 |
| Tế bào hình sao có thể nắm giữ “chìa khóa” cho khả năng ghi nhớ khổng lồ của não. (Nguồn: SciTechDaily) |
Từ trước đến nay, giới khoa học cho rằng neuron, với khả năng phát xung điện, là trung tâm của quá trình ghi nhớ và tư duy. Tuy nhiên, não người cũng chứa hàng tỷ astrocyte, có hình dạng giống những ngôi sao, với các nhánh vươn tới hàng triệu khớp thần kinh.
Trước đây, astrocyte chủ yếu được cho là có nhiệm vụ hỗ trợ: cung cấp dinh dưỡng và duy trì môi trường hóa học ổn định. Nhưng theo mô hình mới của nhóm nghiên cứu tại MIT, những tế bào này có thể chủ động tham gia mã hóa trí nhớ.
Điểm đột phá trong nghiên cứu là mô hình “trí nhớ liên kết dày đặc”, cho phép hệ thần kinh lưu trữ khối lượng thông tin lớn hơn nhiều so với các mạng neuron truyền thống. Nhờ khả năng liên kết đồng thời với nhiều neuron, astrocyte trở thành nhân tố sinh học cốt lõi giúp hiện thực hóa mô hình này. Thay vì truyền tín hiệu điện như neuron, astrocyte giao tiếp bằng tín hiệu canxi, đồng thời có thể giải phóng các phân tử dẫn truyền đặc biệt (gliotransmitter) tại các khớp thần kinh.
Mô hình của MIT cho thấy mạng lưới kết hợp neuron và astrocyte có thể lưu trữ lượng lớn mẫu trí nhớ, vì mỗi astrocyte được xem như một đơn vị xử lý độc lập. Không chỉ vượt trội về dung lượng, hệ thống này còn tiêu tốn ít năng lượng, một ưu thế tiềm năng cho các ứng dụng trong trí tuệ nhân tạo.
Giáo sư Jean-Jacques Slotine nhận xét: “Dù khoa học thần kinh từng là nền tảng truyền cảm hứng cho AI, nhưng trong 50 năm qua, những tiến bộ của ngành này lại ít tác động đến sự phát triển của trí tuệ nhân tạo hiện đại”. Ông cho rằng nghiên cứu lần này có thể là một trong những đóng góp đầu tiên cho AI được hình thành trực tiếp từ khám phá mới trong khoa học thần kinh.
Bên cạnh việc mở rộng hiểu biết về cách não bộ lưu trữ ký ức, mô hình này còn mở ra hướng mới cho nghiên cứu trí tuệ nhân tạo. Việc điều chỉnh cách kết nối giữa các “đơn vị xử lý” trong mạng lưới astrocyte hứa hẹn tạo ra nhiều mô hình phục vụ đa dạng mục tiêu, từ xây dựng trí nhớ liên kết phức hợp đến mô phỏng cơ chế chú ý trong các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).
| Phát hiện mới về gene liên quan tới các dạng loạn dưỡng võng mạc Trong nghiên cứu do Viện Y tế quốc gia Mỹ tài trợ, các nhà khoa học, các bác sĩ giàu kinh nghiệm đã phát hiện ... |
| Cuba phát hiện loài nhện mới, kích thước lớn, hoa văn độc đáo, bảo tồn khó khăn Nhóm các nhà nghiên cứu của Đại học Masaryk (CH Czech) và Hiệp hội Động vật học Cuba phát hiện một loài nhện mới thuộc ... |
| Phát hiện khoa học mới về tầm quan trọng của giấc ngủ ngon Cuộc khảo sát vào tháng 12/2024 của trang web finder.com.au (Australia) cho thấy khoảng 71% người Australia gặp khó khăn trong việc có được giấc ... |
| Phát hiện mới về vi nhựa trong não người Một nghiên cứu được công bố ngày 3/2 trên tạp chí Nature Medicine cho thấy sự gia tăng đáng kinh ngạc vi nhựa và nano ... |
| Phát hiện mới: Bệnh mất trí nhớ liên quan đến bệnh tiểu đường và herpes Lâu nay, các cục protein trong não vẫn được cho là có liên quan đến bệnh Alzheimer, nhưng các nguyên nhân tiềm ẩn khác của ... |
