Ngôi làng cổ “phủ bụi” giữa lòng Thủ đô

Chỉ cách trung tâm Thủ đô hơn 40km về phía Nam nhưng không nhiều người biết đến làng Cựu, xã Vân Từ, huyện Phú Xuyên. Đó là ngôi làng “khác lạ” bởi những căn biệt thự với lối kiến trúc pha trộn Á-Âu đặc biệt.
Cây cầu nhỏ nối liền hai bên ở biệt thự của cụ Xã Vinh.

Vang bóng một thời

Làng Cựu nằm bên bờ sông Nhuệ. Trước những năm 1920, nó cũng nghèo và lạc hậu như bao làng quê khác. Những bậc cao niên kể lại rằng: Một vụ hỏa hoạn đã thiêu rụi gần hết ngôi làng. Bỗng chốc trắng tay, những nông dân chân lấm tay bùn của làng phải tỏa đi tứ xứ để kiếm kế sinh nhai. Đa phần sang Trung Quốc học nghề may và nhuộm vải. Trở về nước làm ăn, dân làng Cựu ngày càng trở nên phát đạt, ai cũng có cửa hiệu tại phố cổ Hà Nội rồi dần chiếm lĩnh thị trường may mặc ở xứ Bắc Kỳ với complet và váy đầm.

Có của ăn của để, họ trở về quê xây dựng điền trang thái ấp, từ đường… để mở mặt với xóm làng. Thời đó, kiến trúc Pháp đang thịnh hành ở các thành phố lớn. Người dân làng Cựu đi tứ xứ làm ăn rồi cũng học lối kiến trúc ấy đem về làng.

“Bản thân chúng tôi cũng chưa biết làm văn bản đề nghị bảo tồn, tôn tạo như thế nào. Chúng tôi đã hỏi ý kiến của cấp trên nhưng mãi mà chưa được hồi đáp. Vì thế, chúng tôi rất mong các cấp lãnh đạo quan tâm, hướng dẫn và cấp ngân sách để chúng tôi có thể đại tu, giữ gìn các căn nhà cổ của địa phương”.

Ông Trần Đức Tiến, nguyên Bí thư xã Vân Từ, Phú Xuyên, Hà Nội

Khách đến thăm làng Cựu thường rất ấn tượng với căn biệt thự của cụ Phó Du, xây vào năm 1929. Bên ngoài cổng là tượng con tôm đắp nổi, đôi càng mạnh mẽ nâng niu bức đại tự “Nhập hiếu xuất đệ” (Ở nhà hiếu kính với cha mẹ, ra ngoài yêu quý anh em). Biệt thự của cụ Xã Vinh lại nổi bật với cây cầu cong, nối hai ngôi nhà với nhau. Bên ngoài cổng là các họa tiết hoa lá, muông thú được trang trí tinh xảo theo phong cách đặc trưng của Tây Âu.

Đặc biệt, nhà đại tư sản Chu Văn Luận còn xây dựng lên trường Huỳnh Thúc Kháng để con em trong làng được mở mang học hành. Có thể nói, đây là một trường hiếm hoi ở vùng quê Việt Nam dạy ngoại ngữ cho học sinh thời bấy giờ. Ngoài ra, cụ Luận còn lát đá xanh cho đường làng, cúng tiến các cây đột bằng bê tông, bên trên treo đèn Hoa Kỳ cháy suốt đêm.

Bỗng chốc, làng Cựu được khoác “chiếc áo mới”. Một làng Cựu nghèo nàn ngày nào nay đã trở thành một làng Tây sang trọng, nổi tiếng khắp gần xa với những biệt thự có vòm cuốn, mái chảy, đại tự, liễn đối… Sự hoà trộn Á–Âu trong kiến trúc làng Cựu chẳng hề lạc điệu mà trái lại rất hài hòa, vừa mềm mại vừa bề thế.

Vẫn chưa muộn!

