Rác thải vũ trụ: Hiểm họa khó lường, nỗi lo của nhân loại

QUANG ĐÀO
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Với vô số các vệ tinh quá hạn sử dụng và vô vàn những mảnh vỡ trôi tự do, vũ trụ đang dần trở thành một bãi phế liệu khổng lồ, khiến tương lai khám phá không gian của loài người gặp không ít khó khăn.

Đối với các nhà khoa học, rác thải vũ trụ là một vấn đề nan giải. Năm 2016, các chuyên gia của Cơ quan Vũ trụ Nga (Roscosmos) kết luận rằng, nếu vấn đề này không được sớm giải quyết thì các sứ mệnh khám phá không gian có thể sẽ phải dừng lại hoàn toàn.

Nguyên nhân bởi các loại phế thải trên vũ trụ bao quanh Trái Đất ngày một chồng chất và sẽ cản trở quỹ đạo bay của những tên lửa được phóng lên từ hành tinh của chúng ta.

Trước khi con người có thể tìm các hành tinh khác có sự sống, chúng ta cần phải xử lý số rác thải đang hiện hữu trên bầu khí quyển. (Nguồn: Getty)
Trước khi con người có thể tìm các hành tinh khác có sự sống, chúng ta cần phải xử lý số rác thải đang hiện hữu trên bầu khí quyển. (Nguồn: Getty)

Nỗi lo của nhân loại

Rác thải vũ trụ được định nghĩa là những vật thể nhân tạo không còn giá trị sử dụng tồn tại ngoài vũ trụ, bao gồm những thiết bị được phóng lên hoặc bỏ lại, ví dụ như tên lửa đẩy, các vệ tinh không còn hoạt động, thậm chí là những vật dụng cá nhân mà phi hành gia vô tình đánh mất như găng tay, máy quay… Dần dần, con người đã lấp đầy không gian bằng rác thải trong sáu thập kỷ qua.

Số lượng xác tên lửa đẩy, các vệ tinh hết hoạt động và nhiều mảnh vỡ khác trong không gian hiện đã vượt xa số phương tiện đang hoạt động trên quỹ đạo. Với mỗi lần phóng vệ tinh mới, mỗi chuyến đi đến Trạm vũ trụ Quốc tế (ISS), nguy cơ va chạm tăng lên, khi các vật thể phá hủy lẫn nhau và tạo thêm nhiều mảnh vỡ.

Ngày 4/10/1957, Sputnik I trở thành vệ tinh đầu tiên của nhân loại bay vào không gian. Kể từ đó, các vệ tinh với các kích cỡ khác nhau, từ lớn như một chiếc xe buýt tới nhỏ như một chiếc máy nướng bánh mì, mang những tiện ích như hệ thống liên lạc toàn cầu, dự báo thời tiết, bản đồ vệ tinh… liên tục được con người đưa lên vũ trụ.

Tuy nhiên, việc phóng Sputnik I vào không gian cũng đánh dấu một cột mốc khác trong lịch sử, đó là sự xuất hiện của rác thải vũ trụ. Số lượng của chúng ngày càng tăng theo cấp số nhân. Theo Văn phòng Rác thải Không gian thuộc Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), hiện có hơn 8.400 tấn rác thải vũ trụ di chuyển theo quỹ đạo Trái Đất, trong đó, có hơn 130 triệu mảnh vỡ không gian có chiều dài nhỏ hơn 1mm.

Phần lớn số rác thải này nằm ngoài khả năng quản lý của các cơ quan vũ trụ do chúng có kích thước quá nhỏ. Ngoài ra, vận tốc của rác thải vũ trụ bay trong quỹ đạo là 8 km/giây, nhanh gấp 10 lần tốc độ của một viên đạn. Với vận tốc trên, một mảnh vụn nhỏ chỉ 1cm khi va chạm sẽ có sức nổ ngang một quả lựu đạn.

Hiểm họa khó lường

Rác thải vũ trụ đang đem lại nhiều hệ quả khôn lường, không chỉ có thể ngăn chúng ta thực hiện khát khao khám phá không gian vô tận mà còn có thể phá hủy toàn bộ hệ thống vệ tinh và đe dọa trực tiếp đến cuộc sống loài người.

