PGS.TS. Nguyễn Hoàng Ánh: Phụ huynh Việt mới là lực cản lớn nhất của giáo dục!

PGS.TS. Nguyễn Hoàng Ánh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Sau loạt bài với những ý kiến trái chiều về bộ sách giáo khoa mới lớp 1, Báo TG&VN tiếp tục trích đăng quan điểm cá nhân, góc nhìn của chuyên gia, PGS.TS. Nguyễn Hoàng Ánh, nguyên giảng viên trường Đại học Ngoại thương Hà Nội về vấn đề này. Bài viết không phản ánh quan điểm của Tòa soạn.

Đầu năm học, lại nghe phụ huynh phàn nàn về ngành giáo dục, trong đó có vấn đề sách giáo khoa, ít thì chê lạc hậu, nhiều thì chê tốn kém, lúc nào cũng ngưỡng vọng hết Tây đến Singapore, Nhật, Hàn... Nhưng nhìn danh sách sách giáo khoa năm 2020, tôi thấy có gì không ổn đâu? Đâu phải ngày nào học sinh cũng phải mang hết cả đống sách đến lớp?

Có người làm một phép tính, lớp 1 mà có tới 23 cuốn và học 35 tuần, trung bình 1 tuần rưỡi các cháu sẽ “xử lý” xong 1 cuốn nhưng cách tính máy móc ấy theo tôi là phiến diện, không khách quan.

Trong số đó chỉ có 9 quyển là sách giáo khoa, còn lại là sách bài tập. Sở dĩ phải có vở và sách bài tập vì phụ huynh không đồng ý cho các cháu được viết vào sách, nên 23 không phải là con số chính xác. Với lại, dù có 23 cuốn sách đi nữa thì quan trọng là quyển ấy dày hay mỏng, nội dung của nó như thế nào chứ vấn đề không phải ở số lượng.

phu huynh viet moi la luc can lon nhat cua giao duc
PGS. TS. Nguyễn Hoàng Ánh cho rằng, phụ huynh mới là lực cản của giáo dục. (Ảnh: NVCC)

Cháu tôi năm nay cũng mới vào lớp 1, nhưng số sách gia đình cho cháu đọc, xem từ hồi 5 tuổi đến giờ đã lên đến vài chục cuốn. Hiện ở nhà tôi có nguyên một ngăn toàn sách của cháu. Có những quyển đơn giản chỉ khoảng hơn chục trang, toàn sách ảnh, có những cuốn phức tạp hơn, nhiều chữ hơn thì gia đình sẽ đọc giúp cháu.

Cho nên, quan trọng không phải là nhiều hay ít sách mà ở nội dung của sách ấy có phù hợp với lứa tuổi hay không, có quá nhiều hay không thì phải do chuyên gia về giáo dục hay giáo viên đánh giá, chứ chúng ta không thể đếm 23 đầu sách để rồi cho là... không ổn.

Trong thời gian ở nước ngoài, tôi thấy học sinh bên Singapore, Hàn Quốc hay Anh, Mỹ đều có nhiều sách hơn học sinh Việt. Nhưng học sinh nước ngoài thường có ngăn tủ trong lớp của mình để cất sách và hằng ngày chỉ mang cuốn nào cần trong ngày đó về nhà.

Cho nên, lời phàn nàn sách quá nhiều là chỉ nhìn từ phía bên ngoài, phiến diện, thiếu căn cứ. Theo những gì tôi chứng kiến, so với học sinh nước ngoài nói chung, trẻ em Việt học hành đơn giản hơn nhiều.

Cái sai của giáo dục Việt không phải ở số lượng sách giáo khoa, cũng không phải ở môn học mà ở cách dạy. Cách dạy của Việt Nam thay vì cho trẻ em tự vận động, tự sáng tạo lại bắt học thuộc lòng, bắt nhồi nhét kiến thức.

Ví dụ, tại sao lại bắt học sinh phải nhớ Phan Đình Phùng khởi nghĩa năm nào trong khi thực sự chỉ cần nhớ là khoảng cuối thế kỷ XIX, sau khi thực dân Pháp xâm lược thôi chứ không cần ép trẻ nhớ chi tiết đến ngày, tháng, năm làm gì.

Cách dạy này đã làm môn Sử vốn rất hấp dẫn, thú vị trở nên bị chán ghét nhất ở Việt Nam.

