Nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan: Đôi điều mong mỏi về Ngoại giao và Báo chí

Vũ Khoan
Theo dõi TGVN trên
Nguyên Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ
Baoquocte.vn. Có thể nói, ngoại giao và báo chí (nói đúng ra là các phương tiện truyền thông đại chúng-mass media) vốn là anh em song sinh.
Bác Hồ với các phóng viên báo đài. (Ảnh tư liệu)
Bác Hồ với các phóng viên báo đài. (Ảnh tư liệu)

Một trong những chức năng của ngoại giao là chuyển tải tới dư luận trong và ngoài nước những thông điệp cần thiết nhằm tranh thủ sự thấu hiểu, đồng tình đối với những chủ trương, chính sách của Việt Nam. Mass media chính là một trong những công cụ hữu hiệu nhất để làm việc này.

Mối quan tâm đặc biệt

Bác Hồ chẳng những là người sáng lập ra Đảng và Nhà nước ta mà Người còn đích thân khai sinh ra nền ngoại giao và báo chí cách mạng Việt Nam và cá nhân Bác đã dành mối quan tâm đặc biệt đối với lĩnh vực truyền thông đại chúng.

Trong mấy chục năm lãnh đạo cách mạng, Người đã trả lời phỏng vấn tới trên 130 lần cho phóng viên từ nhiều quốc gia và nhiều cơ quan truyền thông nổi tiếng toàn cầu.Các nhà lãnh đạo Đảng và Nhà nước trong thời kỳ đổi mới và mở cửa luôn quan tâm tới việc tiếp xúc với đại diện các cơ quan truyền thông trong và ngoài nước.

Riêng trong ngành ngoại giao, Phòng Thông tin-Phát ngôn đã ra đời cùng với sự hình thành Bộ Ngoại giao của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Trong các cuộc kháng chiến, cứu nước liên tiếp trong hơn 30 năm, công tác thông tin-báo chí đã góp phần không nhỏ vào việc vạch trần trước dư luận thế giới những âm mưu, tội ác của quân xâm lược, nêu cao tính chính nghĩa của quân dân ta. Trong thời kỳ đổi mới và mở cửa các cơ quan truyền thông đại chúng, trong đó có các đơn vị chuyên trách trong ngành ngoại giao đã tích cực, chủ động tuyên truyền về đường lối, chính sách xây dựng và bảo vệ Tổ quốc cũng như quan hệ đối ngoại của đất nước ta.

Năm 1989, Tạp chí Quan hệ Quốc tế ra đời, năm 1993 đổi thành Tuần báo Quốc tế, năm 1998 lấy tên là Báo Quốc tế và từ năm 2006 tới nay mang tên Thế giới & Việt Nam.

Để làm tròn sứ mệnh

Ngày nay, tình hình thế giới cũng như tình hình nước ta đã thay đổi rất nhanh chóng và vô cùng sâu rộng, đặt ra nhiều vấn đề rất mới mẻ đối với công tác tuyên truyền-báo chí đối ngoại. Tôi xin mạn phép chia sẻ đôi điều mong mỏi đối với lĩnh vực trọng yếu này.

Phương tiện truyền thông nay khác trước rất nhiều; bên cạnh các phương tiện truyền thống như báo viết, báo nói, báo hình… mạng xã hội trở thành một phương tiện cực kỳ nhanh nhậy, phổ biến rộng rãi nhất. Nhân tố mới này vừa tạo ra những thuận lợi chưa từng có, vừa đặt ra nhiều thách thức mới mà thế giới chưa từng gập phải. Một trong những vấn nạn của mạng xã hội là “vàng thau lẫn lộn”, tin thật không ít, tin giả cũng nhiều. Làm thế nào để ứng phó hữu hiệu với những mặt tiêu cực của nó là nhiệm vụ không dễ dàng gì đối với những người làm công tác tuyên truyền-thông tin đối ngoại.

Không ít nhà lãnh đạo của nhiều quốc gia cũng tận dụng mạng xã hội để truyền tải những điều muốn nói. Tuy nhiên ở nước ta phương cách này chưa phổ biến. Tiếc rằng, một số cá nhân không nhận thức rõ vị trí và trách nhiệm của bản thân thích đưa lên mạng những suy nghĩ cá nhân gây phương hại tới lợi ích chung. Nên chăng ban hành quy định có tính pháp quy về câu chuyện này?

Nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan: Đôi điều mong mỏi về Ngoại giao và Báo chí
Nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Khoan. (Nguồn:biengioilanhtho)

Về đối tượng mà các phương tiện truyền thông của ta phải nhằm tới cũng có những thay đổi sâu sắc. Dân ta vốn có truyền thống quan tâm sâu sắc tới chính trị nói chung và chính trị đối ngoại nói riêng; đó là một thuận lợi riêng có của các phương tiện truyền thông đại chúng ở Việt Nam. Tuy nhiên, cũng cần tính đến những thay đổi trong số bạn đọc mà ở đó giới trẻ chiếm phần lớn và họ có những yêu cầu rất khác so với thế hệ lớn tuổi; đó là chưa kể tới những khác biệt về vùng miền, nghề nghiệp, trình độ học thức… Làm thế nào để “gãi trúng chỗ ngứa” của các tầng lớp dân cư khác nhau là đòi hỏi không dễ gì đáp ứng được.

Mối quan tâm của dư luận quốc tế tới chủ đề Việt Nam cũng đã khác trước. Thay vì nhìn nhận Việt Nam như một cuộc chiến, ngày nay trong con mắt dư luận quốc tế, Việt Nam dần trở thành một đối tác làm ăn cộm cán, một “player” quan trọng trên bàn cờ địa-chính trị và địa-kinh tế quốc tế. Làm thế nào để đáp ứng được kỳ vọng ấy của bạn bè, đối tác năm châu, bốn biển tiếp tục là đòi hỏi chưa có lời đáp trọn vẹn.

Để làm trọn sứ mệnh của mình trong tình hình mới thì chất lượng và hình thức thể hiện của các phương tiện truyền thông đại chúng có ý nghĩa quyết định. Hàng ngày đọc khá nhiều sách báo thế giới về chủ đề đối ngoại, cá nhân tôi hầu như chưa bắt gặp phương tiện truyền thông đại chúng nào trên thế giới trích dẫn bài viết của các nhà báo hoặc nhà nghiên cứu quốc tế của ta cả! Tình tiết ấy nhắc nhở chúng ta có chính sách và biện pháp thiết thực để đào tạo, cũng như nâng cao trình độ và tầm cỡ của những các nhà báo và nhà nghiên cứu về đối ngoại.

Trước kia, khi chưa có điều kiện tiếp cận rộng rãi các phương tiện truyền thông đại chúng nước ngoài, chúng ta đã tận dụng kênh phóng viên nước ngoài để chuyển tải những điều mình mong muốn. Ngày nay ta vẫn cần tiếp tục tận dụng phương cách này, song đã đến lúc phát huy tối đa nội lực để có tiếng nói “chính hiệu” trên các phương tiện thông tin đại chúng của thế giới. Muốn vậy thì nhân tố quyết định là tìm kiếm, phát hiện, nâng tầm cho được những cây bút của ta. Điều không kém phần quan trọng là “nhập gia tùy tục”, phương cách thể hiện phải hợp gu người đọc vốn có truyền thống văn hóa rất đa dạng và rất khác ta. Dù sao đi nữa thì những lời dạy của Bác Hồ từ năm 1926 đối với người làm công tác tuyên truyền, diễn thuyết vẫn còn nguyên giá trị:

Một là, phải sử dụng ngôn ngữ thích hợp với đối tượng;

Hai là, phải chọn cách thu hút người nghe, biết dẫn dắt người nghe;

Ba là, nội dung diễn thuyết dễ hiểu;

Bốn là, bài diễn thuyết phải thích hợp với hoàn cảnh;

Năm là, phải có những chứng cứ, ví dụ rõ ràng;

Sáu là, trong mọi hoàn cảnh, diễn giả phải trung thực, không xuyên tạc”.

Điều cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là hình thành cơ chế hợp tác, phối hợp chặt chẽ và nhịp nhàng giữa các binh chủng hợp thành trên mặt trận thông tin – tuyên truyền đối ngoại hiện nay rất đông đảo, tránh tình trạng “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”, làm cho độc giả không biết đằng nào mà lần, thậm chí có thể gây hiểu lầm trong dư luận quốc tế.

