Sách tiếng Việt không dạy chữ P: Chủ biên nói gì?

Mỹ Hà
Liên quan đến bài viết Sách tiếng Việt 1 không dạy chữ P: Hiệu trưởng viết tâm thư gửi Bộ trưởng, chiều 24/2, PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, Chủ biên SGK Tiếng Việt 1 bộ 'Kết nối tri thức với cuộc sống' đã lên tiếng trả lời.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Chủ biên SGK Tiếng Việt 1 giải thích không dạy chữ "P" gây xôn xao
PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, Chủ biên SGK Tiếng Việt 1 bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" giải thích không dạy chữ "P" gây xôn xao.

PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, Chủ biên SGK Tiếng Việt 1 bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" khẳng định, bảng chữ cái trong SGK Tiếng Việt 1, bộ Kết nối có đầy đủ 29 chữ cái theo quy định.

Theo PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, bảng chữ cái trong SGK Tiếng Việt 1, bộ Kết nối có đầy đủ 29 chữ cái theo quy định của Bộ GD&ĐT (trang 12, tập một). Đây là quy định "cứng", không có bất kì bộ SGK nào dám thay đổi và không có lý do gì để thay đổi. Ở nhiều bài học trong bộ sách này, học sinh được học và luyện viết chữ P qua ngữ liệu là những từ như đèn pin, cặp da, cá mập, lốp xe, tia chớp, bếp, bìm bịp, búp sen,… (trang 78, 118, 120, 124,… tập một).

Ở tập hai, trong các văn bản đọc thì số các từ có chữ P không thể tính hết. Vì vậy, ý kiến cho Tiếng Việt 1, Kết nối không dạy chữ P là hoàn toàn không có cơ sở.

Vấn đề thứ hai, việc dạy âm P (pờ) (được ghi bằng chữ P, chữ pê) như thế nào. Trong tiếng Việt, âm P xuất hiện chủ yếu là cuối âm tiết; trong một số trường hợp, xuất hiện đầu âm tiết.

"Trước hết, xin nói về việc dạy âm P cuối âm tiết (hiện tượng phổ biến). Qua loạt bài dạy vần ở tập một như ap, ăp, âp (trang 118); op, ôp, ơp (trang 120); ep, êp, ip, up (trang 124),… và những từ như đã nêu ở trên (cặp da, cá mập, lốp xe, tia chớp, bếp, bìm bịp, búp sen,…) thì có thể thấy rõ, SGK Tiếng Việt 1, bộ Kết nối, có dạy âm P cuối và dạy nhiều.

Còn về việc dạy âm đầu P (pờ), tất cả các bộ sách Tiếng Việt 1 đều phải đạt được mục tiêu: Học xong lớp 1, HS có khả năng đọc được các từ như đèn pin, Sa Pa, Nậm Pì,… Tuy nhiên, các bộ sách có thể có những cách khác nhau", PGS.TS Bùi Mạnh Hùng cho hay.

Cách thứ nhất: Dạy âm đầu P (âm pờ) trong bài dạy âm PH (âm phờ). Trước khi học âm PH, các em được luyện đọc âm P, chứ không học âm P riêng và không có từ ứng dụng riêng cho âm đầu P.

Cách thứ hai: Dạy âm P riêng và đưa những "từ ứng dụng" như pi-a-nô/piano, pa-nô/panô để HS tập đọc và phát triển vốn từ.

Cũng theo ông Hùng, SGK Tiếng Việt 1 của Bộ GD&ĐT (theo chương trình Tiếng Việt năm 2000) đã áp dụng cách thứ nhất và rất quen thuộc với đông đảo giáo viên dạy Tiếng Việt lớp 1 trên cả nước trong 20 năm qua. SGK Tiếng Việt 1, bộ Kết nối, kế thừa cách dạy này.

