Phục hồi và bứt tốc: Từ chiến lược kích thích kinh tế đến sức bật của các ngành và doanh nghiệp

Diễn đàn thường niên Kịch bản Kinh tế Việt Nam năm 2022 với chủ đề “Phục hồi và bứt tốc: Từ chiến lược kích thích kinh tế đến sức bật của các ngành và doanh nghiệp” theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Diễn đàn do Bộ Ngoại giao phối hợp với Tạp chí Kinh tế Việt Nam đồng chủ trì.

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ đến dự và phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương phát biểu chào mừng. Tham dự còn có đại diện Bộ Kế hoạch & Đầu tư, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, đại diện lãnh đạo các cơ quan bộ, ngành và doanh nghiệp người dân.

Ba tính chất kinh điển từ đại dịch cho doanh nghiệp

Đánh giá cao chủ đề của Diễn đàn là “Phục hồi và bứt tốc: Từ chiến lược kích thích kinh tế đến sức bật của các ngành và doanh nghiệp”, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ cho rằng, đây không chỉ là 1 chủ đề, mà như là lời hiệu triệu, là khẩu hiệu hành động rất thức thời cho các ngành và các doanh nghiệp lúc này.

Bước sang năm thứ ba của đại dịch một trăm năm có một trong lịch sử, bên cạnh nỗi đau, sự mất mát, sự thiệt hại cho nền kinh tế, xã hội và doanh nghiệp, theo Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ, có 3 điều có tính chất kinh điển được đúc rút ra từ đại dịch này đối với các doanh nghiệp.

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ phát biểu tại Diễn đàn. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Thứ nhất, trong nguy có cơ. Ngay trong giai đoạn cao điểm của đại dịch, khi nhiều ngành dịch vụ như du lịch, vận tải, bán lẻ... chịu tác động nặng nề, song chúng ta cũng chứng kiến sự đi lên của các ngành, lĩnh vực mới, giàu tiềm năng như thương mại điện tử, thương mại số, các ngành cung ứng các sản phẩm và dịch vụ gắn với khoa học đời sống.

Thứ hai, trong cái khó ló cái khôn. Nhiều doanh nghiệp đã thể hiện năng lực thích ứng tốt, đầy sáng tạo và quả cảm, không chỉ vượt qua đại dịch mà còn phát triển mạnh mẽ hơn, tìm kiếm những xu hướng sản xuất, kinh doanh mới, an toàn, bền vững và có trách nhiệm với xã hội cao hơn…

Thứ ba, thay đổi, quản lý thay đổi và tốc độ sự thay đổi có ý nghĩa quan trọng, quyết định đối với doanh nghiệp nhất là trong một thế giới của nhiều sự chuyển dịch to lớn, chưa từng có về quy mô, tốc độ như hiện nay, đặc biệt là sự xuất hiện của chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, các xu hướng bền vững từ đại dịch.

Đến nay, toàn bộ các nước thuộc Liên minh châu Âu, khu vực Bắc Mỹ, Đông Bắc Á và châu Đại dương đã ban hành chiến lược phát triển nền kinh tế số trong dài hạn. Hơn 130 nước đã đưa ra mục tiêu giảm phát thải ròng về 0 vào giai đoạn sau 2040, trong đó 44% đặt mục tiêu trước 2050, 55% sau 2050, tương đương với 85% dân số toàn cầu.

Điểm khác biệt và tích cực hơn so với các cuộc khủng hoảng toàn cầu trước đây là các mô hình tăng trưởng mới dựa trên kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh… tạo cơ hội để các nước hướng đến đồng thời các mục tiêu tăng trưởng và phát triển bền vững, thay vì đánh đổi giữa tốc độ tăng trưởng và chất lượng tăng trưởng.

Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ nói: "Ba thực tế đó nói lên rất nhiều điều đối với doanh nghiệp và hiệp hội. Trong đó có lẽ điều quan trọng nhất là học cách sống chung với mọi biến cố và sự thay đổi rất cần những điều kiện thuận lợi bên ngoài, song trong bối cảnh mà những yếu tố bên ngoài luôn bất định, bất ổn và bất an, thậm chí bất ngờ như đại dịch vừa qua, thì sự thay đổi và thích ứng ở bên trong mỗi doanh nghiệp mới là điều quan trọng nhất, có ý nghĩa quyết định".

Thứ trưởng nhấn mạnh, “Chúng ta đang ở thời điểm rất phù hợp để ‘nghĩ lớn, làm lớn, nghĩ khác, làm khác’, đưa ra các quyết định táo bạo phù hợp cho doanh nghiệp".

