Quy chế đào tạo tiến sĩ mới: Bộ GD&ĐT siết chặt ra sao để không 'sản xuất' ra tiến sĩ rởm?

Bình An
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Quy chế tuyển sinh và đào tạo tiến sĩ mới vừa được Bộ GD&ĐT ban hành có nhiều điều chỉnh khoa học, khách quan và công bằng, tăng cường liêm chính học thuật, học thật, nghiên cứu thật...
Bộ GD&ĐT siết chặt như thế nào để tránh "ra lò" tiến sĩ dỏm?
Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học Nguyễn Thu Thủy, Bộ Giáo dục và Đào tạo, quy chế đào tạo tiến sĩ mới sẽ tăng cường tính học thật, nghiên cứu thật. (Nguồn: TT)

Để giúp hiểu rõ hơn về Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sĩ mới ban hành (Ban hành kèm Thông tư số 18/2021/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 6 năm 2021 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo), Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học Nguyễn Thu Thủy, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có cuộc trao đổi với báo chí về quy định mới này.

Thưa bà, quan điểm và chủ trương của Bộ GD&ĐT khi xây dựng ban hành Thông tư này là gì?

Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sĩ được ban hành kèm theo Thông tư số 08/2017/TT-BGDĐT ngày 04/4/2017 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT (Quy chế 08) trước khi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật GDĐH (Luật 34) có hiệu lực. Do vậy, có một số quy định trong quy chế không còn phù hợp với quy định của Luật 34 và Nghị định số 99/2019/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết Luật 34.

Bên cạnh đó, sau 04 năm thực hiện Quy chế 08, qua kiểm tra, giám sát, căn cứ vào các báo cáo của các cơ sở đào tạo tiến sĩ cho thấy: một số quy định trong quy chế cần điều chỉnh để đảm bảo phù hợp với thực tế triển khai, nâng cao tự chủ và trách nhiệm giải trình của các cơ sở đào tạo trong việc bảo đảm chất lượng đào tạo tiến sĩ.

Cụ thể như quy định về người học, về người hướng dẫn, về thành viên các hội đồng đánh giá, việc tổ chức tuyển sinh, quản lý đào tạo (học chính quy, học trực tuyến, công nhận khối kiến thức đã tích lũy, bảo lưu kết quả học tập…).

Quan điểm của Bộ GD&ĐT khi xây dựng và ban hành Quy chế này là kế thừa những quy định tích cực và khả thi gắn với thực tế triển khai hoạt động đào tạo trình độ tiến sĩ của Quy chế 08 tại các cơ sở trong thời gian qua, đồng thời khắc phục một số hạn chế trong thực tiễn triển khai; đặc biệt, tăng cường quy định bảo đảm liêm chính học thuật, học thật, nghiên cứu thật và nhấn mạnh vào vai trò tự chủ, trách nhiệm giải trình của cơ sở GDĐH theo Luật 34.

Xác định đúng vai trò của phản biện độc lập

Vậy Quy chế lần này có những điểm đáng chú ý, nổi bật nào thưa bà?

Quy chế tuyển sinh và đào tạo tiến sĩ mới có những điều chỉnh khoa học, khách quan và công bằng trong đào tạo trình độ tiến sĩ. Đáng chú ý là tiếp tục mở rộng tự chủ và trách nhiệm giải trình; lượng hóa, chuẩn hóa những quy định về ngoại ngữ và năng lực nghiên cứu khoa học của người hướng dẫn và nghiên cứu sinh; quy định về tổ chức và quản lý đào tạo linh hoạt hơn.

Thứ nhất, để mở rộng tự chủ và trách nhiệm giải trình của các cơ sở đào tạo tiến sĩ theo Luật 34, Quy chế tiếp tục giảm thiểu những nội dung hướng dẫn chi tiết, thay vào đó, yêu cầu cơ sở đào tạo cụ thể hóa quy trình và thủ tục liên quan.

Cơ sở đào tạo chịu trách nhiệm cao hơn về việc tổ chức triển khai thực hiện từ xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức tuyển sinh và công nhận nghiên cứu sinh, tổ chức đào tạo và cấp bằng tốt nghiệp.

Thứ hai, để lượng hóa, chuẩn hóa những quy định, đối với người dự tuyển, Quy chế bổ sung minh chứng về trình độ ngoại ngữ (sử dụng các chứng chỉ quốc gia theo khung ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam bên cạnh những chứng chỉ được quốc tế công nhận như IELTS, TOEFL,…).

Các bài báo, báo cáo khoa học trong danh mục tạp chí World of Sciences (WoS) và Scopus vẫn là yêu cầu để minh chứng cho kinh nghiệm và kết quả nghiên cứu khoa học của người hướng dẫn và đầu ra của nghiên cứu sinh.

Bên cạnh đó, Quy chế bổ sung việc chấp nhận các sách chuyên khảo, các công bố tại các tạp chí trong nước có chất lượng tốt theo tiêu chuẩn đánh giá của Hội đồng Giáo sư nhà nước. Các ghi nhận chỉ áp dụng nếu là tác giả chính.

Quy chế cũng cho phép thay thế các công bố nghiên cứu khoa học bằng những kết quả nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ đã đăng ký và được cấp bằng độc quyền sáng chế quốc gia hoặc quốc tế; hoặc giải thưởng chính thức của cuộc thi quốc gia hoặc quốc tế trong lĩnh vực nghệ thuật và nhóm ngành thể dục, thể thao, được công nhận bởi cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.

Cách tính điểm sẽ căn cứ theo khung điểm tối đa của Hội đồng Giáo sư nhà nước quy định, với tổng điểm đối với người hướng dẫn là 4,0 và đối với đầu ra của nghiên cứu sinh là 2,0.

Thứ ba, nhằm đáp ứng hiệu quả trước sự thay đổi trong quá trình đào tạo, các quy định về tổ chức và quản lý đào tạo trong Quy chế này linh hoạt hơn và do cơ sở tự chủ quyết định.

Theo đó, người học được tạo điều kiện bảo lưu kết quả học tập trong thời gian nhất định để tiếp tục theo học và nghiên cứu nếu có nhu cầu.

Quy chế điều chỉnh tăng số lượng nghiên cứu sinh/người hướng dẫn trong cùng một thời gian. Quy định này nhằm thu hút, tận dụng tri thức của những người đủ điều kiện để đóng góp vào công tác nghiên cứu, đào tạo thế hệ tương lai, nhưng không làm giảm chất lượng đào tạo.

Cụ thể: giáo sư được hướng dẫn độc lập tối đa 07 nghiên cứu sinh; phó giáo sư hoặc tiến sĩ khoa học được hướng dẫn độc lập tối đa 05 nghiên cứu sinh; tiến sĩ được hướng dẫn độc lập tối đa 03 nghiên cứu sinh. Trường hợp đồng hướng dẫn 01 nghiên cứu sinh được tính quy đổi tương đương hướng dẫn độc lập 0,5 nghiên cứu sinh.

Các mốc thời gian đào tạo tiến sĩ cũng được thay đổi so với trước để đáp ứng yêu cầu đào tạo thực tiễn.

Theo đó, tổng thời gian đào tạo tiêu chuẩn là từ 3-4 năm. Tổng thời gian học tập nghiên cứu trước khi trình hồ sơ thực hiện quy trình phản biện độc lập và bảo vệ cấp cơ sở là 06 năm. Thời hạn để hoàn thành các thủ tục bảo vệ luận án ở cơ sở sau thời gian này là từ 06 tháng đến 01 năm theo tình hình thực tế do cơ sở đào tạo quyết định.

Để bảo đảm khách quan, công bằng và xác định đúng vai trò của phản biện độc lập, quy trình phản biện cũng có thay đổi.

Phản biện độc lập là một trong những kênh hỗ trợ cho cơ sở đào tạo nhìn nhận lại chất lượng đào tạo. Đánh giá của các chuyên gia bên ngoài cơ sở đào tạo về chất lượng luận án của nghiên cứu sinh là căn cứ để cơ sở đào tạo có giải pháp cải tiến quy trình đào tạo và nâng cao chất lượng.

Ngoài ra, quy trình phản biện có thể tiến hành đến 2 lần, tăng so với 1 lần như quy định trước, nhằm đảm bảo nghiên cứu sinh và người đánh giá có cơ hội giải trình hoặc bảo lưu quan điểm trong nghiên cứu của mình.

Ghi nhận, cộng điểm với bài báo trên các tạp chí trong nước

Quy chế bổ sung việc công nhận bài báo khoa học trên các tạp chí chuyên ngành có uy tín trong nước. Ở thời điểm hiện tại, vì sao điều này là cần thiết?

Việt Nam hiện có trên 600 tạp chí khoa học, và trong hệ thống tạp chí được Hội đồng Giáo sư nhà nước tính điểm có hơn 400 tạp chí.

Chất lượng của một số tạp chí khoa học chuyên ngành có uy tín ở trong nước trong gần 5 năm vừa qua đã thật sự thay đổi rất tích cực và cần được ghi nhận. Chúng ta đang có 01 tạp chí được chỉ mục trong cơ sở dữ liệu SCIE (Science Citation Index Expansed); 06 tạp chí thuộc ESCI (Emerging Sources Citation Index) của Web of Sciences; 08 tạp chí Scopus và 18 tạp chí được chỉ mục trong cơ sở dữ liệu của ACI (ASEAN Citation Index).

Do đó, sự ghi nhận, công nhận đối với các tạp chí trong nước sẽ là động lực để các tạp chí khoa học phấn đấu nâng cao chất lượng, tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế bằng nội lực, từ đó, đẩy mạnh việc quan tâm xây dựng các tạp chí trong nước vươn lên đẳng cấp quốc tế.

Bên cạnh việc góp phần đưa kết quả nghiên cứu của người hướng dẫn và nghiên cứu sinh đến với cộng đồng khoa học quốc tế, việc công bố các kết quả nghiên cứu qua các tạp chí có uy tín ở trong nước là một kênh để những sản phẩm khoa học có giá trị phù hợp với điều kiện của Việt Nam đến được với đông đảo những người quan tâm ở trong nước.

Đây là sự ghi nhận các kết quả nghiên cứu ứng dụng để giải quyết các vấn đề thực tiễn, góp phần tư vấn và xây dựng chính sách tại Việt Nam.

Quy định này cũng khẳng định trách nhiệm, đóng góp đối với quốc gia của các nhà khoa học, nghiên cứu sinh Việt Nam.

Đảm bảo chất lượng đầu vào của đào tạo tinh hoa

Triển khai thực hiện Quy chế này, các cơ sở đào tạo tiến sĩ cần lưu ý gì để vừa đảm bảo chất lượng đào tạo tinh hoa, vừa đảm bảo sự tồn tại, phát triển?

Đào tạo tiến sĩ là bậc đào tạo cao nhất trong giáo dục đại học và trong hệ thống giáo dục quốc dân, là đào tạo tinh hoa, đào tạo những nhà khoa học, những nhà nghiên cứu. Do đó, việc đào tạo phải chuẩn từ chất lượng đầu vào, đảm bảo cơ chế có sàng lọc trong quá trình đào tạo và đạt chuẩn chất lượng đầu ra, cũng như phải có tính hội nhập trong bối cảnh quốc tế hóa hiện nay.

Tuy nhiên, việc chuyển từ đào tạo theo số lượng sang chú trọng chất lượng sẽ tạo ra nhiều thách thức cho cả nghiên cứu sinh, người hướng dẫn và cơ sở đào tạo, nhất là khi trình độ và chất lượng đào tạo giữa các cơ sở, các lĩnh vực đào tạo chưa đồng đều.

Vì vậy, các cơ sở đào tạo tiến sĩ cần chủ động xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ nghiên cứu sinh, người hướng dẫn trong việc công bố nghiên cứu khoa học ở trong và ngoài nước; kết nối các đề tài nghiên cứu của cơ sở với đề tài nghiên cứu khoa học các cấp; đồng thời, tăng cường sự hợp tác giữa cơ sở đào tạo tiến sĩ - viện nghiên cứu và doanh nghiệp để hỗ trợ các nghiên cứu đặt hàng và chuyển giao công nghệ.

Xin cảm ơn bà!

7 năm là học sinh giỏi vẫn trượt THPT: Bi kịch đến từ trong lớp ai ai cũng là học sinh giỏi

7 năm là học sinh giỏi vẫn trượt THPT: Bi kịch đến từ trong lớp ai ai cũng là học sinh giỏi

Câu chuyện một người mẹ bắt con quỳ vì 7 năm là học sinh giỏi mà trường THPT dân lập cũng không nhận khiến dư ...

Làm gì để người yếu thế ở Sài Gòn không bị 'bỏ lại phía sau' trong đại dịch Covid-19?

Làm gì để người yếu thế ở Sài Gòn không bị 'bỏ lại phía sau' trong đại dịch Covid-19?

Nếu ví đợt bùng phát dịch trong hơn một tháng qua ở Sài Gòn là cơn bão Covid-19 gây khó khăn lớn cho cả thành ...

GS. Nguyễn Thanh Liêm: 'Phải coi sản xuất vaccine Covid-19 là một nhiệm vụ cấp bách của quốc gia'

GS. Nguyễn Thanh Liêm: 'Phải coi sản xuất vaccine Covid-19 là một nhiệm vụ cấp bách của quốc gia'

Chia sẻ với Thế giới & Việt Nam, Nhà khoa học. GS. Nguyễn Thanh Liêm cho rằng, do tình hình khan hiếm vaccine Covid-19 nên ...

(theo Dân trí)

Đọc thêm

XSMB 26/9, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 26/9/2022. dự đoán XSMB hôm nay

XSMB 26/9, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 26/9/2022. dự đoán XSMB hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 26/9 - Trực tiếp xổ số miền Bắc 26/9/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số hôm nay 26/9. dự đoán XSMB 26/9/2022. SXMB 26/9
XSMN 26/9, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 26/9/2022. xổ số hôm nay 26/9

XSMN 26/9, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 26/9/2022. xổ số hôm nay 26/9

Baoquocte.vn. XSMN 26/9 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 26/9/2022. kết quả xổ số ngày 26 tháng 9. xổ số miền Nam thứ 2. xổ số hôm nay ...
XSMT 26/9, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 ngày 26/9/2022. SXMT 26/9/2022

XSMT 26/9, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 ngày 26/9/2022. SXMT 26/9/2022

Baoquocte.vn. XSMT 26/9. xổ số hôm nay 26/9. trực tiếp xổ số miền Trung 26/9. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 2. KQSXMT 26/9
Đức 'gặt' thỏa thuận 'an ninh năng lượng' với UAE

Đức 'gặt' thỏa thuận 'an ninh năng lượng' với UAE

Baoquocte.vn. Đức ký thỏa thuận mua khí đốt tự nhiên hóa lỏng và dầu diesel từ UAE nhằm đảm bảo an ninh năng lượng.
Lý do Thủ tướng Canada hủy chuyến đi dự lễ tang cố Thủ tướng Abe

Lý do Thủ tướng Canada hủy chuyến đi dự lễ tang cố Thủ tướng Abe

Baoquocte.vn. Bộ trưởng François-Philippe Champagne sẽ thay Thủ tướng Canada Justin Trudeau đến Nhật Bản dự lễ tang.
Khủng hoảng năng lượng lan rộng, châu Âu ráo riết cho một mùa Đông khắc nghiệt, nguy cơ nền kinh tế 'bị trọng thương'

Khủng hoảng năng lượng lan rộng, châu Âu ráo riết cho một mùa Đông khắc nghiệt, nguy cơ nền kinh tế 'bị trọng thương'

Baoquocte.vn. Các chuyên gia cho rằng, thị trường năng lượng châu Âu chưa bao giờ lâm vào tình trạng 'tổn thương nghiêm trọng' như hiện tại.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tới Tokyo tham dự Lễ Quốc tang cố Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tới Tokyo tham dự Lễ Quốc tang cố Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tới sân bay quốc tế Haneda, thủ đô Tokyo của Nhật Bản, bắt đầu chương trình dự Lễ Quốc tang cố Thủ tướng Nhật ...
Việt Nam-Lào nhất trí thúc đẩy triển khai các dự án hợp tác trọng điểm

Việt Nam-Lào nhất trí thúc đẩy triển khai các dự án hợp tác trọng điểm

Baoquocte.vn. Ngày 23/9, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh đã gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lào Saleumxay Kommasith.
Điểm danh những chính sách về tiền lương, bảo hiểm có hiệu lực từ tháng 10/2022

Điểm danh những chính sách về tiền lương, bảo hiểm có hiệu lực từ tháng 10/2022

Baoquocte.vn. Từ tháng 10/2022, nhiều chính sách về tiền lương, bảo hiểm có hiệu lực. Người sử dụng lao động sẽ không được giảm mức đóng bảo hiểm thất nghiệp.
Hoa hậu Lý Kim Thảo kiêu sa trong tà áo dài cách tân

Hoa hậu Lý Kim Thảo kiêu sa trong tà áo dài cách tân

Baoquocte.vn. Trong cảnh sắc tuyệt đẹp ở Ninh Bình, Hoa hậu Du lịch Việt Nam toàn cầu 2022 Lý Kim Thảo thả dáng với chiếc áo dài cách tân.
Văn khấn mùng 1 tháng 9 Âm lịch năm Nhâm Dần 2022, bài cúng gia tiên và thần linh theo truyền thống Việt Nam

Văn khấn mùng 1 tháng 9 Âm lịch năm Nhâm Dần 2022, bài cúng gia tiên và thần linh theo truyền thống Việt Nam

Baoquocte.vn. Văn khấn mùng 1 tháng 9 Âm lịch với ước nguyện cầu xin cho gia đạo luôn được bình an, khỏe mạnh, gặp nhiều may mắn trong công việc và cuộc sống.
Điểm danh những chính sách về tiền lương, bảo hiểm có hiệu lực từ tháng 10/2022

Điểm danh những chính sách về tiền lương, bảo hiểm có hiệu lực từ tháng 10/2022

Baoquocte.vn. Từ tháng 10/2022, nhiều chính sách về tiền lương, bảo hiểm có hiệu lực. Người sử dụng lao động sẽ không được giảm mức đóng bảo hiểm thất nghiệp.
Ngày 25/9: Số mắc Covid-19 thấp nhất trong 2 tháng qua, không ghi nhận ca tử vong

Ngày 25/9: Số mắc Covid-19 thấp nhất trong 2 tháng qua, không ghi nhận ca tử vong

Baoquocte.vn. Trong ngày 25/9 có 961 ca mắc Covid-19 mới, thấp nhất trong 2 tháng qua. Hôm nay là ngày thứ 4 liên tục không ghi nhận bệnh nhân tử vong.
Cập nhật: Bão Noru giật trên cấp 17 tiến vào Biển Đông, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo khẩn cấp ứng phó

Cập nhật: Bão Noru giật trên cấp 17 tiến vào Biển Đông, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo khẩn cấp ứng phó

Baoquocte.vn. Dự báo khoảng tối và đêm 25/9, bão Noru sẽ đi vào Biển Đông trở thành cơn bão số 4, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo khẩn cấp ứng phó.
Phó Thủ tướng Lê Văn Thành chủ trì họp ứng phó siêu bão Noru

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành chủ trì họp ứng phó siêu bão Noru

Baoquocte.vn. Chiều nay, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành chủ trì cuộc họp nhằm ứng phó cơn bão có tên quốc tế Noru đang tiến vào Biển Đông.
Thái Lan thực hiện lộ trình cấm nhập khẩu phế liệu nhựa vào năm 2025

Thái Lan thực hiện lộ trình cấm nhập khẩu phế liệu nhựa vào năm 2025

Baoquocte.vn. Chính phủ Thái Lan mới đây khẳng định sẽ thực hiện kế hoạch cấm nhập khẩu phế liệu nhựa vào năm 2025, được triển khai theo từng giai đoạn trong ba năm tới.
Tỷ lệ tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ em còn thấp

Tỷ lệ tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ em còn thấp

Baoquocte.vn. Nhiều địa phương đã cơ bản hoàn thành tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, mũi 4 và tiêm liều cơ bản cho trẻ em.
Adenovirus gây bệnh gì, nguyên nhân và cách phòng tránh bệnh?

Adenovirus gây bệnh gì, nguyên nhân và cách phòng tránh bệnh?

Baoquocte.vn. Các tổn thương thường gặp nhất do mắc Adenovirus là viêm đường hô hấp trên, viêm đường hô hấp dưới, đau mắt đỏ, các bệnh lý ở đường tiêu hóa…
Covid-19 ngày 24/9: Cả nước có tổng cộng gần 11,5 triệu ca nhiễm kể từ đầu dịch đến nay

Covid-19 ngày 24/9: Cả nước có tổng cộng gần 11,5 triệu ca nhiễm kể từ đầu dịch đến nay

Baoquocte.vn. Ngày 24/9, cả nước có có 1.176 ca mắc mới Covid-19, giảm xuống mức thấp nhất trong hai tháng qua. Trong ngày có 930 ca khỏi bệnh.
Ăn khuya có thể làm tăng nguy cơ ung thư

Ăn khuya có thể làm tăng nguy cơ ung thư

Baoquocte.vn. Những người thường xuyên ăn sau 21h và ngủ trong vòng 2 giờ sau đó có nguy cơ mắc bệnh ung thư cao hơn 25% so với những người khác.
Adenovirus: Số ca bệnh tăng cao, lây truyền thế nào? Bộ Y tế bàn gấp giải pháp

Adenovirus: Số ca bệnh tăng cao, lây truyền thế nào? Bộ Y tế bàn gấp giải pháp

Baoquocte.vn. Bệnh viện Nhi Trung ương có số bệnh nhân viêm đường hô hấp đến khám được phát hiện mắc Adenovirus chiếm nhiều nhất tại Hà Nội.
Covid-19 ngày 23/9: Hơn 2.500 ca mắc mới; 1.319 bệnh nhân chữa khỏi; tiếp tục không có ca tử vong

Covid-19 ngày 23/9: Hơn 2.500 ca mắc mới; 1.319 bệnh nhân chữa khỏi; tiếp tục không có ca tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 23/9 của Bộ Y tế cho biết, có 2.545 ca mới, hơn 1.300 bệnh nhân khỏi, tiếp tục không có F0 tử vong.
Phiên bản di động