Nguồn gốc và ý nghĩa của Tết Đoan Ngọ, người lao động có được nghỉ vào Tết Đoan Ngọ không?

Cho tôi hỏi nguồn gốc và ý nghĩa của Tết Đoan Ngọ bắt đầu từ đâu và người lao động có được nghỉ vào Tết Đoan Ngọ không? - Trường An (Bắc Ninh).
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nguồn gốc và ý nghĩa của Tết Đoan Ngọ, người lao động có được nghỉ vào Tết Đoan Ngọ không?
Mâm cúng Tết Đoan Ngọ. (Nguồn: SKĐS)

Tết Đoan Ngọ 2024 là ngày mấy?

Theo lịch Âm Dương, Tết Đoan Ngọ 2024 (ngày mùng 5/5 Âm lịch) sẽ vào thứ Hai, ngày 10/6. Vào hôm đó mọi người sẽ ăn rượu nếp, cơm nếp cùng hoa quả như mận, vải… khi mới ngủ dậy để “diệt sâu bọ”.

Nguồn gốc và ý nghĩa Tết Đoan Ngọ

Tết Đoan Ngọ hay còn được gọi là tết Đoan Dương, được tổ chức vào giờ Ngọ, ngày mùng 5/5 Âm lịch hằng năm.

Tết đoan là một ngày tết truyền thống tại một số quốc gia Á Đông như Việt Nam, Triều Tiên, Nhật Bản và Trung Quốc...

"Đoan" có nghĩa là mở đầu, "Ngọ" là khoảng thời gian từ 11h-13h, ăn Tết Đoan Ngọ là ăn vào buổi trưa. Đoan Ngọ tức là lúc Mặt trời bắt đầu ngắn nhất, ở gần trời đất nhất.

Ở Việt Nam, Tết Đoan Ngọ còn được gọi với tên khá dân dã đó chính là "tết giết sâu bọ". Hiểu đơn giản, đây chính là ngày phát động bắt sâu bọ, tiêu diệt bớt các loài sâu bệnh gây hại cho cây trồng.

Có câu chuyện được truyền miệng về ngày Tết Đoan Ngọ rằng, một ngày sau khi thu hoạch, nông dân ăn mừng vì trúng mùa nhưng sâu bọ năm ấy lại kéo đến dày đặc, ăn mất cây trái, thực phẩm đã thu hoạch.

Mọi người đau đầu không biết làm cách nào để có thể giải được nạn sâu bọ, bỗng nhiên, có một ông lão từ xa đi tới tự xưng là Đôi Truân.

Ông chỉ cho dân chúng mỗi nhà lập một đàn cúng gồm đơn giản có bánh tro, trái cây, sau đó ra trước nhà mình vận động thể dục. Nhân dân làm theo chỉ một lúc sau, sâu bọ đàn lũ té ngã rã rượi.

Lão ông còn bảo thêm: Sâu bọ hằng năm vào ngày này rất hung hăng, mỗi năm vào đúng ngày này cứ làm theo những gì đã dặn thì sẽ trị được chúng.

Biết ơn và để tưởng nhớ việc này, dân chúng đặt cho ngày này là ngày Tết “diệt sâu bọ", nhiều người gọi là Tết Đoan Ngọ vì giờ cúng thường vào giữa giờ Ngọ.

Tập tục trong ngày Tết Đoan Ngọ

Theo TS. Trần Long (Trưởng bộ môn Văn hóa Việt Nam, khoa Văn hóa học, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn), không khí Tết Đoan Ngọ thể hiện ở mỗi vùng, miền khác nhau.

Ở miền Nam, người dân thường mua bánh ú nước tro kèm lá xông và trái cây về cúng. Người miền Bắc mua cơm rượu, quả vải, quả mận về cho trẻ con ăn ngay khi ngủ dậy. Người miền Trung mua vịt quay hoặc đi tắm biển buổi trưa hay múc nước giếng lên tắm vào đúng giờ Ngọ.

Riêng tại TP. Hồ Chí Minh, người dân thường mua bánh ú, cơm rượu, lá xông kèm trái cây cúng vào đêm mùng 4/5 Âm lịch hoặc sáng sớm mùng 5 để chuẩn bị cúng vào buổi sáng trước khi đi làm. Nhà nào có điều kiện thì mới ở nhà cúng trong khung giờ 11h-13h.

Mâm cúng thường được các gia đình chuẩn bị gồm có trái cây (trái mận, trái vải, chôm chôm, dưa hấu…), bánh ú tro, thịt vịt, cơm rượu, chè, hoa đồng tiền... Với lá xông, có người mua về nấu nước tắm, người mua về treo ở trước cửa hoặc một góc trong nhà.

Người lao động có được nghỉ làm việc vào Tết Đoan Ngọ không?

Căn cứ khoản 1 Điều 112 Bộ luật Lao động 2019 quy định nghỉ lễ, tết như sau:

- Người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương trong những ngày lễ, tết sau đây:

+ Tết Dương lịch: 1 ngày (ngày 1/1 Dương lịch);

+ Tết Âm lịch: 5 ngày;

+ Ngày Chiến thắng: 1 ngày (ngày 30/4 Dương lịch);

+ Ngày Quốc tế lao động: 1 ngày (ngày 1/5 Dương lịch);

+ Quốc khánh: 2 ngày (ngày 2/9 Dương lịch và 1 ngày liền kề trước hoặc sau);

+ Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương: 1 ngày (ngày 10/3 Âm lịch).

Như vậy, theo quy định của pháp luật, Tết Đoan Ngọ không phải là ngày lễ, tết được nghỉ. Do đó, người lao động không được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương.

Hình ảnh Lý Nhã Kỳ đeo khăn quàng đỏ, thăm trường cũ, tặng học bổng cho các em học sinh

Hình ảnh Lý Nhã Kỳ đeo khăn quàng đỏ, thăm trường cũ, tặng học bổng cho các em học sinh

Diễn viên Lý Nhã Kỳ mặc trang phục giản dị, về thăm và tặng học bổng cho học sinh trường cũ ở tỉnh Bà Rịa ...

Á hậu Phương Nhi, Hoa hậu Lan Anh, Đặng Thanh Ngân vào top 20 đề cử Nhan sắc vượt thời gian 2023

Á hậu Phương Nhi, Hoa hậu Lan Anh, Đặng Thanh Ngân vào top 20 đề cử Nhan sắc vượt thời gian 2023

Á hậu Phương Nhi có tên trong bảng bình chọn Nhan sắc vượt thời gian 2023 của Missosology.

Sau đám cưới, Midu chọn phong cách thời trang thanh lịch, nữ tính

Sau đám cưới, Midu chọn phong cách thời trang thanh lịch, nữ tính

Diễn viên Midu thay đổi nhiều trang phục nhưng đều hướng đến hình ảnh nữ tính những ngày tháng 5 bận rộn.

Trung Quốc: Cây vải cổ thụ phát triển xanh tốt, ra trái hằng năm

Trung Quốc: Cây vải cổ thụ phát triển xanh tốt, ra trái hằng năm

Cây vải được trồng từ năm 1076 thời Bắc Tống, hiện vẫn cho sản lượng hơn một tấn, được bảo tồn cấp quốc gia.

HLV Jose Mourinho đạt thỏa thuận dẫn dắt Fenerbahce trong 2 năm

HLV Jose Mourinho đạt thỏa thuận dẫn dắt Fenerbahce trong 2 năm

HLV Jose Mourinho sắp tái xuất trên băng ghế huấn luyện sau gần 5 tháng bị AS Roma sa thải.

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 27/6/2026: Tuổi Tỵ mở rộng kinh doanh

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 27/6/2026: Tuổi Tỵ mở rộng kinh doanh

Xem tử vi 27/6 - tử vi 12 con giáp hôm nay 27/6/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 27/6/2026, Lịch vạn niên ngày 27 tháng 6 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 27/6/2026, Lịch vạn niên ngày 27 tháng 6 năm 2026

Lịch âm 27/6. Lịch âm hôm nay 27/6/2026? Âm lịch hôm nay 27/6. Lịch vạn niên 27/6/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 27/6/2026: Ma Kết có cơ hội thăng tiến

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 27/6/2026: Ma Kết có cơ hội thăng tiến

Tử vi hôm nay 27/6/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Đại sứ quán Việt Nam tại Hy Lạp đón và làm việc với Đoàn đại biểu tỉnh Lào Cai

Đại sứ quán Việt Nam tại Hy Lạp đón và làm việc với Đoàn đại biểu tỉnh Lào Cai

Ngày 22/6, Đại sứ Phạm Thị Thu Hương cùng ông Gavrill Petridis, Lãnh sự danh dự Việt Nam tại Piraeus đã đón và làm việc với Đoàn đại biểu tỉnh ...
Thúc đẩy hợp tác Việt Nam–Singapore vì tăng trưởng bền vững