Đã đến lúc phát huy tối đa nội lực để có tiếng nói “chính hiệu” trên các phương tiện thông tin đại chúng của thế giới. Muốn vậy thì nhân tố quyết định là tìm kiếm, phát hiện, nâng tầm cho được những cây bút của ta.
VUFO tìm giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thông tin đối ngoại

VUFO tìm giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thông tin đối ngoại

Ngày 14/6, tại Hà Nội, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (VUFO) tổ chức buổi tọa đàm trực tiếp kết hợp trực ...

'Rạng danh Tổ quốc, Cơ đồ Việt Nam – Dấu ấn 2021': Bức tranh chân thực về thành tựu đất nước

'Rạng danh Tổ quốc, Cơ đồ Việt Nam – Dấu ấn 2021': Bức tranh chân thực về thành tựu đất nước

Cuốn sách cung cấp cho bạn đọc những thông tin, tư liệu có giá trị tham khảo tốt về tình hình đất nước, uy tín, ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Brazil: Người đàn ông sống sót sau 5 ngày dạt đảo hoang

Brazil: Người đàn ông sống sót sau 5 ngày dạt đảo hoang

Baoquocte.vn. Sau khi ngã xuống biển và bị sóng đánh trôi vào một đảo hoang, người đàn ông 50 tuổi sống sót nhờ ăn hai quả chanh và uống nước biển ...
Indonesia-Việt Nam: Mối quan hệ đối tác đích thực vì sự phát triển

Indonesia-Việt Nam: Mối quan hệ đối tác đích thực vì sự phát triển

Baoquocte.vn. Nhân dịp kỷ niệm lần thứ 77 Ngày Độc lập của Indonesia, Đại sứ Indonesia tại Việt Nam Denny Abdi có bài viết gửi báo Thế giới và Việt Nam.
Gazprom: Giá khí đốt của châu Âu có thể tăng 60% vào mùa Đông năm nay

Gazprom: Giá khí đốt của châu Âu có thể tăng 60% vào mùa Đông năm nay

Baoquocte.vn. Tập đoàn khí đốt Nga Gazprom cho biết, giá khí đốt của châu Âu có thể tăng 60%, lên hơn 4.000 USD/1.000 m³ vào mùa Đông năm nay.
Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia: Nga nói Ukraine pháo kích hệ thống làm mát, Pháp lo rủi ro

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia: Nga nói Ukraine pháo kích hệ thống làm mát, Pháp lo rủi ro

Baoquocte.vn. Ngày 16/8, quan chức Nga cho biết quân đội Ukraine đang pháo kích hệ thống làm mát của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia bằng vũ khí hạng nặng.
Ra mắt phim mới, Hyun Bin tâm sự về cuộc sống hôn nhân

Ra mắt phim mới, Hyun Bin tâm sự về cuộc sống hôn nhân

Baoquocte.vn. Ra mắt phim 'Confidential Assignment 2: International', Hyun Bin nói cuộc sống cá nhân không có thay đổi đáng kể sau khi kết hôn với Son Ye Jin.
Tình hình Syria: Thổ Nhĩ Kỳ không kích biên giới, Damascus lại nói Mỹ ‘đánh cắp’ dầu

Tình hình Syria: Thổ Nhĩ Kỳ không kích biên giới, Damascus lại nói Mỹ ‘đánh cắp’ dầu

Baoquocte.vn. Tình hình Syria tiếp tục nóng trở lại sau khi quân đội Thổ Nhĩ Kỳ tăng cường hoạt động quân sự gần biên giới hai nước.
Giá tiêu hôm nay 17/8, thị trường phản ứng trái chiều, tiêu Việt giảm, thủ phủ hồ tiêu ở Đắk Nông phát triển tiêu bền vững

Giá tiêu hôm nay 17/8, thị trường phản ứng trái chiều, tiêu Việt giảm, thủ phủ hồ tiêu ở Đắk Nông phát triển tiêu bền vững

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước ổn định ở một số địa phương, giao dịch từ 69.000 - 72.000 đ/kg.
Chuyển nhượng cầu thủ ngày 17/8: MU mua Cunha; Everton chưa bán Gordon; Pau FC ký Mohamed Yattara; Chelsea gia hạn HLV Tuchel

Chuyển nhượng cầu thủ ngày 17/8: MU mua Cunha; Everton chưa bán Gordon; Pau FC ký Mohamed Yattara; Chelsea gia hạn HLV Tuchel

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
Giá cà phê hôm nay 17/8: Quay đầu giảm mạnh, mặc cung ứng từ vựa cà phê Brazil và Việt Nam đều thắt chặt

Giá cà phê hôm nay 17/8: Quay đầu giảm mạnh, mặc cung ứng từ vựa cà phê Brazil và Việt Nam đều thắt chặt

Baoquocte.vn. Giá cà phê trên cả hai sàn đồng loạt lao dốc mạnh sau nhiều phiên tăng nóng trước đó. Một trong những lý do cho nhịp giảm này là đồng ...
Mỹ ban hành đạo luật áp mức thuế tối thiểu 15% với công ty có doanh thu hơn 1 tỷ USD/năm

Mỹ ban hành đạo luật áp mức thuế tối thiểu 15% với công ty có doanh thu hơn 1 tỷ USD/năm

Baoquocte.vn. Ngày 16/8, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ký ban hành Đạo luật Giảm lạm phát với số tiền lên tới 430 tỷ USD.
Nâng cao hiệu quả hợp tác thương mại gạo với các đối tác châu Phi

Nâng cao hiệu quả hợp tác thương mại gạo với các đối tác châu Phi

Baoquocte.vn. Ngày 16/8, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Tọa đàm 'Nâng cao hiệu quả hợp tác thương mại gạo với các đối tác châu Phi' theo hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Khai mạc Hội thao quân sự quốc tế Army Games-2022 tại Nur-Sultan, Kazakhstan

Khai mạc Hội thao quân sự quốc tế Army Games-2022 tại Nur-Sultan, Kazakhstan

Baoquocte.vn. Tại Hội thao quân sự quốc tế Army Games-2022, Việt Nam tham gia thi đấu hai môn Xạ thủ chiến thuật và Kinh tuyến cùng với đội tuyển của 8 nước khác.
Xiếc Việt Nam trên đất nước Kazakhstan

Xiếc Việt Nam trên đất nước Kazakhstan

Baoquocte.vn. Sau gần một tuần biểu diễn, Liên hoan Xiếc quốc tế 'Tiếng vọng châu Á-2022' đã bế mạc. Hai nghệ sĩ Việt Nam đã vinh dự giành huy chương đồng.
Kỷ niệm 55 năm Ngày thành lập ASEAN tại Quảng Châu, Trung Quốc

Kỷ niệm 55 năm Ngày thành lập ASEAN tại Quảng Châu, Trung Quốc

Baoquocte.vn. Lễ kỷ niệm diễn ra trang trọng cùng các hoạt động giới thiệu phong cảnh du lịch, ẩm thực và biểu diễn nghệ thuật dân gian của các nước ASEAN.
Trao đổi về hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp với doanh nghiệp Hà Lan

Trao đổi về hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp với doanh nghiệp Hà Lan

Baoquocte.vn. Đại sứ Phạm Việt Anh làm việc với Tập đoàn Schippers Group, trao đổi về hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là chăn nuôi bền vững.
Lễ thượng cờ kỷ niệm 55 năm thành lập ASEAN tại Tanzania

Lễ thượng cờ kỷ niệm 55 năm thành lập ASEAN tại Tanzania

Baoquocte.vn. Đại sứ Nguyễn Nam Tiến hy vọng, thông qua hoạt động sẽ giúp tăng cường sự hợp tác và hiểu biết lẫn nhau giữa ASEAN và Tanzania.
Đức sẽ cấp thị thực cho hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam được bổ sung thông tin nơi sinh tại phần bị chú

Đức sẽ cấp thị thực cho hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam được bổ sung thông tin nơi sinh tại phần bị chú

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Đức thông báo về việc sẽ cấp thị thực cho hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam đã được bổ sung thông tin nơi sinh tại phần bị chú.
Hai công dân Việt Nam đã được rời Tây Ban Nha, Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục phối hợp xử lý tình hình

Hai công dân Việt Nam đã được rời Tây Ban Nha, Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục phối hợp xử lý tình hình

