Sự tích ông Công ông Táo gắn liền huyền tích 'hai ông một bà'

Vạn Xuân
Sự tích Táo quân là một tín ngưỡng cổ truyền của người Việt cúng ông Công ông Táo vào 23 tháng Chạp hằng năm. Các ngài là những vị thần cai quản việc trong gia đình.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Sự tích ông Công ông Táo gắn liền huyền tích 'hai ông một bà'

Sự tích Táo quân hay sự tích ông Công ông Táo là câu chuyện cảm động về tình nghĩa vợ chồng và có nguồn gốc từ ba vị thần là Thổ Địa, Thổ Công và Thổ Kỳ của Lão giáo Trung Quốc thời xưa nhưng được dân gian Việt hóa trở thành huyền tích "hai ông một bà" - vị thần Nhà, vị thần Đất, vị thần Bếp núc. Tuy vậy người dân vẫn quen gọi chung là Táo quân hoặc ông Táo.

Sự tích ông Táo

Chuyện kể lại rằng:

Ngày xưa có hai vợ chồng nghèo lấy nhau đã lâu nhưng không có con. Trọng Cao có vợ là Thị Nhi, cả hai ăn ở với nhau mà lâu có con nên sinh ra buồn phiền, hay cãi nhau.

Một hôm, Trọng Cao tức giận đã ra tay đánh vợ. Thị Nhi buồn bực bỏ nhà ra đi sau đó gặp và phải lòng Phạm Lang. Cả hai nên duyên vợ chồng. Khi Trọng Cao nguôi giận vợ, anh chàng lại nghĩ mình là người có lỗi nên đi tìm vợ. Khi đi tìm vì tiền bạc mang theo tiêu hết nên Trọng Cao đành phải đi ăn xin.

Khi Trọng Cao ăn xin ghé tới nhà Thị Nhi, cả hai nhận ra nhau. Thị Nhi đã rước Trọng Cao vào nhà rồi ngồi kể chuyện và Thị Nhi tỏ lòng ân hận vì đã trót lấy Phạm Lang làm chồng.

Phạm Lang trở về nhà, sợ chồng bắt gặp Trọng Cao thì khó giải thích nên Thị Nhi bảo Trọng Cao ẩn trong đống rơm ngoài vườn. Đúng lúc đó, Phạm Lang về nhà liền ra đốt đống rơm lấy tro bón ruộng.

Lúc này, Trọng Cao vì sợ không dám chui ra nên bị chết thiêu. Thị Nhi trong nhà chạy ra thấy Trọng Cao đã chết bởi sự sắp đặt của chính mình nên đã nhào vào đống rơm để chết theo.

Gặp phải tình cảnh bất ngờ này, Phạm Lang không biết tính sao, liền nhảy vào đống rơm đang cháy để chết theo vợ.

Cả ba linh hồn của các vị này được đưa lên Thượng Đế. Thượng Đế thấy cả ba đều là người có nghĩa, có tình nên sắc phong làm Táo quân, gọi chung là Định Phúc Táo quân, nhưng mỗi người lại trông giữ một việc:

Trọng Cao làm Thổ Địa, phụ trách trông coi việc nhà cửa được phong danh hiệu: Thổ Địa Long Mạch Tôn Thần

Phạm Lang làm Thổ Công, sẽ trông coi việc bếp với danh hiệu là Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân

Thị Nhi làm Thổ Kỳ, phụ trách trông coi việc chợ búa. được phong danh hiệu là Ngũ Phương Ngũ Thổ Phúc Đức Chánh Thần.

Từ đó, cả ba vị thần Táo được coi là ba vị thần định đoạt phước đức cho gia đình, phước đức này sẽ do việc làm đúng đạo lý của gia chủ và những người trong nhà. Bài vị thờ vua Bếp thường sẽ được ghi vắn tắt là "Định Phúc Táo quân" nghĩa là thần định mọi hạnh phúc.