Thời gian trôi qua, vẻ đẹp vàng son của làng Cựu cũng mất dần theo năm tháng. Ngôi làng Tây hào hoa phong nhã ngày nào nay mang một màu sắc bàng bạc, u buồn. Sau năm 1953, nhiều biệt thự trong làng bị đem ra chia cho các hộ dân. Dần dà, các thương nhân làng Cựu cũng chuyển hẳn lên sống ở Hà Nội hoặc sang nước ngoài. Các căn nhà cứ phơi mình trong mưa nắng, mặc cho các bức tường rêu phong bóc tróc, mặc cho cỏ dại trong sân mọc um tùm.

Ông Chu Đình Tú, người đang trông coi căn biệt thự của cụ Bích Ký chia sẻ: “Cụ là chủ cửa hàng may đo Vĩnh Tường ở phố Hàng Đào. Thời kỳ bao cấp, cả gia đình cụ khóa trái cửa rồi chuyển hẳn lên sống trên Hà Nội. Tôi cũng chỉ biết quét dọn sân cho sạch sẽ chứ không thể ngăn được sự xuống cấp của căn nhà. Nhiều tốp thợ cũng đến làng nhưng rồi phải lắc đầu ra về vì chẳng thể phục dựng nổi những chi tiết quá cầu kỳ của các biệt thự cổ”.

Cứ vào dịp cuối tuần, một số vị khách thường về làng chụp ảnh rồi ra về với vẻ tiếc nuối... Dẫu rằng mong muốn giữ lại những căn nhà cổ nhưng liệu thế hệ trẻ của làng có thể đứng vững trước làn sóng đô thị hóa. Nếu không có giải pháp bảo tồn, chẳng mấy chốc mà không gian cổ kính, trầm mặc của làng Cựu sẽ bị xóa nhòa bởi những nhà lầu, mái bằng, cửa sắt… như những làng khác.

Vẫn là chưa muộn để mọi người cùng cứu lấy những gì còn sót lại của làng Cựu một thời cho con cháu và khách thập phương sau này được chiêm ngưỡng.

Thành Uy

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 23/9: Bất ngờ rơi tự do, trên thị trường động lực mua mới đã xuất hiện

Giá vàng hôm nay 23/9: Bất ngờ rơi tự do, trên thị trường động lực mua mới đã xuất hiện

Giá vàng đã có những phiên xuống đáy gần 2 tháng trên thị trường thế giới. Giá vàng SJC trong nước giảm mạnh mất mốc 56 triệu đồng/lượng.
Việt Nam tham dự Khóa họp lần thứ 61 các Hội đồng của các nước thành viên WIPO

Việt Nam tham dự Khóa họp lần thứ 61 các Hội đồng của các nước thành viên WIPO

Đại sứ Lê Thị Tuyết Mai khẳng định, Việt Nam đánh giá cao hiệu quả hoạt động và thành tựu của WIPO trong việc đạt được các mục tiêu chiến ...
Tranh 'Thiếu nữ Hà Thành' của Lê Văn Xương vừa được gõ búa với giá 'không tưởng' ở Pháp

Tranh 'Thiếu nữ Hà Thành' của Lê Văn Xương vừa được gõ búa với giá 'không tưởng' ở Pháp

Tối 22/9, bức tranh 'Thiếu nữ Hà Thành' của họa sĩ Lê Văn Xương đã được bán với mức giá 8.500 EUR trên sàn đấu giá Lynda Trouvé (Pháp).
Vì sao lính Mỹ ‘tháo chạy’ khỏi Afghanistan và Iraq?

Vì sao lính Mỹ ‘tháo chạy’ khỏi Afghanistan và Iraq?

Tài liệu của Sputnik giải thích một số lý do tại sao lính Mỹ 'tháo chạy' khỏi Afghanistan và Iraq.
Chuyên gia: Nga nên theo đuổi ngoại giao khoa học ở Biển Đông

Chuyên gia: Nga nên theo đuổi ngoại giao khoa học ở Biển Đông

Chuyên gia Nga cho rằng Biển Đông cách xa nước này về mặt đía lý nhưng Moscow có thể nâng vị thế địa chính trị với việc tham gia ...
Tin thế giới 22/9: Bất ngờ khi cảnh sát Mỹ là gián điệp Trung Quốc; Iran lại hứng trừng phạt của Mỹ; Ấn Độ thử máy bay mới ở biên giới với Trung Quốc