Điều đó xuất phát từ những thuận lợi rất căn bản khi nền kinh tế Việt Nam có dấu hiệu khởi sắc trở lại với việc Chính phủ triển khai Nghị quyết 128, đánh dấu quá trình chuyển trạng thái sang vừa phục hồi kinh tế, vừa sản xuất kinh doanh, cùng với đó là một loạt nghị quyết, chính sách tạo động lực, định hướng và nguồn lực cho sự phục hồi và bứt phá của nền kinh tế.

Hiện thực hóa các mục tiêu phát triển

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Hồng Sơn cho rằng, năm 2021 vừa khép lại với nhiều khó khăn và thách thức chưa từng có tiền lệ đối với nền kinh tế và xã hội. Năm mà toàn Đảng, toàn dân ta đã nỗ lực không ngừng để thực hiện thành công “mục tiêu kép”, vừa tập trung phòng chống dịch Covid-19, vừa gồng mình tìm mọi phương cách để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh và giữ ổn định nhịp sống kinh tế-xã hội với những điều chỉnh chiến lược phòng chống dịch hết sức linh hoạt từ giãn cách xã hội nghiêm ngặt sang thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19.

Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Hồng Sơn phát biểu tại Diễn đàn.

Năm 2021, Việt Nam đã đạt và vượt 7/12 chỉ tiêu kinh tế-xã hội chủ yếu. Chính trị, xã hội ổn định, an sinh xã hội được đảm bảo, quốc phòng, an ninh được củng cố và tăng cường, công tác đối ngoại đạt được nhiều kết quả tích cực, uy tín, vị thế của nước ta tiếp tục được nâng cao trên trường quốc tế.

Những kết quả đạt được trong phát triển kinh tế-xã hội trong năm 2021 cho thấy nông nghiệp ngày càng khẳng định vai trò là trụ đỡ; công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực tăng trưởng của nền kinh tế; môi trường đầu tư và kinh doanh được cải thiện và niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài vào khả năng phục hồi của nền kinh tế ngày càng được củng cố.

Những kết quả đạt được đó cũng cho thấy đại dịch Covid-19 không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để đổi mới tư duy, đẩy nhanh quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng gắn với tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng bền vững hơn, bao trùm hơn, xanh hơn; để chống nguy cơ tụt hậu trên cơ sở đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, xây dựng xã hội số, chính phủ số và nền kinh tế số; để củng cố, nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hệ thống an sinh xã hội, lấy con người làm trung tâm; đảm bảo tiến bộ và công bằng xã hội; đảm bảo sự phát triển cân đối hơn giữa các vùng, miền, lĩnh vực kinh tế, qua đó khẳng định tính xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế thị trường Việt Nam.

Theo ông Nguyễn Hồng Sơn, năm 2022 là năm có ý nghĩa hết sức quan trọng, khi vừa phải vượt qua những khó khăn, thách thức mang tính ngắn hạn mà còn phải tạo dựng được nền tảng cho phát triển của nền kinh tế-xã hội trong trung và dài hạn nhằm đạt được các mục tiêu đặt ra trong Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, trong Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm, 2021-2030 và trước hết là trong Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, 2021-2025.

Mới đây, Nghị quyết hỗ trợ phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội với gói chính sách tài khóa, tiền tệ lớn nhất từ trước tới nay, gần 350 nghìn tỷ đồng vừa mới được Quốc hội thông qua. Nghị quyết đã nêu rõ mục tiêu là phục hồi phát triển nhanh hoạt động sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy các động lực tăng trưởng, ưu tiên một số ngành, lĩnh vực quan trọng, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng bình quân 6,5-7%/năm trong giai đoạn 2021-2025.

Phó trưởng ban kinh tế Trung ương Nguyễn Hồng Sơn nhấn mạnh, "tư tưởng đã thông và thống nhất ở tất cả các cấp, các ngành từ Trung ương tới địa phương, quyết tâm chính trị đã cao, điều cần thiết bây giờ chính là kế hoạch hành động cụ thể để thực thi hiệu quả, hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, để tăng cường công tác quản trị và theo dõi, giám sát quá trình thực thi, bảo đảm đúng quan điểm, mục tiêu, công khai, minh bạch, hiệu quả, khả thi và tiến độ; không để trục lợi chính sách".