Đó là lý do vì sao mỗi năm, cứ đến Tết ông Công ông Táo vào 23 tháng Chạp, ba vị thần Táo sẽ lên trời báo cáo Ngọc Hoàng Thượng đế về những điều tai mắt ở trần gian, về những việc làm tốt xấu của các thành viên trong gia đình trong một năm một cách trung thực, khách quan nhất.

Sự tích ông Công ông Táo gắn liền huyền tích 'hai ông một bà'
Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp. (Nguồn: Internet)

Ý nghĩa ngày ông Công ông Táo

Theo quan niệm của người Việt, không chỉ cai quản việc trong gia đình, các vị Táo còn ngăn cản sự xâm phạm của ma quỷ vào thổ cư, giữ bình yên cho mọi người trong nhà.

Vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm, Táo quân lại cưỡi cá chép hóa rồng lên Thiên đình báo cáo tất cả việc làm tốt và chưa tốt của con người trong một năm để Thiên đình định đoạt công tội, thưởng phạt phân minh cho tất cả loài người. Đến đêm Giao thừa, Táo quân mới trở lại trần gian để tiếp tục công việc trông coi bếp lửa gia đình.

Ngày ông Công ông Táo đã đi vào tiềm thức người Việt. Vào ngày này, người dân làm mâm cơm để bày tỏ lòng biết ơn với các vị thần. Đồng thời, đây cũng là dịp để người người, nhà nhà trở về sum họp, quây quần sau một năm làm ăn vất vả.

Trong mâm cúng, người Việt thường chuẩn bị thêm cá chép - khoảng 2 hoặc 3 con thả trong chậu nước, cúng cùng các đồ lễ khác. Sau khi cúng xong, người dân sẽ đem phóng sinh ở sông, ao, hồ... với ý nghĩa đưa ông Táo về trời. Bên cạnh đó, tục lệ phóng sinh cũng thể hiện sự nhân ái, từ bi của người Việt.

Sự tích ông Công ông Táo gắn liền huyền tích 'hai ông một bà'
Thả cá chép ngày cúng ông Công ông Táo. (Nguồn: Báo Giao thông)

Lễ cúng ông Công ông Táo

Theo chuyên gia phong thủy, lễ vật cúng ông Công ông Táo bao gồm:

Một chiếc áo và 1 đôi hia bằng giấy

Mũ ông Công có ba chiếc, trong đó hai mũ được dành cho các ông Táo (có hai cánh chuồn) và mũ dành cho Táo bà (không có cánh chuồn).

Ba con cá chép sống để các ông và bà Táo có phương tiện để về chầu trời.

Mâm cúng không thể thiếu: đĩa muối, đĩa gạo, ba chén rượu, quả bưởi, quả cau, lá trầu, năm lạng thịt vai luộc, một bát canh mọc, giấy tiền, vàng mã, đĩa xào thập cẩm, giò, xôi gấc, chè kho. Tùy thuộc vào điều kiện của mỗi gia đình mà mâm cỗ cúng ông Công ông Táo khác nhau.

Tại miền Bắc, người ta còn cúng một con cá chép còn sống thả trong chậu nước, ngụ “cá hoá long” nghĩa là cá sẽ biến thành rồng đưa ông Táo về trời. Con cá chép này sẽ được “phóng sinh” ra ao hồ, sông sau khi đã cúng xong.

Lưu ý: Thông tin bài viết chỉ mang tính tham khảo và giải trí

Hoa hậu Jennifer Phạm trẻ, đẹp, lạ khi làm mẫu trang phục, dạo phố Đông Hà Nội

Hoa hậu Jennifer Phạm trẻ, đẹp, lạ khi làm mẫu trang phục, dạo phố Đông Hà Nội

Hoa hậu Jennifer Phạm khoe dáng thon khi diện loạt đồ thanh lịch, gợi cảm chừng mực của nhà thiết kế Helene Hoài.

MC-Á hậu Thụy Vân chọn sắc hồng, đỏ trong chương trình Gặp gỡ diễn viên truyền hình

MC-Á hậu Thụy Vân chọn sắc hồng, đỏ trong chương trình Gặp gỡ diễn viên truyền hình

Á hậu Thụy Vân chọn ba trang phục gồm áo dài, váy dạ hội điệu đà khi làm MC cho chương trình Gặp gỡ diễn ...

