Excellent – Tuyệt vời).  Với người làm IT như tôi, có TIP và CARE sẽ có nền Ngoại giao 4.0 thành công thời CMCN 4.0 mà mục đích cuối cùng là bảo vệ quyền lợi quốc gia trong việc chia sẻ miếng bánh hàng trăm tỷ USD do CMCN 4.0 và CPTPP mang lại.

ngoai giao thoi 40 duoi goc nhin it Tiếp tục đổi mới tư duy về Ngoại giao kinh tế

Ngày 3/1, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Ban chỉ đạo Ngoại giao kinh tế đã họp tổng kết công tác Ngoại giao kinh tế ...

ngoai giao thoi 40 duoi goc nhin it Tìm cơ hội “vàng” ở đất nước Chùa Vàng

Năm 2017 đánh dấu sự tăng trưởng ngoạn mục về thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Myanmar, đạt 828,3 triệu USD, tăng 51% ...

ngoai giao thoi 40 duoi goc nhin it Hội nghị Ngoại giao 30: Doanh nghiệp gọi - Đại sứ trả lời

Cùng với mạng lưới gần 100 cơ quan đại diện ở nước ngoài, ngành Ngoại giao đã đồng hành, hỗ trợ hiệu quả doanh nghiệp ...

Hiệu Minh

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen (Thái Lan) đã tiếp và làm việc với Thiếu tướng Phairach Pookcharoen, Tư lệnh cảnh sát Hoàng gia Thái Lan.
Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng khẳng định Việt Nam mạnh mẽ lên án các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Saudi Arabia.
Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan đang phối hợp với các bên liên quan tại Nepal tiến hành tìm hiểu và xác minh thông tin.
Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Bộ Ngoại giao Việt Nam đang khẩn trương xác minh tình hình công dân Việt Nam sau vụ lũ quét, sạt lở tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc.
Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Việc nhiều người Việt Nam bị phát hiện trong các cơ sở lừa đảo hoặc bị trục xuất do vi phạm nhập cư gây tác động tiêu cực tới hình ảnh cộng đồng người Việt ...
Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ cộng đồng người Việt ở Colombia đều an toàn sau trận động đất tại địa bàn sáng ngày 10/8.
Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Cục trưởng Ngô Phương Nghị kỳ vọng, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ lan tỏa bản sắc Việt, tinh thần sẻ chia và tình hữu nghị giữa các dân tộc.
Argentina gửi lời chào từ bên kia bán cầu qua ngôn ngữ ẩm thực

Argentina gửi lời chào từ bên kia bán cầu qua ngôn ngữ ẩm thực

Qua những hương vị đặc trưng, Argentina mong muốn đưa văn hóa Nam Mỹ đến gần hơn với công chúng Việt Nam, vun đắp tình hữu nghị giữa hai dân tộc.
Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Đại sứ Shadi Abu Zarqa mong muốn lan tỏa vẻ đẹp văn hóa dân tộc, gửi gắm thông điệp hữu nghị và hòa bình tới công chúng Việt Nam qua ẩm thực.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 giới thiệu tinh hoa ẩm thực Việt qua những màn quảng diễn đặc sắc, quy tụ nghệ nhân và đầu bếp trong, ngoài nước.
Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Mang trong mình chiều sâu lịch sử và bản sắc riêng, văn hóa Việt Nam không ngừng được bồi đắp qua quá trình giao lưu, tiếp biến với thế giới.
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Chuyển hoá nhận thức chung cấp cao thành kết quả hợp tác thiết thực, bền vững

Chuyển hoá nhận thức chung cấp cao thành kết quả hợp tác thiết thực, bền vững

Theo Tổng Lãnh sự Nguyễn Việt Dũng, Việt Nam - Trung Quốc cần phát huy tốt điều kiện hiện có, chuyển các thỏa thuận cấp cao thành kết quả cụ thể.
Đại sứ Lina Gandløse Hansen: Quan hệ Việt Nam-Đan Mạch đang bước vào kỷ nguyên mới

Đại sứ Lina Gandløse Hansen: Quan hệ Việt Nam-Đan Mạch đang bước vào kỷ nguyên mới

Đại sứ Lina Gandløse Hansen chia sẻ về hành trình 55 năm quan hệ Việt Nam-Đan Mạch và kỳ vọng đưa hợp tác song phương bước vào kỷ nguyên mới.
Tổng thống Azerbaijan thăm Việt Nam: Xung lực đưa quan hệ song phương tương xứng với tầm vóc mới

Tổng thống Azerbaijan thăm Việt Nam: Xung lực đưa quan hệ song phương tương xứng với tầm vóc mới

Việt Nam và Azerbaijan có mối quan hệ hữu nghị truyền thống lâu đời.
Tạo chuyển biến mới cho quan hệ Việt Nam - Trung Quốc

Tạo chuyển biến mới cho quan hệ Việt Nam - Trung Quốc

Đại sứ Phạm Thanh Bình trả lời phỏng vấn TG&VN về ý nghĩa chuyến công tác tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Đại biện lâm thời Joanna Skoczek gửi lời mời công chúng Việt khám phá hương vị Ba Lan

Đại biện lâm thời Joanna Skoczek gửi lời mời công chúng Việt khám phá hương vị Ba Lan

Trước thềm Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026, Đại biện lâm thời Joanna Skoczek gửi lời mời công chúng Việt Nam khám phá những tinh hoa ẩm thực Ba Lan.
Học giả Trung Quốc: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang đến nhiều kỳ vọng tại Hội nghị APEC 2026

Học giả Trung Quốc: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang đến nhiều kỳ vọng tại Hội nghị APEC 2026

Học giả Trung Quốc đánh giá về chuyến công tác tham dự APEC và làm việc song phương tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Phiên bản di động