Sau khi làm quen, tập đọc âm P ngay trước khi học âm PH, học sinh được luyện đọc âm đầu P trong một số bài học sau đó, chẳng hạn, khi học vần IN, các em luyện đọc và viết từ đèn pin (trang 78, tập một), luyện đọc từ Sa Pa trong đoạn văn viết về Tây Bắc (trang 105 tập một) và trong bài đọc Ruộng bậc thang ở Sa Pa (trang 154, tập hai).

Lý giải vì sao lại chọn cách thứ nhất (đồng thời cũng là lựa chọn kế thừa cách dạy của SGK Tiếng Việt 1 năm 2000 của Bộ GD&ĐT), ông Hùng cho rằng, âm P và PH đều được học trong phần Âm, ở khoảng tuần 5 hoặc tuần 6 của lớp 1.

Nếu dạy âm P riêng thì cần phải có "từ ứng dụng" để học sinh tập đọc và phát triển vốn từ. Những từ này chỉ chứa các âm tiết mở (bộ phận vần chỉ có 1 nguyên âm), nghĩa là buộc phải dùng từ như pi-a-nô/piano, pa-nô/panô,….; không thể dùng các từ như Sa Pa, Nậm Pì,… vì 2 lí do: 1) HS chưa được học âm S (trong Sa Pa) và vần ÂM (trong Nậm Pì) và 2).

Thông thường, tên riêng không được dùng ở phần dạy phát triển vốn từ. Mới chỉ được học 5 - 6 tuần mà học sinh phải đọc và hiểu nghĩa của những từ như pi-a-nô/piano, pa-nô/panô,…. là không phù hợp. Chắc hẳn nhiều người sẽ e ngại vì học sinh lớp 1, mới đến trường mấy tuần, mà phải đọc, viết và hiểu nghĩa của những từ không quen thuộc như vậy.

"Tóm lại, Tiếng Việt 1, bộ Kết nối, có dạy chữ P (chữ pê), âm đầu và âm cuối P (pờ) (ghi bằng chữ P). Tất cả đều dạy theo cách quen thuộc với giáo viên dạy tiếng Việt lớp 1 trên cả nước trong nhiều năm qua", ông Hùng khẳng định.

Đặc biệt, ông Hùng còn cho biết thêm, trong tiếng Việt, khi âm cuối P được mặc nhiên thừa nhận dựa trên hàng loạt cứ liệu thực tế như các từ đã được nêu trên (cặp da, cá mập, lốp xe, tia chớp, bếp, bìm bịp, búp sen,…) thì nhiều nhà Ngữ âm học hàng đầu, "ông tổ" của ngành Ngữ âm học Việt Nam, không coi tiếng Việt có âm đầu P (theo Đoàn Thiện Thuật, Ngữ âm học tiếng Việt, Đại học Quốc gia Hà Nội, 1999, trang 157 - 158; Hoàng Tuệ và Hoàng Minh (Cao Xuân Hạo), Remarks on the Phonological Structure of Vietnamese, Vietnamese Studies: No 40, p. 76).

Như vậy, nếu có coi tiếng Việt có âm đầu P thì đó không phải là việc hiển nhiên và âm đầu P không phải có vị trí "bình đẳng" như các âm đầu khác trong tiếng Việt. Âm này xuất hiện trong các từ vay mượn như: pi-a-nô/piano, pê-đan/pêđan, pa-nô/panô, pê-nê-xi-lin,…, các âm tiết được viết liền hoặc có dấu nối.

Ngoài ra, âm đầu P có thể xuất hiện ở một số tên riêng (Sa Pa, Nậm Pì,…). Trong miêu tả ngữ âm học, tất cả các hiện tượng ngữ âm thuộc từ vay mượn mà chưa Việt hóa (pi-a-nô/piano, pê-nê-xi-lin, pê-đan/pêđan, pa-nô/panô,…), tên riêng (Sa Pa, Nậm Pì,…), cùng với từ tượng thanh, từ cổ,… đều thuộc hiện tượng ngữ âm "ngoại biên", không được lấy làm ngữ liệu để miêu tả hệ thống âm vị của một ngôn ngữ.

