Sách tiếng Việt không dạy chữ P: Chủ biên nói gì?

Mỹ Hà
Liên quan đến bài viết Sách tiếng Việt 1 không dạy chữ P: Hiệu trưởng viết tâm thư gửi Bộ trưởng, chiều 24/2, PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, Chủ biên SGK Tiếng Việt 1 bộ 'Kết nối tri thức với cuộc sống' đã lên tiếng trả lời.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Chủ biên SGK Tiếng Việt 1 giải thích không dạy chữ "P" gây xôn xao
PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, Chủ biên SGK Tiếng Việt 1 bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" giải thích không dạy chữ "P" gây xôn xao.

PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, Chủ biên SGK Tiếng Việt 1 bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" khẳng định, bảng chữ cái trong SGK Tiếng Việt 1, bộ Kết nối có đầy đủ 29 chữ cái theo quy định.

Theo PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, bảng chữ cái trong SGK Tiếng Việt 1, bộ Kết nối có đầy đủ 29 chữ cái theo quy định của Bộ GD&ĐT (trang 12, tập một). Đây là quy định "cứng", không có bất kì bộ SGK nào dám thay đổi và không có lý do gì để thay đổi. Ở nhiều bài học trong bộ sách này, học sinh được học và luyện viết chữ P qua ngữ liệu là những từ như đèn pin, cặp da, cá mập, lốp xe, tia chớp, bếp, bìm bịp, búp sen,… (trang 78, 118, 120, 124,… tập một).

Ở tập hai, trong các văn bản đọc thì số các từ có chữ P không thể tính hết. Vì vậy, ý kiến cho Tiếng Việt 1, Kết nối không dạy chữ P là hoàn toàn không có cơ sở.

Vấn đề thứ hai, việc dạy âm P (pờ) (được ghi bằng chữ P, chữ pê) như thế nào. Trong tiếng Việt, âm P xuất hiện chủ yếu là cuối âm tiết; trong một số trường hợp, xuất hiện đầu âm tiết.

"Trước hết, xin nói về việc dạy âm P cuối âm tiết (hiện tượng phổ biến). Qua loạt bài dạy vần ở tập một như ap, ăp, âp (trang 118); op, ôp, ơp (trang 120); ep, êp, ip, up (trang 124),… và những từ như đã nêu ở trên (cặp da, cá mập, lốp xe, tia chớp, bếp, bìm bịp, búp sen,…) thì có thể thấy rõ, SGK Tiếng Việt 1, bộ Kết nối, có dạy âm P cuối và dạy nhiều.

Còn về việc dạy âm đầu P (pờ), tất cả các bộ sách Tiếng Việt 1 đều phải đạt được mục tiêu: Học xong lớp 1, HS có khả năng đọc được các từ như đèn pin, Sa Pa, Nậm Pì,… Tuy nhiên, các bộ sách có thể có những cách khác nhau", PGS.TS Bùi Mạnh Hùng cho hay.

Cách thứ nhất: Dạy âm đầu P (âm pờ) trong bài dạy âm PH (âm phờ). Trước khi học âm PH, các em được luyện đọc âm P, chứ không học âm P riêng và không có từ ứng dụng riêng cho âm đầu P.

Cách thứ hai: Dạy âm P riêng và đưa những "từ ứng dụng" như pi-a-nô/piano, pa-nô/panô để HS tập đọc và phát triển vốn từ.

Cũng theo ông Hùng, SGK Tiếng Việt 1 của Bộ GD&ĐT (theo chương trình Tiếng Việt năm 2000) đã áp dụng cách thứ nhất và rất quen thuộc với đông đảo giáo viên dạy Tiếng Việt lớp 1 trên cả nước trong 20 năm qua. SGK Tiếng Việt 1, bộ Kết nối, kế thừa cách dạy này.