Thứ nhất, rác thải có thể rơi trở lại Trái Đất, gây nguy hiểm cho con người và các loài vật khác. Năm 1997, một phụ nữ đã bị thương khi một mảnh kim loại từ trên trời rơi trúng vai. Theo các nhà khoa học tại NASA, đó có thể là một mảnh tên lửa tách ra. Dù đây là trường hợp duy nhất đến nay rác thải vũ trụ rơi xuống gây thương tích cho con người, nhưng vẫn còn nhiều vật thể nguy hiểm khác có thể lao xuống Trái Đất.

Thứ hai, sự tồn tại của rác thải vũ trụ đang đe dọa tới việc phóng các vệ tinh và tên lửa và tạo ra nhiều khó khăn cho quá trình hoạt động của các trạm đã ở trên quỹ đạo như ISS. Đầu năm nay đã có nhiều lo lắng khi hai vệ tinh cũ có thể va chạm, tạo thành các vụ nổ lớn. Còn Trạm ISS cũng đã buộc phải cơ động khẩn cấp để tránh tình trạng va chạm ba lần chỉ trong năm 2020.

Rebecca Allen, một nhà vật lý thiên văn của Trung tâm Vật lý Thiên văn và Siêu máy tính tại Đại học Công nghệ Swinburne (Australia) cho biết: “Các mảnh vụn không gian cực kỳ nguy hiểm. Thứ gì đó có kích thước bằng một chiếc son môi cũng có thể xuyên thủng trạm vũ trụ.”

Thứ ba, một kịch bản về việc loài người sẽ bị nhốt bên trong bầu khí quyển vì hệ quả của rác thải vũ trụ đã được đưa ra vào năm 1978 bởi Donald Kessler, nhà nghiên cứu nổi tiếng của NASA.

Lý thuyết của ông rất đơn giản. Ông cảnh báo có ngày rác sẽ quá nhiều đến nỗi cứ phóng vệ tinh lên không gian là sẽ va chạm vào vật thể khác. Ông Kessler lý luận rằng một chuỗi va chạm, trong nhiều năm, có thể dẫn đến một quá trình tạo ra các mảnh vỡ vô tận bao bọc Trái Đất, và nhốt toàn bộ nhân loại dưới bầu khí quyển của hành tinh.

Vấn đề toàn cầu

Hiện con người chưa tìm ra biện pháp hữu hiệu nào để kéo rác thải vũ trụ trở về Trái Đất, nhưng các chuyên gia vẫn đang không ngừng nghiên cứu. Cách tốt nhất hiện nay để giảm tốc độ gia tăng lượng rác ngoài không gian là hạn chế thải rác. Tập đoàn tên lửa SpaceX đang thực hiện điều này bằng cách dùng loại tên lửa có thể tái sử dụng và tự quay trở lại Trái Đất.

Nhiều nghiên cứu cũng đang được khẩn trương tiến hành, qua đó giới thiệu nhiều ý tưởng đột phá để “làm sạch” vũ trụ. Có thể kể đến sáng kiến mang tên CleanSpaceOne của các nhà khoa học Thụy Sỹ - một vệ tinh đặc biệt có khả năng chộp lấy rác thải vũ trụ và ném chúng trở lại bầu khí quyển Trái Đất. Tại đây, rác thải vũ trụ sẽ bị thiêu hủy do ma sát với khí quyển.

Tuy nhiên, theo các nhà nghiên cứu, trở ngại lớn nhất của việc dọn dẹp rác thải vũ trụ không phải ở vấn đề công nghệ hay kỹ thuật, mà chính là ở con người. Giống biến đổi khí hậu, rác vũ trụ cũng là một vấn đề toàn cầu và cần sự hợp tác của nhiều quốc gia. Chính vì vậy, các quốc gia cần sớm thống nhất một hiệp ước quy định việc cứu hộ và loại bỏ các vật thể bay trong không gian. Nếu không, hậu quả từ rác thải vũ trụ sẽ trở nên vô cùng khó lường.

Cảnh báo tác hại của rác thải nhựa qua chiến dịch truyền thông sáng tạo 'Nhân nhựa'

Cảnh báo tác hại của rác thải nhựa qua chiến dịch truyền thông sáng tạo 'Nhân nhựa'

TGVN. Với thông điệp "Khoa học cảnh báo tương lai, hành động quyết định ngày mai", Trung tâm Hành động và Liên kết vì Môi ...

Khám phá vũ trụ - Tiếng gọi Sao Hoả

Khám phá vũ trụ - Tiếng gọi Sao Hoả

TGVN. Năm 2020 có thể gọi là năm của những chuyến du hành Sao Hoả khi liên tục ba quốc gia gồm Các Tiểu vương quốc ...

Biến rác thải thành điện: Cơ hội giải bài toán khủng hoảng ô nhiễm rác

Biến rác thải thành điện: Cơ hội giải bài toán khủng hoảng ô nhiễm rác

TGVN. Hiện mỗi ngày có khoảng 50.000 tấn rác thải “đổ” ra môi trường, trong đó tại các đô thị chiếm khoảng 35.000 tấn/ngày. Để ...

Số ca Covid-19 tại Việt Nam

Cập nhật: 18/01/2022 15:00 | Nguồn: Bộ Y Tế

Hôm nay Tổng
+16,325 2,045,290
Tỉnh Hôm nay Tổng số ca
TP. Hồ Chí Minh 204 512,896
Bình Dương 59 292,034
Đồng Nai 55 99,377
Hà Nội 2,955 91,573
Tây Ninh 316 86,512
Khánh Hòa 556 58,104
Cà Mau 403 52,876
Vĩnh Long 340 51,143
Đồng Tháp 61 46,646
Cần Thơ 114 43,736
Long An 39 41,179
Bình Phước 609 41,026
Trà Vinh 472 35,382
An Giang 59 35,155
Tiền Giang 42 35,026
Bạc Liêu 106 33,996
Bến Tre 588 33,197
Kiên Giang 113 32,180
Sóc Trăng 82 31,884
Bà Rịa – Vũng Tàu 188 29,683
Bình Thuận 82 28,148
Bình Định 640 26,832
Hải Phòng 638 21,284
Đà Nẵng 924 19,965
Bắc Ninh 486 18,034
Thừa Thiên Huế 262 18,009
Hậu Giang 95 14,544
Đắk Lắk 413 14,381
Lâm Đồng 220 12,975
Thanh Hóa 358 12,941
Hưng Yên 675 11,243
Bắc Giang 259 10,829
Hà Giang 121 10,495
Nghệ An 174 10,301
Quảng Ngãi 331 9,658
Quảng Nam 220 9,593
Gia Lai 100 8,950
Phú Yên 106 8,902
Quảng Ninh 346 8,340
Hải Dương 262 7,360
Đắk Nông 158 6,970
Ninh Thuận 35 6,445
Vĩnh Phúc 253 6,152
Nam Định 204 6,009
Quảng Bình 80 4,792
Phú Thọ 145 4,719
Thái Bình 133 4,657
Thái Nguyên 239 4,644
Hòa Bình 185 4,198
Hà Nam 98 3,938
Quảng Trị 40 3,416
Lạng Sơn 92 2,750
Sơn La 63 2,642
Ninh Bình 77 2,344
Tuyên Quang 144 2,197
Hà Tĩnh 0 2,140
Lào Cai 66 1,624
Yên Bái 65 1,600
Kon Tum 61 1,546
Điện Biên 55 1,409
Cao Bằng 19 1,193
Bắc Kạn 14 723
Lai Châu 26 631

Đọc thêm

XSMT 19/1, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 19/1/2022

XSMT 19/1, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 19/1/2022

Baoquocte.vn. XSMT 19/1. xổ số hôm nay 19/1/2022. trực tiếp xổ số miền Trung 19/1/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 4. xo so ...
Shark Liên và ATA Holdings ký kết hợp tác chiến lược

