Hội thảo là diễn đàn khoa học, liên ngành nhằm rà soát, đánh giá toàn diện các kết quả nghiên cứu, tư liệu và dữ liệu khoa học hiện có liên quan đến khu vực Tam Chúc-Vân Long, qua đó làm cơ sở hoàn thiện báo cáo đưa di sản vào danh sách dự kiến và định hướng xây dựng hồ sơ đề cử theo đúng quy trình, tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế.
| Quần thể danh thắng Tam Chúc. (Nguồn: Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch.) |
Một trong những nội dung trọng tâm được thảo luận là việc xác lập ranh giới khu vực đề cử với quy mô dự kiến khoảng 11.000 ha.
Các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu xác định ranh giới không chỉ dựa trên yếu tố địa lý-địa chất mà cần tích hợp đầy đủ các giá trị sinh thái, khảo cổ học, cảnh quan và lịch sử-văn hóa, bảo đảm bao trùm trọn vẹn các yếu tố cấu thành giá trị nổi bật toàn cầu, đồng thời tạo hành lang an toàn cho bảo tồn và phát triển bền vững.
Hội thảo cũng tập trung làm rõ các tiêu chí di sản – nền tảng cốt lõi của hồ sơ đề cử.
Nhiều tham luận phân tích sâu giá trị của khu vực Tam Chúc-Vân Long như một minh chứng tiêu biểu cho tiến hóa sinh thái trong bối cảnh karst nhiệt đới, nơi ghi nhận các quá trình sinh học đang diễn tiến, sự thích nghi lâu dài của con người với môi trường tự nhiên, cùng vai trò quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học với nhiều loài đặc hữu, quý hiếm.
Các luận cứ khoa học được củng cố nhằm đáp ứng yêu cầu thẩm định nghiêm ngặt của các tổ chức tư vấn quốc tế.
Một vấn đề được đặc biệt quan tâm là hài hòa giữa bảo tồn di sản và hoạt động kinh tế, nhất là xung đột giữa công nghiệp xi măng và yêu cầu bảo vệ hệ sinh thái.
Hội thảo tập trung thảo luận các giải pháp kỹ thuật, pháp lý và quản trị nhằm thúc đẩy lộ trình chuyển đổi xanh, hạn chế tác động đến sinh cảnh tự nhiên, bảo đảm tính toàn vẹn và xác thực của khu vực đề cử -yếu tố then chốt để bảo đảm tính khả thi của hồ sơ di sản.
Bên cạnh đó, các ý kiến cũng đề cập yêu cầu xây dựng mô hình quản trị di sản hiệu quả, hướng tới quản lý thống nhất, chuyên nghiệp, có sự tham gia thực chất của cộng đồng địa phương.
Việc chuyển hóa tri thức sinh thái bản địa thành các quy trình quản lý cụ thể được xem là hướng tiếp cận bền vững, góp phần gắn bảo tồn di sản với sinh kế và lợi ích lâu dài của người dân.
Kết quả Hội thảo là cơ sở khoa học quan trọng để tỉnh Ninh Bình tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, từng bước hiện thực hóa mục tiêu đề cử Quần thể Tam Chúc – Vân Long trở thành di sản thế giới, góp phần bảo tồn các giá trị tự nhiên – văn hóa đặc sắc và thúc đẩy phát triển bền vững.