Quốc hội thông qua Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) với tỷ lệ 98,40%

Chiều 23/4, tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI biểu quyết thông qua Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi). (Nguồn: Quốc hội)

Kết quả biểu quyết cho thấy, có 492/493 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành thông qua luật này (chiếm tỷ lệ 98,04% số ĐBQH).

Trước khi biểu quyết, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).

Theo đó, trên cơ sở tổng hợp, nghiên cứu đầy đủ ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã nghiêm túc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân, nhất là trong môi trường số. Dự thảo Luật tập trung hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm công dân được tiếp cận thông tin chính xác, đầy đủ, kịp thời, minh bạch và thuận lợi; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập trong việc tổ chức thực hiện quyền này.

Việc chỉnh lý dự thảo Luật được thực hiện trên nguyên tắc bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật có liên quan; tăng cường tính khả thi, hiệu lực, hiệu quả trong tổ chức thực hiện. Nội dung dự thảo Luật đã thể chế hóa yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp, gắn với xây dựng Chính phủ số, chính quyền số và công dân số; đồng thời cân bằng giữa yêu cầu công khai, minh bạch thông tin với bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và các lợi ích hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. (Nguồn: Quốc hội)

Về phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật (Điều 1), Chính phủ đề nghị Quốc hội cho giữ phạm vi điều chỉnh của Luật như đã trình Quốc hội. Theo đó, Luật quy định trách nhiệm cung cấp thông tin của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập có nhiệm vụ cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu.

Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, đối với doanh nghiệp nhà nước và các tổ chức khác có sử dụng ngân sách, tài chính, tài sản nhà nước, việc cung cấp thông tin thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành tương ứng. Quy định này nhằm bảo đảm rõ ràng về phạm vi điều chỉnh, tránh chồng chéo, trùng lặp với các luật chuyên ngành, đồng thời phù hợp với đặc thù tổ chức và hoạt động của từng loại chủ thể.

Về các nguyên tắc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin (Điều 3), tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã bổ sung các quy định nhằm bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân trên môi trường số, phù hợp với xu thế phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Các hình thức công khai, cung cấp thông tin được mở rộng, đa dạng, khuyến khích áp dụng phương thức điện tử.

Đồng thời, Điều 24 được chỉnh lý theo hướng quy định cơ quan, đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin theo hình thức mà người yêu cầu đề nghị, phù hợp với tính chất thông tin và khả năng đáp ứng của cơ quan, đơn vị. Chính phủ sẽ tiếp tục quy định chi tiết tại văn bản dưới luật về các biện pháp hỗ trợ phù hợp đối với nhóm yếu thế (người cao tuổi, trẻ em, người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn...) nhằm bảo đảm tính bao trùm và công bằng trong tiếp cận thông tin.

Về phạm vi và trách nhiệm cung cấp thông tin (Điều 10), đối với UBND cấp xã, dự thảo Luật quy định trách nhiệm cung cấp thông tin do mình tạo ra, không bao gồm thông tin do tiếp nhận từ cơ quan khác (trừ một số trường hợp luật định), nhằm bảo đảm tính hợp lý, khả thi trong bối cảnh sắp xếp, mở rộng chức năng, nhiệm vụ của cấp xã. Dự thảo Luật đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền khi giao UBND cấp tỉnh, cấp xã chủ động xác định đầu mối cung cấp thông tin, tạo sự linh hoạt trong tổ chức thực hiện.

Kết quả biểu quyết, có 492/493 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành thông qua Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi). (Nguồn: Quốc hội)

Về tiếp cận một phần hồ sơ, tài liệu, dự thảo Luật đã bổ sung quy định cơ quan, đơn vị phải rà soát, phân loại thông tin trước khi cung cấp; bảo đảm tách bạch rõ phần thông tin được tiếp cận và không được tiếp cận. Các nội dung mang tính kỹ thuật sẽ được hướng dẫn cụ thể trong tài liệu nghiệp vụ nhằm bảo đảm thống nhất trong triển khai.

Về thông tin phải được công khai (Điều 17), dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng mở rộng phạm vi thông tin phải công khai, thông qua việc liệt kê và bổ sung các nhóm thông tin quan trọng, gắn trực tiếp với đời sống dân sinh, hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp.

Đối với các thông tin không được liệt kê nhưng pháp luật chuyên ngành có quy định phải công khai, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật xác định tiếp tục thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm tính đầy đủ, vừa tránh trùng lặp, đồng thời duy trì tính linh hoạt của hệ thống pháp luật.

Về miễn, giảm chi phí tiếp cận thông tin (Điều 25), tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật quy định theo hướng giao Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định cụ thể mức chi phí thực tế cho việc in, sao, chụp, gửi thông tin. Các trường hợp được miễn, giảm chi phí sẽ được quy định chi tiết tại văn bản dưới luật. Quy định này nhằm bảo đảm tính minh bạch, thống nhất trong áp dụng; đồng thời tạo cơ sở linh hoạt để điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội trong từng thời kỳ, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân không bị hạn chế bởi yếu tố chi phí.

Ngoài các vấn đề chính nêu trên, tại Báo cáo số 231/BC-CP, Chính phủ đã báo cáo đầy đủ các nội dung tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật theo ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội.