Pháp xóa bỏ đoàn ngoại giao liệu có làm suy giảm năng lực của nền ngoại giao thứ 3 thế giới?

Vũ Đoàn Kết
Lộ trình xóa bỏ cơ chế đoàn ngoại giao thuộc Bộ Ngoại giao Pháp đang gây tranh cãi và lo ngại về nguy cơ suy giảm ảnh hưởng của nền ngoại giao có quy mô lớn thứ 3 thế giới sau Mỹ và Trung Quốc.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Bộ Ngoại giao Pháp. (Nguồn: Diplomatie)
Bộ Ngoại giao Pháp. (Nguồn: Diplomatie)

Công báo Pháp ngày 18/4 đã đăng tải nghị định áp dụng cải cách hành chính đối với Bộ châu Âu và Ngoại giao. Nghị định này là một phần trong kế hoạch cải cách lực lượng quản lý hành chính cấp cao trong bộ máy nhà nước Pháp.

Chấm dứt cơ chế “sự nghiệp trọn đời”

Nghị định mới đưa ra lộ trình xóa bỏ cơ chế đoàn ngoại giao thuộc Bộ Ngoại giao. Cải cách này đã gây ra nhiều tranh cãi, phản ứng từ cán bộ ngoại giao, các cựu Đại sứ, cựu Bộ trưởng Ngoại giao và Thủ tướng Pháp.

Đoàn ngoại giao Pháp là hệ thống gồm 2 cấp cán bộ hành chính (cố vấn đối ngoại và công sứ đặc mệnh toàn quyền) làm việc ở Bộ Ngoại giao Pháp và được biệt phái tại các bộ, cơ quan chính quyền trung ương và địa phương,182 đại sứ và 89 lãnh sự được bổ nhiệm ở nước ngoài.

Phần lớn họ là các chuyên gia cấp cao về các quốc gia, khu vực và các vấn đề quốc tế được tuyển chọn khắt khe và có kinh nhiều kinh nghiệm thực thế. Với tư cách là đội ngũ cán bộ cấp cao trong Bộ Ngoại giao, đoàn ngoại giao chính là nguồn lực để Tổng thống bổ nhiệm các đại sứ, lãnh sự.

Theo nghị định mới được công bố, 800 chuyên gia ngoại giao cao cấp đang thuộc biên chế của Bộ Ngoại giao Pháp sẽ được sáp nhập và dần xóa bỏ từ ngày 1/7/2022. Đến ngày 1/1/2023, họ sẽ được sáp nhập vào hệ thống các nhà quản trị cao cấp của nhà nước (administrateur d’État).

Việc xóa bỏ đoàn ngoại giao nằm trong chương trình cải cách hành chính công cao cấp được khởi động từ 2017, ngay sau khi ông Macron lên cầm quyền.

Theo chính phủ, mục tiêu của cải cách là nhằm chấm dứt cơ chế “sự nghiệp trọn đời” của tầng lớp hành chính cao cấp của nhà nước, tạo ra cơ chế tuyển dụng linh hoạt hơn và khả năng luân chuyển các cán bộ cấp cao này giữa các bộ và cơ quan của nhà nước thông qua các cơ chế mang tính bắt buộc.

Cũng trong kế hoạch này, Trường Hành chính quốc gia (ENA) nổi tiếng của Pháp đã được đổi tên thành Viện dịch vụ công quốc gia (INSP) từ tháng 1/2021.

Nhận nhiều phản ứng trái chiều

Tuy nhiên, các cải cách này lại không được các cán bộ ngoại giao ủng hộ. Sau khi kế hoạch được công bố tháng 10/2021, 150 cán bộ ngoại giao Pháp đã ký tên vào một bài viết đăng trên nhật báo Le Monde với tiêu đề “Trong một thế giới bất khả tri và phức tạp, ngoại giao sẽ còn là gì khi không có các nhà ngoại giao”.

