Pháp xóa bỏ đoàn ngoại giao liệu có làm suy giảm năng lực của nền ngoại giao thứ 3 thế giới?

Vũ Đoàn Kết
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Lộ trình xóa bỏ cơ chế đoàn ngoại giao thuộc Bộ Ngoại giao Pháp đang gây tranh cãi và lo ngại về nguy cơ suy giảm ảnh hưởng của nền ngoại giao có quy mô lớn thứ 3 thế giới sau Mỹ và Trung Quốc.
Bộ Ngoại giao Pháp. (Nguồn: Diplomatie)
Bộ Ngoại giao Pháp. (Nguồn: Diplomatie)

Công báo Pháp ngày 18/4 đã đăng tải nghị định áp dụng cải cách hành chính đối với Bộ châu Âu và Ngoại giao. Nghị định này là một phần trong kế hoạch cải cách lực lượng quản lý hành chính cấp cao trong bộ máy nhà nước Pháp.

Chấm dứt cơ chế “sự nghiệp trọn đời”

Nghị định mới đưa ra lộ trình xóa bỏ cơ chế đoàn ngoại giao thuộc Bộ Ngoại giao. Cải cách này đã gây ra nhiều tranh cãi, phản ứng từ cán bộ ngoại giao, các cựu Đại sứ, cựu Bộ trưởng Ngoại giao và Thủ tướng Pháp.

Đoàn ngoại giao Pháp là hệ thống gồm 2 cấp cán bộ hành chính (cố vấn đối ngoại và công sứ đặc mệnh toàn quyền) làm việc ở Bộ Ngoại giao Pháp và được biệt phái tại các bộ, cơ quan chính quyền trung ương và địa phương,182 đại sứ và 89 lãnh sự được bổ nhiệm ở nước ngoài.

Phần lớn họ là các chuyên gia cấp cao về các quốc gia, khu vực và các vấn đề quốc tế được tuyển chọn khắt khe và có kinh nhiều kinh nghiệm thực thế. Với tư cách là đội ngũ cán bộ cấp cao trong Bộ Ngoại giao, đoàn ngoại giao chính là nguồn lực để Tổng thống bổ nhiệm các đại sứ, lãnh sự.

Theo nghị định mới được công bố, 800 chuyên gia ngoại giao cao cấp đang thuộc biên chế của Bộ Ngoại giao Pháp sẽ được sáp nhập và dần xóa bỏ từ ngày 1/7/2022. Đến ngày 1/1/2023, họ sẽ được sáp nhập vào hệ thống các nhà quản trị cao cấp của nhà nước (administrateur d’État).

Việc xóa bỏ đoàn ngoại giao nằm trong chương trình cải cách hành chính công cao cấp được khởi động từ 2017, ngay sau khi ông Macron lên cầm quyền.

Theo chính phủ, mục tiêu của cải cách là nhằm chấm dứt cơ chế “sự nghiệp trọn đời” của tầng lớp hành chính cao cấp của nhà nước, tạo ra cơ chế tuyển dụng linh hoạt hơn và khả năng luân chuyển các cán bộ cấp cao này giữa các bộ và cơ quan của nhà nước thông qua các cơ chế mang tính bắt buộc.

Cũng trong kế hoạch này, Trường Hành chính quốc gia (ENA) nổi tiếng của Pháp đã được đổi tên thành Viện dịch vụ công quốc gia (INSP) từ tháng 1/2021.

Nhận nhiều phản ứng trái chiều

Tuy nhiên, các cải cách này lại không được các cán bộ ngoại giao ủng hộ. Sau khi kế hoạch được công bố tháng 10/2021, 150 cán bộ ngoại giao Pháp đã ký tên vào một bài viết đăng trên nhật báo Le Monde với tiêu đề “Trong một thế giới bất khả tri và phức tạp, ngoại giao sẽ còn là gì khi không có các nhà ngoại giao”.

Theo bài viết, việc xóa bỏ các phương thức tuyển dụng đặc thù vào Bộ châu Âu và Ngoại giao chính là tước bỏ những tài năng quý giá trong hệ thống ngoại giao.

Mặt khác, trong giao thiệp với các "đối thủ" như Nga, Trung Quốc... hay các đồng minh thân cận như Mỹ, Australia... đòi hỏi phải dựa vào một hệ thống những con người đã dành cả đời họ để hiểu và phân tích các mối quan hệ năng động này.