Sau này khi vào đời, trừ khi các em làm một vài ngành nghề đặc biệt như hướng dẫn viên ở Bảo tàng hay giáo viên dạy môn Lịch sử mới cần biết chính xác những thông tin đó. Còn 99% học sinh sẽ chẳng cần biết chi tiết ngày, tháng ấy làm gì.

Như vậy, học sinh Việt Nam dù có bị quá tải thì cách học hành như vậy cũng không đem lại nhiều giá trị.

Thế nên, cái chúng ta cần thay đổi là cách dạy để cho trẻ em không bị nhồi nhét, không phải học thuộc lòng quá nhiều, không triệt tiêu sáng tạo của học sinh.

Đó mới là cái cần thiết phải cải tiến chứ không phải nhìn bề ngoài về số lượng sách giáo khoa rồi phàn nàn về áp lực của trẻ đang phải chịu đựng.

Nói chung, theo tôi, giáo dục là ngành rất "đau khổ", bởi ai cũng tưởng mình là chuyên gia. Chỉ lướt mạng xã hội, ta sẽ thấy các bậc phụ huynh Việt Nam khó chiều nhất trên thế giới này.

Học thì muốn ít, biết lại phải nhiều, học phí phải rẻ, giáo viên phải tận tâm còn chính bố mẹ thì vô can, 100% khoán cho nhà trường mới hài lòng.

Đã thế, một bộ phận phụ huynh lúc nào cũng ngưỡng vọng giáo dục nước ngoài mà không hề biết thực tế, giáo dục nhiều nước nặng nề hơn nước ta.

Trẻ con phương Tây thay vì học vài trích đoạn tác phẩm như Việt Nam còn phải đọc nguyên cả tác phẩm vài trăm trang để trình bày quan điểm của mình mà chẳng bố mẹ nào nghĩ đến phàn nàn.

Do đó, tôi vẫn cho rằng, phụ huynh Việt mới là lực cản lớn nhất của giáo dục.

Bản thân mỗi bậc cha mẹ chỉ nuôi dạy 1-2 đứa trẻ đã toát hết mồ hôi trong khi 1 giáo viên bị nhồi nhét năm chục, sáu chục học sinh lại muốn người ta phải "ba đầu sáu tay", cái gì cũng làm được.

Một khi giáo viên phải gánh một nhiệm vụ quá tải như thế, họ sẽ chọn cách dễ hơn cả là buộc phải bắt trẻ học thuộc lòng, sẽ không có không gian để cho trẻ em được sáng tạo.

Tất nhiên, giáo dục cũng cần cải tiến nhưng khách hàng chính là thượng đế. Nếu như thượng đế không thay đổi thì giáo dục cũng không thể thay đổi được.

Suy cho cùng, ba lô hay cặp sách cũng chỉ là cái vỏ; cốt lõi của giáo dục là dạy học trò tính nhân văn, sự hiểu biết để các em có cơ hội trở thành người tử tế, hữu ích.

Tôi không bênh giáo dục Việt Nam nhưng thị trường thế nào - hàng hoá thế ấy, phụ huynh còn đổ lỗi thì giáo dục khó mà hy vọng cải thiện được.

GS. Nguyễn Minh Thuyết: ‘Có bao giờ xã hội bằng lòng với ngành giáo dục đâu?’

GS. Nguyễn Minh Thuyết: ‘Có bao giờ xã hội bằng lòng với ngành giáo dục đâu?’

TGVN. Chia sẻ với TG&VN, GS. Nguyễn Minh Thuyết cho rằng, tất cả những ngành phục vụ trực tiếp, trong đó có giáo dục đều ...

Tranh luận về bộ sách giáo khoa lớp 1: Xã hội hóa dưới 'bàn tay' quản lý Nhà nước?

Tranh luận về bộ sách giáo khoa lớp 1: Xã hội hóa dưới 'bàn tay' quản lý Nhà nước?

TGVN. Mấy ngày nay nổi lên câu chuyện số đầu sách giáo khoa và sách bổ trợ cho học sinh lớp 1 đã được một ...

TS. Vũ Thu Hương: Nghi ngờ tiêu cực gây tổn thương cho những người làm sách giáo khoa

TS. Vũ Thu Hương: Nghi ngờ tiêu cực gây tổn thương cho những người làm sách giáo khoa

TGVN. Chia sẻ với báo TG&VN trước lùm xùm về bộ sách giáo khoa lớp 1 mới, chuyên gia giáo dục, TS. Vũ Thu Hương ...

