Philippines và Việt Nam chia sẻ khát vọng của ASEAN về một khu vực hòa bình, ổn định

Ba thập kỷ Việt Nam là thành viên ASEAN là minh chứng cho nguyên tắc phát triển bao trùm của ASEAN với tư cách là một tổ chức khu vực cũng như thể hiện tầm nhìn đúng đắn của chính sách Đổi mới do Đảng và Nhà nước Việt Nam khởi xướng.

Kỷ niệm 58 năm thành lập ASEAN tại Ottawa, Canada Bài viết độc quyền của Thủ tướng Malaysia: Ba thập kỷ Việt Nam trong ASEAN là minh chứng cho tinh thần đoàn kết và nỗ lực chung Việt Nam phát huy năng lực định hình chuẩn mực và dẫn dắt tư duy trong ASEAN

Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp Đại sứ Philippines Meynardo Los Banos Montealegre. (Nguồn: Báo Nhân dân)

Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp Đại sứ Philippines tại Việt Nam Meynardo Los Banos Montealegre ngày 24/4. (Nguồn: Nhân Dân)

Hiệu ứng lan tỏa trong ASEAN

Ngay từ khi chính thức trở thành thành viên vào năm 1995, Việt Nam đã thể hiện mong muốn mạnh mẽ trong việc hội nhập, tiếp thu bản sắc và các nguyên tắc của ASEAN một cách toàn diện trên mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế và văn hóa – xã hội. Điều này vẫn được duy trì xuyên suốt cho đến tận ngày hôm nay, 30 năm sau khi gia nhập ASEAN.

Đại sứ Philippines tại Việt Nam Meynardo LB. Montealegre. (Ảnh: Nguyễn Ngọc)

Ngược lại, chính những cam kết và nỗ lực bền bỉ của Việt Nam đối với ASEAN đã góp phần củng cố sức mạnh của Hiệp hội, không chỉ mang lại lợi ích cho Việt Nam mà còn cho từng quốc gia thành viên trong Hiệp hội.

Thật vậy, có thể nói rằng đóng góp của Việt Nam đã tạo nên hiệu ứng lan tỏa trong nội bộ ASEAN, giúp tăng cường sự tương hỗ cho tất cả các quốc gia thành viên cũng như toàn bộ Hiệp hội – điều có thể thấy rõ qua sự mở rộng cả về chính trị và kinh tế của ASEAN, trở thành một tổ chức khu vực như ngày nay.

Về mặt chính trị, Việt Nam đã thể hiện cam kết vững vàng đối với các nguyên tắc cơ bản của ASEAN khi lồng ghép những nguyên tắc cốt lõi của Hiệp hội vào chính sách đối ngoại của mình.

Về mặt văn hóa – xã hội, tôi cho rằng những nỗ lực to lớn của Việt Nam trong việc vun đắp các giá trị ASEAN tại đất nước mình cũng đóng vai trò then chốt trong việc duy trì và nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết và hữu nghị giữa các quốc gia ASEAN.

Và quá trình phát triển kinh tế hòa bình, ổn định của Việt Nam cũng mang lại lợi ích cho nền kinh tế có tính liên kết cao trong khu vực, từ đó tiếp tục thúc đẩy hội nhập và phát triển cùng có lợi giữa các quốc gia.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn tiếp xúc song phương với Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Maria Theresa Lazaro

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gặp Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Maria Theresa Lazaro ngày 9/7 bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 58 tại Kuala Lumpur, Malaysia. (Ảnh: Quang Hòa)

Cơ hội chưa từng có đóng góp cho hòa bình

Chúng ta đang tồn tại trong một thế giới toàn cầu hóa sâu sắc, điều này khiến mỗi quốc gia thành viên ASEAN đều dễ bị tổn thương trước những tình hình chính trị và kinh tế toàn cầu phức tạp chưa từng có. Trên thế giới đang diễn ra các cuộc xung đột với quy mô lớn – có thể nói là chưa từng thấy kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ Hai, tác động đến nhiều quốc gia, cả trực tiếp lẫn gián tiếp.

Thông qua cách tiếp cận thực tiễn của các nhà lãnh đạo ASEAN, chúng ta đã thành công trong việc duy trì hòa bình và phương cách ASEAN giữa muôn vàn thách thức. Tuy nhiên, khu vực của chúng ta không tồn tại một cách biệt lập.

