Phương Tây siết trừng phạt Nga, phi USD hóa, sự trưởng thành của BRICS, bản đồ địa chính trị toàn cầu đang được vẽ lại? (Kỳ cuối)

Hải An
Thượng đỉnh lần thứ 15 của BRICS là một trong những hội nghị có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử khối, nếu không muốn nói là trong lịch sử nền kinh tế thế giới. Cùng với sự kiện, bản đồ địa chính trị toàn cầu sẽ được vẽ lại?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Phương Tây siết trừng phạt Nga, phi USD hóa, sự trưởng thành của BRICS, bản đồ địa chính trị toàn cầu đang được vẽ lại? (Kỳ cuối)
Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2023 tổ chức tại Nam Phi, từ 22-24/8. (Nguồn: GCIS)

Đồng tiền dự trữ mới

Tầm quan trọng của việc phi đô USD hóa không thể được nhấn mạnh đủ trong bối cảnh đồng tiền dự trữ tiềm năng do BRICS phát hành sẽ được các thành viên sử dụng trong thương mại xuyên biên giới. Trong khi các quốc gia BRICS có đủ nguồn tài chính để thiết lập một loại tiền tệ hoặc đơn vị tài khoản như vậy, họ lại thiếu cơ cấu thể chế và quy mô để đạt được mục tiêu này một cách bền vững.

Ngay cả khi giả định các thành viên hoàn toàn liên kết về mặt địa chính trị và có xu hướng hợp tác hơn là cạnh tranh, thì việc áp dụng một đồng tiền chung cũng tạo ra một số thách thức.

Tin liên quan
Phương Tây siết trừng phạt Nga, phi USD hóa, sự trưởng thành của BRICS, bản đồ địa chính trị toàn cầu đang được vẽ lại? (Kỳ I) Phương Tây siết trừng phạt Nga, phi USD hóa, sự trưởng thành của BRICS, bản đồ địa chính trị toàn cầu đang được vẽ lại? (Kỳ I)

Lấy ví dụ, khi tạo ra đồng Euro, hiện là đồng tiền dự trữ lớn thứ hai thế giới, các rào cản bao gồm: Đạt được sự hội tụ kinh tế vĩ mô; thống nhất về cơ chế tỷ giá hối đoái; thiết lập một hệ thống thanh toán bù trừ đa phương và thanh toán hiệu quả; đồng thời tạo ra các thị trường tài chính được quản lý ổn định và thanh khoản.

Mỹ đã có thể thực thi việc sử dụng đồng USD trong thế kỷ trước nhờ vị trí bá chủ của mình sau khi Thế chiến II kết thúc. Nền kinh tế này được củng cố trong nhiều thập niên bởi quy mô của thị trường trái phiếu kho bạc, vốn thường được coi là tài sản dự trữ hàng đầu thế giới.

Nếu muốn cung cấp một giải pháp thay thế có tính cạnh tranh, các nước BRICS sẽ cần thống nhất về một thị trường trái phiếu hiện đại. Thị trường này cần phải đủ lớn để hấp thụ các khoản tiết kiệm toàn cầu và cung cấp tín dụng đối với dự án có rủi ro vỡ nợ thấp, nơi các khoản tiền thặng dư có thể được cất giữ khi không được sử dụng cho thương mại.

Phản ánh về những thách thức này, ông Sooklal đã nhắc lại vào tháng 7 rằng, đồng tiền BRICS sẽ không nằm trong chương trình nghị sự của Thượng đỉnh năm 2023, mặc dù khối sẽ mở rộng thương mại và thanh toán bằng nội tệ.

Ngoài giảm thiểu rủi ro trước những biến động toàn cầu cũng như rủi ro địa chính trị, các nước BRICS đã thu được lợi ích đáng kể từ việc sử dụng đồng nội tệ trong các giao dịch xuyên biên giới. Điều này giúp duy trì và thúc đẩy thương mại giữa các thành viên, ngay cả trong môi trường hoạt động đầy thách thức với những rủi ro địa chính trị gia tăng. Nó cũng đang nới lỏng các hạn chế về cán cân thanh toán liên quan đến nguồn tài trợ bằng USD, đồng thời củng cố nền kinh tế nội địa.

Mặc dù, Trung Quốc và Ấn Độ có thể có những lợi ích an ninh khác nhau nhưng mỗi nước đều được hưởng lợi từ việc tăng cường sử dụng đồng nội tệ của chính mình. Các quốc gia BRICS đã sử dụng đồng tiền riêng của họ trong thanh toán thương mại song phương và Saudi Arabia đang xem xét ký thỏa thuận với Trung Quốc để thanh toán các giao dịch dầu mỏ bằng đồng Nhân dân tệ.

Trong khi đó, Ấn Độ đang mở rộng việc sử dụng nội tệ để thanh toán thương mại song phương ngoài nhóm BRICS khi mời hơn 20 quốc gia mở tài khoản ngân hàng đặc biệt để thanh toán thương mại bằng đồng Rupee. Trong một động thái làm nên lịch sử, vào giữa tháng 8 này, New Delhi đã thực hiện khoản thanh toán dầu đầu tiên cho UAE bằng đồng Rupee.

Tạo dựng kiến trúc tài chính mới

Tin tốt là nhóm BRICS đã có các tổ chức cần thiết để tạo ra một hệ thống thanh toán tích hợp và hiệu quả cho các giao dịch xuyên biên giới. Cơ chế hợp tác liên ngân hàng BRICS tạo điều kiện thanh toán xuyên biên giới giữa các ngân hàng trong khối bằng nội tệ.

Có thể nhắc tới BRICS Pay, một hệ thống thanh toán quốc tế kỹ thuật số đa tiền tệ trong giao dịch giữa các quốc gia thành viên, cũng đang hoạt động tốt, giúp giảm chi phí đáng kể.

Hơn nữa, Ngân hàng Phát triển mới (NDB), tổ chức tài chính đang đi đầu trong việc tạo ra đồng tiền chung BRICS, dự định huy động nguồn tài trợ bằng đồng nội tệ lên ít nhất 30% danh mục đầu tư vào năm 2026, tăng từ mức 22% hiện nay. NDB cũng sẽ đóng một vai trò quan trọng trong nỗ lực chung nhằm giảm hàm lượng USD trong thương mại và đầu tư xuyên biên giới giữa các quốc gia BRICS. Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh, vào đầu tháng 8, ngân hàng này đã phát hành trái phiếu bằng đồng Rand Nam Phi đầu tiên.

Bên cạnh đó, các ngân hàng trung ương cũng có động thái nhằm điều chỉnh chiến lược phát triển các loại tiền kỹ thuật số, với mục tiêu thúc đẩy khả năng tương tác tiền tệ và làm sâu sắc thêm sự hội nhập kinh tế và tài chính. Việc này báo hiệu một sự chuyển đổi có trật tự, hướng tới một thế giới tiền tệ dự trữ đa cực trong kỷ nguyên kỹ thuật số đầu tiên này.

Mở rộng thành viên, dự kiến sẽ là một trong những kết quả chính của Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 15, sẽ làm tăng nguy cơ xảy ra sự khác biệt về lợi ích và đặt ra nhiều thách thức hơn - nhưng nó cũng hàm ý khả năng mở rộng đáng kể sức mạnh tiêu dùng của nhóm, với những ảnh hưởng không nhỏ về kinh tế và địa chính trị.

Việc mở rộng sẽ tạo ra quy mô và tăng cường quá trình chuyển đổi từ thanh toán bù trừ song phương sang đa phương và cuối cùng hướng tới đồng tiền chung BRICS. Điều này sẽ giải quyết một trong những thách thức lớn liên quan đến việc sử dụng đồng nội tệ trong thanh toán thương mại song phương: Khó khăn trong việc triển khai các loại tiền tệ này khi có sự mất cân đối phát sinh.

Gần đây, những thách thức như vậy đã dẫn đến việc đình chỉ thỏa thuận thương mại song phương vốn cho phép Ấn Độ thanh toán nhập khẩu dầu của Nga bằng đồng Rupee, trong khi Moscow tích lũy hàng tỷ Rupee.

