Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 33]

Nhà văn Maurois André.

Maurois André (1885-1967) là nhà văn hài hước ý nhị, phân tích tâm lý.

Tác phẩm chính: 1/ Luận văn về dân tộc Anh: Những im lặng của Đại tá Bramble (1918), Những diễn văn của bác sĩ O Grady (1921), 2/ Tiểu thuyết: Khí hậu (Climats, 1928), Đất hứa (1947), Những bông hồng tháng Chín (1956), Truyện ký danh nhân về Fleming (1959), Balzac (1955).

Những im lặng của Đại tá Bramble là cuốn tiểu thuyết không có cốt truyện, miêu tả tính cách người Anh (đại tá Bramble trở thành đồng nghĩa với người Anh).

Tác giả viết cuốn sách khi là sĩ quan liên lạc giữa quân đội Anh và Pháp (Thế chiến I). Maurois nhấn mạnh những nét điển hình của tính cách Anh: hài hước, khi nói chuyện không nói gì đến bản thân, không thể hiện tình cảm qua nét mặt và cử chỉ, can đảm, giản dị...

Khí hậu là tiểu thuyết điển hình cho tài năng của Maurois trong thể loại này.

Maurois thường đề cập những vấn đề về tình yêu, hôn nhân, gia đình trong giới thượng lưu tư sản, quan hệ thường đi đến chỗ bế tắc và chịu đựng: cuối cùng là triết lý hơi buồn, nhưng lạc quan.

Khí hậu miêu tả hai tình cảm đối lập nhau trong hai cuộc hôn nhân của Philippe, xuất thân từ một gia đình tư sản công nghiệp sống rất căn cơ: Lần thứ nhất, Philippe yêu Odile, một thiếu nữ sắc sảo, tính tình phóng túng, không phù hợp với tính tình mình, nên đâm ra ghen tuông, lo lắng, lầm lỳ. Vợ ngoại tình với một người giống tính cô ta hơn, ly dị và vài năm sau tự tử. Lần thứ hai, Philippe lấy Isabelle, một thiếu nữ ngược hẳn Odile: dè dặt, tuyệt đối phục tùng chồng. Philippe lại thay đổi hoàn toàn, rút kinh nghiệm lần trước, Philippe đâm ra ích kỷ, trăng hoa, khiến cho vợ âm thầm đau khổ. Nhưng Isabelle yêu chồng và thông minh, biết chịu đựng, chinh phục lại được chồng do tấm lòng cao cả của mình. Nhưng chồng đột nhiên chết vì bệnh.

***

Nhà văn Mérimée Prosper.

Mérimée Prosper (1803-1870) là một bậc thầy truyện vừa, hiện thực.

Tác phẩn chính: Matéo Falcone (1829), Thần Vệ nữ ở d’Ille (1837), Colomba (1840), Carmen (1845), Ký sự thời vua Charles IX (1829, tiểu thuyết lịch sử).

Matéo Falcone là truyện vừa vào loại thành công nhất của Mérimée (kịch tính cao và văn phong cổ điển điêu luyện, chính xác, gọn). Ở đảo Corse, Matéo Falcone là một người khá giả, sống cùng với vợ và một đứa con trai lên mười tuổi tên là Fortunato.

Một hôm, bố mẹ đi chăm nom đàn gia súc, cậu bé ở nhà một mình. Chợt xuất hiện một tên cướp bị thương, đang bị lính đuổi; hắn cho cậu năm đồng xu và nhờ cậu vùi hắn dưới đống cỏ khô ở ngoài sân. Một lát sau bọn lính ập đến.

Viên chỉ huy mua chuộc cậu bé bằng một chiếc đồng hồ bạc: tên cướp bị bắt. Matéo Falcone vừa về, nghe thấy tên cướp nguyền rủa chú bé phản bội và gia đình ông. Ông bố giận quá, dẫn con vào rừng, bảo con cầu Chúa, rồi bắn chết con.

Carmen là tiểu thuyết ngắn, một chuyện về tình yêu và cái chết, một thứ phóng sự có màu sắc về phong tục của những người Bô-hê-miêng Tây Ban Nha. Câu chuyện nổi tiếng này được cải biên thành một vở opera (nhạc của Bizet) và một vở ballet. Trong một chuyến đi Tây Ban Nha, tác giả gặp tên cướp José. Sau đó ít lâu, ông được tin José bị bắt và sắp bị xử tử.

Ông xin phép được vào nhà tù thăm hắn; hắn kể lại cho nghe cuộc đời của hắn, cuộc đời của một người lương thiện và hiền lành trở thành nạn nhân của một mối dục vọng dẫn đến cái chết. José là cai trong quân đội gặp Carmen, một cô gái Bô-hê-miêng tính lẳng lơ và đồng bóng.

José yêu cô mê mệt, như bị bỏ bùa. Anh bảo cô: “Em là con quỷ cái”. Nàng đáp:”Vâng, đúng thế!”. Vì Carmen, anh đã đào ngũ đi buôn lậu, ăn cắp, giết người, ăn cướp. Cuối cùng, Carmen chán José, lăng nhăng với người khác, nhưng José vẫn yêu Carmen say đắm, đưa Carmen đến một nơi núi non cô tịch, dọa nạt, cầu khẩn Carmen. Carmen khăng khăng nói là không yêu nữa và ném chiếc nhẫn José cho vào bụi. José đâm chết Carmen, và sau khi chôn nàng, ra thú tội.n

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 32] Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền ...

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 31] Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền ...