Người mang về nước những nhân tố mới cho cách mạng Việt Nam

Ngày 28/1/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và các đồng chí Lê Quảng Ba, Phùng Chí Kiên, Thế An, Đặng Văn Cáp, Hoàng Văn Lộc vượt qua mốc 108 biên giới Việt Nam - Trung Quốc về đến Pắc Bó (xã Trường Hà, Hà Quảng, Cao Bằng), một nơi “bí mật” có “hàng rào quần chúng bảo vệ và có đường rút lui”. (Tranh: Trịnh Phòng)

Nhạy bén nhận thức và nắm bắt thời cơ

Trưa ngày 28/1/1941 (mùng hai Tết Tân Tỵ), từ làng Nậm Quang (Tĩnh Tây, Quảng Tây, Trung Quốc), Nguyễn Ái Quốc vượt qua biên giới Việt - Trung ở mốc biên giới số 108[1]. Sau gần 30 năm hoạt động cách mạng ở nước ngoài, đây là lần đầu tiên Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc thân yêu. Với sự nhạy cảm chính trị đặc biệt, Người tìm cách trở về, trực tiếp cùng Ban chấp hành Trung ương Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, đón trước những bước ngặt của tình thế đã được Người dự đoán.

Với cái nhìn ung dung của một nhà tiên tri, Nguyễn Ái Quốc vịnh cảnh Pắc Bó nước non hùng vĩ và cuộc sống giản dị đơn sơ nhưng đầy hùng khí của người chiến sĩ cách mạng với những cảm tác bay bổng:

“Pắc Bó hùng vĩ

Non xa xa, nước xa xa.

Nào phải thênh thang mới gọi là.

Đây suối Lênin, kia núi Mác.

Hai tay xây dựng một sơn hà”[2].

Đầu năm 1941, dù phe phát xít đang thắng thế, các lực lượng tiến bộ đang ở thế bất lợi, song Nguyễn Ái Quốc nhận định: Lực lượng tiến bộ sẽ chiến thắng chủ nghĩa phát xit và sẽ tạo ra những cơ hội quý báu cho cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc của nhân dân Việt Nam. Từ cuối năm 1941, khi còn ở Pắc Bó, Nguyễn Ái Quốc đã nói điều đó với nhân dân qua tác phẩm thơ lục bát Lịch sử diễn ca:

“Ấy là nhịp tốt cho ta

Nổi lên khôi phục nước nhà tổ tông”[3].

Ngày 19/5/1941, giữa vùng núi rừng Pắc Bó, theo đề nghị của Nguyễn Ái Quốc, Mặt trận Việt Minh ra đời. Với quyết tâm “làm cho nước Việt Nam được hoàn toàn độc lập, làm cho dân Việt Nam được sung sướng tự do”, Mặt trận Việt Minh giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, tập hợp đoàn kết mọi tầng lớp nhân dân trong cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do. Mặt trận Việt Minh đã có vai trò to lớn trong việc kịp thời tổ chức, phát động nhân dân cả nước đứng lên khởi nghĩa khi thời cơ xuất hiện. Khi viết về thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam, nhà sử học Pháp Philippe Deviller nhận xét: “Nó còn là kết quả logic của Việt Minh trong mọi khu vực của đời sống đất nước”[4].

Cho đến Hội nghị Trung ương 8, vấn đề khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền về tay nhân dân được đặt ra một cách trực tiếp. Dưới chỉ đạo trực tiếp của Hồ Chí Minh, trong những năm 1941-1944, các đội du kích, đội tự vệ được xây dựng ở nhiều xã, nhiều huyện. Chiều muộn ngày 22/12/1944, đồng chí Võ Nguyên Giáp “được ủy nhiệm thay mặt đoàn thể” tuyên bố chính thức thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân. Trước đó một ngày, Hồ Chí Minh đã gửi tới Võ Nguyên Giáp Chỉ thị thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân. Bản Chỉ thị ngắn gọn đã chuyển tải nội dung cốt lõi của Tư tưởng Hồ Chí Minh về quân sự. Đó cũng là nền tảng tư tưởng xây dựng lực lượng Quân đội nhân dân Việt Nam từ ngày đầu thành lập.

Trong gian đoạn cuối của cuộc đấu tranh giành lại độc lập dân tộc, Hồ Chí Minh đã thành công trong việc kết nối mối liên hệ giữa Việt Minh với lực Đồng minh. Những tiếp xúc của Hồ Chí Minh với lực lượng Mỹ được thiết lập từ tháng 3/1945. Ngày 29/3/1945, tại Côn Minh, Hồ Chí Minh đã có cuộc gặp với tướng Claire Lee Chennault - Tư lệnh Phi đoàn 14. Trong cuộc gặp, Hồ Chí Minh đã làm cho người Mỹ hiểu hơn về Việt Minh và cuộc chiến đấu giành độc lập của người Việt Nam còn tướng C. Chennault tuyên bố ủng hộ tất cả các hoạt động chống Nhật của các tổ chức, không phân biệt khuynh hướng chính trị của họ.

