Quốc hội đồng ý bỏ bằng tốt nghiệp THCS, thống nhất bộ sách giáo khoa dùng chung

Sáng 10/12, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục.

Từ 2026, không cấp bằng tốt nghiệp THCS

Luật mới quy định văn bằng của hệ thống giáo dục quốc dân là văn bản thể hiện dưới dạng giấy hoặc số được cấp cho người học khi tốt nghiệp trung học phổ thông; người học hoàn thành chương trình giáo dục, chương trình đào tạo và đạt chuẩn đầu ra của trình độ tương ứng trong giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học.

Văn bằng của hệ thống giáo dục quốc dân, theo quy định của luật này, gồm bằng tốt nghiệp trung học phổ thông, bằng trung học nghề, bằng trung cấp, bằng cao đẳng, bằng cử nhân, bằng thạc sĩ, bằng tiến sĩ, văn bằng chương trình đào tạo chuyên sâu của một số ngành, lĩnh vực đặc thù.

Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn. (Nguồn: Quốc hội)

Như vậy, so với quy định hiện hành, luật sửa đổi đã bỏ việc cấp bằng tốt nghiệp trung học cơ sở. Thay vào đó, học sinh học hết chương trình giáo dục tiểu học, chương trình giáo dục trung học cơ sở, đủ điều kiện theo quy định của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) thì được hiệu trưởng nhà trường xác nhận học bạ việc hoàn thành chương trình.

Học sinh học hết chương trình giáo dục trung học phổ thông, đủ điều kiện theo quy định của Bộ trưởng GD&ĐT thì được dự thi, đạt yêu cầu thì được hiệu trưởng nhà trường cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông.

Trường hợp học sinh không dự thi hoặc thi không đạt yêu cầu thì được hiệu trưởng nhà trường cấp giấy chứng nhận hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông.

Giấy chứng nhận hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông được sử dụng để đăng ký dự thi lấy bằng tốt nghiệp trung học phổ thông khi người học có nhu cầu hoặc để theo học giáo dục nghề nghiệp và sử dụng trong trường hợp cụ thể theo quy định của pháp luật.

Theo quy định của luật này, văn bằng, chứng chỉ do cơ sở giáo dục thuộc các loại hình và hình thức đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân cấp có giá trị pháp lý như nhau.

Bộ trưởng GD&ĐT quy định cụ thể về quản lý văn bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân và công nhận chứng chỉ khác để sử dụng trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Trước khi Quốc hội thông qua, phát biểu giải trình rõ hơn nội dung này, Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết, Chính phủ đã thống nhất quy định không cấp bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, thay bằng cụm từ "hoàn thành chương trình trung học cơ sở hoặc tương đương" trong toàn bộ dự thảo Luật.

Đồng thời, luật quy định văn bằng, chứng chỉ được cấp dưới dạng bản giấy hoặc bản số, nhằm thúc đẩy triển khai các chủ trương về chuyển đổi số trong giáo dục. Bên cạnh đó, dự thảo chuẩn hóa thuật ngữ "văn bằng chương trình đào tạo chuyên sâu của một số ngành, lĩnh vực đặc thù" thay cho "văn bằng tương đương", phản ánh đúng bản chất các văn bằng như bác sĩ, dược sĩ, kỹ sư, kiến trúc sư; bảo đảm thống nhất với dự thảo Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và tiệm cận thông lệ quốc tế.

Luật sửa đổi cũng quy định rõ Bộ trưởng GD&ĐT quản lý văn bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân để bảo đảm linh hoạt, kịp thời điều chỉnh theo yêu cầu thực tiễn, đồng thời giữ tính thống nhất, liên thông và minh bạch của hệ thống.

Đối với các chương trình đào tạo chuyên sâu sau đại học thuộc lĩnh vực sức khỏe cấp văn bằng như bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa, Bộ Y tế hướng dẫn tổ chức thực hiện và quản lý, thực hiện theo quy định tại dự thảo Luật Giáo dục đại học (sửa đổi).

Thống nhất bộ sách giáo khoa dùng chung

Về quy định về sách giáo khoa giáo dục phổ thông, Luật nêu rõ: "Chính phủ quy định việc miễn phí sách giáo khoa cho học sinh". Bộ trưởng GD&ĐT quyết định một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc.

Hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa do Bộ trưởng GD&ĐT quy định và thành lập theo từng môn học, hoạt động giáo dục để thẩm định sách giáo khoa. Hội đồng và thành viên Hội đồng chịu trách nhiệm về nội dung và chất lượng thẩm định.

Bộ trưởng GD&ĐT phê duyệt sách giáo khoa để sử dụng trong cơ sở giáo dục phổ thông sau khi được Hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa thẩm định và đánh giá xếp loại đạt; quy định tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa sách giáo khoa giáo dục phổ thông.