Một nhóm thượng nghị sĩ cũng công bố một thư ngỏ với các lập luận tương tự trên tờ Le Figaro vào tháng 1/2022.

Nhiều nhà ngoại giao kỳ cựu Pháp lo lắng về nguy cơ suy giảm ảnh hưởng của ngoại giao Pháp vốn có quy mô lớn thứ 3 thế giới sau Mỹ và Trung Quốc. Từ 2017 đến nay, các cải cách về ngân sách và hành chính đã đặt Bộ Ngoại giao trong tình thế phải thi hành “một chính sách đối ngoại lớn với nền ngoại giao nhỏ”, như lời cựu Đại sứ Michel Duclos.

Theo cựu Đại sứ Pháp tại Mỹ Gérard Araud (2014-2019), với cải cách này, Pháp sẽ trở thành cường quốc phương Tây duy nhất không có các nhà ngoại giao chuyên nghiệp, điều mà lịch sử nhiều thế kỷ đã tạo nên cung cách chung như vậy.

"Đã đến thời bổ nhiệm (Đại sứ) theo kiểu Mỹ”, ông Gérard Araud nhấn mạnh.

Trong khi đó, cựu Bộ trưởng Ngoại giao Pháp, Đại diện đàm phán Brexit của EU Michel Barnier cho rằng “cải cách này là một sai lầm”.

Xóa bỏ đoàn ngoại giao liệu có làm suy giảm năng lực của nền ngoại giao thứ 3 thế giới?
Việc xóa bỏ Đoàn ngoại giao nằm trong chương trình cải cách hành chính công cao cấp được khởi động từ 2017, ngay sau khi ông Macron lên cầm quyền. (Nguồn: Financial Times)

Ngoại giao Pháp gặp khó

Nếu như cải cách là mạch chủ đạo trong cách tiếp cận của Tổng thống Macron đối với hệ thống hành chính cấp cao của Pháp thì với ngoại giao, cải cách lại mang một sắc thái khác.

Từ nhiệm kỳ đầu của ông Macron (2017-2022), mối quan hệ giữa ngoại giao và Tổng thống đã không mấy suôn sẻ. Tháng 6/2018, nhật báo Le Monde tiết lộ một báo cáo nội bộ trình lên Bộ trưởng Le Drian cho rằng, trong khi Tổng thống Macron đang theo đuổi một chính sách đối ngoại đầy tham vọng thì Bộ Ngoại giao nước này đang đứng trước nguy cơ “nghèo hóa nền ngoại giao Pháp”.

Theo báo cáo, ngân sách Bộ Ngoại giao Pháp năm 2018 chỉ chiếm gần 1% ngân sách chính phủ và trong vòng 30 năm qua, bộ này đã phải cắt giảm 53% biên chế.

Cũng trong Hè 2018, Tổng thống Macron có ý định bổ nhiệm ông Philippe Besson, một nhà văn, làm Lãnh sự Pháp tại Los Angeles, Mỹ. Quyết định sau đó đã bị Tòa hành chính hủy bỏ do đơn kiện của Liên đoàn Lao động Dân chủ Pháp (CFDT) tại Bộ Ngoại giao.

Một năm sau, trong buổi họp báo trước thềm Thượng đỉnh G7 ngày 21/8/2019, Tổng thống Macron chỉ trích “sự tranh cãi vặt vãnh giữa các giới chức quan liêu và Nhà nước ngầm”.

Một tuần sau đó, ngày 27/8/2019, tại Hội nghị các Đại sứ thường niên tổ chức ở Paris, Tổng thống Macron phát biểu rằng “như một vài lý thuyết gia nước ngoài đã nói, chúng ta cũng có một nhà nước ngầm” nhằm chỉ trích Bộ Ngoại giao Pháp trong cách tiếp cận với Moscow.

Theo cựu Đại sứ Frédéric Baleine du Laurens, quy kết này là không có cơ sở và nghi ngại về mối quan hệ giữa Tổng thống Macron và Bộ Ngoại giao.

Cải cách các thiết chế hành chính nặng nề có truyền thống hàng thế kỷ ở Pháp có thể là cần thiết, và với cả ngoại giao khi nhiều ý kiến cho rằng Quai d’Orsay (tên đường đặt trụ sở Bộ Ngoại giao Pháp) đang vận hành giống như một chiếc “bình kín” cổ kính.