PGS.TS. Nguyễn Hoàng Ánh Nguyên giảng viên trường Đại học Ngoại thương Hà Nội

Đọc thêm

Thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa công đoàn hai nước Việt Nam-Cuba

Thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa công đoàn hai nước Việt Nam-Cuba

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác giữa công đoàn Việt Nam-Cuba là một yếu tố cốt lõi của tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt giữa hai dân tộc.
Hãng hàng không Mỹ chuẩn bị mở 5 đường bay mới tới Cuba

Hãng hàng không Mỹ chuẩn bị mở 5 đường bay mới tới Cuba

Baoquocte.vn. Hãng hàng không American Airlines đã xin cấp phép để thiết lập 5 đường bay giữa Cuba và thành phố Miami, bang Florida của Mỹ, vào tháng 11 tới.
Diễn biến mới nhất quá trình điều tra vụ phóng viên của Al Jazeera thiệt mạng tại Bờ Tây

Diễn biến mới nhất quá trình điều tra vụ phóng viên của Al Jazeera thiệt mạng tại Bờ Tây

Baoquocte.vn. Chính quyền Palestine sẽ giao viên đạn khiến phóng viên Shireen Abu Akleh của hãng tin Al Jazeera thiệt mạng để phía Israel điều tra.
Quốc gia thứ hai ở Nam Mỹ thực hiện nghiên cứu giải trình tự gene virus đậu mùa khỉ

Quốc gia thứ hai ở Nam Mỹ thực hiện nghiên cứu giải trình tự gene virus đậu mùa khỉ

Baoquocte.vn. Peru giải mã thành công gene virus đậu mùa khỉ cho thấy, chủng Tây Phi khác với các bộ gen gây ra đợt bùng phát ở Anh, Tây Ban Nha, ...
Số doanh nghiệp thành lập mới trong 6 tháng đầu năm 2022 cao kỷ lục

Số doanh nghiệp thành lập mới trong 6 tháng đầu năm 2022 cao kỷ lục

Baoquocte.vn. Trong 6 tháng đầu năm 2022, số doanh nghiệp thành lập mới của cả nước đạt mức kỷ lục với 76.233 doanh nghiệp, tăng 13,6% so với cùng kỳ năm ...
Nổ lớn tại thành phố Belgorod của Nga gần biên giới Ukraine, đã kích hoạt hệ thống phòng không?

Nổ lớn tại thành phố Belgorod của Nga gần biên giới Ukraine, đã kích hoạt hệ thống phòng không?

Baoquocte.vn. Vào lúc rạng sáng ngày 3/7, đã có những tiếng nổ lớn tại thành phố Belgorod của Nga, gần biên giới với Ukraine.
Thương ngày nắng về phần 2 tập 40: Ông Hoàng Long 'ra đòn' với Trang, bà Nhung sẽ 'chiếu tướng' thế nào?

Thương ngày nắng về phần 2 tập 40: Ông Hoàng Long 'ra đòn' với Trang, bà Nhung sẽ 'chiếu tướng' thế nào?

Baoquocte.vn. Thương ngày nắng về phần 2 tập 40, cuộc tình Duy - Trang sẽ gặp biến cố trong cuộc đấu đá của ông Hoàng Long và bà Kim Nhung...
C.Ronaldo đòi rời Man Utd do sợ CLB không thể đua tranh danh hiệu hay do HLV Ten Hag?

C.Ronaldo đòi rời Man Utd do sợ CLB không thể đua tranh danh hiệu hay do HLV Ten Hag?

Baoquocte.vn. C.Ronaldo đề nghị được rời khỏi Man Utd, nhiều người cho rằng anh lo ngại CLB không thể đua tranh danh hiệu, nhưng cũng có thể là vì HLV Ten ...
Lịch âm 4/7, âm lịch hôm nay Thứ Hai ngày 4/7/2022 ngày tốt hay xấu? Lịch vạn niên 4/7/2022

Lịch âm 4/7, âm lịch hôm nay Thứ Hai ngày 4/7/2022 ngày tốt hay xấu? Lịch vạn niên 4/7/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 4/7. âm lịch hôm nay 4/7. Xem âm lịch hôm nay ngày 4/7/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 4 tháng 7 năm 2022 hôm nay.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 4/7/2022: Tuổi Sửu duy trì sự nghiệp

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 4/7/2022: Tuổi Sửu duy trì sự nghiệp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 4/7/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Dự báo thời tiết: Thông tin cuối cùng về cơn bão số 1, cảnh báo nắng nóng ở Bắc và Trung Bộ, thời tiết nguy hiểm trên biển