Theo bài viết, việc xóa bỏ các phương thức tuyển dụng đặc thù vào Bộ châu Âu và Ngoại giao chính là tước bỏ những tài năng quý giá trong hệ thống ngoại giao.

Mặt khác, trong giao thiệp với các "đối thủ" như Nga, Trung Quốc... hay các đồng minh thân cận như Mỹ, Australia... đòi hỏi phải dựa vào một hệ thống những con người đã dành cả đời họ để hiểu và phân tích các mối quan hệ năng động này.

Một nhóm thượng nghị sĩ cũng công bố một thư ngỏ với các lập luận tương tự trên tờ Le Figaro vào tháng 1/2022.

Nhiều nhà ngoại giao kỳ cựu Pháp lo lắng về nguy cơ suy giảm ảnh hưởng của ngoại giao Pháp vốn có quy mô lớn thứ 3 thế giới sau Mỹ và Trung Quốc. Từ 2017 đến nay, các cải cách về ngân sách và hành chính đã đặt Bộ Ngoại giao trong tình thế phải thi hành “một chính sách đối ngoại lớn với nền ngoại giao nhỏ”, như lời cựu Đại sứ Michel Duclos.

Theo cựu Đại sứ Pháp tại Mỹ Gérard Araud (2014-2019), với cải cách này, Pháp sẽ trở thành cường quốc phương Tây duy nhất không có các nhà ngoại giao chuyên nghiệp, điều mà lịch sử nhiều thế kỷ đã tạo nên cung cách chung như vậy.

"Đã đến thời bổ nhiệm (Đại sứ) theo kiểu Mỹ”, ông Gérard Araud nhấn mạnh.

Trong khi đó, cựu Bộ trưởng Ngoại giao Pháp, Đại diện đàm phán Brexit của EU Michel Barnier cho rằng “cải cách này là một sai lầm”.

Xóa bỏ đoàn ngoại giao liệu có làm suy giảm năng lực của nền ngoại giao thứ 3 thế giới?
Việc xóa bỏ Đoàn ngoại giao nằm trong chương trình cải cách hành chính công cao cấp được khởi động từ 2017, ngay sau khi ông Macron lên cầm quyền. (Nguồn: Financial Times)

Ngoại giao Pháp gặp khó

Nếu như cải cách là mạch chủ đạo trong cách tiếp cận của Tổng thống Macron đối với hệ thống hành chính cấp cao của Pháp thì với ngoại giao, cải cách lại mang một sắc thái khác.

Từ nhiệm kỳ đầu của ông Macron (2017-2022), mối quan hệ giữa ngoại giao và Tổng thống đã không mấy suôn sẻ. Tháng 6/2018, nhật báo Le Monde tiết lộ một báo cáo nội bộ trình lên Bộ trưởng Le Drian cho rằng, trong khi Tổng thống Macron đang theo đuổi một chính sách đối ngoại đầy tham vọng thì Bộ Ngoại giao nước này đang đứng trước nguy cơ “nghèo hóa nền ngoại giao Pháp”.

Theo báo cáo, ngân sách Bộ Ngoại giao Pháp năm 2018 chỉ chiếm gần 1% ngân sách chính phủ và trong vòng 30 năm qua, bộ này đã phải cắt giảm 53% biên chế.

Cũng trong Hè 2018, Tổng thống Macron có ý định bổ nhiệm ông Philippe Besson, một nhà văn, làm Lãnh sự Pháp tại Los Angeles, Mỹ. Quyết định sau đó đã bị Tòa hành chính hủy bỏ do đơn kiện của Liên đoàn Lao động Dân chủ Pháp (CFDT) tại Bộ Ngoại giao.

Một năm sau, trong buổi họp báo trước thềm Thượng đỉnh G7 ngày 21/8/2019, Tổng thống Macron chỉ trích “sự tranh cãi vặt vãnh giữa các giới chức quan liêu và Nhà nước ngầm”.