Cựu Đại sứ Nicolas Normand cho rằng, việc thảo luận về cải cách đã bị giản lược hóa một cách hài hước và thậm chí bị chính trị hóa do cuộc bầu cử tổng thống.

Trong khi đó, cựu Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Philippe de Villepin nhận định, việc xóa bỏ Đoàn ngoại giao vào thời điểm này đang “gây hại cho sự uy tín của Pháp và là một tác nhân làm suy yếu Nhà nước”, làm “mất độc lập, mất năng lực, mất ký ức... vào thời điểm tái định hình thế giới, vào thời khắc của các khủng hoảng lớn ở Ukraina, Biển Đông, Sahel... và khi mà giữa Mỹ và Trung Quốc, giữa các nền dân chủ và chuyên chế đang tái thiết lập so sánh lực lượng”.

Việc ngoại giao Pháp gặp khó trong việc dự báo các khủng hoảng gần đây như liên minh an ninh 3 bên Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) tháng 9/2021, xung đột Ukraine đang diễn ra... phải chăng là chỉ dấu cho nhận định của cựu Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao de Villepin?

Việt Nam-Nhật Bản: Từ 'mối lương duyên' đến quan hệ đối tác chiến lược sâu rộng không giới hạn

Việt Nam-Nhật Bản: Từ 'mối lương duyên' đến quan hệ đối tác chiến lược sâu rộng không giới hạn

Kết quả nổi bật nhất chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio chính là việc các Lãnh đạo cấp cao hai ...

Thủ tướng Ấn Độ công du châu Âu: Tâm điểm là an ninh năng lượng

Thủ tướng Ấn Độ công du châu Âu: Tâm điểm là an ninh năng lượng

An ninh năng lượng sẽ là một trong những lĩnh vực thảo luận chính trong chuyến thăm ba ngày (2-4/5) của Thủ tướng Ấn Độ ...

Đọc thêm

XSMN 9/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 9/8/2022. xổ số hôm nay 9/8

XSMN 9/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 9/8/2022. xổ số hôm nay 9/8

Baoquocte.vn. XSMN 9/8. xổ số hôm nay ngày 9 tháng 8. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 9/8/2022. xổ số hôm nay 9/8. XSMN thứ 3. SXMN ...
XSMB 9/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 9/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

XSMB 9/8, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 9/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 9/8. trực tiếp xổ số miền Bắc 9/8/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số hôm nay 9/8. xổ số miền Bắc thứ 3. xo so ...
XSMT 9/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 9/8/2022. SXMT 9/8

XSMT 9/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 9/8/2022. SXMT 9/8

Baoquocte.vn. XSMT 9/8. xổ số hôm nay 9/8/2022. trực tiếp xổ số miền Trung 9/8/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 3. SXMT 9/8
Đường bay trực tiếp Việt Nam-Kazakhstan sẽ được nối lại từ tháng 9

Đường bay trực tiếp Việt Nam-Kazakhstan sẽ được nối lại từ tháng 9

Baoquocte.vn. Việc nối lại đường bay Việt Nam-Kazakhstan sẽ giúp thúc đẩy phát triển quan hệ hợp tác kinh tế-thương mại, đầu tư, du lịch và văn hóa giữa hai nước.
Thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ

Thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ

Baoquocte.vn. Đại sứ Đỗ Sơn Hải và Đại sứ Haldun Tekneci thảo luận về chương trình hành động hướng tới kỷ niệm 45 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thổ Nhĩ ...
Đội tuyển Việt Nam đã tới Kazakhstan tham dự Army Games-2022

Đội tuyển Việt Nam đã tới Kazakhstan tham dự Army Games-2022

Baoquocte.vn. Army Games-2022 tại Kazakhstan, Việt Nam tham gia thi đấu hai môn Xạ thủ chiến thuật và Kinh tuyến cùng với đội tuyển của 8 nước khác.
Dự báo: Áp thấp nhiệt đới mạnh thành bão, Bắc Biển Đông gió cấp 6-7, giật cấp 10

