Thế giới siết cá độ thể thao

11C27: Australia tìm cách hạ nhiệt cơn sốt cá độ thể thao

Hoạt động cá độ đang gây nhiều hệ lụy xã hội tại nước này. (Nguồn: Nikkei Asia)

Mark Kempster, 38 tuổi, ở Tasmania, từng mất gần 100.000 AUD (khoảng 68.800 USD) trong bảy năm vì đặt cược vào thể thao và đua ngựa, khiến sức khỏe tinh thần suy giảm, các mối quan hệ cá nhân và tình trạng tài chính bị tổn hại. Sau gần sáu năm kiểm soát được chứng nghiện cá độ, Tasmania thừa nhận, ngoài việc đem đến niềm vui, đam mê và sự gắn kết giữa những người hâm mộ, thể thao đang bị các hình thức cờ bạc biến tướng lợi dụng để trục lợi.

More from WVR
Nhận diện bẫy cá độ và lừa đảo mùa World Cup 2026

Câu chuyện của Kempster phản ánh một vấn nạn đang gia tăng tại Australia, nơi cá độ thể thao đang bùng nổ nhờ sự phổ biến của công nghệ và điện thoại thông minh. Theo khảo sát của Đại học Quốc gia Australia năm 2025, 88,5% người tham gia đặt cược vào thể thao, chủ yếu thông qua các giao dịch trực tuyến. Khi cá độ được xem như một phần “tự nhiên” của trải nghiệm xem thể thao, ranh giới giữa giải trí và hành vi rủi ro trở nên mờ nhạt.

Tình trạng đáng báo động

Theo Tổ chức tư vấn chuyên theo dõi và phân tích thị trường cờ bạc toàn cầu H2 Gambling Capital, năm 2025, mỗi người trưởng thành tại Australia mất trung bình 1.198 USD do cờ bạc, cao hơn 50% so với bất kỳ quốc gia nào khác. Trung tâm nghiên cứu vấn nạn cờ bạc Australia (AGRC) ước tính, riêng cá độ thể thao gây thiệt hại 19,3 tỷ AUD (khoảng 13,3 tỷ USD), cho xã hội và hệ thống y tế trong năm 2023, trong đó có tác động liên quan bạo lực gia đình.

Ngoài giao dịch trực tuyến, tiền mặt cũng được sử dụng phổ biến trong hoạt động đặt cược ở Australia (Nguồn: Getty Images)

Các tổ chức xã hội tại Australia cảnh báo hệ lụy của cờ bạc không dừng lại ở khoản tiền thua. Trong góp ý về dự thảo sửa đổi Luật Cờ bạc trực tuyến (Interactive Gambling Act), tổ chức Relationships Australia cho rằng tác hại của cờ bạc thường kéo theo nhiều vấn đề về sức khỏe, tài chính, quan hệ gia đình và xã hội,như bạo lực gia đình, lạm dụng người cao tuổi, sức khỏe tâm thần, lạm dụng chất gây nghiện và tình trạng vô gia cư.

Tổ chức này cũng dẫn các nghiên cứu cho thấy cờ bạc không trực tiếp gây bạo lực gia đình, nhưng áp lực nợ nần, căng thẳng tài chính và mất kiểm soát hành vi có thể khiến các mâu thuẫn sẵn có trở nên nghiêm trọng hơn.

Khảo sát năm 2022 của AGRC cũng cho thấy, gần 1/3 người từ 18-34 tuổi đặt cược thể thao lần đầu nói quyết định hành vi liên quan quảng cáo. Ngoài quảng cáo đại chúng, các nhà cái còn khai thác dữ liệu sở thích và hành vi của khách hàng để tiếp thị vào những thời điểm họ dễ bị tác động nhất.

Không chỉ ở Australia, tại Anh, vấn nạn cờ bạc cũng được xem là một yếu tố dẫn đến những hậu quả về sức khỏe tâm thần, tài chính và quan hệ xã hội. Một hồ sơ đánh giá rủi ro ở Anh ước tính khoảng 300.000 người tại nước này đang gặp vấn đề liên quan đến cờ bạc, trong khi 1,8 triệu người khác thuộc nhóm có nguy cơ cao. Chi phí hằng năm cho cờ bạc, theo tổ chức Public Health England, ước tính dao động ở mức 1,27 tỷ bảng (khoảng 1,74 tỷ USD).

More from WVR
Lo ngại lỗ hổng an ninh mạng từ việc cá độ bóng đá mùa World Cup

Tại Brazil, cá độ trực tuyến đang tác động trực tiếp đến tài chính hộ gia đình, nhất là các nhóm thu nhập thấp. Hãng tin Reuters dẫn số liệu từ Ngân hàng Trung ương Brazil cho thấy người dân nước này đã đặt cược tới 30 tỷ Real (khoảng 5,4 tỷ USD)/tháng trên các nền tảng trực tuyến. Riêng tháng 8/2024, khoảng 5 triệu người thuộc diện nhận trợ cấp Bolsa Família đã chuyển 3 tỷ Real, khoảng 540 triệu USD, tới các công ty cá độ qua hệ thống Pix.