Một tuần sau đó, ngày 27/8/2019, tại Hội nghị các Đại sứ thường niên tổ chức ở Paris, Tổng thống Macron phát biểu rằng “như một vài lý thuyết gia nước ngoài đã nói, chúng ta cũng có một nhà nước ngầm” nhằm chỉ trích Bộ Ngoại giao Pháp trong cách tiếp cận với Moscow.

Theo cựu Đại sứ Frédéric Baleine du Laurens, quy kết này là không có cơ sở và nghi ngại về mối quan hệ giữa Tổng thống Macron và Bộ Ngoại giao.

Cải cách các thiết chế hành chính nặng nề có truyền thống hàng thế kỷ ở Pháp có thể là cần thiết, và với cả ngoại giao khi nhiều ý kiến cho rằng Quai d’Orsay (tên đường đặt trụ sở Bộ Ngoại giao Pháp) đang vận hành giống như một chiếc “bình kín” cổ kính.

Cựu Đại sứ Nicolas Normand cho rằng, việc thảo luận về cải cách đã bị giản lược hóa một cách hài hước và thậm chí bị chính trị hóa do cuộc bầu cử tổng thống.

Trong khi đó, cựu Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Philippe de Villepin nhận định, việc xóa bỏ Đoàn ngoại giao vào thời điểm này đang “gây hại cho sự uy tín của Pháp và là một tác nhân làm suy yếu Nhà nước”, làm “mất độc lập, mất năng lực, mất ký ức... vào thời điểm tái định hình thế giới, vào thời khắc của các khủng hoảng lớn ở Ukraina, Biển Đông, Sahel... và khi mà giữa Mỹ và Trung Quốc, giữa các nền dân chủ và chuyên chế đang tái thiết lập so sánh lực lượng”.

Việc ngoại giao Pháp gặp khó trong việc dự báo các khủng hoảng gần đây như liên minh an ninh 3 bên Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) tháng 9/2021, xung đột Ukraine đang diễn ra... phải chăng là chỉ dấu cho nhận định của cựu Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao de Villepin?

Việt Nam-Nhật Bản: Từ 'mối lương duyên' đến quan hệ đối tác chiến lược sâu rộng không giới hạn

Việt Nam-Nhật Bản: Từ 'mối lương duyên' đến quan hệ đối tác chiến lược sâu rộng không giới hạn

Kết quả nổi bật nhất chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio chính là việc các Lãnh đạo cấp cao hai ...

Thủ tướng Ấn Độ công du châu Âu: Tâm điểm là an ninh năng lượng

Thủ tướng Ấn Độ công du châu Âu: Tâm điểm là an ninh năng lượng

An ninh năng lượng sẽ là một trong những lĩnh vực thảo luận chính trong chuyến thăm ba ngày (2-4/5) của Thủ tướng Ấn Độ ...

Đọc thêm

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
Phổ biến Nghị định về tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam

Phổ biến Nghị định về tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam

Ngày 21/11, CPVNGĐ tổ chức gặp mặt các cơ quan ngoại vụ và đại diện các tổ chức nước ngoài tại Việt Nam nhằm phổ biến Nghị định số 371/2026/NĐ-CP.
Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 tại Malaysia: Nét đẹp văn hóa, ẩm thực Việt Nam vượt khỏi khuôn khổ địa lý

Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 tại Malaysia: Nét đẹp văn hóa, ẩm thực Việt Nam vượt khỏi khuôn khổ địa lý

Sáng 22/11, tại Kuala Lumpur, Đại sứ quán Việt Nam tại Malaysia đã tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 tại Malaysia.
Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng trả lời phỏng vấn về kết quả chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng trả lời phỏng vấn về kết quả chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev

Nội dung trả lời phỏng vấn của Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng về kết quả chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev.
Ngày Văn hóa ẩm thực Việt Nam tại Luang Prabang năm 2026