Ba nhóm vấn đề cần làm rõ

Trong phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ mong muốn, Diễn đàn sẽ tập trung thảo luận và đưa ra khuyến nghị về các biện pháp phục hồi, bứt tốc phát triển kinh tế - xã hội, trong đó tập trung vào ba nhóm vấn đề:

Với quyết tâm cao,mỗi người dân, doanh nghiệp sẽ cùng nhau đưa đất nước phục hồi bền vững, bứt phá mạnh mẽ, sớm cất cánh. (Nguồn: VNEconomy)

Thứ nhất, trên cơ sở Nghị quyết của Quốc hội và các định hướng chính sách của Chính phủ, chúng ta sẽ cùng nhau hiến kế các giải pháp/biện pháp mà Chính phủ cần triển khai nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và nền kinh tế phục hồi, bứt tốc, tận dụng một cách bền vững và hiệu quả chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội và các xu hướng của kinh tế thế giới.

Đặc biệt, cần tăng cường phối hợp thực hiện các nhiệm vụ cấp bách trước mắt như phòng chống đại dịch Covid-19 với phục hồi kinh tế; tranh thủ tối đa quá trình sắp xếp lại các chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất đã và đang diễn ra.

Với vị trí địa - chiến lược quan trọng của đất nước cũng như vị thế cao của Việt Nam trong chính sách khu vực của các nước lớn, ta đang có cơ hội lớn. Nhưng cơ hội này không kéo dài mãi, chậm chân sẽ lỡ thời cơ. Do đó, điều này đòi hỏi sự phối hợp liên thông, nhịp nhàng, hiệu quả hơn nữa giữa các lực lượng làm đối ngoại với các ban, bộ, ngành, doanh nghiệp, địa phương trong nước. Để đất nước có thể bứt phá, cần kết hợp nội lực với việc tranh thủ tối đa các nguồn lực từ bên ngoài, nhất là các nguồn lực tài chính, khoa học công nghệ, tri thức, những xu thế phát triển mới…

Thứ hai, khuyến nghị về các giải pháp bảo đảm sự ổn định và quản lý rủi ro trong quá trình phục hồi và bứt tốc. Trong bối cảnh thế giới có nhiều yếu tố bất định, khó lường và phức tạp do dịch bệnh và cạnh tranh địa chiến lược, chúng ta cần tiếp tục nhấn mạnh mục tiêu ổn định trong điều hành kinh tế - xã hội, trong đó chú trọng đồng thời ổn định về kinh tế vĩ mô và về an sinh xã hội. Mặt khác, chúng ta cần đẩy mạnh các biện pháp nhận diện và quản lý rủi ro trước những diễn biến phức tạp của dịch bệnh và chiều hướng gia tăng các rủi ro kinh tế - phát triển trên thế giới.

Thứ ba, các giải pháp tận dụng tốt các động lực tăng trưởng mới và bền vững. Ta đang có những động lực mới từ các FTA, từ các ngành nghề mới hình thành từ xu hướng tăng trưởng xanh, chuyển đổi số, phát triển kinh tế số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tạo động lực mới cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Với khí thế của năm Nhâm Dần, Thứ trưởng tin tưởng "với quyết tâm cao, chúng ta sẽ cùng nhau đưa đất nước phục hồi bền vững, bứt phá mạnh mẽ, sớm cất cánh”.

Ông Nguyễn Hồng Sơn cũng tin tưởng rằng, với tính thời sự và cấp thiết cao, bám sát “hơi thở của cuộc sống”, đề cập và bàn thảo về kế hoạch hành động cho các ngành kinh tế, các doanh nghiệp, các địa phương, Diễn đàn sẽ góp phần truyền thông sâu rộng những chủ trương, chính sách của Đảng, Quốc hội, Chính phủ; đồng thời kịp thời thu nhận những phản hồi và trao đổi, đối thoại cởi mở, qua đó cùng thông hiểu, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội và hướng tới các mục tiêu tăng trưởng cao hơn và phát triển bền vững hơn của nền kinh tế-xã hội, góp phần mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực cho các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.

Ngoại giao nguồn nước sông Mekong hướng tới sự phát triển bền vững của khu vực tiểu vùng Thực hiện chính sách ngoại giao nguồn nước sông Mekong kể từ khi có Nghị quyết 120 của Chính phủ, Việt Nam đã khẳng định ...

Tìm giải pháp phục hồi bền vững du lịch Việt Nam Ngày 30/11, Hiệp hội Du lịch Việt Nam tổ chức Diễn đàn Du lịch toàn quốc 'Giải pháp phục hồi bền vững du lịch Việt ...