Sửa đổi, bổ sung Hiến pháp Việt Nam: Sự kiện lớn, mang ý nghĩa lịch sử, tạo nền tảng pháp lý vững chắc

Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp Việt Nam được chuẩn bị công phu, nghiêm túc, phản ánh sâu sắc ý chí, nguyện vọng của nhân dân, kết hợp giữa ý Đảng, lòng dân, phù hợp tình hình thực tiễn và yêu cầu xây dựng, bảo vệ, phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Toàn văn Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 Hiến pháp năm 2013: Đa số ý kiến tán thành thực hiện chủ trương về tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp

Sửa đổi, bổ sung Hiến pháp Việt Nam: Sự kiện lớn, mang ý nghĩa lịch sử, tạo nền tảng pháp lý vững chắc

Các đại biểu chủ trì họp báo. (Ảnh: Quang Hoà)

Sáng 17/6, tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp Ban Tổ chức Trung ương, Bộ Ngoại giao, Bộ Nội vụ, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội tổ chức họp báo quốc tế về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Hiến pháp Việt Nam) và triển khai mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7.

Chủ trì họp báo có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phạm Tất Thắng; Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Quốc hội Nguyễn Phương Thủy; Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long; Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn; Thứ trưởng Bộ Tài chính Hồ Sỹ Hùng.

Tin liên quan
Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013

Mở ra cục diện mới trong phát triển đất nước

Phát biểu tại họp báo, ông Phạm Tất Thắng cho biết, Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV đã thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) với số phiếu rất cao.

Theo đó, xác lập mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp (cấp tỉnh và cấp xã) thống nhất trong cả nước, phân định rõ nhiệm vụ, thẩm quyền và cơ cấu tổ chức bộ máy của từng cấp chính quyền.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh: “Đây là sự kiện lớn, mang ý nghĩa lịch sử, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho tổ chức, hoạt động của chính quyền địa phương theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp lần đầu tiên được tổ chức ở Việt Nam, phục vụ việc thực hiện các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về phát triển đất nước trên các lĩnh vực, đảm bảo quốc phòng-an ninh, hội nhập quốc tế".

Tổng Bí thư Tô Lâm đã nêu rõ, đề án về sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp cùng với các Đề án kèm theo là những vấn đề rất hệ trọng, có tính lịch sử; không chỉ sắp xếp về tổ chức, bộ máy, cán bộ; mà còn phân cấp về thẩm quyền; bố trí lại đơn vị hành chính; phân bổ về nguồn lực; tạo không gian phát triển

Ông Phạm Tất Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phát biểu tại họp báo. (Ảnh: Quang Hoà)

Mục tiêu là xây dựng Chính quyền theo hướng gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn; đồng thời, mở ra cục diện mới trong phát triển đất nước với tầm nhìn lâu dài, ít nhất là cho 100 năm tới.

"Đây là vấn đề được cán bộ, Đảng viên và các tầng lớp nhân dân Việt Nam rất quan tâm với sự đồng tình ủng hộ, đánh giá rất cao và sẽ được thực hiện đồng bộ từ ngày 1/7.

Có thể nói, Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương sửa đổi là nhiệm vụ quan trọng, cần thiết và chiến lược nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước, hoàn thiện hệ thống chính trị và pháp luật, đồng thời thể hiện ý chí và nguyện vọng của Nhân dân trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam", ông Phạm Tất Thắng khẳng định.

Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp Việt Nam gồm 2 điều

Trao đổi về một số nội dung cơ bản của Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp Việt Nam tại họp báo, bà Nguyễn Phương Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội thông tin, Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp Việt Nam đã được chuẩn bị công phu, nghiêm túc, phản ánh sâu sắc ý chí, nguyện vọng của nhân dân, kết hợp giữa ý Đảng, lòng dân, phù hợp tình hình thực tiễn và yêu cầu xây dựng, bảo vệ, phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Về nội dung cơ bản của Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp Việt Nam, bà Nguyễn Thị Phương Thủy cho biết, Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp Việt Nam số 203/2025/QH15 vừa được Quốc hội thông qua gồm có 2 điều.

Bà Nguyễn Phương Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội trao đổi về một số nội dung cơ bản của Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp Việt Nam. (Ảnh: Quang Hoà)

Trong đó, Điều 1 sửa đổi, bổ sung 5/120 điều của Hiến pháp (gồm Điều 9, Điều 10, khoản 1 Điều 84, Điều 110 và Điều 111); Điều 2 quy định về hiệu lực thi hành và điều khoản chuyển tiếp. Cụ thể như sau:

Sửa đổi, bổ sung quy định về Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị-xã hội (Điều 9 của Hiến pháp) để làm rõ vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức trung tâm của khối đại đoàn kết toàn dân, tạo cơ sở hiến định cho việc sắp xếp, tinh gọn các tổ chức chính trị-xã hội, hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ.