Ngày Văn hóa ẩm thực Việt Nam tại Luang Prabang năm 2026

Ngày 20/11, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Luang Prabang (Lào) tổ chức sự kiện ‘Ngày Văn hóa ẩm thực Việt Nam tại Luang Prabang năm 2026’.
Đại sứ Trịnh Đức Hải thăm và làm việc tại thành phố Châteauroux (Pháp)

Đại sứ Trịnh Đức Hải thăm và làm việc tại thành phố Châteauroux (Pháp)

Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải cùng đoàn công tác Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp đã có chuyến thăm và làm việc tại thành phố Châteauroux.
Ngoại giao văn hóa vun đắp tình hữu nghị Việt Nam – Bulgaria

Ngoại giao văn hóa vun đắp tình hữu nghị Việt Nam – Bulgaria

Tối 19/11, Đại sứ quán Việt Nam tại Bulgaria tổ chức chương trình gặp mặt Nhóm nghị sĩ hữu nghị Bulgaria – Việt Nam kết hợp giao lưu văn hóa, ẩm thực.
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen (Thái Lan) đã tiếp và làm việc với Thiếu tướng Phairach Pookcharoen, Tư lệnh cảnh sát Hoàng gia Thái Lan.
Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng khẳng định Việt Nam mạnh mẽ lên án các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Saudi Arabia.
Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan đang phối hợp với các bên liên quan tại Nepal tiến hành tìm hiểu và xác minh thông tin.
Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Bộ Ngoại giao Việt Nam đang khẩn trương xác minh tình hình công dân Việt Nam sau vụ lũ quét, sạt lở tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc.
Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Việc nhiều người Việt Nam bị phát hiện trong các cơ sở lừa đảo hoặc bị trục xuất do vi phạm nhập cư gây tác động tiêu cực tới hình ảnh cộng đồng người Việt ...
Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ cộng đồng người Việt ở Colombia đều an toàn sau trận động đất tại địa bàn sáng ngày 10/8.
Lan tỏa hương vị xứ Chùa Vàng giữa lòng Hà Nội

Lan tỏa hương vị xứ Chùa Vàng giữa lòng Hà Nội

Đại sứ Thái Lan Urawadee Sriphiromya kỳ vọng Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ góp phần quảng bá bản sắc và tăng cường giao lưu văn hóa.
Hương vị ASEAN: 11 quốc gia, muôn sắc ẩm thực

Hương vị ASEAN: 11 quốc gia, muôn sắc ẩm thực

Mỗi món ăn là một câu chuyện văn hóa, đưa thực khách khám phá bản sắc, phong tục và những nét độc đáo trong đời sống của 11 quốc gia Đông Nam Á.
Malaysia góp sắc màu văn hóa tại Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Malaysia góp sắc màu văn hóa tại Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Malaysia mang những hương vị truyền thống đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026, lan tỏa bản sắc và tinh thần đoàn kết, sẻ chia.
Đại sứ Lào tại Việt Nam: Đa dạng văn hóa là sức mạnh của Cộng đồng ASEAN

Đại sứ Lào tại Việt Nam: Đa dạng văn hóa là sức mạnh của Cộng đồng ASEAN

Đại sứ Khamphao Ernthavanh kỳ vọng những hương vị truyền thống của Lào sẽ vun đắp tình hữu nghị giữa hai dân tộc và lan tỏa tinh thần đoàn kết ASEAN.
Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Cục trưởng Ngô Phương Nghị kỳ vọng, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ lan tỏa bản sắc Việt, tinh thần sẻ chia và tình hữu nghị giữa các dân tộc.
Argentina gửi lời chào từ bên kia bán cầu qua ngôn ngữ ẩm thực

Argentina gửi lời chào từ bên kia bán cầu qua ngôn ngữ ẩm thực

Qua những hương vị đặc trưng, Argentina mong muốn đưa văn hóa Nam Mỹ đến gần hơn với công chúng Việt Nam, vun đắp tình hữu nghị giữa hai dân tộc.
Phiên bản di động