 |
| Thời tiết chuyển rét đậm, rét hại khiến người già, trẻ nhỏ bị méo miệng, lệch mặt do tiếp xúc lạnh đột ngột, được chẩn đoán liệt dây thần kinh số 7. (Nguồn: BVCC) |
Bệnh nhân đầu tiên là bé 11 tuổi, ở Hà Nội, đột nhiên bị méo miệng, cơ mặt cứng, mắt trái không nhắm kín. Em được đưa tới Khoa Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thăm khám và được chẩn đoán liệt dây thần kinh số 7 do nhiễm lạnh. Bệnh nhi cho hay trước khi nhập viện, em cởi áo khoác và chỉ mặc một chiếc áo mỏng suốt cả ngày trong thời tiết rét đậm. Sau một tuần điều trị bằng thuốc kết hợp vật lý trị liệu và phục hồi chức năng, vận động cơ mặt của bé cải thiện rõ rệt.
Bệnh nhân thứ hai 58 tuổi, ở Hà Nội, bị đau họng, sưng đau vùng tai trái sau vài ngày thời tiết trở lạnh. Ông được chẩn đoán viêm tai giữa tại cơ sở y tế gần nhà nhưng sau 3 ngày điều trị không đỡ, ông bắt đầu méo miệng, nói khó, mắt không nhắm kín. Lo ngại đột quỵ, gia đình đưa ông đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Kết quả chụp cắt lớp vi tính sọ não không cho thấy có tổn thương mạch máu não. Các bác sĩ xác định ông bị liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên bên trái do biến chứng viêm tai giữa cấp tính, kèm liệt dây thanh âm. Bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm và một số bệnh lý nền khiến hệ miễn dịch suy giảm. Sau điều trị bằng thuốc kháng viêm, giảm phù nề kết hợp vật lý trị liệu phục hồi chức năng cơ mặt, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ sau 10 ngày.
Bệnh nhân thứ ba - cụ bà 83 tuổi - xuất hiện tình trạng miệng méo sang trái, mắt phải không nhắm kín sau khi ra ngoài ăn sáng. Khi vào viện, bà được chẩn đoán liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên bên phải.
Theo Bác sĩ CKI Lê Nguyên Long, Phụ trách Khoa Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng, dây thần kinh số 7 chi phối vận động các cơ mặt, tham gia dẫn truyền vị giác, tiết nước mắt và nước bọt. Do đi qua ống xương hẹp ở xương thái dương, dây thần kinh này rất nhạy cảm và dễ bị phù nề. Khi vùng đầu - mặt - cổ tiếp xúc lạnh đột ngột, mạch máu co thắt gây thiếu máu cục bộ, kích hoạt phản ứng viêm, dẫn đến phù nề và chèn ép dây thần kinh, làm rối loạn dẫn truyền xung động đến cơ mặt.
Thời tiết lạnh cũng tạo điều kiện cho các loại virus, đặc biệt là herpes simplex type 1 (HSV-1) tái hoạt. Virus này tồn tại tiềm ẩn trong hạch thần kinh mặt ở nhiều người khỏe mạnh. Khi tái hoạt, phản ứng viêm miễn dịch tăng mạnh, khiến phù nề dây thần kinh nặng hơn và gây liệt mặt khởi phát đột ngột.
Người bệnh thường xuất hiện triệu chứng nhanh, có thể ngay khi thức dậy buổi sáng đã thấy méo miệng, cười lệch, nói khó, chảy nước miếng hoặc nước mắt bên liệt, nhắm mắt không kín, kèm đau âm ỉ sau tai. Các biểu hiện tiến triển trong vài giờ đến một, hai ngày nhưng không gây rối loạn ý thức.
Bác sĩ Long lưu ý, liệt mặt do nhiễm lạnh thường không kèm yếu tay chân, tê nửa người hay rối loạn ngôn ngữ trung ương như đột quỵ. Tuy nhiên, do biểu hiện méo miệng khá giống đột quỵ nên người bệnh dễ nhầm lẫn, dẫn tới nhập viện muộn hoặc xử trí sai cách. "Thời điểm vàng" trong điều trị liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên là 72 giờ đầu, nhằm giảm phù nề, tăng khả năng hồi phục hoàn toàn chức năng vận động cơ mặt.
Để phòng bệnh, bác sĩ Long khuyến cáo người dân cần giữ ấm vùng đầu, mặt, cổ khi ra ngoài trời lạnh; tránh để quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào mặt, đặc biệt khi ngủ; không tắm khuya, không xối nước lạnh hoặc nước nóng đột ngột lên đầu, mặt. Khi xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng, lệch mặt, mắt không nhắm kín, cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa để được thăm khám, loại trừ đột quỵ và điều trị kịp thời.
Người bệnh cũng cần bảo vệ mắt bên liệt bằng nước mắt nhân tạo, băng che khi ngủ để tránh tổn thương giác mạc; kết hợp điều trị thuốc với các phương pháp y học cổ truyền như châm cứu, xoa bóp, cùng vật lý trị liệu và tập vận động cơ mặt. Không tự ý điều trị bằng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng tại nhà.
| Thời tiết cực đoan ở châu Phi ảnh hưởng trầm trọng đến sức khỏe tâm thần Các đợt nắng nóng, lũ lụt và bão tố ngày càng khốc liệt tại châu Phi không chỉ gây thiệt hại kinh tế và sinh ... |
| Dự báo thời tiết ngày mai (24/1): Bắc Bộ rét đậm, vùng núi rét hại, vùng núi cao đề phòng băng giá; Nam Bộ sáng sớm trời lạnh Bắc Bộ rét đậm, nhiều mây, vùng núi có nơi rét hại, vùng núi cao đề phòng hiện tượng băng giá. Duyên hải Nam Trung ... |
| Dự báo thời tiết: Miền Bắc ấm dần sau rét đậm, cuối tháng đón thêm không khí lạnh mạnh Sau nhiều ngày rét đậm, rét hại, miền Bắc đang có xu hướng tăng nhiệt nhẹ nhưng vẫn duy trì trạng thái rét kèm mưa ... |
| Không khí lạnh tăng cường, chủ động ứng phó với rét đậm, rét hại và sóng lớn trên biển Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia vừa có công văn số 02/BCĐ-BNNMT gửi ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố khu ... |
