| Cử tri bỏ phiếu trong cuộc tổng tuyển cử tại điểm bầu cử ở Yangon, Myanmar, ngày 11/1. (Nguồn: THX/TTXVN) |
Đây là cuộc bầu cử đầu tiên kể từ khi chính quyền quân sự lên nắm quyền, diễn ra trong bối cảnh tình hình an ninh - chính trị ở trong nước còn nhiều phức tạp, xung đột vũ trang chưa được kiểm soát hoàn toàn. Bởi vậy, cuộc bầu cử được chính quyền tổ chức thành ba vòng, bắt đầu từ các khu vực địa lý an ninh ổn định rồi mở rộng ra các địa phương khác theo lộ trình từ thăm dò, mở rộng đến hoàn tất tổng tuyển cử.
Giai đoạn đầu của cuộc tổng tuyển cử được tổ chức ngày 28/12/2025 tại 102 trong tổng số 330 thị trấn trên cả nước. Theo Hội đồng Quốc phòng và An ninh Quốc gia Myanmar (NDSC), hơn 6,09 triệu trong tổng số 11,69 triệu cử tri đăng ký đã tham gia bỏ phiếu, đạt tỷ lệ hơn 52%. Kết quả sơ bộ cho thấy Đảng Liên minh Đoàn kết và Phát triển (USDP), lực lượng được cho là thân quân đội đã giành ưu thế áp đảo, với gần 90% số ghế được bầu tại Hạ viện và chiếm đa số tại các cơ quan lập pháp địa phương.
Tiếp nối giai đoạn một, ngày 11/1, Myanmar bước vào vòng bầu cử thứ hai. Theo the Global New Light of Myanmar (GNLM), vòng hai được mở rộng phạm vi bỏ phiếu ra khoảng 100 thị trấn, bao gồm nhiều khu vực từng hoặc đang chịu ảnh hưởng bởi xung đột vũ trang. Các điểm bỏ phiếu được triển khai tại những trung tâm đô thị lớn như Yangon, Mandalay, đồng thời mở rộng sang các vùng Sagaing, Magway, Bago, Tanintharyi và các bang Mon, Shan, Kachin, Kayah, Kayin. Tuy nhiên, tại các khu vực do lực lượng vũ trang đối lập kiểm soát, hoạt động bầu cử chưa thể tiến hành, phản ánh những giới hạn trong nỗ lực tổ chức bầu cử trên phạm vi toàn quốc.
Theo NDSC, vòng bầu cử thứ hai nhìn chung diễn ra trong trật tự, với các biện pháp an ninh được tăng cường. Chính quyền quân sự tiếp tục khẳng định cam kết tổ chức một cuộc bầu cử “tự do và công bằng”, coi đây là bước đi quan trọng nhằm đưa tiến trình chính trị Myanmar trở lại quỹ đạo bình thường. Truyền thông nhà nước Myanmar cho biết kết quả kiểm phiếu đang được tổng hợp và công bố theo đúng quy trình pháp lý.
Dư luận trong nước ghi nhận việc mở rộng địa bàn bầu cử sang một số khu vực nhạy cảm là nỗ lực đáng chú ý của chính quyền lâm thời, song thừa nhận những khó khăn khách quan do xung đột kéo dài. Trung Quốc đánh giá các vòng bầu cử đã diễn ra tương đối suôn sẻ, coi đây là tín hiệu tích cực góp phần ổn định tình hình và thúc đẩy hòa giải chính trị. Một số nước phương Tây và tổ chức quốc tế bày tỏ lo ngại về tỷ lệ cử tri tham gia còn thấp so với các kỳ bầu cử trước cũng như việc chưa thể tổ chức tại toàn bộ các địa phương trên cả nước.
Theo kế hoạch, giai đoạn ba, cũng là vòng bầu cử cuối cùng sẽ diễn ra vào ngày 25/1. Tuy nhiên, hơn 60 địa điểm được xác định không đủ điều kiện tổ chức bỏ phiếu do tình hình an ninh chưa bảo đảm. Giới phân tích dự đoán USDP nhiều khả năng tiếp tục duy trì lợi thế trong vòng bầu cử này, qua đó trở thành lực lượng chính trị lớn nhất trong Quốc hội liên bang mới, cơ quan sẽ tiến hành bầu Tổng thống và thành lập chính phủ tiếp theo.
Nhìn tổng thể, tiến trình bầu cử nhiều giai đoạn tại Myanmar phản ánh một lộ trình dân chủ hóa mang tính thận trọng, từng bước, chịu tác động sâu sắc của bối cảnh an ninh và chính trị đặc thù. Dù còn nhiều thách thức các vòng bầu cử đã và đang diễn ra cho thấy nỗ lực của chính quyền Myanmar trong việc thiết lập một khuôn khổ chính trị mới, đặt nền móng cho đối thoại, hòa giải và ổn định lâu dài.