Thời tiết cực đoan ở châu Phi ảnh hưởng trầm trọng đến sức khỏe tâm thần

Các đợt nắng nóng, lũ lụt và bão tố ngày càng khốc liệt tại châu Phi không chỉ gây thiệt hại kinh tế và sinh kế, mà còn kéo theo một cuộc khủng hoảng âm thầm về sức khỏe tâm thần – hệ lụy đang bị nhiều tổ chức và doanh nghiệp bỏ qua.

Những gam màu văn hóa tươi sáng Chợ phiên vùng cao hội tụ sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam Khám phá 'Kinh đô Thăng Long' bằng công nghệ trình diễn hiện đại

Nắng nóng kéo dài, hạn hán, lốc xoáy và lũ lụt nghiêm trọng đang dần trở thành “bình thường mới” tại nhiều khu vực ở châu Phi. Cùng với đó, các siêu đô thị của lục địa này nằm trong số những nơi có chất lượng không khí xấu đi nhanh nhất thế giới, với dự báo ô nhiễm tiếp tục gia tăng.

Thời tiết cực đoan ở châu Phi ảnh hưởng trầm trọng đến sức khỏe tâm thần

Khi người lao động rơi vào tình trạng căng thẳng, lo âu hoặc kiệt sức, năng suất lao động suy giảm, nguy cơ mất an toàn gia tăng và khả năng phục hồi hoạt động của tổ chức bị ảnh hưởng. (Nguồn: WMO)

Theo các chuyên gia y tế, những hiện tượng thời tiết cực đoan không chỉ tàn phá cộng đồng, làm gián đoạn sinh kế và hoạt động kinh tế, mà còn gây ra tác động sâu sắc, lâu dài đối với sức khỏe tâm thần của người dân và lực lượng lao động.

Những cảnh báo này được đưa ra tại một hội thảo trực tuyến gần đây do công ty dịch vụ sức khỏe và an ninh International SOS tổ chức.

Tại đây, các chuyên gia nhấn mạnh mối liên hệ ngày càng rõ rệt giữa biến đổi khí hậu và sự gia tăng các vấn đề về tâm lý, tinh thần, đồng thời kêu gọi các tổ chức sớm có chiến lược ứng phó chủ động.

Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới, thời tiết cực đoan và các rủi ro liên quan đến khí hậu, nước đã gây thiệt hại kinh tế hơn 4.300 tỷ USD trên toàn cầu, với tần suất và mức độ ngày càng tăng. Song song với đó, sự quan tâm của giới khoa học đối với tác động của thiên tai đến sức khỏe tâm thần cũng gia tăng mạnh.

Chuyên gia tư vấn sức khỏe tâm thần và hạnh phúc tại International SOS, bà Maria Gomez Mojica, cho biết số lượng các công trình nghiên cứu về chủ đề này đã tăng hơn 210% trong giai đoạn 2016–2023.

Theo bà, nhiệt độ cực cao có thể làm suy giảm chức năng não, gia tăng căng thẳng tiêu cực, ảnh hưởng đến giấc ngủ, khả năng điều chỉnh cảm xúc và làm trầm trọng thêm các rối loạn tâm thần sẵn có.

Những tác động này làm gia tăng gánh nặng cho hệ thống chăm sóc sức khỏe tại châu Phi, vốn đã hạn chế về nguồn lực và năng lực điều trị các vấn đề sức khỏe tâm thần. Đồng thời, thời tiết khắc nghiệt cũng đặt ra rủi ro lớn đối với hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Lực lượng lao động châu Phi đặc biệt dễ bị tổn thương khi nông nghiệp chiếm tới 65–70% tổng lao động toàn lục địa và phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết ổn định. Lũ lụt, hạn hán và sóng nhiệt không chỉ phá hủy mùa màng, mà còn gây thiệt hại tài chính và đe dọa an ninh lương thực.

Khi người lao động rơi vào tình trạng căng thẳng, lo âu hoặc kiệt sức, năng suất lao động suy giảm, nguy cơ mất an toàn gia tăng và khả năng phục hồi hoạt động của tổ chức bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, một cuộc thăm dò nhanh tại hội thảo cho thấy chỉ 12% tổ chức được hỏi có kế hoạch đầy đủ nhằm ứng phó với các vấn đề sức khỏe tâm thần liên quan đến thời tiết cực đoan.

Theo Tiến sĩ Anthony Renshaw, Giám đốc y tế khu vực của International SOS, nhiều tổ chức vẫn chỉ xem thời tiết cực đoan là rủi ro về hạ tầng hoặc vận hành, trong khi thực chất đây còn là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng của người lao động, đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện và dài hạn.