Như Dân trí phản ánh trước đó, ông Đào Quốc Vịnh, Hiệu trưởng Trường tiểu học Tô Hiến Thành (quận Hai Bà Trưng) cho biết sách giáo khoa Tiếng Việt 1, bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống", sách có dạy chữ "P" khi nó kết hợp với H tạo thành PH đọc là " phờ" nhưng chưa dạy chữ "P" khi đứng trước các nguyên âm vì rất ít từ tiếng Việt có chữ P đứng trước các nguyên âm, nếu có thì là từ ngoại lai.

Chính vì thế, hiệu trưởng này đã viết thư ngỏ gửi Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn.

Người trẻ cần nâng cấp bản thân để đứng vững trong thị trường lao động

Người trẻ cần nâng cấp bản thân để đứng vững trong thị trường lao động

Thạc sĩ Tâm lý Đinh Văn Thịnh, Giảng viên kỹ năng mềm, PGĐ Kỹ năng và Truyền thông Hệ thống Trung tâm ATC nêu quan ...

Chuyên gia y tế: Phải áp dụng sớm nhất giải pháp công nghệ trong quản lý dịch Covid-19

Chuyên gia y tế: Phải áp dụng sớm nhất giải pháp công nghệ trong quản lý dịch Covid-19

'Phải áp dụng sớm nhất giải pháp công nghệ trong quản lý dịch Covid-19 thống nhất ở tất cả các tuyến. Nếu tỉnh nào làm ...

(theo Dân trí)

Đọc thêm

Trà sữa Thái lọt top 10 đồ uống không cồn ngon nhất thế giới

Trà sữa Thái lọt top 10 đồ uống không cồn ngon nhất thế giới

Trà sữa Thái, thức uống màu cam đặc trưng phổ biến khắp Thái Lan đã xếp thứ 9 trong danh sách các loại đồ uống không cồn ngon nhất thế ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 5/5/2026, Lịch vạn niên ngày 5 tháng 5 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 5/5/2026, Lịch vạn niên ngày 5 tháng 5 năm 2026

Lịch âm 5/5. Lịch âm hôm nay 5/5/2026? Âm lịch hôm nay 5/5. Lịch vạn niên 5/5/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 5/5/2026: Tuổi Tuất tài lộc gặp may

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 5/5/2026: Tuổi Tuất tài lộc gặp may

Xem tử vi 5/5 - tử vi 12 con giáp hôm nay 5/5/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Cập nhật bảng giá xe hãng Suzuki mới nhất tháng 5/2026

Cập nhật bảng giá xe hãng Suzuki mới nhất tháng 5/2026

Bảng giá xe hãng Suzuki của các dòng XL7 Hybrid, Swift, EECO, All New Fronx, Jimny, Super Carry Pro sẽ được cập nhật chi tiết trong bài viết dưới đây.
HLV Carrick đi vào lịch sử Man Utd với kỳ tích chưa từng xuất hiện

HLV Carrick đi vào lịch sử Man Utd với kỳ tích chưa từng xuất hiện

Thắng đẹp kình địch Liverpool ngay trên sân nhà Old Trafford ở vòng 35, HLV Carrick không chỉ mang về 3 điểm quý giá mà còn đi vào lịch sử ...
Nhân vật ủng hộ Paris rút khỏi NATO xác nhận tham gia cuộc đua bầu cử tổng thống Pháp 2027

Nhân vật ủng hộ Paris rút khỏi NATO xác nhận tham gia cuộc đua bầu cử tổng thống Pháp 2027

Chính trị gia cánh tả Jean-Luc Mélenchon, 74 tuổi, tuyên bố sẽ tham gia cuộc đua vào ghế Tổng thống Pháp năm 2027.
Trà sữa Thái lọt top 10 đồ uống không cồn ngon nhất thế giới

Trà sữa Thái lọt top 10 đồ uống không cồn ngon nhất thế giới

Trà sữa Thái, thức uống màu cam đặc trưng phổ biến khắp Thái Lan đã xếp thứ 9 trong danh sách các loại đồ uống không cồn ngon nhất thế giới.
Tai nạn giao thông kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 giảm cả 3 tiêu chí