Bức ảnh của tướng C. Chennault và những khẩu súng ngắn là bằng chứng quan trọng về sự ủng hộ của lực lượng Mỹ với Việt Minh trong sự phối hợp chống Nhật. Hồ Chí Minh đã chứng tỏ bản lĩnh và sự tinh tế của một nhà ngoại giao bậc thầy, cả trong những tình huống không chính thức. Điều quan trọng hơn ẩn sau những mối quan hệ với lực lượng Mỹ mà Hồ Chí Minh chủ trương và chủ động thiết lập sẽ tạo ra tiền đề để xác lập vị thế của nước Việt Nam độc lập sau này.

Thủ đô rực rỡ trong những ngày diễn ra Đại hội XIV của Đảng. (Nguồn: Báo Nhân dân)

Vững tin bước vào kỷ nguyên mới

Cũng như thế giới đang tích tụ các chuyển biến khi Nguyễn Ái Quốc về nước năm 1941, hôm nay chúng ta nhận thức về bước chuyển có tính thời đại của một thế giới đang biến động mạnh mẽ. Thời cơ mới có thể xuất hiện nhanh và không lặp lại trong khoảnh khắc giữa những thay đổi đột biến. Nhạy bén nắm bắt và tận dụng được cơ hội để bứt phá, chuẩn bị đầy đủ các nguồn lực để phát huy thắng lợi cũng là nhiệm vụ và trách nhiệm của Đảng.

Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ rõ: “Thời điểm bắt đầu kỷ nguyên mới sẽ bắt đầu từ Đại hội XIV của Đảng”. Cũng với tinh thần “Hai tay xây dựng một sơn hà” năm xưa, toàn dân đoàn kết dưới sự lãnh đạo của Đảng, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, đổi mới mạnh mẽ tư duy; thực hiện hiệu quả các quyết sách chiến lược, thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đưa đất nước trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, có thu nhập trung bình cao, đạt mục những tiêu chiến lược với mốc 100 năm thành lập Đảng, tạo tiền đề vững chắc để vươn lên đạt các thành tựu ghi dấu một thế kỷ thành lập nước Việt Nam mới, thực hiện tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới” (Di chúc).

[1] Cột mốc biên giới mang số 108 ở xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Băng (cũ), nay lả cột mốc số 675, cách cột mốc cũ khoảng 5 mét, thuộc địa phận xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng.

[2] Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, tập 3 - Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tập 3, tr. 227.

[3] Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, tập 3 - Sđd, tr 265.

[4] Ph. Devillers (1952): Lịch sử Việt Nam từ 1940 đến 1952 - Nxb Seuil, Paris, tr. 132 - Dẫn lại từ sách Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945 - Đoàn thanh niên cứu quốc Hoàng Diệu - Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, Nxb Lao động, Hà Nội, 1999, tr. 473.

[5] Chữ viết tắt của Office of Strategic Services - Cơ quan tình báo chiến lược, tiền thân của Cục Tinh báo trung ương (Mỹ) - Central Intelligence Agency (CIA).

[6] Xem thêm: Dixee R. Bartholomew-Feis (2007): OSS và Hồ Chí Minh Đồng minh bất ngờ trong cuộc chiến đấu chống phát xit Nhật (Lương Lê Giang dịch) - Nxb Thế giới, Công ty văn hóa & truyền thông Võ Thị, Hà Nội.

Bác Hồ và Việt Nam luôn là tấm gương cách mạng của những người cộng sản Uruguay Tại Đại hội Đảng toàn quốc Đảng Cộng sản Uruguay (PCU) lần thứ 33 diễn ra tại thủ đô Montevideo từ ngày 12-14/12, hình ảnh ...

85 năm ngày Bác Hồ về nước: Sự kiện khởi đầu cho những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam Chiều 12/1, tại Hà Nội, UBND tỉnh Cao Bằng phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc ...

Tiếp tục kể câu chuyện Việt Nam, thắp sáng khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam Tình cảm, sự quan tâm sâu sắc của các cấp lãnh đạo, đối tác và bạn đọc là nguồn động lực to lớn để Báo ...

Cách mạng tháng Tám: ‘Cánh cửa’ mở ra quá khứ đầy máu lửa Cuốn sách “Dấu ấn Cách mạng tháng Tám năm 1945” do tác giả Nguyễn Thái Bình chủ biên mang đến một cái nhìn toàn diện, ...

Công tác đối ngoại Đảng trong tiến trình cách mạng Việt Nam Hoạt động thực tiễn của Nguyễn Ái Quốc trong Quốc tế Cộng sản và Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giải phóng ...

Thông cáo báo chí ngày làm việc thứ tư Đại hội Đảng XIV: Đã biểu quyết thông qua số lượng Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng là 200 đồng chí Ngày 22/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục làm việc cả ngày để thảo luận và thực hiện ...