Làm gì để người yếu thế ở Sài Gòn không bị 'bỏ lại phía sau' trong đại dịch Covid-19?

Lưu Đình Long
Nếu ví đợt bùng phát dịch trong hơn một tháng qua ở Sài Gòn là cơn bão Covid-19 gây khó khăn lớn cho cả thành phố, thì với những người yếu thế, họ đang chịu đựng cuồng phong.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Làm gì để người yếu thế ở TP. Hồ Chí Minh có thể ‘sống chung’ với đại dịch?
Hưng và mẹ mưu sinh năm 2019, khi dịch Covid-19 chưa tràn qua. (Nguồn: Thanhnien)

1. Tối cuối tháng 6, tôi đạp xe từ nhà lên thăm quán cà phê mới mở, chưa khai trương, đóng im ỉm cả 3 tuần vì vướng giãn cách và đã gặp “người nổi tiếng”. Đó là hai mẹ con Phạm Duy Hưng (33 tuổi) và bà Trần Thị Điểm (79 tuổi) - từng xuất hiện trên vài tờ báo hồi năm ngoái.

Tôi nhớ đã xem đi xem lại chuyện của hai mẹ con họ mà vẫn xúc động như lần đầu, có lẽ vì lòng hiếu thảo của Hưng chạm vào trái tim mình. Vì thế, tôi nhận ra ngay hai mẹ con họ khi đang băng qua con dốc nơi cầu Băng Ky bắc qua trên đường Nơ Trang Long (Q. Bình Thạnh).

Tấp vào cạnh xe ve chai, đủ khoảng cách 2m theo quy định giãn cách xã hội, tôi hỏi bà cụ khỏe không? Rất mừng là bà khỏe, nhưng Hưng thì hơi mệt. Không phải vì sức khỏe kém mà bởi hơn một tháng qua Sài Gòn giãn cách chống dịch, thu nhập của hai mẹ con đã hẻo càng thêm "eo".

“Anh thấy đó, hàng quán đóng cửa hết, các con phố mới 9 giờ tối mà vắng tanh. Ngay cả ve chai cũng không có để nhặt”, Hưng vừa chất lại mấy thùng carton ít ỏi trên xe vừa nói.

Bà Điểm ngồi trên chiếc xe quen thuộc nhưng không đầy hàng như những tháng ngày chưa có dịch "càn quét" căng thẳng như thời gian qua cũng bày tỏ: “Khổ quá chú à, mà không phải mình mình…”.

Mẹ con Hưng đã "thắt lưng buộc bụng" dù trước đó, với công việc bảo vệ lương 4 triệu đồng mỗi tháng, tối đẩy mẹ nhặt ve chai cũng chỉ gói ghém phần ăn đơn sơ cho hai miệng người. Đó là chưa kể thuốc thang cho bà Điểm, nay ốm mai đau, có lúc nhớ quên do tuổi già.

“Cái quan trọng là sức khỏe của mẹ khi vào Sài Gòn đã đỡ hơn lúc trải qua những đợt rét ngoài Bắc”, chàng trai có khuôn mặt hiền lành nhìn xa xăm rồi nhìn mẹ cười.

Tôi gửi bà một bao lì xì nhỏ - những chiếc bao 30-50 ngàn đồng tôi hay để trong người để có lúc gặp hoàn cảnh khó khăn thì có thể chia sẻ kịp thời, khiến họ nhận mà không ái ngại vì số tiền mình cho. Bà cảm ơn, tôi đạp đi sau ít phút chuyện trò trong giãn cách, để đảm bảo an toàn cho nhau và cả không muốn gián đoạn công việc đang gặp khó khăn của Hưng.

2. Đúng như lời họ nói, không chỉ mỗi mình hai mẹ con họ khổ. Covid-19 đã bào mòn người nghèo. Thực tế, người nghèo, người nhập cư làm các việc chân tay đơn giản ở Sài Gòn không ít.

Năm ngoái, theo thống kê của Sở Lao động - Thương binh & Xã hội TP. Hồ Chí Minh, trong số 32.000 hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn thành phố có 9.000 hộ bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 vì không ai thuê mướn, dịch vụ và cửa hàng mua bán ế ẩm. Sơ bộ, số người bán vé số dạo toàn thành phố gần 12.000 người… Đây là những con số được lên danh sách để nhận hỗ trợ của Nhà nước vì bị ảnh hưởng của dịch bệnh, cách đây hơn một năm. Lúc đó, TP. Hồ Chí Minh dành 1.800 tỷ đồng cho an sinh xã hội trong đại dịch Covid-19.

Tuy nhiên, để nhận được tiền này, họ đã chờ khá lâu do công tác lấy thông tin, tổng hợp, đề xuất, rồi ký quyết định chi, giải ngân… Trong khi họ cần hỗ trợ ngay trong thời điểm dịch giã hoành hành, họ khó khăn trong từng chi tiêu hằng ngày, trong đó có những bữa ăn thiếu hụt ngay khi dịch ập tới. Nhưng lúc nhận, Covid-19 đã được kiểm soát.