Tin thế giới 22/9: Bất ngờ khi cảnh sát Mỹ là gián điệp Trung Quốc; Iran lại hứng trừng phạt của Mỹ; Ấn Độ thử máy bay mới ở biên giới với Trung Quốc

Các diễn biến mới nhất trong ngày về căng thẳng Mỹ-Trung Quốc, Ấn Độ-Trung Quốc, bầu cử Mỹ 2020, Biển Đông... là một số tin thế giới nổi bật 24 ...
TikTok gỡ hơn 104 triệu video có nội dung bạo lực

TikTok gỡ hơn 104 triệu video có nội dung bạo lực

Đại diện của TikTok Cormac Keenan cho biết mục đích của công ty là loại bỏ những phát ngôn thù hận trên ứng dụng này.
XSMB 23/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 23/9/2020

XSMB 23/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 23/9/2020

XSMB 23/9. KQXS 23/9. Xổ số miền Bắc hôm nay ngày 23 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Bac. KQXSMB.
XSMT 23/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 23/9/2020

XSMT 23/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 23/9/2020

XSMT 23/9. KQXS 23/9. Xổ số miền Trung hôm nay ngày 23 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Trung. KQXSMT.
XSMN 23/9 - Xổ số miền Nam hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 23/9/2020

XSMN 23/9 - Xổ số miền Nam hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 23/9/2020

XSMN 23/9. KQXS 23/9. Xổ số miền Nam hôm nay ngày 23 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Nam. KQXSMN.
Ngắm những 'dải lụa vàng' ở Mù Cang Chải - cảnh tượng mỗi năm chỉ có một lần

Ngắm những 'dải lụa vàng' ở Mù Cang Chải - cảnh tượng mỗi năm chỉ có một lần

Cứ vào trung tuần tháng 9 - đầu tháng 10 hàng năm, khách du lịch lại nườm nượp rủ nhau đi khám phá 'mùa vàng' ở Mù Cang Chải.
Mở cửa đón khách quốc tế: Những quy tắc đặc biệt được áp dụng

Mở cửa đón khách quốc tế: Những quy tắc đặc biệt được áp dụng

Dịch Covid-19 cơ bản được kiểm soát ở một số nước. Các điểm du lịch hấp dẫn tại khu vực Đông Nam Á đang dần mở cửa đón du khách quốc tế một cách thận ...
Hàn Quốc mở lại đường mòn du lịch trong Khu phi quân sự DMZ

Hàn Quốc mở lại đường mòn du lịch trong Khu phi quân sự DMZ

Con đường mòn đi bộ ở biên giới phía Tây ngăn cách hai miền Triều Tiên sẽ được mở cửa trở lại cho dân chúng vào ngày 22/9 tới.
Mùa vàng Hoàng Su Phì

Mùa vàng Hoàng Su Phì

Dưới nắng Thu nhè nhẹ, mùa vàng Hoàng Su Phì hiện ra trước mắt như một bức tranh thiên nhiên kì thú, khiến du khách đắm say.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ I)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ I)

Văn hóa phương Tây có ba yếu tố: chủ nghĩa nhân văn cổ Hy Lạp - La Mã, yếu tố Do Thái - Kito giáo và chủ nghĩa duy lý về khoa học.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ cuối)

Tác phẩm của Mạc Ngôn nói lên đời sống nhân dân, văn hóa độc đáo của Trung Quốc và nếp sống của dân tộc...
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ I)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ I)

Trong các tác phẩm, Mạc Ngôn khai thác nguồn gốc nông dân của gia đình, ghi lại những câu chuyện do người bà yêu dấu kể cho ông nghe thủa bé thơ...
Những lời nói làm nên lịch sử: Hồ Chí Minh và lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến

Những lời nói làm nên lịch sử: Hồ Chí Minh và lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến

Ta hãy cùng ôn lại tình hình đất nước từ khi Việt Nam tuyên ngôn độc lập, để rõ hoàn cảnh ra đời của lời kêu gọi ấy.
Phiên bản di động