Dự báo thời tiết: Thông tin cuối cùng về cơn bão số 1, cảnh báo nắng nóng ở Bắc và Trung Bộ, thời tiết nguy hiểm trên biển

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết, hoàn lưu cơn bão số 1 gây nguy hiểm trên biển; ngập úng tại Điện Biên, nắng nóng quay trở lại khu vực Bắc và Trung Bộ...
Trung Quốc: Chìm cần cẩu nổi tại Quảng Đông do bão Chaba, 27 người mất tích

Trung Quốc: Chìm cần cẩu nổi tại Quảng Đông do bão Chaba, 27 người mất tích

Baoquocte.vn. Ngày 3/7, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc thông báo đã có 27 người mất tích sau khi một cần cầu nổi bị chìm ngoài khơi do bão Chaba.
Chính phủ cảnh báo không chủ quan trước diễn biến bão số 1

Chính phủ cảnh báo không chủ quan trước diễn biến bão số 1

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đã chủ trì cuộc họp trực tuyến về phòng, chống cơn bão số 1, có tên quốc tế CHABA, có sức gió mạnh nhất cấp 11-12, giật cấp 15.
Hộ chiếu phổ thông mẫu mới cấp cho công dân Việt Nam từ 1/7 có nhiều cải tiến, mang bản sắc riêng

Hộ chiếu phổ thông mẫu mới cấp cho công dân Việt Nam từ 1/7 có nhiều cải tiến, mang bản sắc riêng

Baoquocte.vn. Từ ngày 1/7, Bộ Công an bắt đầu triển khai cấp hộ chiếu phổ thông không gắn chip theo mẫu mới.
Hội Chữ thập đỏ Việt Nam 'bắt tay' Bộ Y tế đẩy mạnh thực hiện các hoạt động nhân đạo

Hội Chữ thập đỏ Việt Nam 'bắt tay' Bộ Y tế đẩy mạnh thực hiện các hoạt động nhân đạo

Baoquocte.vn. Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã ký kết Chương trình phối hợp với Bộ Y tế trong thực hiện các hoạt động nhân đạo và tuyên truyền các giá trị nhân đạo.
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (2-11/7): Tâm bão số 1 cấp 11; Hà Nội, Bắc Bộ mưa vừa đến rất to; Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt; Nam Bộ mưa dông

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (2-11/7): Tâm bão số 1 cấp 11; Hà Nội, Bắc Bộ mưa vừa đến rất to; Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt; Nam Bộ mưa dông

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết 10 ngày tới (2-11/7) từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia.
Biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam kiểm soát từ cửa khẩu

Biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam kiểm soát từ cửa khẩu

Baoquocte.vn. Trước tình hình biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam tăng cường kiểm soát từ cửa khẩu, tiêm vaccine mũi 3, 4…
Xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, mũi 4, mua trang thiết bị y tế

Xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, mũi 4, mua trang thiết bị y tế

Baoquocte.vn. Trước sự xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 và cung cấp đầy đủ trang thiết bị y tế.
Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 2/7 cho biết có 730 ca Covid-19, giảm gần 200 ca so với ngày hôm qua.
Tiêm mũi 3, mũi 4 vaccine Covid-19 có phản ứng phụ mạnh hơn các mũi trước hay không?

Tiêm mũi 3, mũi 4 vaccine Covid-19 có phản ứng phụ mạnh hơn các mũi trước hay không?

Baoquocte.vn. GS.TS Phan Trọng Lân - Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho rằng mỗi cơ thể sẽ có phản ứng với vaccine ở mức độ khác nhau.
Xuất hiện triệu chứng khác lạ của bệnh đậu mùa khỉ tại Anh

Xuất hiện triệu chứng khác lạ của bệnh đậu mùa khỉ tại Anh

Baoquocte.vn. Các bệnh nhân mắc đậu mùa khỉ ở Anh có triệu chứng khác với các triệu chứng thường được ghi nhận trong những đợt bùng phát trước.
Dịch bệnh Covid-19 đang có dấu hiệu gia tăng trở lại tại châu Âu

Dịch bệnh Covid-19 đang có dấu hiệu gia tăng trở lại tại châu Âu

Baoquocte.vn. Pháp ghi nhận số mắc mới dịch Covid-19 trung bình trong tuần cao nhất kể từ ngày 19/4, trong khi số mắc mới tại Italy tăng tuần thứ 4 liên tiếp.
Phiên bản di động