Sau khi làm quen, tập đọc âm P ngay trước khi học âm PH, học sinh được luyện đọc âm đầu P trong một số bài học sau đó, chẳng hạn, khi học vần IN, các em luyện đọc và viết từ đèn pin (trang 78, tập một), luyện đọc từ Sa Pa trong đoạn văn viết về Tây Bắc (trang 105 tập một) và trong bài đọc Ruộng bậc thang ở Sa Pa (trang 154, tập hai).

Lý giải vì sao lại chọn cách thứ nhất (đồng thời cũng là lựa chọn kế thừa cách dạy của SGK Tiếng Việt 1 năm 2000 của Bộ GD&ĐT), ông Hùng cho rằng, âm P và PH đều được học trong phần Âm, ở khoảng tuần 5 hoặc tuần 6 của lớp 1.

Nếu dạy âm P riêng thì cần phải có "từ ứng dụng" để học sinh tập đọc và phát triển vốn từ. Những từ này chỉ chứa các âm tiết mở (bộ phận vần chỉ có 1 nguyên âm), nghĩa là buộc phải dùng từ như pi-a-nô/piano, pa-nô/panô,….; không thể dùng các từ như Sa Pa, Nậm Pì,… vì 2 lí do: 1) HS chưa được học âm S (trong Sa Pa) và vần ÂM (trong Nậm Pì) và 2).

Thông thường, tên riêng không được dùng ở phần dạy phát triển vốn từ. Mới chỉ được học 5 - 6 tuần mà học sinh phải đọc và hiểu nghĩa của những từ như pi-a-nô/piano, pa-nô/panô,…. là không phù hợp. Chắc hẳn nhiều người sẽ e ngại vì học sinh lớp 1, mới đến trường mấy tuần, mà phải đọc, viết và hiểu nghĩa của những từ không quen thuộc như vậy.

"Tóm lại, Tiếng Việt 1, bộ Kết nối, có dạy chữ P (chữ pê), âm đầu và âm cuối P (pờ) (ghi bằng chữ P). Tất cả đều dạy theo cách quen thuộc với giáo viên dạy tiếng Việt lớp 1 trên cả nước trong nhiều năm qua", ông Hùng khẳng định.

Đặc biệt, ông Hùng còn cho biết thêm, trong tiếng Việt, khi âm cuối P được mặc nhiên thừa nhận dựa trên hàng loạt cứ liệu thực tế như các từ đã được nêu trên (cặp da, cá mập, lốp xe, tia chớp, bếp, bìm bịp, búp sen,…) thì nhiều nhà Ngữ âm học hàng đầu, "ông tổ" của ngành Ngữ âm học Việt Nam, không coi tiếng Việt có âm đầu P (theo Đoàn Thiện Thuật, Ngữ âm học tiếng Việt, Đại học Quốc gia Hà Nội, 1999, trang 157 - 158; Hoàng Tuệ và Hoàng Minh (Cao Xuân Hạo), Remarks on the Phonological Structure of Vietnamese, Vietnamese Studies: No 40, p. 76).

Như vậy, nếu có coi tiếng Việt có âm đầu P thì đó không phải là việc hiển nhiên và âm đầu P không phải có vị trí "bình đẳng" như các âm đầu khác trong tiếng Việt. Âm này xuất hiện trong các từ vay mượn như: pi-a-nô/piano, pê-đan/pêđan, pa-nô/panô, pê-nê-xi-lin,…, các âm tiết được viết liền hoặc có dấu nối.

Ngoài ra, âm đầu P có thể xuất hiện ở một số tên riêng (Sa Pa, Nậm Pì,…). Trong miêu tả ngữ âm học, tất cả các hiện tượng ngữ âm thuộc từ vay mượn mà chưa Việt hóa (pi-a-nô/piano, pê-nê-xi-lin, pê-đan/pêđan, pa-nô/panô,…), tên riêng (Sa Pa, Nậm Pì,…), cùng với từ tượng thanh, từ cổ,… đều thuộc hiện tượng ngữ âm "ngoại biên", không được lấy làm ngữ liệu để miêu tả hệ thống âm vị của một ngôn ngữ.