Dung nhan trẻ đẹp của NSND Lan Hương và NSƯT Chiều Xuân trong trang phục truyền thống đi lễ chùa

Dung nhan trẻ đẹp của NSND Lan Hương và NSƯT Chiều Xuân trong trang phục truyền thống đi lễ chùa

NSND Lan Hương, NSƯT Chiều Xuân đẹp nền nã khi diện những thiết kế đặc biệt dành cho việc lễ chùa, cúng bái.

Nhã Phương xinh hơn với gu thời trang sang trọng

Nhã Phương xinh hơn với gu thời trang sang trọng

Nhờ tăng 5 kg, diễn viên Nhã Phương tích cực mặc váy gợi cảm chừng mực và được khen quyến rũ hơn trước.

Hoa hậu Lương Thùy Linh, Đỗ Thị Hà duyên dáng, đằm thắm với áo dài cách điệu ngày Tết

Hoa hậu Lương Thùy Linh, Đỗ Thị Hà duyên dáng, đằm thắm với áo dài cách điệu ngày Tết

Hai Hoa hậu Lương Thuỳ Linh và Đỗ Thị Hà cùng khoe nhan sắc mong manh, gợi cảm khi diện các thiết kế áo dài ...

Vạn Xuân

Đọc thêm

Busan chào đón văn hóa Việt Nam trong sắc Thu rực rỡ

Busan chào đón văn hóa Việt Nam trong sắc Thu rực rỡ

Busan trở thành một nhịp cầu dịu dàng để người dân Hàn Quốc và bạn bè quốc tế có thể chạm vào Việt Nam qua trò chơi dân gian ở ...
Trang Anna và định hướng mở rộng nội dung từ nền tảng thế mạnh cốt lõi

Trang Anna và định hướng mở rộng nội dung từ nền tảng thế mạnh cốt lõi

Mở rộng chủ đề giúp người sáng tạo tiếp cận tệp khán giả mới, nhưng cũng đặt ra thách thức trong việc giữ vững bản sắc cá nhân. Hành trình ...
Tăng cường hợp tác Việt Nam và đảo Kefalonia (Hy Lạp)

Tăng cường hợp tác Việt Nam và đảo Kefalonia (Hy Lạp)

Từ 16 - 18/10, Đại sứ Việt Nam tại Hy Lạp Phạm Thị Thu Hương đã có chuyến công tác tại Kefalonia nhằm tăng cường hợp tác với Việt Nam.
Xác định rõ đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Xác định rõ đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh cần xác lập nguyên tắc và tiêu chí rõ ràng để xác định đối tượng tham gia bảo hiểm xã ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm dự án bán đảo nhân tạo Lynetteholmen (Đan Mạch)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm dự án bán đảo nhân tạo Lynetteholmen (Đan Mạch)

Sáng 21/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Nhà vua Đan Mạch Frederik X đã đi thăm dự án xây dựng bán đảo nhân tạo Lynetteholmen.
Tư vấn lãnh sự Việt Nam - Australia lần thứ 20: Thúc đẩy hợp tác lãnh sự, bảo đảm quyền lợi công dân

Tư vấn lãnh sự Việt Nam - Australia lần thứ 20: Thúc đẩy hợp tác lãnh sự, bảo đảm quyền lợi công dân

Ngày 21/10, tại Hà Nội, diễn ra Cuộc họp Tư vấn lãnh sự Việt Nam - Australia lần thứ 20, với sự tham dự của đại diện các cơ quan ...
Hạnh phúc không xây bằng sự hy sinh của phụ nữ

Hạnh phúc không xây bằng sự hy sinh của phụ nữ

Giá trị của người phụ nữ không chỉ nằm ở những gì đã hy sinh, mà còn ở những điều tốt đẹp mình tạo dựng và lan tỏa.
Phụ nữ mạnh mẽ có cần gồng mình?