Dù ASEAN là một khu vực mạnh mẽ và đầy triển vọng, nền kinh tế của chúng ta và mức sống của người dân vẫn đang trong quá trình phát triển và chưa đạt đến tiềm năng tối đa. Do đó, tương lai của khu vực cũng đang bị đe dọa nếu chúng ta tiếp tục giữ tâm thế chủ quan rằng những xung đột đó còn cách xa ASEAN.

Vì vậy, cam kết đối với phương thức ra quyết định dựa trên đồng thuận và duy trì vai trò trung tâm của ASEAN sẽ củng cố thêm tầm quan trọng của Hiệp hội như một tổ chức khu vực có sức ảnh hưởng và tiếng nói.

Trong tư duy ASEAN, chúng ta cần thấm nhuần các giá trị của trật tự dựa trên luật lệ, chung sống hòa bình, tôn trọng quyền con người và luật pháp quốc tế, cũng như tuân thủ nghiêm túc các cam kết quốc tế của mình.

Có thể nói, với vị thế, uy tín quốc tế ngày càng được nâng cao, kinh nghiệm hàng thập kỷ từng trải qua chiến tranh, cam kết không thể lay chuyển của người dân Việt Nam đối với độc lập và tự do, cùng với tầm quan trọng kinh tế của Việt Nam trong trật tự toàn cầu, Việt Nam cơ hội chưa từng có để đóng góp một cách có ý nghĩa vào nỗ lực tập thể của ASEAN nhằm duy trì hòa bình, ổn định và thượng tôn pháp luật quốc tế.

Đại sứ Philippines tại Việt Nam Meynardo Los Banos Montealegre và các đại biểu cắt băng khai mạc Tuần lễ ẩm thực Philippines tháng 6/2025. (Ảnh: Ánh Kim)

Hướng đến Cộng đồng ASEAN 2045

Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN (ACV) 2045 hướng tới việc định hình ASEAN trở thành một Cộng đồng kiên cường, năng động, đổi mới và lấy người dân làm trung tâm vào năm 2045 – trong đó ASEAN sẽ trở thành trung tâm tăng trưởng của khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và là một chủ thể quan trọng trong trật tự thế giới.

Tầm nhìn này kế thừa các thành tựu từ quá trình xây dựng Cộng đồng khu vực hiện tại và những kết quả của ACV 2025, đồng thời xem xét đến bối cảnh toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng.

Đây là một lộ trình kéo dài 20 năm, thể hiện những gì chúng ta mong muốn ASEAN sẽ đạt được trong tương lai, bằng cách phân bổ hợp lý nguồn lực và điều chỉnh các ưu tiên hiện có để duy trì quỹ đạo phát triển mong muốn trong hai thập kỷ tới.

Dù là một kế hoạch dài hạn trong bối cảnh thế giới thay đổi chóng mặt, tôi tin rằng ACV 2045 là một văn kiện quan trọng, sẽ đóng vai trò như kim chỉ nam cho các thế hệ lãnh đạo và nhà hoạch định chính sách tương lai, giúp định hình khu vực theo đúng những gì chúng ta cùng hướng tới: Một ASEAN đặt con người làm trung tâm, phát triển bao trùm và bền vững.

Cả Philippines và Việt Nam đều cùng chia sẻ khát vọng về một khu vực ổn định, hòa bình và an toàn. Thông qua các cơ chế song phương khác nhau giữa hai nước, chúng ta đã cùng nhau đóng góp và vun đắp cho các mục tiêu ấy, củng cố lợi ích của quan hệ đối tác hài hòa, mang lại lợi ích chung cho toàn khu vực.

Philippines sẽ đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN vào thời điểm bắt đầu triển khai ACV 2045, và Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. đã cam kết sẽ lấy ACV 2045 làm công cụ để hiện thực hóa một ASEAN an toàn, hòa bình, ổn định, được quản trị bằng pháp quyền, thịnh vượng và tự cường.

Là đối tác chiến lược duy nhất của Philippines trong ASEAN, Việt Nam sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ Philippines đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN 2026, đặc biệt trong các mối quan hệ giữa ASEAN với các đối tác đối thoại. Sự ủng hộ của Việt Nam sẽ là yếu tố then chốt giúp Philippines hiện thực hóa cam kết của mình với ASEAN.