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam–Singapore vì tăng trưởng bền vững

Ngày 26-27/6, tại Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) đã diễn ra Diễn đàn Quản trị cấp cao Việt Nam – Singapore (VSBF) 2026.
Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường viếng và ghi sổ tang tưởng niệm nguyên Tổng thống Timor-Leste Francisco Guterres ‘Lu Olo’

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường viếng và ghi sổ tang tưởng niệm nguyên Tổng thống Timor-Leste Francisco Guterres ‘Lu Olo’

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Bộ, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường viếng và ghi sổ tang tưởng niệm Ngài Francisco Guterres.
Từ UNESCO đến Việt Nam: Hành trình của một tư tưởng giáo dục toàn cầu

Từ UNESCO đến Việt Nam: Hành trình của một tư tưởng giáo dục toàn cầu

Không nhiều báo cáo của UNESCO sau ba thập kỷ vẫn tiếp tục được nhắc tới như một kim chỉ nam cho giáo dục toàn cầu. Learning: The Treasure Within là một trong số đó.
Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về công tác chuẩn bị năm học 2026-2027 và thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW

Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về công tác chuẩn bị năm học 2026-2027 và thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW

Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về công tác chuẩn bị năm học 2026-2027 và tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW.
Khơi thông nguồn nhân lực từ giáo dục trung học nghề

Khơi thông nguồn nhân lực từ giáo dục trung học nghề

Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Định hướng xây dựng và phát triển giáo dục trung học nghề ở Việt Nam hiện nay”.
Thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa Nhật Bản và ASEAN trong bối cảnh mới

Thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa Nhật Bản và ASEAN trong bối cảnh mới

Ngày 25/6, tại Hà Nội đã diễn ra Hội thảo quốc tế Nhật Bản – ASEAN về Giáo dục lần thứ tư (Japan–ASEAN Symposium on Education 2026 – JASE 4).
Ra mắt Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa XIII

Ra mắt Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa XIII

Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII đã diễn ra với sự ra mắt của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa XIII.
Bao giờ công bố điểm thi tốt nghiệp THPT 2026?

Bao giờ công bố điểm thi tốt nghiệp THPT 2026?

8h ngày 1/7, Bộ GD&ĐT sẽ công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Người cao tuổi được khám sức khỏe miễn phí hằng năm từ 2026

Người cao tuổi được khám sức khỏe miễn phí hằng năm từ 2026

Theo Quyết định số 1116/QĐ-TTg, từ năm 2026, người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần.
Congo ghi nhận 1.100 ca mắc Ebola, WHO lo ngại dịch vượt tầm kiểm soát

Congo ghi nhận 1.100 ca mắc Ebola, WHO lo ngại dịch vượt tầm kiểm soát

Dịch Ebola tại CHDC Congo tiếp tục leo thang với 1.118 ca mắc, 291 ca tử vong, trong khi WHO cảnh báo tốc độ lây lan ngày càng đáng lo ngại.
Thống nhất trong khám sức khỏe định kỳ cho người dân

Thống nhất trong khám sức khỏe định kỳ cho người dân

Chính phủ, Bộ Y tế ban hành hướng dẫn chuyên môn về việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân.
Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW: Đẩy mạnh khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí tại nhiều địa phương

Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW: Đẩy mạnh khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí tại nhiều địa phương

Nhiều tỉnh thành trên cả nước đồng loạt triển khai chiến dịch khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh miễn phí cho toàn dân.
Cụ thể hóa Nghị quyết 72-NQ/TW: Nâng cao chất lượng y tế tuyến cơ sở, lấy người dân làm trung tâm phục vụ

Cụ thể hóa Nghị quyết 72-NQ/TW: Nâng cao chất lượng y tế tuyến cơ sở, lấy người dân làm trung tâm phục vụ

Tại nhiều địa phương, việc nâng cao chất lượng dịch vụ y tế đang được cụ thể hóa bằng các mô hình, giải pháp thiết thực, tạo chuyển biến rõ nét.
Đợt nắng nóng toàn cầu ngày càng khốc liệt

Đợt nắng nóng toàn cầu ngày càng khốc liệt

Biến đổi khí hậu gây ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan, nắng nóng nguy hiểm, khiến số người phải đối mặt với căng thẳng nhiệt tăng mạnh.
Phiên bản di động