Shark Liên và ATA Holdings ký kết hợp tác chiến lược

Baoquocte.vn. Vừa qua, tại Hà Nội đã diễn ra buổi gặp mặt cổ đông và Lễ ký kết hợp tác chiến lược giữa 3 cổ đông sáng lập Tập đoàn ATA ...
Quốc hội Indonesia chính thức thông qua dự luật chuyển thủ đô

Quốc hội Indonesia chính thức thông qua dự luật chuyển thủ đô

Baoquocte.vn. Quốc hội Indonesia đã thông qua dự luật chuyển thủ đô từ Jakarta sang khu vực Kalimantan trên đảo Borneo.
Chuyển nhượng cầu thủ: Barca bán De Jong, Chelsea hỏi mua; MU tìm cách có Amadou Haidara; Newcastle tiếp cận Lingard

Chuyển nhượng cầu thủ: Barca bán De Jong, Chelsea hỏi mua; MU tìm cách có Amadou Haidara; Newcastle tiếp cận Lingard

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên báo Thế giới và Viêt Nam.
Hà Nội đề xuất học sinh trở lại trường sau Tết Nguyên đán, nhiều phụ huynh đồng tình

Hà Nội đề xuất học sinh trở lại trường sau Tết Nguyên đán, nhiều phụ huynh đồng tình

Baoquocte.vn. Sở GD&ĐT Hà Nội dự kiến sau Tết Nguyên đán sẽ đề xuất phương án cho học sinh lớp 7-12 trở lại trường 100%.
Đại sứ Israel: Việt Nam thành công chống dịch Covid-19 tạo động lực cho quan hệ song phương

Đại sứ Israel: Việt Nam thành công chống dịch Covid-19 tạo động lực cho quan hệ song phương

Baoquocte.vn. Theo Đại sứ Israel tại Việt Nam Nadav Eshca, Việt Nam đã thành công kiểm soát dịch Covid-19, tạo cơ hội cho quan hệ Việt Nam-Israel phát triển.
Dù Nga nói OSCE không có ảnh hưởng đến tình hình châu Âu, Ba Lan quyết gỡ khủng hoảng trong nhiệm kỳ Chủ tịch

Dù Nga nói OSCE không có ảnh hưởng đến tình hình châu Âu, Ba Lan quyết gỡ khủng hoảng trong nhiệm kỳ Chủ tịch

Baoquocte.vn. Với vai trò Chủ tịch luân phiên OSCE năm 2022, Ngoại trưởng Ba Lan Zbigniew Rau sẽ sớm thực hiện các chuyến thăm làm việc tới Ukraine, Mỹ và Nga.
UAE: Bán đấu giá viên kim cương đen hiếm có, thanh toán bằng tiền điện tử

UAE: Bán đấu giá viên kim cương đen hiếm có, thanh toán bằng tiền điện tử

Baoquocte.vn. Nhà đấu giá Sotheby’s trưng bày viên kim cương đen 555,55 carat tại Dubai cho công chúng chiêm ngưỡng, trước khi nó được bán đấu giá tháng tới.
Dịch Covid-19: Người dân những tỉnh dưới đây cần xét nghiệm, cách ly khi về đón Tết

Dịch Covid-19: Người dân những tỉnh dưới đây cần xét nghiệm, cách ly khi về đón Tết

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh số ca mắc mới Covid-19 được phát hiện trong cộng đồng tăng cao, nhiều địa phương có thêm một số quy định mới.
XSMN 19/1, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 ngày 19/1/2022

XSMN 19/1, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 4 ngày 19/1/2022

Baoquocte.vn. XSMN 19/1. trực tiếp xổ số miền Nam 19/1/2022. xổ số hôm nay 19/1/2022. kết quả xổ số miền Nam hôm nay. xổ số miền Nam thứ 4. xo so ...
Chiến dịch đối thoại giữa Mỹ và đồng minh với Nga, cuộc đối đầu khó khoan nhượng

Chiến dịch đối thoại giữa Mỹ và đồng minh với Nga, cuộc đối đầu khó khoan nhượng

Baoquocte.vn. Nga-Mỹ gặp nhau ở Geneva, đối thoại Nga với NATO ở Brussel, với OSCE và Mỹ ở Vienna...
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: EU nhập cuộc chơi lớn

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: EU nhập cuộc chơi lớn

Baoquocte.vn. Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương được EU công bố gần như trùng khớp thời gian với AUKUS. Chiến lược này có gì đặc biệt? Báo TG&VN phân tích.
Australia trang bị tàu ngầm hạt nhân: Game changer hay chuyện thay đổi cuộc chơi!