Một nghiên cứu đăng trên Tạp chí khoa học Brazilian Review of Finance năm 2026 cũng chỉ rõ, cá độ thể thao trực tuyến làm gia tăng rủi ro với các nhóm dễ tổn thương, khi người trẻ, người thu nhập thấp và người chịu áp lực tài chính có xu hướng tham gia nhiều hơn.

Nỗ lực từ phía Chính phủ

Trước tình trạng cá độ trực tuyến ngày càng phổ biến và có xu hướng biến tướng, nhiều quốc gia đã có những động thái siết chặt. Thủ tướng Australia Anthony Albanese công bố kế hoạch siết quảng cáo, tài trợ và khuyến mại cá độ, dự kiến có hiệu lực từ tháng 1/2027 nếu được Quốc hội thông qua.

Theo đề xuất, quảng cáo cá độ trên truyền hình từ 6h đến 20h30 bị giới hạn tối đa ba lần mỗi giờ và cấm hoàn toàn trong các chương trình thể thao trực tiếp; đồng thời không được hiển thị tỷ lệ cược, sử dụng người nổi tiếng hay vận động viên. Trên radio, quảng cáo bị cấm vào giờ phụ huynh đưa đón trẻ đến trường; còn trên môi trường trực tuyến, quảng cáo chỉ được hiển thị cho người dùng trưởng thành đã đăng nhập và chưa chọn từ chối.

Cá độ thể thao trực tuyến phát triển nhanh, làm dấy lên lo ngại về tác động đối với người hâm mộ và giới trẻ. (Nguồn: Getty Images)

Tại Anh, sau Sách trắng High Stakes: Gambling Reform for the Digital Age, chính phủ đã siết chặt quản lý cờ bạc trực tuyến theo hướng tăng cường bảo vệ người chơi. Các doanh nghiệp cờ bạc phải đóng góp bắt buộc để tài trợ cho nghiên cứu, phòng ngừa và điều trị các tổn hại liên quan đến cờ bạc, bao gồm tư vấn và hỗ trợ người nghiện; đồng thời, Anh đặt trần tiền cược đối với các trò chơi máy đánh bạc trực tuyến. Theo hướng dẫn của Ủy ban Cờ bạc Anh, mức trần là 5 bảng Anh mỗi lượt quay đối với người từ 25 tuổi trở lên và 2 bảng Anh đối với nhóm 18-24 tuổi.

Cơ quan quản lý cờ bạc Anh cũng thúc đẩy các biện pháp kiểm tra rủi ro tài chính nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu cho thấy người chơi có thể bị tổn hại. Cách tiếp cận này cho thấy trọng tâm quản lý đang chuyển từ xử lý hậu quả sang nhận diện rủi ro sớm, nhất là trong môi trường trực tuyến, nơi người chơi có thể đặt cược liên tục và khó để bên ngoài nhận biết.

Lo ngại tình trạng tiền trợ cấp xã hội bị chuyển sang các nền tảng cá độ ngày càng nhiều, Chính phủ Brazil đã phải có những biện pháp can thiệp từ sớm. Bộ Phát triển Xã hội Brazil cho biết các nhóm công tác sẽ đề xuất biện pháp ngăn người thụ hưởng trợ cấp sử dụng khoản hỗ trợ này để cá độ trực tuyến.

Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva cũng cảnh báo, Chính phủ nước này sẽ cấm cá độ trực tuyến nếu các quy định không kiểm soát được tình trạng người chơi bị sa đà, gây ảnh hưởng đến gia đình và xã hội. Ông cũng bày tỏ quan điểm không chấp nhận việc các gia đình có thu nhập thấp sử dụng tiền trợ cấp xã hội để cá độ.

Nhìn từ Australia, Anh và Brazil, có thể thấy tư duy quản lý của các quốc gia đang chuyển dần từ xử lý hậu quả sang phòng ngừa từ sớm. Với Australia, kế hoạch siết quảng cáo cá độ có thể là bước đi đầu tiên nhằm hạn chế việc cờ bạc trực tuyến xuất hiện trên các chương trình thể thao. Tuy nhiên, các chuyên gia xã hội cho rằng, thách thức lớn hơn không chỉ ở việc giảm tần suất quảng cáo, mà cần xác lập lại ranh giới giữa thể thao và cá độ, trước khi vấn nạn này ảnh hưởng lớn đến thế hệ trẻ.