Sửa đổi, bổ sung quy định về Công đoàn Việt Nam (Điều 10 của Hiến pháp) theo hướng kế thừa hợp lý các bản Hiến pháp, tiếp tục ghi nhận và thể hiện rõ nét vị trí, vai trò của Công đoàn Việt Nam, bảo đảm thống nhất và không trùng lặp với việc sửa đổi, bổ sung quy định tại Điều 9 của Hiến pháp.

Sửa đổi, bổ sung quy định về quyền trình dự án luật, dự án pháp lệnh của các tổ chức chính trị-xã hội (khoản 1 Điều 84 của Hiến pháp) theo hướng quy định các cơ quan trung ương của các tổ chức chính trị-xã hội có quyền trình dự án luật trước Quốc hội, trình dự án pháp lệnh trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội để vừa thể hiện tính dân chủ, vừa phát huy được vai trò tích cực, chủ động của các tổ chức chính trị-xã hội, phù hợp với vị trí và năng lực của các tổ chức này.

Đông đảo phóng viên, nhà báo trong nước và quốc tế tham dự họp báo. (Ảnh: Quang Hoà)

Sửa đổi, bổ sung quy định về tổ chức đơn vị hành chính (Điều 110 của Hiến pháp) để tạo cơ sở hiến định cho việc tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Theo đó, các đơn vị hành chính của Việt Nam được tổ chức thành 2 cấp, gồm tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do luật định.

Sửa đổi, bổ sung quy định về chính quyền địa phương (Điều 111 của Hiến pháp) theo hướng bổ sung quy định về chính quyền địa phương ở đơn vị hành chính-kinh tế đặc biệt để có cơ sở cụ thể hơn cho việc tiếp tục nghiên cứu, tiến tới có thể thành lập các đơn vị hành chính-kinh tế đặc biệt với các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội trong thời gian tới.

Về hiệu lực thi hành và điều khoản chuyển tiếp (Điều 2 của Nghị quyết): Điều 2 quy định về hiệu lực thi hành của Nghị quyết, thời điểm kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện và quy định chuyển tiếp để tạo cơ sở pháp lý cần thiết và các điều kiện thuận lợi cho việc sớm kiện toàn tổ chức bộ máy của các cơ quan thuộc chính quyền địa phương các cấp để chính thức chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7.

Ông Trương Hải Long, Thứ trưởng Bộ Nội vụ giới thiệu về những nội dung cơ bản của Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) năm 2025. (Ảnh: Quang Hoà)

Tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp khắc phục tình trạng cồng kềnh, tầng nấc

Giới thiệu về những nội dung cơ bản của Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) năm 2025, ông Trương Hải Long, Thứ trưởng Bộ Nội vụ cho hay, việc tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp là chủ trương, chính sách lớn, thể hiện tầm nhìn chiến lược của Việt Nam trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi một bộ máy quản trị tinh gọn, hiệu quả và hiện đại.

Mô hình này không chỉ khắc phục tình trạng cồng kềnh, tầng nấc, trùng lắp, chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn trong mô hình tổ chức chính quyền 3 cấp trước đây, mà còn là cơ sở quan trọng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương và giữa các cấp chính quyền địa phương, tăng cường tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các cấp chính quyền, đặc biệt là cấp xã-nơi gần dân, sát dân và trực tiếp phục vụ người dân.

Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 đã hoàn thiện các nguyên tắc phân định thẩm quyền, phân quyền, phân cấp giữa Trung ương với chính quyền địa phương, giữa chính quyền địa phương cấp tỉnh với chính quyền địa phương cấp xã một cách khoa học, đồng bộ, thống nhất.

Đồng thời, phân định rõ thẩm quyền giữa tập thể UBND và cá nhân Chủ tịch UBND, tạo điều kiện thực hiện cơ chế điều hành linh hoạt, hiệu quả, khuyến khích tính chủ động, sáng tạo của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương.

Đặc biệt, Luật đã trao quyền cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh trong trường hợp cần thiết được trực tiếp chỉ đạo, điều hành việc giải quyết những vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính khác thuộc cấp mình và của UBND, Chủ tịch UBND cấp xã, không để việc giải quyết công việc, thủ tục hành chính đối với người dân, doanh nghiệp bị đình trệ, ùn tắc, kém hiệu quả.

Các đại biểu tham dự họp báo quốc tế về chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, ngày 17/6. (Ảnh: Quang Hoà)

Sáng 16/6, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam với 470 đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành (chiếm 100% tổng số đại biểu có mặt và 98,33% tổng số đại biểu Quốc hội).

Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày Quốc hội thông qua.

Cùng ngày, Quốc hội cũng đã thông qua Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), gồm 7 chương, 54 điều; có hiệu lực thi hành từ ngày được thông qua.

Về phân định đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương ở các đơn vị hành chính, Luật xác lập mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp (cấp tỉnh và cấp xã) thống nhất trong cả nước; đồng thời thiết lập cơ sở pháp lý đầy đủ cho mô hình chính quyền địa phương ở đặc khu.