Phụ nữ mạnh mẽ có cần gồng mình?

Nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, bên cạnh những lời chúc và sự tôn vinh, quyền sống là chính mình của phụ nữ cũng cần được quan tâm.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo: Đổi mới cơ chế đào tạo, nâng cao chất lượng nhân lực để tăng trưởng bền vững

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo: Đổi mới cơ chế đào tạo, nâng cao chất lượng nhân lực để tăng trưởng bền vững

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT nhấn mạnh, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, năng suất lao động là chìa khóa để thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững.
Bộ Giáo dục và Đào tạo sắp xếp lại các trường đại học, cao đẳng trong năm 2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo sắp xếp lại các trường đại học, cao đẳng trong năm 2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Quyết định số 3013/QĐ-BGDĐT về Kế hoạch sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ.
Tạo không gian trao đổi cho giáo viên giảng dạy tiếng Anh trong kỷ nguyên AI

Tạo không gian trao đổi cho giáo viên giảng dạy tiếng Anh trong kỷ nguyên AI

Hội nghị trực tuyến về giảng dạy tiếng Anh sẽ tạo không gian trao đổi để thầy cô cùng chia sẻ, vận dụng những ý tưởng phù hợp với nhu cầu trong kỷ nguyên AI.
Dự án quốc tế 'Tiếng Nga tại Việt Nam: Đối thoại giữa các nền văn hóa': Chặng đường xuyên Việt thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước

Dự án quốc tế 'Tiếng Nga tại Việt Nam: Đối thoại giữa các nền văn hóa': Chặng đường xuyên Việt thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước

Dự án 'Tiếng Nga tại Việt Nam: Đối thoại văn hóa' do các chuyên gia của Trường Đại học Tổng hợp Ngôn ngữ Quốc gia Mátxcơva (MSLU) thực hiện đã kết thúc tốt đẹp
Đi bộ thế nào để an toàn và tốt cho sức khỏe tuổi già?

Đi bộ thế nào để an toàn và tốt cho sức khỏe tuổi già?

Nhiều người cho rằng đi bộ càng nhanh càng sống thọ. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy tốc độ đi bộ chủ yếu phản ánh sức khỏe tổng thể.
Hoàn thiện khung pháp lý về phòng, chống tác hại của thuốc lá

Hoàn thiện khung pháp lý về phòng, chống tác hại của thuốc lá

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá hoàn thiện khung pháp lý về phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Kiểm soát đường huyết hiệu quả nhờ 5 thực phẩm quen thuộc

Kiểm soát đường huyết hiệu quả nhờ 5 thực phẩm quen thuộc

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên nên chọn yến mạch, quả mọng, cá hồi, các loại hạt và đậu để hỗ trợ đường huyết khỏe mạnh.
Ung thư vú đang có xu hướng ngày càng trẻ hóa tại Việt Nam

Ung thư vú đang có xu hướng ngày càng trẻ hóa tại Việt Nam

Chuỗi hoạt động nâng cao nhận thức về ung thư vú mở đầu bằng Lễ phát động và Diễn đàn bệnh nhân ‘Sống trọn hành trình’.
Dịch Ebola ở CHDC Congo: Ghi nhận hơn 9.400 ca mắc, nguy cơ lây lan xuyên biên giới

Dịch Ebola ở CHDC Congo: Ghi nhận hơn 9.400 ca mắc, nguy cơ lây lan xuyên biên giới

CHDC Congo ghi nhận 4.536 ca tử vong trong tổng số hơn 9.400 ca mắc Ebola kể từ khi dịch bùng phát hồi tháng 5/2026.
Chuyên gia gợi ý 3 cách ăn chuối buổi sáng giúp no lâu, đủ chất

Chuyên gia gợi ý 3 cách ăn chuối buổi sáng giúp no lâu, đủ chất

Chuối có thể là món ăn sáng tiện lợi nhất nhưng chưa cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết để duy trì năng lượng, đặc biệt vào đầu ngày.
Phiên bản di động