Australia trang bị tàu ngầm hạt nhân: Game changer hay chuyện thay đổi cuộc chơi!

Baoquocte.vn. Điều khiến thiên hạ bất ngờ và có phần sửng sốt ở AUKUS là việc Mỹ chia sẻ công nghệ chế tạo tầu ngầm hạt nhân cho Australia. Phân tích của TG&VN.
Nhân tố chi phối chính sách đối ngoại của Tổng thống Joe Biden

Nhân tố chi phối chính sách đối ngoại của Tổng thống Joe Biden

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden chưa thể hiện đường lối chính sách đối ngoại hoàn chỉnh và nhất quán. Lý do và những nhân tố nào chi phối? TG&VN phân tích.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Cấp cao ở mức độ thấp

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Cấp cao ở mức độ thấp

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh Nga-Mỹ diễn ra trong không khí không thù địch nhau nhưng cũng không thân thiện. Họ phấn đấu đạt được cái tối thiểu. TG&VN phân tích.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Chưa khai thông, không đột phá

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Chưa khai thông, không đột phá

Baoquocte.vn. Cuộc gặp Thượng đỉnh Nga-Mỹ là cuộc gặp đầu tiên của ông Biden với ông Putin trên cương vị Tổng thống. Sự kiện được dư luận đặc biệt quan tâm. TG&VN phân tích.
Tương lai quan hệ Mỹ-Trung nếu ông Donald Trump tái đắc cử năm 2024

Tương lai quan hệ Mỹ-Trung nếu ông Donald Trump tái đắc cử năm 2024

Baoquocte.vn. Nếu trở lại Nhà Trắng, ông Donald Trump có khả năng làm xoay chuyển quan hệ Mỹ-Trung.
Đi tìm gốc rễ bạo loạn ở Kazakhstan

Đi tìm gốc rễ bạo loạn ở Kazakhstan

Baoquocte.vn. Tổng thống Kazakhstan Kassym Zhomart Tokayev tuyên bố bạo loạn là khủng hoảng trầm trọng nhất trong lịch sử nước này. Vậy chuyện bắt đầu từ đâu?
Đàm phán ngoại giao Nga-NATO: Vẫn trượt dài trong bế tắc

Đàm phán ngoại giao Nga-NATO: Vẫn trượt dài trong bế tắc

Baoquocte.vn. Đàm phán ngoại giao Nga-NATO liên tục được triển khai trong thời gian vừa qua nhưng mọi nút thắt vẫn chưa được tháo gỡ.
Vì sao Canada muốn tạo dấu ấn ngoại giao tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương?

Vì sao Canada muốn tạo dấu ấn ngoại giao tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương?

Baoquocte.vn. Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Canada phản ánh sự thay đổi cách tiếp cận của Ottawa trong quan hệ với các quốc gia trong khu vực.
Cuộc chơi của Trung Quốc tại Ấn Độ Dương

Cuộc chơi của Trung Quốc tại Ấn Độ Dương

Baoquocte.vn. Chuyến thăm của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tới Maldives và Sri Lanka báo hiệu ưu tiên của Bắc Kinh là tập trung vào Nam Á và Ấn Độ Dương.
Chuyên gia Israel: Biến thể Omicron khiến danh sách các quốc gia 'vùng đỏ' không còn giá trị

Chuyên gia Israel: Biến thể Omicron khiến danh sách các quốc gia 'vùng đỏ' không còn giá trị

Baoquocte.vn. Với tốc độ lây lan chóng mặt của biến thể Omicron, các chuyên gia Israel nhận định danh sách các quốc gia 'vùng đỏ' sẽ không còn giá trị.
Phiên bản di động