Tai nạn giao thông kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 giảm cả 3 tiêu chí

Theo Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an), trong 4 ngày nghỉ lễ (từ ngày 30/4-3/5), toàn quốc xảy ra 177 vụ tai nạn giao thông
Thái Lan tìm ứng viên cho vị trí Tổng giám đốc WHO

Thái Lan tìm ứng viên cho vị trí Tổng giám đốc WHO

Thái Lan đã khởi động quá trình lựa chọn ứng viên đại diện quốc gia tranh cử vị trí Tổng giám đốc WHO.
Lý giải hiện tượng dông lốc, mưa đá liên tục xảy ra ở Bắc Bộ

Lý giải hiện tượng dông lốc, mưa đá liên tục xảy ra ở Bắc Bộ

Dông lốc, mưa đá, gió giật mạnh liên tiếp xảy ra tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, gây thiệt hại tại nhiều địa phương trong những ngày gần đây.
Hỗ trợ 400.000 điện thoại thông minh cho hộ nghèo, hộ cận nghèo

Hỗ trợ 400.000 điện thoại thông minh cho hộ nghèo, hộ cận nghèo

Chương trình viễn thông công ích đến năm 2030 sẽ hỗ trợ 400.000 điện thoại thông minh cho hộ nghèo, cận nghèo trên cả nước.
Thành phố Seoul kéo dài chiến dịch xử lý tiếng ồn xe máy

Thành phố Seoul kéo dài chiến dịch xử lý tiếng ồn xe máy

Chính quyền thành phố Seoul cho biết sẽ triển khai các chiến dịch xử lý tiếng ồn xe máy đến hết tháng 10, nhằm giảm thiểu ảnh hưởng tới đời sống người dân.
Hơn 316.000 lượt khám, cấp cứu trong trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5

Hơn 316.000 lượt khám, cấp cứu trong trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5

Trong trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5, các cơ sở y tế khám, cấp cứu hơn 316.000 lượt người; tình hình tai nạn giao thông không ghi nhận đột biến.
Những thói quen buổi sáng tưởng vô hại nhưng làm tăng nguy cơ bệnh tim

Những thói quen buổi sáng tưởng vô hại nhưng làm tăng nguy cơ bệnh tim

Nhiều hành động tưởng chừng quen thuộc, từ cách bạn thức dậy, ăn sáng cho đến nhịp sinh hoạt đầu ngày, lại có thể âm thầm gây áp lực lên hệ tim mạch.
Australia phát hiện virus bại liệt trong nước thải sau hơn nửa thế kỷ

Australia phát hiện virus bại liệt trong nước thải sau hơn nửa thế kỷ

Các quan chức y tế của Australia xác nhận virus bại liệt đã được phát hiện trong hệ thống nước thải tại thành phố Perth (bang Tây Australia).
Công dụng bất ngờ của vỏ xoài trong bảo vệ sức khoẻ

Công dụng bất ngờ của vỏ xoài trong bảo vệ sức khoẻ

Vỏ xoài giàu chất chống oxy hóa như carotenoid và phenol, có thể giúp giảm gốc tự do, hỗ trợ phòng ngừa bệnh tim, béo phì, tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu.
Thái Lan ghép thận thành công đầu tiên bằng phẫu thuật robot

Thái Lan ghép thận thành công đầu tiên bằng phẫu thuật robot

Bệnh viện Rajavithi vừa trở thành cơ sở đầu tiên tại Thái Lan thực hiện thành công ca ghép thận bằng phẫu thuật hỗ trợ robot.
Năm nhóm người nên bổ sung chuối vào chế độ ăn hằng ngày

Năm nhóm người nên bổ sung chuối vào chế độ ăn hằng ngày

Chuối tiêu chín là loại quả quen thuộc, giàu dinh dưỡng và dễ tiêu hóa, phù hợp với nhiều đối tượng, mang lại nhiều lợi ích sức khỏe tổng thể.
Phiên bản di động