 |
| Ba phi hành gia Zhu Yangzhu, Zhang Zhiyuan và Li Jiaying trong buổi họp báo trước sứ mệnh Thần Châu-23 tới trạm vũ trụ Thiên Cung, tại Trung tâm Phóng vệ tinh Tửu Tuyền, gần thành phố Tửu Tuyền, tỉnh Cam Túc, Trung Quốc, ngày 23/5. (Nguồn: Yahoo News) |
Tàu Thần Châu-23 (Shenzhou-23) dự kiến được phóng lúc 23h8 ngày 25/5 (theo giờ địa phương) bằng tên lửa Trường Chinh-2F Y23 từ Trung tâm Phóng vệ tinh Tửu Tuyền ở Tây Bắc Trung Quốc, mang theo ba phi hành gia.
Trong số này có chuyên gia tải trọng Li Jiaying, cựu thanh tra cảnh sát Hong Kong (Trung Quốc), người sẽ trở thành phi hành gia đầu tiên của đặc khu này tham gia một sứ mệnh không gian của Trung Quốc. Hai thành viên còn lại là chỉ huy Zhu Yangzhu và phi công Zhang Yuanzhi, đều thuộc lực lượng phi hành gia của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.
Trung Quốc và Mỹ tăng tốc cuộc đua lên Mặt trăng
Một trong ba phi hành gia sẽ ở lại trạm vũ trụ Thiên Cung trong suốt một năm. Trung Quốc đã nhiều lần đưa phi hành gia lên trạm Thiên Cung, song lần phóng này diễn ra trong bối cảnh gia tăng cạnh tranh với Mỹ trong cuộc đua chinh phục Mặt trăng.
| More from WVR |
 Trung Quốc tăng tốc loạt dự án nghiên cứu, tham vọng sớm trở thành cường quốc hàng không vũ trụ |
Washington từng cáo buộc Bắc Kinh có kế hoạch “chiếm đóng” và khai thác tài nguyên trên Mặt trăng, tuy vậy, Trung Quốc bác bỏ mạnh mẽ điều này.
NASA hiện đặt mục tiêu đưa con người trở lại Mặt trăng vào năm 2028, sớm hơn Trung Quốc khoảng hai năm. Mỹ cũng muốn xây dựng hiện diện lâu dài trên Mặt trăng như bước đệm cho các sứ mệnh có người lái tới Sao Hỏa trong tương lai.
Tháng 4/2026 vừa qua, bốn phi hành gia NASA đã thực hiện chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng trong khuôn khổ sứ mệnh Artemis II — chuyến thám hiểm Mặt trăng có người lái đầu tiên của nhân loại sau nửa thế kỷ.
Trong khi đó, hôm 23/5, công ty SpaceX của tỷ phú Elon Musk cũng đã tiến hành thành công phần lớn chuyến bay thử nghiệm không người lái của tên lửa Starship thế hệ mới — phương tiện được thiết kế nhằm phục vụ các sứ mệnh Mặt Trăng trong tương lai của NASA.
Tham vọng xây dựng căn cứ thường trực trên Mặt trăng
Với chưa đầy bốn năm để hoàn thành mục tiêu đổ bộ Mặt trăng vào năm 2030, Trung Quốc đang phải chạy đua phát triển hàng loạt công nghệ mới phục vụ sứ mệnh, từ phần cứng đến phần mềm chuyên dụng.
Điều này nhằm bảo đảm các phi hành gia, vốn quen hoạt động trong môi trường quỹ đạo thấp an toàn hơn của trạm Thiên Cung, có thể thích nghi với những rủi ro lớn hơn khi hạ cánh xuống bề mặt Mặt trăng.
Kể từ năm 2021, các sứ mệnh Thần Châu liên tục đưa các nhóm ba phi hành gia lên trạm Thiên Cung với thời gian lưu trú khoảng sáu tháng. Trung Quốc hiện cũng đang huấn luyện hai phi hành gia Pakistan, trong đó một người có thể tham gia một sứ mệnh ngắn hạn tới Thiên Cung ngay trong năm nay.