Baoquocte.vn. Ngày 11/8, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao thông tin, 2 công dân Việt Nam bị bắt giữ tại Tây Ban Nha đã rời sở tại và về nước.
Việt Nam chủ động phối hợp với các cơ quan đại diện nước ngoài nhằm tháo gỡ vướng mắc liên quan hộ chiếu mẫu mới

Việt Nam chủ động phối hợp với các cơ quan đại diện nước ngoài nhằm tháo gỡ vướng mắc liên quan hộ chiếu mẫu mới

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao và Bộ Công an đề nghị các nước phối hợp trong việc tháo gỡ khó khăn, sớm cấp thị thực cho hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam.
Hợp tác chặt chẽ với cảnh sát Anh để nhận dạng các nạn nhân người Việt trong vụ cháy ở Manchester

Hợp tác chặt chẽ với cảnh sát Anh để nhận dạng các nạn nhân người Việt trong vụ cháy ở Manchester

Baoquocte.vn. Cục Lãnh sự và Đại sứ quán Việt Nam tại Anh đang nỗ lực để nhận dạng và xác minh các nạn nhân người Việt trong vụ cháy tại Manchester.
Anh công bố danh tính 4 người Việt nghi mất tích trong vụ hoả hoạn tại Manchester

Anh công bố danh tính 4 người Việt nghi mất tích trong vụ hoả hoạn tại Manchester

Baoquocte.vn. Chiều 4/8, cảnh sát khu vực Greater Manchester (GMP) đã chính thức công bố danh tính 4 người Việt Nam được cho là mất tích trong vụ cháy xảy ra hôm 7/5.
Đại sứ quán Việt Nam tại CH Czech tích cực gỡ rối liên quan đến hộ chiếu mới

Đại sứ quán Việt Nam tại CH Czech tích cực gỡ rối liên quan đến hộ chiếu mới

Baoquocte.vn. Theo Đại sứ Thái Xuân Dũng, công dân có nhu cầu bổ sung nơi sinh vào hộ chiếu mới có thể đến Đại sứ quán Việt Nam tại CH Czech để được hỗ trợ.
Những điều 'bỏ túi' khi giao tiếp với người Ấn Độ (Phần 2)

Những điều 'bỏ túi' khi giao tiếp với người Ấn Độ (Phần 2)

Baoquocte.vn. Ấn Độ là nước đa dạng về văn hóa, tôn giáo và các quy tắc trong cuộc sống. Khi giao tiếp với người Ấn Độ, cần lưu ý một số điều để tránh hiểu lầm.
Những điều 'bỏ túi' khi giao tiếp với người Ấn Độ (Phần 1)

Những điều 'bỏ túi' khi giao tiếp với người Ấn Độ (Phần 1)

Baoquocte.vn. Ấn Độ là nơi tồn tại nhiều nền tôn giáo và các quy tắc trong cuộc sống hàng ngày. Khi giao tiếp với người Ấn Độ, cần lưu ý một số điều dưới đây.
Hiệu lực và trách nhiệm thi hành Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại thuộc về ai?

Hiệu lực và trách nhiệm thi hành Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại thuộc về ai?

Baoquocte.vn. Điều 43 và 44 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định về hiệu lực và trách nhiệm trong việc thi hành Nghị định.
Các cấp tham dự chiêu đãi kỷ niệm Quốc khánh nước ngoài, kỷ niệm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao

Các cấp tham dự chiêu đãi kỷ niệm Quốc khánh nước ngoài, kỷ niệm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao

Baoquocte.vn. Điều 41 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về cấp tham dự các cuộc chiêu đãi kỷ niệm Quốc khánh nước ngoài, kỷ niệm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao.
Trưởng Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam tham dự các hoạt động

Trưởng Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam tham dự các hoạt động

Baoquocte.vn. Điều 40 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc Trưởng Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam tham dự các hoạt động.
Những nước nào có Ngày Quốc khánh trong tháng 8?

Những nước nào có Ngày Quốc khánh trong tháng 8?

Baoquocte.vn. Trong tháng 8, có 25 quốc gia kỷ niệm Ngày Quốc khánh, trong đó có Thuỵ Sỹ, Bờ Biển Ngà, Singapore, Pakistan, Hàn Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Ukraine,...
Phiên bản di động