Từ việc hoàn thiện thể chế, tổ chức các sự kiện văn hóa quy mô lớn, đến việc di sản Việt Nam tiếp tục được vinh danh trên trường quốc tế và sức mạnh mềm văn hóa lan tỏa mạnh mẽ, bức tranh văn hóa năm 2025 hiện lên sắc nét, đa chiều và giàu ý nghĩa.
 |
| Chương trình nghệ thuật đặc biệt “80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc” ngày 1/9. (Nguồn: Báo Nhân dân) |
Câu chuyện hoàn thiện thể chế
Điểm sáng nổi bật nhất của bức tranh văn hóa năm 2025 chính là công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và kinh tế sáng tạo phát triển mạnh mẽ, việc hoàn thiện hành lang pháp lý không chỉ là yêu cầu cấp thiết, mà còn là điều kiện tiên quyết để văn hóa phát triển bền vững, đồng hành cùng kinh tế - xã hội.
Luật Báo chí (sửa đổi) được Quốc hội thông qua đã kịp thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn của hệ sinh thái truyền thông hiện đại, bao quát đầy đủ các loại hình báo chí, từ báo in, phát thanh, truyền hình đến báo chí điện tử. Luật vừa tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, vừa mở rộng không gian sáng tạo, kiến tạo điều kiện để báo chí phát triển trong bối cảnh cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt.
Cùng với đó, Luật Quảng cáo (sửa đổi), có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, phản ánh rõ nét nỗ lực tiệm cận chuẩn mực quốc tế trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời điều chỉnh những vấn đề mới nảy sinh trong môi trường số.
Đặc biệt, Luật Di sản văn hóa năm 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 đã đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý di sản. Việc thay thế hàng loạt nghị định, thông tư ban hành trong hơn hai thập kỷ trước cho thấy quyết tâm đổi mới, tinh gọn và hiện đại hóa hệ thống pháp luật về di sản, tạo nền tảng cho bảo tồn gắn với phát triển.
Trong năm 2025, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045, với mục tiêu đầy tham vọng. Đó là, các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 9% GDP, trở thành một trụ cột quan trọng của nền kinh tế. Đây là bước đi mang tính chiến lược, thể hiện sự chuyển dịch rõ ràng từ tư duy “làm văn hóa” sang “quản lý nhà nước về văn hóa” và phát triển văn hóa như một nguồn lực nội sinh của đất nước.
Song hành với đó, Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035 được triển khai bài bản, hướng tới xây dựng hệ giá trị con người, gia đình Việt Nam, phát triển nguồn nhân lực văn hóa - nghệ thuật chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu trong nước và vươn ra thị trường quốc tế.
Không gian kết nối tinh thần dân tộc
Năm qua đã chứng kiến sự bùng nổ của các sự kiện văn hóa - chính trị - xã hội với quy mô lớn, nổi bật nhất là Triển lãm Thành tựu đất nước với chủ đề “80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc”.
 |
| Đại hội đồng UNESCO thông qua sáng kiến “Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững” do Việt Nam đề xuất. (Nguồn: Báo Văn hóa) |
Triển lãm quy tụ 28 Bộ, cơ quan Trung ương; 34 địa phương; hơn 110 doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế lớn với hơn 230 gian trưng bày, phủ kín toàn bộ khuôn viên Trung tâm Triển lãm. Nội dung giới thiệu thành tựu của gần 180 ngành, lĩnh vực: từ công nghiệp, nông nghiệp, thương mại, khoa học – công nghệ đến văn hóa, giáo dục, y tế, quốc phòng, an ninh và đối ngoại… thu hút khoảng 10 triệu lượt khách tham quan, tạo tiếng vang mạnh mẽ trong nước và quốc tế.
Tiếp nối tinh thần đó, Hội chợ mùa Thu lần thứ nhất đã trở thành một “lễ hội” đúng nghĩa, khẳng định quan điểm phát triển kinh tế phải đi đôi với phát triển văn hóa và con người. Trong đó, không gian “Tinh hoa văn hóa Việt” đã để lại dấu ấn mạnh mẽ khi tái hiện bức tranh toàn diện của các ngành công nghiệp văn hóa, từ thủ công mỹ nghệ, thiết kế, thời trang đến điện ảnh, trò chơi giải trí.
Một hoạt động khác lần đầu được tổ chức là "Ngày hội Việt Nam hạnh phúc - Vietnam Happy Fest" khẳng định Việt Nam đang trở thành điểm đến của hòa bình, hạnh phúc và nhân văn trong mắt bạn bè quốc tế.
Năm 2025 cũng là năm kỷ niệm hai sự kiện có ý nghĩa đặc biệt là 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam và 80 năm Ngày truyền thống ngành Văn hóa. Các hoạt động kỷ niệm, hội thảo, diễn đàn chuyên môn đã tạo nên không gian nhìn lại chặng đường vẻ vang của báo chí và văn hóa Việt Nam, đồng thời thẳng thắn chỉ ra những thách thức trong bối cảnh mới.