3. Điều đáng nói, không phải người lao động khó khăn, nghèo khổ nào cũng nhận được suất hỗ trợ trên do rắc rối hộ khẩu. Cậu Thanh, em ruột mẹ nuôi tôi ở Thủ Đức là một trường hợp như vậy. Vài năm trước, cậu ở chung với ông bà ngoại tại căn nhà thuộc đường 11, phường Trường Thọ.

Sau khi ông bà ngoại không còn, việc bán căn nhà chung chia cho con cháu là lẽ đương nhiên. Từ đó, cậu phải ra ở bên ngoài, thuộc tổ khác, trong khi hộ khẩu giao dịch ở địa chỉ nhà cũ. Tổ trưởng nơi cậu đang ở từ chối đưa cậu vào danh sách hưởng trợ cấp, dù cậu không thể đi bán hàng rong ở các chợ cả tháng trời, phải mượn đỡ tiền người thân để sống qua ngày.

Năm nay, dịch còn căng hơn. Chợ truyền thống bị “giăng dây” theo chỉ thị 10 của thành phố, một số chợ còn dừng hẳn để kiểm soát dịch, áp dụng tem phiếu đi chợ… Cậu Thanh đã nghỉ hơn cả tháng trong tinh thần chống dịch. Một lần nữa cậu lại lao đao vì dịch bệnh.

Cũng may, tuần trước chùa Phước Viên (Q. Bình Thạnh) có mấy trăm phần quà là gạo, mì, nhu yếu phẩm gửi người khó khăn. Tôi xin được và tặng cậu, mẹ nuôi tôi cũng “nhường cơm sẻ áo” với em bằng ít cá khô, lạp xưởng… “Mong cho hết dịch để đi bán lại, chứ hoài vậy chắc chết quá”, cậu than với tôi.

4. Giữa mùa cách ly với điệp khúc “tiếp tục tạm dừng…”, kèm theo đó là thêm ca nhiễm và điểm phong tỏa mới, người nghèo sao khỏi kiệt quệ? Mười mấy ngày liên tiếp Sài Gòn đều có vài trăm bệnh nhân Covid-19. Nỗi lo của người yếu thế ngoài dịch bệnh không biết sẽ ra sao nếu xảy tới với chính mình cùng gia đình, còn là thiếu ăn, hụt những khoản chi thiết yếu.

Theo tôi, bên cạnh chống dịch lây lan trong cộng đồng thì các ban ngành thành phố cũng cần đẩy mạnh hỗ trợ người yếu thế nhanh hơn nữa. Ngoài những khoản chi hàng trăm, hàng ngàn tỉ đồng - phải giải ngân chậm theo đúng quy trình, thì việc xã hội hóa “bữa ăn nhanh” cho dân qua công tác kêu gọi, tập hợp những nhóm, hội, doanh nghiệp, tổ chức tôn giáo… vào cuộc chia sẻ là cần thiết. Khu phố giúp khu phố, quận giúp quận… theo cách người khá hơn chia sẻ với người quá khổ, đã cạn nguồn thu.

Chính quyền cũng có thể vận động các chủ trọ giảm phí nhà trọ hoặc bảo lãnh giúp người nghèo việc giãn cách trả tiền nhà cho chủ. Có thể cho trả góp chẳng hạn, bằng những cam kết sau khi hết dịch, khi đi làm lại. “Loay hoay lại tới tháng tới ngày phải trả tiền thuê trọ” là lời Hưng nói trong lúc chia sẻ những khó khăn với tôi.

Tất nhiên, cũng đã có những chủ trọ tốt bụng, miễn giảm cho người khó khăn thực sự. Cũng đã và đang diễn ra những hoạt động sẻ chia nhưng nó cần được điều tiết bởi đơn vị chức năng để vừa khuyến khích, vừa đúng và đủ đến các đối tượng khó khăn thực sự. Chủ trương “không bỏ ai lại ở phía sau” nên xuất phát từ những con người bé nhỏ đã bị bỏ lại như cậu Thanh, mẹ con bà Điểm nhập cư từ phía Bắc…

Họ đã bị bào mòn lắm rồi, bởi vốn bình thường họ đã mỏng manh giữa Sài thành.

GS. Nguyễn Thanh Liêm: 'Phải coi sản xuất vaccine Covid-19 là một nhiệm vụ cấp bách của quốc gia'
Tấm lòng nhỏ, ý nghĩa lớn giữa mùa dịch Covid-19
Nơi 'an toàn nhất thế giới' giữa đại dịch Covid-19
Quỹ vaccine phòng chống Covid-19 nhận được 8.041 tỷ, kỳ vọng đạt con số 11.000 tỷ đồng
Dịch Covid-19 ngày 3/7: Indonesia ghi nhận số ca nhiễm mới cao nhất, Lào có xu hướng giảm, Malaysia nới lỏng phong tỏa một số bang
Thái Lan: 70% bệnh nhân Covid-19 ở Bangkok nhiễm biến thể Delta
TIN LIÊN QUAN

Lưu Đình Long

Bài viết cùng chủ đề

Góc nhìn Nhân quyền

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Người thầy giữ lửa nghề từ tình yêu thương

Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Người thầy giữ lửa nghề từ tình yêu thương

Tình yêu nghề cần được nuôi dưỡng trong một môi trường làm việc nhân văn, nơi người thầy được tôn trọng, được bảo vệ.
Viết tiếp hành trình gieo yêu thương, giữ nhịp học nơi biên cương Tổ quốc

Viết tiếp hành trình gieo yêu thương, giữ nhịp học nơi biên cương Tổ quốc

Giữa núi rừng nơi cực Tây Tổ quốc, Trường PTNT Tiểu học và THCS Sín Thầu được xây mới khang trang, tạo thêm nhiều điều kiện thuận lợi hơn cho trẻ em vùng cao.
Trường THCS Cầu Giấy: Từ thành tích nổi bật đến mục tiêu phát triển toàn diện người học

Trường THCS Cầu Giấy: Từ thành tích nổi bật đến mục tiêu phát triển toàn diện người học

Những kết quả trong học tập, tuyển sinh và các sân chơi khoa học, công nghệ là dấu ấn của Trường THCS Cầu Giấy (Hà Nội) trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, trong bối cảnh ...
Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy: Bền bỉ đổi mới, kiến tạo hành trình vươn tầm quốc tế của Nguyễn Siêu

Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy: Bền bỉ đổi mới, kiến tạo hành trình vươn tầm quốc tế của Nguyễn Siêu

Ngay khi biết tin Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy – Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Nguyễn Siêu – được Bộ Giáo dục và Đào tạo tuyên dương là Nhà giáo tiêu biểu toàn ...
Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương nhận Giấy khen của Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản: Vinh danh một thập niên cống hiến

Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương nhận Giấy khen của Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản: Vinh danh một thập niên cống hiến

Nhật Bản vinh danh PGS. TS. Bùi Anh Tuấn vì những đóng góp nổi bật trong đào tạo nguồn nhân lực và thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước.
Từ điển Cambridge chọn 'human' (con người) là từ của năm 2026

Từ điển Cambridge chọn 'human' (con người) là từ của năm 2026

Ngày 18/11, Từ điển Cambridge công bố 'human' (con người) là từ của năm 2026.
Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027?

Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027?

Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027? Không cấp đổi thẻ căn cước trong năm 2027 khi đến tuổi sẽ bị phạt thế nào?
Cải cách hành chính ở Quảng Ninh: Nhanh gọn, minh bạch và số hóa toàn diện

Cải cách hành chính ở Quảng Ninh: Nhanh gọn, minh bạch và số hóa toàn diện

TP. Quảng Ninh cung cấp trực tuyến 2.135 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền; cắt giảm 39% thời gian giải quyết đối với 1.258/2.075 thủ tục.
Phu nhân Ngô Phương Ly thăm mô hình chăm lo phụ nữ, trẻ em tại Thâm Quyến (Trung Quốc)

Phu nhân Ngô Phương Ly thăm mô hình chăm lo phụ nữ, trẻ em tại Thâm Quyến (Trung Quốc)

Chiều 18/11, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, bà Ngô Phương Ly đã đến thăm Tòa nhà Phụ nữ và Trẻ em thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông.
Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương yêu cầu các cơ quan, đơn vị và đầu mối được giao nhiệm vụ thống nhất nhiệm vụ, tập trung chỉ đạo, tổ chức thực hiện...
Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Ngày 18/11, tại Hà Nội, VCCI phối hợp với ILO tổ chức Hội nghị 'Thúc đẩy chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vì việc làm thỏa đáng tại Việt Nam'.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Trong bối cảnh chính sách tạm ngưng một số giấy phép mua bán thuốc lá sẽ kết thúc vào đầu năm 2027, chuyên gia VCCI kiến nghị 5 nội dung nhằm bảo đảm cải cách ...
5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

Khoai lang cung cấp chất xơ có lợi cho hệ tiêu hóa. Các phẩm khác như bơ, hạt chia, các loại đậu và atisô... cũng chứa lượng chất xơ không kém.
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Ngày 17/11, tại Hà Nội, Đại sứ quán Thụy Điển, Business Sweden và Viện Karolinska phối hợp tổ chức Diễn đàn Đối tác Việt Nam-Thụy Điển 2026.
Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Hàm lượng dinh dưỡng của quả chuối - bao gồm đường, tinh bột và vitamin - sẽ thay đổi tùy theo mức độ chín. Vậy độ chín nào là tốt nhất cho sức khỏe?
Phiên bản di động