Sự tích ông Công ông Táo gắn liền huyền tích 'hai ông một bà'

Vạn Xuân
Sự tích Táo quân là một tín ngưỡng cổ truyền của người Việt cúng ông Công ông Táo vào 23 tháng Chạp hằng năm. Các ngài là những vị thần cai quản việc trong gia đình.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Sự tích ông Công ông Táo gắn liền huyền tích 'hai ông một bà'

Sự tích Táo quân hay sự tích ông Công ông Táo là câu chuyện cảm động về tình nghĩa vợ chồng và có nguồn gốc từ ba vị thần là Thổ Địa, Thổ Công và Thổ Kỳ của Lão giáo Trung Quốc thời xưa nhưng được dân gian Việt hóa trở thành huyền tích "hai ông một bà" - vị thần Nhà, vị thần Đất, vị thần Bếp núc. Tuy vậy người dân vẫn quen gọi chung là Táo quân hoặc ông Táo.

Sự tích ông Táo

Chuyện kể lại rằng:

Ngày xưa có hai vợ chồng nghèo lấy nhau đã lâu nhưng không có con. Trọng Cao có vợ là Thị Nhi, cả hai ăn ở với nhau mà lâu có con nên sinh ra buồn phiền, hay cãi nhau.

Một hôm, Trọng Cao tức giận đã ra tay đánh vợ. Thị Nhi buồn bực bỏ nhà ra đi sau đó gặp và phải lòng Phạm Lang. Cả hai nên duyên vợ chồng. Khi Trọng Cao nguôi giận vợ, anh chàng lại nghĩ mình là người có lỗi nên đi tìm vợ. Khi đi tìm vì tiền bạc mang theo tiêu hết nên Trọng Cao đành phải đi ăn xin.

Khi Trọng Cao ăn xin ghé tới nhà Thị Nhi, cả hai nhận ra nhau. Thị Nhi đã rước Trọng Cao vào nhà rồi ngồi kể chuyện và Thị Nhi tỏ lòng ân hận vì đã trót lấy Phạm Lang làm chồng.

Phạm Lang trở về nhà, sợ chồng bắt gặp Trọng Cao thì khó giải thích nên Thị Nhi bảo Trọng Cao ẩn trong đống rơm ngoài vườn. Đúng lúc đó, Phạm Lang về nhà liền ra đốt đống rơm lấy tro bón ruộng.

Lúc này, Trọng Cao vì sợ không dám chui ra nên bị chết thiêu. Thị Nhi trong nhà chạy ra thấy Trọng Cao đã chết bởi sự sắp đặt của chính mình nên đã nhào vào đống rơm để chết theo.

Gặp phải tình cảnh bất ngờ này, Phạm Lang không biết tính sao, liền nhảy vào đống rơm đang cháy để chết theo vợ.

Cả ba linh hồn của các vị này được đưa lên Thượng Đế. Thượng Đế thấy cả ba đều là người có nghĩa, có tình nên sắc phong làm Táo quân, gọi chung là Định Phúc Táo quân, nhưng mỗi người lại trông giữ một việc:

Trọng Cao làm Thổ Địa, phụ trách trông coi việc nhà cửa được phong danh hiệu: Thổ Địa Long Mạch Tôn Thần

Phạm Lang làm Thổ Công, sẽ trông coi việc bếp với danh hiệu là Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân

Thị Nhi làm Thổ Kỳ, phụ trách trông coi việc chợ búa. được phong danh hiệu là Ngũ Phương Ngũ Thổ Phúc Đức Chánh Thần.

Từ đó, cả ba vị thần Táo được coi là ba vị thần định đoạt phước đức cho gia đình, phước đức này sẽ do việc làm đúng đạo lý của gia chủ và những người trong nhà. Bài vị thờ vua Bếp thường sẽ được ghi vắn tắt là "Định Phúc Táo quân" nghĩa là thần định mọi hạnh phúc.

Đó là lý do vì sao mỗi năm, cứ đến Tết ông Công ông Táo vào 23 tháng Chạp, ba vị thần Táo sẽ lên trời báo cáo Ngọc Hoàng Thượng đế về những điều tai mắt ở trần gian, về những việc làm tốt xấu của các thành viên trong gia đình trong một năm một cách trung thực, khách quan nhất.