Dự báo: Áp thấp nhiệt đới mạnh thành bão, Bắc Biển Đông gió cấp 6-7, giật cấp 10

Baoquocte.vn. Hồi 19h, vị trí tâm áp thấp nhiệt đới ở vào khoảng 15,8 độ Vĩ Bắc; 111,5 độ Kinh Đông, trên khu vực phía Tây Nam quần đảo Hoàng Sa.
Netflix đang chuyển hướng từ công ty công nghệ sang truyền thông

Netflix đang chuyển hướng từ công ty công nghệ sang truyền thông

Baoquocte.vn. Netflix đang có một giai đoạn 'kém vui' từ năm 2022. Giá cổ phiếu của công ty này giảm hơn 60% trong năm nay.
Tin thế giới 8/8: Vì sao thượng đỉnh Nga-Ukraine chưa thể diễn ra? Trung Quốc tập trận; Đức triển khai binh sĩ tới Bosnia và Herzegovina

Tin thế giới 8/8: Vì sao thượng đỉnh Nga-Ukraine chưa thể diễn ra? Trung Quốc tập trận; Đức triển khai binh sĩ tới Bosnia và Herzegovina

Baoquocte.vn. Diễn biến xung đột Nga-Ukraine, Thượng đỉnh Putin-Zelensky, Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) thi nhau tập trận... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Xuất khẩu ngày 5-7/8: Tháng 7, cả nước xuất siêu 74 triệu USD; ngành thép Việt Nam lại 'vướng đòn' phòng vệ thương mại

Xuất khẩu ngày 5-7/8: Tháng 7, cả nước xuất siêu 74 triệu USD; ngành thép Việt Nam lại 'vướng đòn' phòng vệ thương mại

Baoquocte.vn. Báo TG&VN điểm lại những tin nổi bật về hoạt động xuất nhập khẩu trong bản tin xuất khẩu ngày 5-7/8.
Đường bay trực tiếp Việt Nam-Kazakhstan sẽ được nối lại từ tháng 9

Đường bay trực tiếp Việt Nam-Kazakhstan sẽ được nối lại từ tháng 9

Baoquocte.vn. Việc nối lại đường bay Việt Nam-Kazakhstan sẽ giúp thúc đẩy phát triển quan hệ hợp tác kinh tế-thương mại, đầu tư, du lịch và văn hóa giữa hai nước.
Thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ

Thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ

Baoquocte.vn. Đại sứ Đỗ Sơn Hải và Đại sứ Haldun Tekneci thảo luận về chương trình hành động hướng tới kỷ niệm 45 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ.
Đội tuyển Việt Nam đã tới Kazakhstan tham dự Army Games-2022

Đội tuyển Việt Nam đã tới Kazakhstan tham dự Army Games-2022

Baoquocte.vn. Army Games-2022 tại Kazakhstan, Việt Nam tham gia thi đấu hai môn Xạ thủ chiến thuật và Kinh tuyến cùng với đội tuyển của 8 nước khác.
Thứ trưởng Ngoại giao Hà Kim Ngọc: Vững tin ASEAN sẽ vượt qua những khó khăn

Thứ trưởng Ngoại giao Hà Kim Ngọc: Vững tin ASEAN sẽ vượt qua những khó khăn

Baoquocte.vn. Thứ trưởng chỉ rõ ba lý do ASEAN sẽ vượt qua những nguy cơ như: suy thoái kinh tế, khủng hoảng năng lượng, cạnh tranh nước lớn, tranh chấp chủ quyền…
Hội thảo học thuật quốc tế ‘di sản Hồ Chí Minh với quan hệ Việt Nam-Trung Quốc’ tại Côn Minh

Hội thảo học thuật quốc tế ‘di sản Hồ Chí Minh với quan hệ Việt Nam-Trung Quốc’ tại Côn Minh

Baoquocte.vn. Hội thảo nhằm trao đổi về phương án trùng tu, tôn tạo khu di tích nơi ở cũ của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại số nhà 81 phố Hoa Sơn Nam, thành phố Côn ...
Giao lưu văn hóa các nước ASEAN tại Tanzania

Giao lưu văn hóa các nước ASEAN tại Tanzania

Baoquocte.vn. Các hoạt động kỷ niệm 55 năm Ngày thành lập ASEAN tại Tanzania gồm chiếu phim, biểu diễn thời trang, lễ thượng cờ, giới thiệu ẩm thực, thể thao.
Hợp tác chặt chẽ với cảnh sát Anh để nhận dạng các nạn nhân người Việt trong vụ cháy ở Manchester