Tại các lễ kỷ niệm trọng thể, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có những chỉ đạo quan trọng, nhấn mạnh vai trò tiên phong của báo chí trên mặt trận tư tưởng-văn hóa, khẳng định văn hóa phải thẩm thấu vào mọi mặt đời sống xã hội, từ chính trị, kinh tế đến từng công trình, từng không gian sống. Những định hướng này góp phần định vị lại vai trò của văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần, mà còn là động lực và mục tiêu phát triển quốc gia.
Lan tỏa sức mạnh mềm Việt Nam
Một điểm nhấn đặc biệt của bức tranh văn hóa năm 2025 là các di sản tiêu biểu của Việt Nam được UNESCO vinh danh ở những loại hình lần đầu tiên.
Đó là quần thể di tích Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được ghi danh là di sản văn hóa thế giới dạng chuỗi; Phong Nha - Kẻ Bàng trở thành di sản thiên nhiên thế giới đa quốc gia đầu tiên của Việt Nam; Bộ sưu tập của nhạc sĩ Hoàng Vân được ghi danh vào Danh mục Ký ức thế giới và nghề làm tranh dân gian Đông Hồ được đưa vào Danh sách di sản phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.
Bên cạnh đó, Công viên địa chất Lạng Sơn được công nhận là công viên địa chất toàn cầu UNESCO; Thành phố Hồ Chí Minh là Thành phố sáng tạo UNESCO, Thành phố Hà Nội là Thành phố học tập toàn cầu UNESCO; Đại hội đồng UNESCO thông qua kỷ niệm 300 năm ngày sinh của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.
Những ghi danh này không chỉ khẳng định giá trị độc đáo của di sản Việt Nam, mà còn cho thấy uy tín, kinh nghiệm và trách nhiệm của Việt Nam trong công tác bảo tồn và phát huy di sản ở tầm quốc tế.
Đặc biệt, vị thế quốc tế của văn hóa Việt Nam năm 2025 được khẳng định mạnh mẽ khi Đại hội đồng UNESCO thông qua sáng kiến “Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững” do Việt Nam đề xuất. Việt Nam tái ứng cử vào Ủy ban Liên chính phủ Công ước bảo vệ sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa nhiệm kỳ 2025-2029; đồng thời được bầu là Phó Chủ tịch Kỳ họp Đại hội đồng UNESCO.
Nếu như Nhà Triển lãm Việt Nam tại Expo 2025 Osaka thu hút hàng triệu lượt khách tham quan và vinh dự nhận nhiều giải thưởng quốc tế, thi Lễ hội Văn hóa thế giới tổ chức tại Hà Nội với sự tham gia của gần 50 quốc gia đã góp phần truyền đi thông điệp về hòa bình, sáng tạo và tính nhân văn.
Ở lĩnh vực công nghiệp văn hóa, âm nhạc và điện ảnh tiếp tục khẳng định sức hút qua các đại nhạc hội quy mô lớn và thành công vang dội của bộ phim Mưa đỏ, cho thấy tiềm năng và sức bật ngày càng rõ nét của văn hóa Việt Nam. Du lịch Việt Nam cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng nhất thế giới, lần đầu vượt mốc 20 triệu lượt khách quốc tế, khẳng định vị thế điểm đến hàng đầu châu Á.
 |
| Bộ phim "Mưa đỏ" tạo kỳ tích cho dòng phim chiến tranh tại Việt Nam. (Nguồn: Trung tâm chiếu phim quốc gia) |
Nhìn tổng thể, bức tranh văn hóa Việt Nam năm 2025 hiện lên với gam màu tươi sáng, nhiều điểm nhấn rõ nét. Đó là năm của những quyết sách mang tính nền tảng, của những sự kiện văn hóa quy mô lớn, của sự lan tỏa mạnh mẽ sức mạnh mềm và của khát vọng đưa văn hóa trở thành động lực phát triển quốc gia.
Những thành tựu đạt được trong năm 2025 là nền tảng để mở ra một giai đoạn phát triển mới, nơi văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh và động lực bền vững cho Việt Nam vươn mình trong kỷ nguyên hội nhập.
| Di sản văn hóa Việt Nam: Dòng chảy bền bỉ từ truyền thống đến hiện đại Từ ngày 23/12 đến 15/1/2026, Trưng bày "Di sản văn hóa Việt Nam – Sức sống từ truyền thống đến hiện đại" được tổ chức ... |
| Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI sẵn sàng khai mạc Sáng 24/12, tại Hà Nội, Cục Báo chí thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức họp báo Đại hội Thi đua ... |
| Họa tiết 'truyền kỳ' của người H'Mông Từ hoa văn trang phục đến họa tiết kiến trúc, người H’Mông đã hình thành một hệ ngôn ngữ tạo hình độc đáo, trong đó ... |
| Nhìn lại 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025 Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa công bố 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025, ... |
| Lời mời gọi mùa Xuân trong chương trình 'Âm nhạc cuối tuần' tại Hà Nội Vào lúc 15h30 chiều nay (28/12), chương trình “Âm nhạc cuối tuần” tiếp tục được tổ chức tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý ... |
| Huế mở rộng đối tượng miễn, giảm phí tham quan di tích lịch sử văn hoá từ năm 2026 HĐND TP. Huế vừa thông qua Nghị quyết quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí tham quan di ... |
