Thách thức an ninh và ổn định chiến lược trong cục diện 'nóng'

Vũ Đăng Minh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Thách thức an ninh toàn cầu và ổn định chiến lược là chủ đề nổi bật trong các hội nghị thượng đỉnh, chiếm sóng truyền thông quốc tế thời gian vừa qua.

Tháng Sáu, bên cạnh cái nóng gay gắt của mùa Hạ là sự tăng nhiệt bởi các hội nghị thượng đỉnh, hội nghị quốc tế dồn dập. Một trong những chủ đề xuyên suốt, từ các Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu (G7), Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đến Hội nghị An ninh quốc tế Moscow lần thứ 9… là các thách thức an ninh toàn cầu và ổn định chiến lược.

Thách thức an ninh toàn cầu và ổn định chiến lược, mối quan tâm chung
Thách thức an ninh toàn cầu và ổn định chiến lược chiếm sóng truyền thông quốc tế thời gian vừa qua.

Mối quan tâm chung

An ninh thế giới đứng trước nhiều mối đe dọa. Từ nguy cơ chạy đua vũ trang quy mô lớn, phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt, vũ khí sinh học, tội phạm quốc tế, tội phạm trên không gian mạng, khủng bố đến biến đổi khí hậu, đại dịch Covid-19

Sự phát triển các hệ thống vũ khí chiến lược mới có thể làm thay đổi cán cân quyền lực quân sự. Học thuyết quân sự, nhất là của các cường quốc, xác định các tình huống chiến tranh, kể cả sử dụng vũ khí hạt nhân. Đòn tiến công, đánh trả bằng vũ khí hạt nhân có thể đưa ra dựa trên những tin tức tình báo chưa được kiểm chứng đầy đủ, tính toán chiến lược sai lầm.

Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergey Shoygu bày tỏ lo ngại thế giới đang lao vào một cuộc đối đầu mới, nguy hiểm hơn nhiều thời Chiến tranh Lạnh. Mỹ và NATO tìm cách mở rộng liên minh, đối tác trên các địa bàn chiến lược nhằm vào Nga, Trung Quốc.

Trung Quốc, Nga liên thủ với nhau, liên kết với Iran, Belarus, hỗ trợ Venezuela, Myanmar…, những quốc gia bị Mỹ và phương Tây trừng phạt. Trong các liên minh, liên kết đó, các quốc gia bị đẩy vào tình trạng buộc phải chọn bên, dù muốn hay không.

Trật tự thế giới bị đe dọa bởi hệ thống pháp luật quốc tế “đứt gãy”, vai trò của các tổ chức quốc tế liên quan đến vấn đề an ninh thế giới, khu vực bị suy giảm và việc các cường quốc áp đặt luật chơi.

Các mối đe dọa, thách thức an ninh toàn cầu tác động đến sự ổn định chiến lược, môi trường hòa bình, ổn định của thế giới, khu vực. Vì thế, thách thức an ninh toàn cầu và ổn định chiến lược là nối quan tâm chung của toàn cầu, là chủ đề nổi bật trong các hội nghị cấp cao, chiếm sóng truyền thông quốc tế.

Lăng kính nhiều màu

Là mối quan tâm chung, nhưng nhận thức về thách thức an ninh toàn cầu và ổn định chiến lược có những điểm khác biệt, thậm chí là đối lập. Bên này quy cho bên kia là nguyên nhân dẫn đến mất ổn định chiến lược. Mỹ và phương Tây xác định Nga, Trung Quốc là thách thức, mối đe dọa an ninh, trật tự thế giới. Cái trật tự do Mỹ và phương Tây giữ vai trò lãnh đạo, chi phối, mang lại lợi ích cho họ.

Nhiều nước muốn duy trì một trật tự đa cực, cân bằng hơn, dựa trên luật pháp quốc tế, các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc. Trong hệ thống trật tự thế giới, Liên hợp quốc giữ vai trò trung tâm, các tổ chức quốc tế khác và tổ chức khu vực có vai trò quan trọng.

Tuyên bố chung Thượng đỉnh Nga-Mỹ tại Geneva ngày 16/6 về ổn định chiến lược khẳng định “tuân thủ nguyên tắc không thể có bên nào thắng trong một cuộc chiến tranh hạt nhân và không bao giờ được khơi lên cuộc chiến tranh như vậy”.

Hai bên cam kết khởi động cuộc đối thoại toàn diện, cụ thể, tích cực về nội dung ổn định chiến lược “…chúng tôi cố gắng tạo lập cơ sở nền tảng cho kiểm soát vũ khí và các biện pháp giảm thiểu rủi ro trong tương lai”.

Qua các hội nghị, tuyên bố, nội hàm ổn định chiến lược ngày càng rõ hơn. Đó là, duy trì ổn định hệ thống các mối quan hệ quốc tế dựa trên nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, nhằm đối phó với các mối đe dọa, thách thức an ninh chung.

Xây dựng các mối quan hệ ổn định, có các cơ chế bảo đảm khả năng dự báo và giải quyết một cách hiệu quả mâu thuẫn, bất đồng nảy sinh, thông qua đối thoại, thỏa thuận, nhất là về kiểm soát vũ khí chiến lược.

Sự đối đầu Mỹ, Nga; chạy đua phát triển lực lượng vũ trang, vũ khí chiến lược, triển khai các hoạt động quân sự cùng với đồng minh, đối tác, trên các khu vực là nhân tố tác động lớn nhất đến ổn định chiến lược toàn cầu. Do đó, giảm nguy cơ đối đầu, xung đột, ngăn chặn không để quan hệ Mỹ, Nga xuống đáy là nội dung cốt lõi trong ổn định chiến lược toàn cầu.

Thách thức an ninh toàn cầu và ổn định chiến lược, mối quan tâm chung
Tại Hội nghị thượng đỉnh ngày 16/6 ở Geneva, Nga và Mỹ cam kết khởi động cuộc đối thoại toàn diện, cụ thể, tích cực về nội dung ổn định chiến lược. (Nguồn: Getty)

Tìm khả thi trong bất khả thi

Tổng thống Joe Biden và người đồng cấp Putin chấp nhận gặp gỡ thượng đỉnh, ra Tuyên bố chung về ổn định chiến lược. Cấp làm việc của Nga và Mỹ tiếp tục triển khai chuẩn bị đối thoại chiến lược sau Hội nghị.

Moscow đề xuất sáng kiến nhằm giảm căng thẳng giữa Nga và NATO; đề xuất đối thoại giữa Nga và Liên minh châu Âu, được Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hưởng ứng.

Dù chưa có kết quả, chưa được sự đồng thuận, nhưng đó là những tín hiệu tốt, tia sáng cuối đường hầm. Các đối thủ hàng đầu còn gặp gỡ, đối thoại được, thì mọi chuyện tưởng như không thể vẫn có thể diễn ra.

Với tương quan giữa các thế lực và cục diện hiện nay, tìm kiếm ưu thế tuyệt đối là việc khó. Con đường khả dĩ nhất là đối thoại, đàm phán, hợp tác cùng có lợi.

Thông điệp của Tổng thống Putin gửi Hội nghị An ninh quốc tế Moscow lần thứ 9 nhấn mạnh, để chống lại các mối đe toàn cầu, đòi hỏi sự thống nhất nỗ lực của tất cả các quốc gia.

Công việc tập thể này cần thực hiện trên cơ sở luật pháp quốc tế, mục tiêu và nguyên tắc Hiến chương Liên hợp quốc.

Các nỗ lực cân bằng an ninh cần tính đến tất cả các yếu tố ảnh hưởng đến ổn định chiến lược. Ý chí chính trị và sự sẵn sàng thỏa hiệp có thể mang lại kết quả tích cực.

Các bên cần minh bạch trong chiến lược, chính sách quốc phòng, an ninh, nhất là việc tham gia và tuân thủ đầy đủ các hiệp ước, thỏa thuận về kiểm soát vũ khí chiến lược, triển khai lực lượng, hoạt động quân sự trên các khu vực…

Với tương quan giữa các thế lực và cục diện hiện nay, tìm kiếm ưu thế tuyệt đối, nhất là trong cuộc chiến tranh hạt nhân là việc khó, nếu không muốn nói là không thể. Con đường khả dĩ nhất là đối thoại, đàm phán, hợp tác cùng có lợi.

Đối thoại chiến lược là bước mở đầu cần thiết, cách thức hiệu quả nhất trong bối cảnh phức tạp hiện nay. Các bên có thể lắng nghe quan điểm của nhau về những vấn đề khác biệt, về mối đe dọa, tạo cơ sở xây dựng lòng tin, cùng tìm kiếm lợi ích chung.

Thông qua đối thoại, đàm phán, các bên xây dựng các cơ chế kiểm soát rủi ro, bất đồng, kiểm soát vũ khí chiến lược... và trên cơ sở kết quả đối thoại, đàm phán, cùng phối hợp, hợp tác triển khai.

Khi các bên đối thoại, đàm phán, hợp tác, phối hợp với nhau, thì rủi ro có thể được quản lý, xung đột có cơ hội được kiểm soát, ổn định chiến lược có thể được duy trì.

TIN LIÊN QUAN
6 vấn đề chiến lược để NATO gia tăng sức mạnh 'thét ra lửa' hậu thượng đỉnh
Thành công 'thực dụng' của ông Biden tại thượng đỉnh Nga-Mỹ*
Lần đầu tiên trong lịch sử, G20 tổ chức hội nghị về giải phóng phụ nữ
Những dấu ấn lịch sử của các cuộc họp thượng đỉnh Nga-Mỹ (kỳ 1)
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Tia hy vọng bên bờ vực thẳm

Đọc thêm

Ngoại trưởng Mỹ sẽ họp trực tuyến với ASEAN, tiếp tục khẳng định ưu tiên đối với khu vực

Ngoại trưởng Mỹ sẽ họp trực tuyến với ASEAN, tiếp tục khẳng định ưu tiên đối với khu vực

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken sẽ tham dự các hội nghị trực tuyến với các nhà lãnh đạo ASEAN trong tuần tới.
Những địa phương có số ca mắc Covid-19 mới cao nhất cả nước sáng 1/8

Những địa phương có số ca mắc Covid-19 mới cao nhất cả nước sáng 1/8

Baoquocte.vn. Sáng 1/8, có thêm 4.374 ca mắc mới Covid-19; TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương, Long An, Đồng Nai và Hà Nội là 5 tỉnh có số ca mắc mới ...
Malaysia: Số ca mắc mới tăng kỷ lục, Covid-19 lan đến quốc hội, vaccine Trung Quốc 'chiếm sóng'

Malaysia: Số ca mắc mới tăng kỷ lục, Covid-19 lan đến quốc hội, vaccine Trung Quốc 'chiếm sóng'

Baoquocte.vn. Malaysia trong vòng 24 giờ qua ghi nhận thêm 17.786 ca mắc Covid-19, số ca nhiễm mới trong ngày cao nhất từ trước đến nay.
Syria đạt được thỏa thuận ngừng bắn ở tỉnh Daraa

Syria đạt được thỏa thuận ngừng bắn ở tỉnh Daraa

Baoquocte.vn. Ngày 31/7, Syria và các bên liên quan đạt được thỏa thuận chấm dứt tình trạng căng thẳng bùng phát gần đây ở tỉnh miền Nam Daraa.
Quân đội Afghanistan giành lại khu vực bị Taliban chiếm đóng, thu giữ lượng lớn vũ khí

Quân đội Afghanistan giành lại khu vực bị Taliban chiếm đóng, thu giữ lượng lớn vũ khí

Baoquocte.vn. Quân đội Afghanistan đã giành lại quyền kiểm soát khu vực Guzar thuộc tỉnh Herat từ tay lực lượng cực đoan Taliban.
Chiến đấu cơ Su-35S của Nga gặp nạn

Chiến đấu cơ Su-35S của Nga gặp nạn

Baoquocte.vn. Bộ Quốc phòng Nga ngày 31/7 xác nhận 1 chiến đấu cơ Su-35S đã gặp sự cố về động cơ ở khu vực Khabarovsk thuộc vùng Viễn Đông.
Covid-19 ở Việt Nam sáng 1/8: Thêm 4.374 ca mắc mới, gồm 884 ca trong cộng đồng

Covid-19 ở Việt Nam sáng 1/8: Thêm 4.374 ca mắc mới, gồm 884 ca trong cộng đồng

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 sáng 1/8 của Bộ Y tế cho biết, có thêm 4.374 ca mắc mới Covid-19, trong đó 2 ca nhập cảnh và 4.372 ca ghi ...
Olympic Tokyo 2020: Điền kinh Jamaica 'vô đối' ở nội dung chạy 100m nữ

Olympic Tokyo 2020: Điền kinh Jamaica 'vô đối' ở nội dung chạy 100m nữ

Baoquocte.vn. Cả ba VĐV điền kinh của Jamaica ẵm toàn bộ huy chương trong cùng nội dung chạy 100m nữ tại Olympic Tokyo 2020.
Những nước nào thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam trong tháng 8?

Những nước nào thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam trong tháng 8?

Baoquocte.vn. Trong tháng 8, Việt Nam kỷ niệm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao với 15 quốc gia, trong đó có 45 năm với Thái Lan và 15 năm với ...
Thế giới đã tiêm 4 tỷ liều vaccine Covid-19, hãy ưu tiên cho nước nghèo

Thế giới đã tiêm 4 tỷ liều vaccine Covid-19, hãy ưu tiên cho nước nghèo

Baoquocte.vn. Hiện mới chỉ có khoảng 5% số lượng vaccine Covid-19 theo hợp đồng được chuyển tới các nước nghèo hơn.
Syria đạt được thỏa thuận ngừng bắn ở tỉnh Daraa

Syria đạt được thỏa thuận ngừng bắn ở tỉnh Daraa

Baoquocte.vn. Ngày 31/7, Syria và các bên liên quan đạt được thỏa thuận chấm dứt tình trạng căng thẳng bùng phát gần đây ở tỉnh miền Nam Daraa.
Quân đội Afghanistan giành lại khu vực bị Taliban chiếm đóng, thu giữ lượng lớn vũ khí

Quân đội Afghanistan giành lại khu vực bị Taliban chiếm đóng, thu giữ lượng lớn vũ khí

Baoquocte.vn. Quân đội Afghanistan đã giành lại quyền kiểm soát khu vực Guzar thuộc tỉnh Herat từ tay lực lượng cực đoan Taliban.
Chiến đấu cơ Su-35S của Nga gặp nạn

Chiến đấu cơ Su-35S của Nga gặp nạn

Baoquocte.vn. Bộ Quốc phòng Nga ngày 31/7 xác nhận 1 chiến đấu cơ Su-35S đã gặp sự cố về động cơ ở khu vực Khabarovsk thuộc vùng Viễn Đông.
Tổng thống Biden kỳ vọng về cuộc đàm phán chiến lược cấp cao Nga-Mỹ

Tổng thống Biden kỳ vọng về cuộc đàm phán chiến lược cấp cao Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 31/7 bày tỏ hy vọng về cuộc đàm phán ổn định chiến lược hạt nhân giữa nước này với Nga.
Lo an ninh phức tạp, Trung Quốc liên tục khuyến cáo công dân rời Afghanistan

Lo an ninh phức tạp, Trung Quốc liên tục khuyến cáo công dân rời Afghanistan

Baoquocte.vn. Ngày 30/7, Bộ Ngoại giao Trung Quốc liên tục gửi cảnh báo đề nghị công dân nước này rời Afghanistan do tình hình an ninh phức tạp.
Căng thẳng Mỹ-Iran: Washington cân nhắc thêm lệnh trừng phạt với Tehran

Căng thẳng Mỹ-Iran: Washington cân nhắc thêm lệnh trừng phạt với Tehran

Baoquocte.vn. Washington được cho là đang lên kế hoạch đưa ra một loạt lệnh trừng phạt nhằm vào chương trình phát triển tên lửa dẫn đường và máy bay không người lái của Iran.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Philippines: Phía sau một thỏa thuận là....

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Philippines: Phía sau một thỏa thuận là....

Baoquocte.vn. Mấu chốt trong chuyến thăm Philippines của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin được tháo gỡ là "điềm lành" được báo trước? Bình luận của TG&VN.
Quan hệ Mỹ-Ấn Độ: Đồng chí hướng, chung gánh nặng

Quan hệ Mỹ-Ấn Độ: Đồng chí hướng, chung gánh nặng

Baoquocte.vn. Chuyến thăm Ấn Độ của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken từ ngày 27-28/7 cho thấy hai nước "cần có nhau" hơn bao giờ hết. Bình luận của TG&VN.
Mỹ rút quân khỏi Iraq: Bỏ chiến, chưa bỏ cuộc

Mỹ rút quân khỏi Iraq: Bỏ chiến, chưa bỏ cuộc

Baoquocte.vn. Mỹ rút quân khỏi Afghanistan và Iraq không có nghĩa là buông bỏ hoàn toàn cuộc chơi. Mỹ sẽ tiếp tục cuộc chơi theo kiểu chơi khác. Báo TG&VN bình luận.
Được và mất từ cuộc gặp Mỹ-Trung tại Thiên Tân

Được và mất từ cuộc gặp Mỹ-Trung tại Thiên Tân

Baoquocte.vn. Cuộc gặp giữa quan chức ngoại giao Mỹ-Trung không thể hóa giải bất đồng, song vẫn tạo dư địa để hai nước tìm hiểu, tiếp tục đối thoại thời gian tới.
Thông điệp quốc gia cuối cùng của ông Duterte: Ít tầm nhìn, nhiều hoài niệm

Thông điệp quốc gia cuối cùng của ông Duterte: Ít tầm nhìn, nhiều hoài niệm

Baoquocte.vn. Thông điệp quốc gia ngày 26/7 là dịp để Tổng thống Philippines Duterte điểm lại thành tựu và khẳng định nỗ lực thực hiện cam kết trước khi mãn nhiệm năm 2022.
Sự cố ngoại giao Nhật-Hàn: Hệ quả khó lường

Sự cố ngoại giao Nhật-Hàn: Hệ quả khó lường

Baoquocte.vn. Sự cố ngoại giao ngày 17/7 vừa qua không chỉ đẩy quan hệ Nhật-Hàn vướng căng thẳng mới, mà còn có thể để lại hệ quả khó lường tới hiện diện của Mỹ tại khu ...
Ngoại giao kinh tế trong kỷ nguyên mới *

Ngoại giao kinh tế trong kỷ nguyên mới *

Baoquocte.vn. Ngoại giao kinh tế nếu được thực hiện đúng cách, có khả năng thúc đẩy quốc gia tăng tưởng mạnh mẽ.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ sắp thăm Việt Nam là ai?

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ sắp thăm Việt Nam là ai?

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin sắp thăm Việt Nam là người trung thành với các chiến lược của Tổng thống Joe Biden.
Uy lực đáng gờm của ‘thần lửa’ S-500

Uy lực đáng gờm của ‘thần lửa’ S-500

Baoquocte.vn. Hệ thống phòng thủ tên lửa S-500 Prometheus của Nga được đánh giá có sức mạnh vượt trội gấp nhiều lần so với S-400.
Không chỉ Nga, Trung Quốc cũng là mối nguy an ninh mạng hàng đầu của nước Mỹ