Như Dân trí phản ánh trước đó, ông Đào Quốc Vịnh, Hiệu trưởng Trường tiểu học Tô Hiến Thành (quận Hai Bà Trưng) cho biết sách giáo khoa Tiếng Việt 1, bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống", sách có dạy chữ "P" khi nó kết hợp với H tạo thành PH đọc là " phờ" nhưng chưa dạy chữ "P" khi đứng trước các nguyên âm vì rất ít từ tiếng Việt có chữ P đứng trước các nguyên âm, nếu có thì là từ ngoại lai.

Chính vì thế, hiệu trưởng này đã viết thư ngỏ gửi Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn.

Người trẻ cần nâng cấp bản thân để đứng vững trong thị trường lao động

Người trẻ cần nâng cấp bản thân để đứng vững trong thị trường lao động

Thạc sĩ Tâm lý Đinh Văn Thịnh, Giảng viên kỹ năng mềm, PGĐ Kỹ năng và Truyền thông Hệ thống Trung tâm ATC nêu quan ...

Chuyên gia y tế: Phải áp dụng sớm nhất giải pháp công nghệ trong quản lý dịch Covid-19

Chuyên gia y tế: Phải áp dụng sớm nhất giải pháp công nghệ trong quản lý dịch Covid-19

'Phải áp dụng sớm nhất giải pháp công nghệ trong quản lý dịch Covid-19 thống nhất ở tất cả các tuyến. Nếu tỉnh nào làm ...

(theo Dân trí)

Đọc thêm

Điểm mặt loạt xe máy điện mới chuẩn bị ra mắt khách hàng Việt

Điểm mặt loạt xe máy điện mới chuẩn bị ra mắt khách hàng Việt

Thị trường xe máy điện Việt Nam đang được dự đoán sẽ trở nên sôi động hơn khi hàng loạt thương hiệu đồng loạt chuẩn bị tung ra sản phẩm ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 25/5/2026: Bọ Cạp có tin vui tài chính

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 25/5/2026: Bọ Cạp có tin vui tài chính

Tử vi hôm nay 25/5/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 25/5 và sáng 26/5

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 25/5 và sáng 26/5

Cập nhật thi đấu bóng đá hôm nay 25/5 và sáng 26/5.
Bài tarot hôm nay 25/5: Người cũ còn xuất hiện trong cuộc đời bạn?

Bài tarot hôm nay 25/5: Người cũ còn xuất hiện trong cuộc đời bạn?

Hãy chọn một lá bài tarot ở bài viết dưới, bạn sẽ nhận được thông điệp người cũ còn xuất hiện trong cuộc đời bạn không?
Hơn 400 chuyên gia, học giả thảo luận tương lai giáo dục ngôn ngữ

Hơn 400 chuyên gia, học giả thảo luận tương lai giáo dục ngôn ngữ

Hội thảo khoa học quốc tế OpenTESOL lần thứ 14 với chủ đề “Góc nhìn phản biện về giáo dục ngôn ngữ: Công nghệ, chính sách và sức khỏe tinh ...
Kết quả xổ số hôm nay ngày 24 tháng 5: XSKG, XSTG, XSDL và XSMN 24/5/2026

Kết quả xổ số hôm nay ngày 24 tháng 5: XSKG, XSTG, XSDL và XSMN 24/5/2026

XSMN 24-5, Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 24-5-2025. Kết quả xổ số hôm nay 24-5, được các công ty XSKG, XSTG, XSDL... công bố.
Sập công trình xây dựng 9 tầng ở Philippines, nhiều người nghi mắc kẹt

Sập công trình xây dựng 9 tầng ở Philippines, nhiều người nghi mắc kẹt

Một tòa nhà đang thi công tại thành phố Angeles bất ngờ đổ sập rạng sáng 24/5, khiến hàng chục người được cho là mắc kẹt dưới đống đổ nát.
Lần đầu tiên sau gần 15 năm, Anh ghi nhận mức nhiệt trong tháng 5 vượt 30°C