Hợp tác chặt chẽ với cảnh sát Anh để nhận dạng các nạn nhân người Việt trong vụ cháy ở Manchester

Baoquocte.vn. Cục Lãnh sự và Đại sứ quán Việt Nam tại Anh đang nỗ lực để nhận dạng và xác minh các nạn nhân người Việt trong vụ cháy tại Manchester.
Anh công bố danh tính 4 người Việt nghi mất tích trong vụ hoả hoạn tại Manchester

Anh công bố danh tính 4 người Việt nghi mất tích trong vụ hoả hoạn tại Manchester

Baoquocte.vn. Chiều 4/8, cảnh sát khu vực Greater Manchester (GMP) đã chính thức công bố danh tính 4 người Việt Nam được cho là mất tích trong vụ cháy xảy ra hôm 7/5.
Đại sứ quán Việt Nam tại CH Czech tích cực gỡ rối liên quan đến hộ chiếu mới

Đại sứ quán Việt Nam tại CH Czech tích cực gỡ rối liên quan đến hộ chiếu mới

Baoquocte.vn. Theo Đại sứ Thái Xuân Dũng, công dân có nhu cầu bổ sung nơi sinh vào hộ chiếu mới có thể đến Đại sứ quán Việt Nam tại CH Czech để được hỗ trợ.
Anh thông báo tiếp tục công nhận hộ chiếu mới của Việt Nam

Anh thông báo tiếp tục công nhận hộ chiếu mới của Việt Nam

Baoquocte.vn. Ngày 3/8, Đại sứ quán Anh tại Hà Nội ra thông báo khẳng định Vương quốc Anh tiếp tục công nhận mẫu hộ chiếu mới của Việt Nam.
Đại sứ quán Việt Nam tại Czech thông báo về việc cấp hộ chiếu mẫu mới

Đại sứ quán Việt Nam tại Czech thông báo về việc cấp hộ chiếu mẫu mới

Baoquocte.vn. Để tạo thuận lợi cho công dân, Đại sứ quán Việt Nam tại Czech sẽ cấp hộ chiếu mới và ghi bị chú 'nơi sinh' vào trang 4 của hộ chiếu mẫu mới.
Tích cực bảo hộ công dân tử vong do đuối nước ở Phuket, Thái Lan

Tích cực bảo hộ công dân tử vong do đuối nước ở Phuket, Thái Lan

Baoquocte.vn. Hiện Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan đang tích cực triển khai các biện pháp bảo hộ công dân, hỗ trợ gia đình đưa thi hài nạn nhân về nước.
Các cấp tham dự chiêu đãi kỷ niệm Quốc khánh nước ngoài, kỷ niệm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao

Các cấp tham dự chiêu đãi kỷ niệm Quốc khánh nước ngoài, kỷ niệm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao

Baoquocte.vn. Điều 41 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về cấp tham dự các cuộc chiêu đãi kỷ niệm Quốc khánh nước ngoài, kỷ niệm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao.
Trưởng Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam tham dự các hoạt động

Trưởng Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam tham dự các hoạt động

Baoquocte.vn. Điều 40 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc Trưởng Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam tham dự các hoạt động.
Những nước nào có Ngày Quốc khánh trong tháng 8?

Những nước nào có Ngày Quốc khánh trong tháng 8?

Baoquocte.vn. Trong tháng 8, có 25 quốc gia kỷ niệm Ngày Quốc khánh, trong đó có Thuỵ Sỹ, Bờ Biển Ngà, Singapore, Pakistan, Hàn Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Ukraine,...
Đại sứ chào xã giao, chào từ biệt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Đại sứ chào xã giao, chào từ biệt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Baoquocte.vn. Điều 38 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc Đại sứ chào xã giao, chào từ biệt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Trình Quốc thư và Thư ủy nhiệm của Trưởng Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam

Trình Quốc thư và Thư ủy nhiệm của Trưởng Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Điều 37 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc trình Quốc thư và Thư ủy nhiệm của Trưởng Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam.
Thư, điện mừng, điện chia buồn, thăm hỏi của lãnh đạo cấp cao

Thư, điện mừng, điện chia buồn, thăm hỏi của lãnh đạo cấp cao

Baoquocte.vn. Điều 35 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định về thư, điện mừng, điện chia buồn, thăm hỏi của lãnh đạo cấp cao.
Phiên bản di động