Trong khi đó, việc mở rộng thành viên sẽ làm suy yếu thêm hiệu quả của các biện pháp trừng phạt kinh tế và đẩy nhanh quá trình đa cực hóa trật tự tiền tệ toàn cầu. Nhóm lớn hơn cuối cùng sẽ bao gồm hầu hết các thành viên của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Điều này làm tăng lợi ích chung liên quan đến việc sử dụng đồng nội tệ cho các giao dịch xuyên biên giới và tiếp tục cắt giảm khối lượng thương mại toàn cầu được thực hiện bằng USD.

Chắc chắn, tính chặt chẽ của các sắp xếp thể chế, cùng với chiều rộng và chiều sâu của thị trường tài chính Mỹ, cho thấy sự thống trị của đồng USD sẽ vẫn là đặc điểm chính của cấu trúc tài chính toàn cầu trong một thời gian. Nhưng sau khi mở rộng thành viên, BRICS có thể sớm biến thành một liên minh địa chính trị mạnh mẽ rõ rệt nhằm đẩy nhanh quá trình phi USD hóa và chuyển đổi sang một thế giới đa cực.

Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 15 của BRICS là một trong những sự kiện có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử khối, nếu không muốn nói là trong lịch sử nền kinh tế thế giới. Cùng với sự kiện, bản đồ địa chính trị toàn cầu đang được vẽ lại.

Phương Tây siết trừng phạt Nga, phi USD hóa, sự trưởng thành của BRICS, bản đồ địa chính trị toàn cầu đang được vẽ lại? (Kỳ I)

Phương Tây siết trừng phạt Nga, phi USD hóa, sự trưởng thành của BRICS, bản đồ địa chính trị toàn cầu đang được vẽ lại? (Kỳ I)

Trong thời đại cạnh tranh giữa các cường quốc và căng thẳng quốc tế gia tăng, việc sử dụng các biện pháp trừng phạt kinh ...

Sự trỗi dậy của BRICS, ‘con đường thứ ba’ của các nước phương Nam và bài học cho Mỹ và phương Tây

Sự trỗi dậy của BRICS, ‘con đường thứ ba’ của các nước phương Nam và bài học cho Mỹ và phương Tây

Trong số nhiều mô hình tập hợp lực lượng, sự trỗi dậy của BRICS thời gian gần đây mang theo nhiều hàm ý chính trị ...

Quan hệ Trung Quốc-Nam Phi có sức ảnh hưởng toàn cầu

Quan hệ Trung Quốc-Nam Phi có sức ảnh hưởng toàn cầu

Quan hệ Trung Quốc-Nam Phi đã vượt ra ngoài phạm vi song phương và có sức ảnh hưởng toàn cầu.

Không chỉ Nga hay Trung Quốc muốn ‘hạ bệ’ ngôi vương của USD, đồng tiền chung BRICS vẫn chỉ là ‘giấc mơ gây sốt’?

Không chỉ Nga hay Trung Quốc muốn ‘hạ bệ’ ngôi vương của USD, đồng tiền chung BRICS vẫn chỉ là ‘giấc mơ gây sốt’?

Nga dường như là thành viên BRICS ủng hộ nhiều nhất quan điểm thành lập đồng tiên chung của khối, bởi nước này bị cắt ...

Nga-Trung Quốc bắt tay, BRICS trỗi dậy, nhưng mục tiêu không phải hạ bệ đồng USD bị ‘vũ khí hóa’? Các quốc gia muốn gì?

Nga-Trung Quốc bắt tay, BRICS trỗi dậy, nhưng mục tiêu không phải hạ bệ đồng USD bị ‘vũ khí hóa’? Các quốc gia muốn gì?

Sự độc quyền của USD ngày càng gây lo ngại không chỉ ở Nam bán cầu mà còn ở ngay các nền kinh tế lớn ...

(theo african.business)

Đọc thêm

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC.
Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 18/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Ngày 17/11 đánh dấu tròn hai năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực.
Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 17/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11, tăng mạnh trên diện rộng, với 31/34 địa phương ghi nhận mức điều chỉnh, đưa giá thu mua toàn quốc lên 50.000 - 53.000 đồng/kg.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được Ban Chấp hành VCCI bầu giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2021-2026.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động