Trong cuộc gặp bên lề Hội nghị cấp cao các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20) ở Brisbane, Australia, hai nhà lãnh đạo cũng khẳng định sẽ nỗ lực hơn để sớm kết thúc các cuộc thảo luận về Hiệp định thương mại tự do Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), vốn đang phải đối mặt với những bất đồng giữa Tokyo và Washington về những vấn đề then chốt.
Một quan chức dẫn lời Thủ tướng Abe nói với Tổng thống Obama rằng: “Điều quan trọng đối với cả Mỹ và Nhật Bản là tăng cường hợp tác trên cơ sở đồng minh Nhật - Mỹ để đóng vai trò dẫn đầu ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương”.
Vị quan chức này cũng dẫn lời Thủ tướng Nhật Bản cho biết Tokyo “sẽ thúc đẩy tái cơ cấu lực lượng Mỹ ở Nhật Bản với quyết tâm mạnh mẽ” và Tokyo muốn “nhận được sự hợp tác của ông Obama nhằm giảm bớt gánh nặng cho tỉnh Okinawa”, nơi đồn trú của căn cứ và quân đội Mỹ ở Nhật Bản. Quan chức này cũng cho biết Tổng thống Obama đã nhất trí với đề nghị của Thủ tướng Abe.
Tokyo và Washington hiện đang cùng phối hợp để tiến hành sửa đổi định hướng hợp tác quốc phòng song phương lần đầu tiên trong 17 năm qua nhằm tìm kiếm vai trò cho Lực lượng phòng vệ Nhật Bản (SDF) và quân đội Mỹ để phù hợp hơn với bối cảnh an ninh hiện nay trong khu vực.
Cả hai bên hy vọng sẽ sửa đổi định hướng này vào cuối năm nay nhưng có thể kế hoạch này sẽ bị trì hoãn. Nếu như vậy, triển vọng về một kế hoạch nhằm tái bố trí căn cứ không quân Futenma của Mỹ tại tỉnh Okinawa cũng có thể bị ảnh hưởng.
Về hiệp định TPP, Thủ tướng Abe và Tổng thống Obama không nói rõ thời điểm họ hy vọng sẽ kết thúc các cuộc đàm phán.
Về môi trường khu vực châu Á-Thái Bình Dương hiện nay, Thủ tướng Shinzo Abe hoan nghênh chiến lược "tái cân bằng" của chính quyền Obama đối với khu vực.
Ông cũng bày tỏ mong muốn tổ chức một hội nghị thượng đỉnh ba bên với Trung Quốc và Hàn Quốc, trong bối cảnh quan hệ giữa Nhật Bản với hai nước láng giềng vẫn còn căng thẳng về vấn đề lãnh thổ và lịch sử. Tổng thống Obama đã hoan nghênh nỗ lực của ông Abe nhằm cải thiện quan hệ với Seoul.
Về biến đổi khí hậu, ông Abe và ông Obama thông báo rằng hai chính phủ sẽ đóng góp 4,5 tỷ USD kết hợp với Quỹ Khí hậu Xanh do Liên hợp quốc hậu thuẫn để giúp các nước đang phát triển chống lại sự nóng lên toàn cầu. Tokyo sẽ đóng góp 1,5 tỷ USD và Washington 3 tỷ USD, theo một tuyên bố phát hành sau cuộc gặp thượng đỉnh Abe-Obama.
Cùng ngày 16/11, hai nhà lãnh đạo cũng đã có cuộc hội đàm ba bên với Thủ tướng Australia Tony Abbott, cuộc gặp lần đầu tiên trong vòng 7 năm qua giữa ba nhà lãnh đạo này.
N.K (theo Japan Times)