Sự tích ông Công ông Táo gắn liền huyền tích 'hai ông một bà'
Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp. (Nguồn: Internet)

Ý nghĩa ngày ông Công ông Táo

Theo quan niệm của người Việt, không chỉ cai quản việc trong gia đình, các vị Táo còn ngăn cản sự xâm phạm của ma quỷ vào thổ cư, giữ bình yên cho mọi người trong nhà.

Vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm, Táo quân lại cưỡi cá chép hóa rồng lên Thiên đình báo cáo tất cả việc làm tốt và chưa tốt của con người trong một năm để Thiên đình định đoạt công tội, thưởng phạt phân minh cho tất cả loài người. Đến đêm Giao thừa, Táo quân mới trở lại trần gian để tiếp tục công việc trông coi bếp lửa gia đình.

Ngày ông Công ông Táo đã đi vào tiềm thức người Việt. Vào ngày này, người dân làm mâm cơm để bày tỏ lòng biết ơn với các vị thần. Đồng thời, đây cũng là dịp để người người, nhà nhà trở về sum họp, quây quần sau một năm làm ăn vất vả.

Trong mâm cúng, người Việt thường chuẩn bị thêm cá chép - khoảng 2 hoặc 3 con thả trong chậu nước, cúng cùng các đồ lễ khác. Sau khi cúng xong, người dân sẽ đem phóng sinh ở sông, ao, hồ... với ý nghĩa đưa ông Táo về trời. Bên cạnh đó, tục lệ phóng sinh cũng thể hiện sự nhân ái, từ bi của người Việt.

Sự tích ông Công ông Táo gắn liền huyền tích 'hai ông một bà'
Thả cá chép ngày cúng ông Công ông Táo. (Nguồn: Báo Giao thông)

Lễ cúng ông Công ông Táo

Theo chuyên gia phong thủy, lễ vật cúng ông Công ông Táo bao gồm:

Một chiếc áo và 1 đôi hia bằng giấy

Mũ ông Công có ba chiếc, trong đó hai mũ được dành cho các ông Táo (có hai cánh chuồn) và mũ dành cho Táo bà (không có cánh chuồn).

Ba con cá chép sống để các ông và bà Táo có phương tiện để về chầu trời.

Mâm cúng không thể thiếu: đĩa muối, đĩa gạo, ba chén rượu, quả bưởi, quả cau, lá trầu, năm lạng thịt vai luộc, một bát canh mọc, giấy tiền, vàng mã, đĩa xào thập cẩm, giò, xôi gấc, chè kho. Tùy thuộc vào điều kiện của mỗi gia đình mà mâm cỗ cúng ông Công ông Táo khác nhau.

Tại miền Bắc, người ta còn cúng một con cá chép còn sống thả trong chậu nước, ngụ “cá hoá long” nghĩa là cá sẽ biến thành rồng đưa ông Táo về trời. Con cá chép này sẽ được “phóng sinh” ra ao hồ, sông sau khi đã cúng xong.

Lưu ý: Thông tin bài viết chỉ mang tính tham khảo và giải trí

Hoa hậu Jennifer Phạm trẻ, đẹp, lạ khi làm mẫu trang phục, dạo phố Đông Hà Nội

Hoa hậu Jennifer Phạm trẻ, đẹp, lạ khi làm mẫu trang phục, dạo phố Đông Hà Nội

Hoa hậu Jennifer Phạm khoe dáng thon khi diện loạt đồ thanh lịch, gợi cảm chừng mực của nhà thiết kế Helene Hoài.

MC-Á hậu Thụy Vân chọn sắc hồng, đỏ trong chương trình Gặp gỡ diễn viên truyền hình

MC-Á hậu Thụy Vân chọn sắc hồng, đỏ trong chương trình Gặp gỡ diễn viên truyền hình

Á hậu Thụy Vân chọn ba trang phục gồm áo dài, váy dạ hội điệu đà khi làm MC cho chương trình Gặp gỡ diễn ...

