Ngoại trưởng Mỹ thăm Trung Đông: Chuyến đi nhiều mục đích và kỳ vọng đột phá trong vai trò cầu nối của Washington

Xuân Sơn
Là địa bàn hội tụ lợi ích quan trọng của Washington, Trung Đông chuẩn bị có lần thứ 4 đón tiếp Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken, cùng với đó là những thông điệp mà ông mang theo.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Ngoại trưởng Mỹ thăm Trung Đông: Chuyến đi nhiều mục đích và kỳ vọng đột phá trong vai trò cầu nối của Washington
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đóng vai trò cầu nối giữa tầm nhìn đối ngoại của Nhà Trắng và triển vọng hòa bình Trung Đông. (Nguồn: AFP)

Đã 12 năm kể từ dấu mốc ban hành chính sách xoay trục - tái cân bằng của cựu Tổng thống Barack Obama, Mỹ vẫn kiên trì xác định Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh số một và châu Á-Thái Bình Dương là nơi hội tụ lợi ích chiến lược.

Song điều đó không có nghĩa Washington bỏ rơi hoàn toàn mục tiêu của mình tại các địa bàn quan trọng khác, đặc biệt là Trung Đông. Do đó, Mỹ vẫn sát sao với tình hình khu vực này và tìm ra giải pháp tốt nhất cho tiến trình hòa bình Trung Đông.

Đây là cơ sở cho chuyến thăm sắp tới của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đến Israel, dự kiến vào ngày 17/10, nhằm thúc đẩy thỏa thuận hòa bình giữa Israel và Saudi Arabia. Vậy chuyến công du này mang hàm ý gì và những thách thức nào đang chờ đợi Washington sắp tới?

Một mũi tên trúng nhiều đích

Đây sẽ là chuyến thăm thứ tư của ông Blinken tới Israel kể từ khi nhậm chức vào tháng 1/2021. Ngoại trưởng Mỹ có lần công du đầu tiên tới Israel hồi tháng 5/2021, gặp mặt Thủ tướng Benjamin Netanyahu ở Jerusalem và Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas ở bờ Tây.

Đến tháng 3/2022, theo lời mời của Ngoại trưởng Israel Yair Lapid, ông Blinken trở lại quốc gia Trung Đông này để tham dự Hội nghị thượng đỉnh Negev của Ngoại trưởng 6 nước Israel, Mỹ, Bahrain, UAE, Ai Cập và Morocco nhằm tạo khuôn khổ hợp tác khu vực. Lần gần nhất ông Blinken công du tới Israel là vào tháng 1/2023.

Tin liên quan
Chủ tịch lâm thời Hạ viện Mỹ: Chuyên ngành lịch sử, khởi nghiệp từ truyền thông và một lối đi riêng Chủ tịch lâm thời Hạ viện Mỹ: Chuyên ngành lịch sử, khởi nghiệp từ truyền thông và một lối đi riêng

Thông qua hàng loạt chuyến thăm, Washington muốn xây dựng và thúc đẩy mạng lưới quan hệ với các nước Trung Đông với ba mục đích chính, bao gồm kiềm chế Iran, hàn gắn chia rẽ lịch sử giữa Israel và Palestine, giảm bớt ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực.

Điều kiện để Mỹ hoàn thành các mục tiêu trên nằm ở việc trở thành bên trung gian thúc đẩy tiến trình bình thường hóa quan hệ Israel-Saudi Arabia và qua đó, nâng tầm ảnh hưởng của chính sách đối ngoại Mỹ với khu vực.

Nếu Mỹ hoàn thành vai trò và giúp quan hệ Israel-Saudi Arabia đạt kết quả tốt đẹp, các nước Arab khác sẽ có thêm động lực để thiết lập quan hệ ngoại giao với Israel và góp phần vào tiến trình hòa bình Trung Đông.

Chông gai chờ đợi

Cùng với nỗ lực từ Mỹ, cả Israel và Saudi Arabia đang tích cực xây dựng nền móng cho hiệp ước hòa bình lịch sử. Song để đạt được điều đó, các nước cần vượt qua một số rào cản nhất định.

Thứ nhất, các bên chưa tìm được tiếng nói chung về vấn đề lãnh thổ. Trước khi tiến đến bình thường hóa, Riyadh muốn Israel nhượng bộ Palestine trên phương diện lãnh thổ, vốn là một vấn đề vấp phải làn sóng phản đối từ phe cánh hữu của Israel. Thậm chí, nội bộ chính quyền Mỹ cũng không nhất trí với ý kiến từ phía Saudi Arabia về việc Israel từ bỏ đất đai.

Theo tờ Al-Monitor, Riyadh đề xuất rằng Israel nên chuyển đất ở khu C do mình quản lý sang khu B - khu vực nằm dưới quyền kiểm soát của cả Israel và Palestine. Một kiến nghị khác là Israel ngừng xây dựng và mở rộng khu định cư ở bờ Tây, vốn là nơi Israel chiếm cứ được trong cuộc đụng độ kéo dài 6 ngày vào năm 1967.

Thứ hai, Saudi Arabia và Mỹ gặp khó trong vấn đề hợp tác quốc phòng. Một trong những điều kiện để Riyadh chấp nhận vai trò trung gian của Mỹ là Washington hỗ trợ Riyadh phát triển chương trình hạt nhân và ký kết hiệp ước phòng thủ chung. Tuy vậy, đề nghị này khiến Nhà Trắng chần chừ bởi nó có thể khuyến khích các nước khác phát triển chương trình tương tự và gia tăng nguy cơ chạy đua vũ trang hạt nhân.

Dù hiện diện nhiều thách thức, song nỗ lực hòa giải giữa Saudi Arabia và Israel ghi nhận nhiều tiến triển mới. Từ ngày 26/9-3/10, Israel đã phái hai Bộ trưởng tới Riyadh và gần đây, ông Netanyahu còn tuyên bố rằng, Israel đang đến rất gần với một hiệp ước lịch sử cùng Saudi Arabia.

Hai thập kỷ sáng kiến

Chuyến thăm của ông Blinken là sự tiếp nối những nỗ lực của Mỹ đối với tiến trình hòa bình Trung Đông. Thời điểm tháng 3/2020 chứng kiến một bước đột phá quan trọng trong chặng đường hòa giải quan hệ giữa Israel và các nước Arab. Dưới vai trò trung gian của Mỹ, ba nước Israel, UAE, Bahrain đã ký kết hiệp định Abraham, góp phần khép lại những bất đồng lịch sử và mở ra triển vọng hòa bình cho khu vực.

Ngoại trưởng Mỹ thăm Trung Đông: Chuyến đi nhiều mục đích và kỳ vọng đột phá trong vai trò cầu nối của Washington

Một trong những mục tiêu của Mỹ trong Hội nghị thượng đỉnh Negev 2022 là trấn an các đồng minh trong khu vực về vấn đề hạt nhân Iran. (Nguồn: Arab Center Washington DC)

Kể từ thời điểm hiệp định Abraham đi vào hoạt động, hợp tác giữa các bên cho thấy dấu hiệu tiến bộ, đặc biệt là trên lĩnh vực thương mại. Trên đà đó, Israel tiếp tục đề xuất cơ chế hợp tác mới và tổ chức Hội nghị thượng đỉnh Negev lần đầu tiên vào tháng 3/2022.

Tại đây, Ngoại trưởng 6 nước Mỹ, Bahrain, Israel, UAE, Morocco và Ai Cập đã gặp mặt để thảo luận về tiềm năng hợp tác an ninh-kinh tế, đặc biệt là thúc đẩy tiến trình hòa bình Trung Đông. Các bên mong muốn mâu thuẫn Israel-Palestine sẽ khép lại và đưa Hội nghị này trở thành diễn đàn thường xuyên, với hàm ý hình thành một liên minh khu vực.

Bên cạnh vai trò cầu nối của Mỹ đối với hiệp định Abraham, Saudi Arabia cũng từng nhiều lần thúc đẩy sáng kiến hòa bình của riêng mình. Năm 2002, cố Quốc vương Saudi Arabia Abdullah đã đề xuất sáng kiến hòa bình Arab, trong đó nêu rằng các nước Arab sẽ bình thường hóa quan hệ với Israel, với điều kiện nước này rút hoàn toàn khỏi vùng lãnh thổ mà họ chiếm đóng được vào năm 1967.

Sáng kiến này được thừa kế vào năm 2007 tại Hội nghị thượng đỉnh Arab Riyadh. Khi đó, các nước Arab tin rằng hòa bình là một lựa chọn chiến lược và tất cả các nước Arab và Hồi giáo sẵn sàng bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Israel, nếu như nước này nhất trí với quan điểm thành lập nhà nước Palestine.

Như vậy, với lần thứ 4 công du tới Israel, Ngoại trưởng Blinken mang trọng trách phát huy vai trò trung gian của Mỹ đối với tiến trình hòa bình Trung Đông, khép lại mâu thuẫn lịch sử giữa Israel và thế giới Arab. Sở dĩ đây không phải một mục tiêu dễ dàng là bởi các bên có lập trường đối nghịch về vấn đề nhượng bộ lãnh thổ của Israel, cũng như chương trình hạt nhân của Saudi Arabia.

Dù đối diện nhiều rào cản, các nước vẫn nỗ lực đề xuất nhiều sáng kiến thúc đẩy nền hòa bình khu vực trong vòng 2 thập kỷ qua. Hiệp định Abraham giữa Israel, UAE, Bahrain dưới vai trò trung gian của Mỹ đã mở ra cơ chế hợp tác mới giữa các bên trong Hội nghị thượng đỉnh Negev. Những nỗ lực này phần nào phát huy tinh thần sáng kiến hòa bình của Saudi Arabia vào các năm 2002 và 2007.

Đối đầu lưỡng đảng Mỹ và giờ khắc 0h01 của Nhà Trắng

Đối đầu lưỡng đảng Mỹ và giờ khắc 0h01 của Nhà Trắng

Trong bối cảnh Hạ viện Mỹ chưa tìm được tiếng nói chung về dự luật ngân sách, Nhà Trắng chỉ còn chưa đầy 1 ngày ...

Israel và Mỹ tái khởi động các chuyến thăm cấp cao

Israel và Mỹ tái khởi động các chuyến thăm cấp cao

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant sẽ thăm Washington vào tháng này và dự kiến gặp người đồng cấp cùng các quan chức cấp ...

Mỹ thừa nhận một điều liên quan đến giá trần dầu Nga, tuyên bố đã sẵn sàng hành động

Mỹ thừa nhận một điều liên quan đến giá trần dầu Nga, tuyên bố đã sẵn sàng hành động

Mới đây, hãng tin Bloomberg đăng tải bài viết cho hay, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen thừa nhận, việc áp đặt trần giá ...

Mỹ muốn tránh đối đầu trực tiếp với Nga, chặn các khoản viện trợ mới cho Kiev

Mỹ muốn tránh đối đầu trực tiếp với Nga, chặn các khoản viện trợ mới cho Kiev

Ngày 2/10, phát biểu tại một trường đại học tại Mỹ, Ngoại trưởng Antony Blinken khẳng định kể từ khi nổ ra cuộc khủng hoảng ...

(theo Al-Monitor, CIE)

Đọc thêm

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC.
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động