Lần đầu tiên sau gần 15 năm, Anh ghi nhận mức nhiệt trong tháng 5 vượt 30°C

Cơ quan khí tượng cảnh báo đợt nắng nóng cực đoan có thể tiếp tục kéo dài trong kỳ nghỉ lễ cuối tuần ở Anh.
Israel thúc đẩy 'cách mạng xe buýt điện' trong giao thông công cộng nhằm bảo vệ môi trường

Israel thúc đẩy 'cách mạng xe buýt điện' trong giao thông công cộng nhằm bảo vệ môi trường

Công ty vận tải công cộng Egged phối hợp với Bộ Giao thông Israel đang triển khai kế hoạch mở rộng dự án Thành phố xanh.
Thời tiết tuần tới: Nắng nóng rất gay gắt, dự báo tiêu thụ điện miền Bắc lập đỉnh mới

Thời tiết tuần tới: Nắng nóng rất gay gắt, dự báo tiêu thụ điện miền Bắc lập đỉnh mới

Dự báo phụ tải của hệ thống điện miền Bắc trong tuần tới ở mức xấp xỉ 29.000 MW, cao hơn 9,8% so với mức kỷ lục ghi nhận ngày 15/5.
Những sai lầm phổ biến khi uống trà hàng ngày

Những sai lầm phổ biến khi uống trà hàng ngày

Uống trà mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng một số thói quen sai lầm có thể gây hại nếu không được điều chỉnh kịp thời.
Hàn Quốc rộ trào lưu sống chung kiểu mới

Hàn Quốc rộ trào lưu sống chung kiểu mới

Mô hình co-living đang trở thành lựa chọn mới của giới trẻ Seoul (Hàn Quốc).
Đại hội đồng Y tế thế giới thúc đẩy cải tổ quản trị y tế toàn cầu

Đại hội đồng Y tế thế giới thúc đẩy cải tổ quản trị y tế toàn cầu

Đại hội đồng Y tế thế giới (WHA) thông qua hơn 20 quyết định cùng 13 nghị quyết nhằm tăng cường hợp tác đa phương trong bảo vệ sức khỏe toàn cầu.
Dịch Ebola tại CHDC Congo diễn biến nghiêm trọng với hơn 200 ca tử vong, nguy cơ lan rộng ở châu Phi

Dịch Ebola tại CHDC Congo diễn biến nghiêm trọng với hơn 200 ca tử vong, nguy cơ lan rộng ở châu Phi

Liên minh châu Phi (AU) cảnh báo, dịch ebola có nguy cơ lan sang nhiều quốc gia khác trong khu vực.
GLP-1: 'Thần dược' giảm cân và mặt trái của cơn sốt toàn cầu

GLP-1: 'Thần dược' giảm cân và mặt trái của cơn sốt toàn cầu

Các thuốc GLP-1 như Ozempic, Wegovy hay Mounjaro đang mở ra bước ngoặt trong điều trị béo phì và tiểu đường type 2. Nhưng khi được quảng bá như “mũi tiêm làm đẹp”, nhóm thuốc ...
Bất ngờ với công dụng chữa bệnh từ hoa và quả thanh long

Bất ngờ với công dụng chữa bệnh từ hoa và quả thanh long

Không chỉ phần quả được ưa chuộng nhờ vị thanh mát, giàu chất xơ, hoa thanh long cũng từng được sử dụng làm thực phẩm, vị thuốc dân gian.
Biến len thành vật liệu hỗ trợ tái tạo xương

Biến len thành vật liệu hỗ trợ tái tạo xương

Keratin chiết xuất từ len cho thấy khả năng hỗ trợ tái tạo mô xương ổn định trong cơ thể sống, mở ra hướng thay thế tiềm năng cho collagen.
Chuyên gia chỉ cách chế biến khoai lang bổ dưỡng nhất cho cơ thể

Chuyên gia chỉ cách chế biến khoai lang bổ dưỡng nhất cho cơ thể

Khoai lang không chỉ có vị ngọt tự nhiên dễ ăn mà còn cung cấp beta-carotene dồi dào - sắc tố thực vật mà cơ thể chuyển hóa thành vitamin A.
Phiên bản di động