Dung nhan trẻ đẹp của NSND Lan Hương và NSƯT Chiều Xuân trong trang phục truyền thống đi lễ chùa

Dung nhan trẻ đẹp của NSND Lan Hương và NSƯT Chiều Xuân trong trang phục truyền thống đi lễ chùa

NSND Lan Hương, NSƯT Chiều Xuân đẹp nền nã khi diện những thiết kế đặc biệt dành cho việc lễ chùa, cúng bái.

Nhã Phương xinh hơn với gu thời trang sang trọng

Nhã Phương xinh hơn với gu thời trang sang trọng

Nhờ tăng 5 kg, diễn viên Nhã Phương tích cực mặc váy gợi cảm chừng mực và được khen quyến rũ hơn trước.

Hoa hậu Lương Thùy Linh, Đỗ Thị Hà duyên dáng, đằm thắm với áo dài cách điệu ngày Tết

Hoa hậu Lương Thùy Linh, Đỗ Thị Hà duyên dáng, đằm thắm với áo dài cách điệu ngày Tết

Hai Hoa hậu Lương Thuỳ Linh và Đỗ Thị Hà cùng khoe nhan sắc mong manh, gợi cảm khi diện các thiết kế áo dài ...

Vạn Xuân

Đọc thêm

ASEAN-Ấn Độ: Bắt tay làm chủ công nghệ, AI và chuyển đổi số

ASEAN-Ấn Độ: Bắt tay làm chủ công nghệ, AI và chuyển đổi số

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Ấn Độ do Philippines, nước điều phối quan hệ, và Ấn Độ đồng chủ trì.
Từ tên lửa BrahMos đến cánh cửa rộng mở của ngành công nghiệp quốc phòng Ấn Độ

Từ tên lửa BrahMos đến cánh cửa rộng mở của ngành công nghiệp quốc phòng Ấn Độ

Tên lửa hành trình siêu thanh BrahMos hợp tác phát triển có thể trở thành một trong những sản phẩm chủ lực trong hoạt động xuất khẩu vũ khí của ...
Làn sóng AI của Nhật Bản nở rộ, bất ngờ 'hái quả ngọt'

Làn sóng AI của Nhật Bản nở rộ, bất ngờ 'hái quả ngọt'

Một số doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động trong những lĩnh vực tưởng chừng không liên quan đến công nghệ cao lại được hưởng lợi từ làn sóng AI.
Việt Nam nỗ lực làm sâu sắc quan hệ ASEAN-New Zealand

Việt Nam nỗ lực làm sâu sắc quan hệ ASEAN-New Zealand

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung cùng Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand Winston Peters chủ trì Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-New Zealand.
Mỹ sắp công bố mức thuế mới đối với EU, Brussels đặt 'lằn ranh đỏ' ở mức 15%

Mỹ sắp công bố mức thuế mới đối với EU, Brussels đặt 'lằn ranh đỏ' ở mức 15%

Liên minh châu Âu (EU) cho biết sẵn sàng chấp nhận các mức thuế mới mà Mỹ dự kiến áp dụng với điều kiện tổng mức thuế không vượt quá ...
ASEAN - Trung Quốc kỷ niệm 35 năm quan hệ đối thoại

ASEAN - Trung Quốc kỷ niệm 35 năm quan hệ đối thoại

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Trung Quốc, dưới sự đồng chủ trì của Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia.
Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu cập nhật kết quả thi của thí sinh bị kỷ luật

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu cập nhật kết quả thi của thí sinh bị kỷ luật

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) yêu cầu các Sở cập nhật lại kết quả thi của thí sinh bị kỷ luật trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Tuyển sinh 2026: Dự báo điểm chuẩn vào các trường đại học phía Bắc

Tuyển sinh 2026: Dự báo điểm chuẩn vào các trường đại học phía Bắc

Điểm chuẩn vào một số trường đại học phía Bắc theo điểm thi tốt nghiệp THPT được dự báo có xu hướng giảm nhẹ.
Khi kỳ thi tốt nghiệp gánh quá nhiều kỳ vọng

Khi kỳ thi tốt nghiệp gánh quá nhiều kỳ vọng

Những sai phạm thi cử gần đây đã làm dấy lên câu hỏi về sự kỳ vọng quá mức vào kỳ thi tốt nghiệp. Đã đến lúc cần trả kỳ thi về đúng chức năng...
Bộ GD&ĐT và tỉnh Quảng Trị thống nhất chỉ đạo xử lý nghiêm vụ việc vi phạm quy chế thi tốt nghiệp

Bộ GD&ĐT và tỉnh Quảng Trị thống nhất chỉ đạo xử lý nghiêm vụ việc vi phạm quy chế thi tốt nghiệp

Bộ GD&ĐT cùng lãnh đạo tỉnh Quảng Trị quyết tâm xử lý nghiêm vụ vi phạm quy chế thi tại Trường THPT Lê Trực, bảo đảm tính minh bạch và công bằng.
Hai giáo viên bị khởi tố vụ gian lận thi tốt nghiệp THPT là tổ trưởng Toán, Ngữ văn

Hai giáo viên bị khởi tố vụ gian lận thi tốt nghiệp THPT là tổ trưởng Toán, Ngữ văn

Hai giáo viên bị xác định liên quan đến vụ gian lận tại Điểm thi Trường THPT Lê Trực (Quảng Trị) đều là tổ trưởng chuyên môn.
Đẩy mạnh hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản, mang lại nhiều cơ hội hơn nữa cho thế hệ trẻ

Đẩy mạnh hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản, mang lại nhiều cơ hội hơn nữa cho thế hệ trẻ

Chương trình 'Gặp gỡ – giao lưu hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản' diễn ra tại Hà Nội, với sự tham dự của các cơ sở giáo dục và đại biểu đến từ hai ...
Bổ sung quả bơ vào bữa ăn hằng ngày để bảo vệ sức khỏe tim mạch

Bổ sung quả bơ vào bữa ăn hằng ngày để bảo vệ sức khỏe tim mạch

Ăn một quả bơ mỗi ngày trong 6 tháng giúp giảm hạt LDL, yếu tố làm tăng nguy cơ bệnh tim, khoảng 4%, ngay cả khi không thay đổi chế độ ăn khác.
Nghiên cứu: Tiếng ồn giao thông có thể làm tăng nguy cơ mắc Parkinson

Nghiên cứu: Tiếng ồn giao thông có thể làm tăng nguy cơ mắc Parkinson

Việc tiếp xúc lâu dài với tiếng ồn từ giao thông đường bộ có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh Parkinson.
Dịch Ebola ở CHDC Congo: 2.344 ca mắc, hơn 270.000 người trong vùng nguy cơ

Dịch Ebola ở CHDC Congo: 2.344 ca mắc, hơn 270.000 người trong vùng nguy cơ

LHQ cảnh báo các trại tị nạn quá tải ở miền Đông CHDC Congo đang làm gia tăng nguy cơ lây lan Ebola giữa lúc dịch tiếp tục diễn biến phức tạp.
5 thói quen giúp tăng trao đổi chất, giữ dáng sau tuổi 40

5 thói quen giúp tăng trao đổi chất, giữ dáng sau tuổi 40

Duy trì khối cơ, ngủ đủ giấc và ăn đủ protein có tác động lớn hơn nhiều so với dùng thực phẩm chức năng được quảng cáo là đốt mỡ.
Sri Lanka triển khai UAV quân sự ứng phó đợt bùng phát sốt xuất huyết nghiêm trọng

Sri Lanka triển khai UAV quân sự ứng phó đợt bùng phát sốt xuất huyết nghiêm trọng

Sri Lanka đang đối mặt với đợt bùng phát sốt xuất huyết nghiêm trọng, buộc chính quyền huy động cả lực lượng vũ trang để hỗ trợ kiểm soát dịch.
Cụ ông 100 tuổi đón sinh nhật tại phòng gym

Cụ ông 100 tuổi đón sinh nhật tại phòng gym

Ngoài duy trì tập luyện đều đặn suốt 83 năm qua, cụ ông Dave Keaggy hạn chế cà phê, rượu bia, ăn uống cân bằng và mục tiêu sống đến 132 tuổi.
Phiên bản di động