Sứ mệnh gần nhất, Thần Châu-22, được phóng sớm hơn dự kiến vào tháng 11/2025 để đưa ba phi hành gia trở về Trái đất sau khi tàu Thần Châu-20 bị hư hại do rác vũ trụ trên quỹ đạo.
Cho tới nay, Trung Quốc mới chỉ đưa robot lên Mặt trăng. Tuy nhiên, chuỗi sứ mệnh Thần Châu cho thấy năng lực không gian của nước này đang phát triển rất thần tốc. Tháng 6/2024, Trung Quốc trở thành quốc gia đầu tiên thu thập thành công mẫu vật từ phía xa của Mặt trăng bằng robot.
Nếu đưa được người lên Mặt Trăng trước năm 2030, Trung Quốc sẽ tiến gần hơn tới kế hoạch xây dựng căn cứ thường trực trên Mặt trăng vào năm 2035 cùng với Nga.
Trong năm qua, Bắc Kinh đã liên tục thử nghiệm các thiết bị phục vụ sứ mệnh Mặt trăng năm 2030, bao gồm tên lửa đẩy hạng nặng Trường Chinh-10, tàu vũ trụ Mengzhou và tàu đổ bộ Mặt Trăng Lanyue.
Sứ mệnh Thần Châu-23 cũng sẽ thực hiện lần đầu tiên quy trình tự động tiếp cận và ghép nối nhanh với module lõi của trạm Thiên Cung. Đây là bước chuẩn bị quan trọng cho nhiệm vụ năm 2030, vốn phụ thuộc vào khả năng tự động ghép nối trên quỹ đạo Mặt trăng giữa tàu Mengzhou và tàu đổ bộ Lanyue.
Các nhà khoa học cũng sẽ nghiên cứu tác động của phóng xạ không gian, tình trạng mất mật độ xương và áp lực tâm lý đối với con người trong môi trường không gian kéo dài.
Ngoài ra, truyền thông nhà nước Trung Quốc cho biết, Bắc Kinh hiện đang tiến hành thí nghiệm “phôi nhân tạo” đầu tiên của con người trong không gian, sau khi gửi các mẫu tế bào gốc người lên trạm Thiên Cung cùng phi hành đoàn Thần Châu-22 trong tháng 5/2026 này.
Thí nghiệm nhằm nghiên cứu về khả năng con người có thể sinh sống, tồn tại và sinh sản lâu dài trong môi trường ngoài không gian.
| Trung Quốc: Cần tuân thủ nghiêm ngặt các nghĩa vụ quốc tế về không phổ biến vũ khí hạt nhân Trung Quốc tuyên bố nhất quán lập trường không chấp nhận việc sử dụng vũ khí hạt nhân và chiến tranh hạt nhân. |
| Ngành hàng không Trung Quốc thắt chặt quản lý chi phí Trước bối cảnh giá dầu leo thang do căng thẳng tại Trung Đông, nhiều hãng hàng không Trung Quốc đang đồng loạt áp dụng các ... |
| Bloomberg: Căng thẳng tại Trung Đông 'vẽ lại' bản đồ hàng không toàn cầu Theo nhận định của Bloomberg, xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran đã và đang tái định hình bản đồ hàng không toàn cầu. |
| Tai nạn nổ mỏ than nghiêm trọng ở miền Bắc Trung Quốc, hơn 80 người thiệt mạng Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) ngày 23/5 đưa tin số người thiệt mạng trong vụ nổ tại một mỏ than ở huyện ... |
| Chuyên gia: Mỹ và Trung Quốc phải học cách cùng tồn tại Trong bài viết đăng trên Bangkok Post ngày 23/5, Giáo sư Pinelopi Koujianou Goldberg* nhận định rằng cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc cần được định hình ... |