Không chỉ Nga, Trung Quốc cũng là mối nguy an ninh mạng hàng đầu của nước Mỹ

Baoquocte.vn. Trong một thập kỷ qua, Trung Quốc đã tái cơ cấu các hoạt động trên mạng, trở thành một đối thủ tinh vi và dày dặn kinh nghiệm của Mỹ.
Mỹ đẩy mạnh điều tra 'căn bệnh bí ẩn', tấn công các nhà ngoại giao Mỹ ở Vienna

Mỹ đẩy mạnh điều tra 'căn bệnh bí ẩn', tấn công các nhà ngoại giao Mỹ ở Vienna

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Áo ngày 17/7 cho biết nước này đang làm việc với Mỹ để truy tìm nguyên nhân một loạt nhà ngoại giao Mỹ ở Vienna bị nghi mắc chứng bệnh bí ẩn.
Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật: Những đơn vị không quân của Mỹ làm gì tại Nhật trong hơn 60 năm qua?

Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật: Những đơn vị không quân của Mỹ làm gì tại Nhật trong hơn 60 năm qua?

Baoquocte.vn. Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật nhằm đảm bảo an toàn hàng hải, phòng thủ tên lửa đạn đạo, biên giới trên không, điều phối không lưu...
Covid-19 -'cơn gió ngược' giúp thúc đẩy quá trình chuyển đổi số ở Việt Nam

Covid-19 -'cơn gió ngược' giúp thúc đẩy quá trình chuyển đổi số ở Việt Nam

Baoquocte.vn. Chính phủ đã có những nỗ lực đáng kể trong việc số hóa để phục vụ công tác truy vết, phổ biến thông tin và cung cấp dịch vụ công trong thời gian dịch Covid-19.
Covid-19: ‘Vaccine, thuốc kháng virus, y tế công cộng và hợp tác quốc tế’ - câu thần chú đem lại bình minh tươi sáng

Covid-19: ‘Vaccine, thuốc kháng virus, y tế công cộng và hợp tác quốc tế’ - câu thần chú đem lại bình minh tươi sáng

Baoquocte.vn. Để đẩy lùi Covid-19, cần chiến lược kết hợp giữa vaccine, thuốc kháng virus, các biện pháp y tế cộng đồng và sự hợp tác toàn cầu sâu rộng hơn.
Nga-Belarus: ‘Yêu nhau như thế, bằng mười hại nhau’?

Nga-Belarus: ‘Yêu nhau như thế, bằng mười hại nhau’?

Baoquocte.vn. Không có quốc gia nào trên thế giới hỗ trợ tài chính cho Belarus hào phóng như Nga. Các chuyên gia kinh tế lý giải về mối quan hệ đặc biệt này trên báo Đức ...
Hậu thời đại bà Merkel, chính sách Trung Quốc của Đức khó có thay đổi

Hậu thời đại bà Merkel, chính sách Trung Quốc của Đức khó có thay đổi

Baoquocte.vn. Mối quan hệ thương mại Trung-Đức ngày một sâu sắc khiến Berlin khó có thể thay đổi chính sách, ngay cả khi Thủ tướng nước này không còn là bà Merkel.
Báo Đức: Hà Nội nỗ lực tiêm chủng vaccine Covid-19 cho người dân

Báo Đức: Hà Nội nỗ lực tiêm chủng vaccine Covid-19 cho người dân

Baoquocte.vn. Báo Jungewelt vừa có bài viết về việc Thủ đô Hà Nội bắt đầu triển khai tiêm chủng vaccine Covid-19 đại trà cho người dân.
Tổng thống Joe Biden hành động cương quyết, thái độ của Mỹ đối với Trung Đông đã thay đổi

Tổng thống Joe Biden hành động cương quyết, thái độ của Mỹ đối với Trung Đông đã thay đổi

Baoquocte.vn. Từ bỏ các căn cứ quân sự lớn ở Trung Đông và chuyển sang 'bố trí phân tán' các căn cứ nhỏ là hướng đi mới của Washington tại khu vực.
Phiên bản di động