Thức uống Messi luôn mang theo được ví như 'quốc ẩm'

Không riêng Messi, nhiều cầu thủ Argentina và Nam Mỹ cũng xem yerba mate như một phần trong nhịp sống hằng ngày. Với họ, đây không chỉ là đồ uống giúp tỉnh táo, mà còn là một thói quen văn hóa, một cách để thư giãn và chia sẻ cùng đồng đội, bạn bè.

Loại đồ uống Messi đi đâu cũng mang theo được ví là "quốc ẩm"

Từ thói quen của Messi đến sức hút toàn cầu

Yerba mate được pha từ lá cây Ilex paraguariensis, có nguồn gốc từ lưu vực sông Paraguay và Paraná ở Nam Mỹ. Lá cây, sau khi được phơi khô, cắt nhỏ và nghiền, sẽ tạo nên loại trà có vị đắng nhẹ, thường được uống bằng bình mate và ống hút kim loại gọi là bombilla. Tùy khẩu vị, người dùng có thể thêm đường, stevia hoặc các chất tạo ngọt khác.

Từ Argentina, Uruguay, Brazil và Paraguay, yerba mate đang dần vượt ra ngoài biên giới Nam Mỹ. Tại Trung Quốc, loại thức uống này ngày càng được biết đến nhiều hơn, chủ yếu dưới dạng trà pha, đồ uống đóng chai hoặc sản phẩm có hương vị.

Theo số liệu được dẫn trong bài viết gốc, xuất khẩu yerba mate từ Argentina sang Trung Quốc đã tăng 88% kể từ năm 2021. Riêng quý I/2026, Argentina xuất khẩu khoảng 214.000 kg yerba mate sang thị trường này.

Sức hút của yerba mate một phần đến từ bóng đá. Khi Messi và nhiều ngôi sao Nam Mỹ thường xuyên xuất hiện cùng bình mate, thức uống này dần được gắn với hình ảnh năng lượng, sức khỏe và lối sống cân bằng.

Không chỉ là đồ uống, mate là văn hóa chia sẻ

Với người Guarani bản địa, yerba mate từ lâu đã là một phần thiết yếu trong đời sống hằng ngày. Việc uống mate không đơn thuần là thưởng thức một loại trà, mà còn là nghi thức giao tiếp: mọi người quây quần, chuyền tay nhau bình mate, trò chuyện trong lúc pha và rót thêm nước.

Nhà nghiên cứu Juan Ferrario, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Hội đồng Nghiên cứu Khoa học và Kỹ thuật Quốc gia Argentina, cho rằng một trong những lợi ích thường bị bỏ qua của mate là khả năng gắn kết con người.

Điều này cũng cho thấy sự khác biệt giữa cách dùng truyền thống ở Nam Mỹ và cách tiêu thụ tại một số thị trường mới. Ở Trung Quốc, yerba mate thường được dùng như thành phần phụ trong trà, nước đóng chai hoặc đồ uống pha sẵn. Trong khi đó, với người Nam Mỹ, mate là một trải nghiệm chậm rãi, có tính cộng đồng và giàu bản sắc văn hóa.

Những lợi ích sức khỏe được khoa học quan tâm

Các nghiên cứu được nhắc tới trong bài viết cho thấy yerba mate có thể liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc bệnh Parkinson. Theo Ferrario, trong thí nghiệm phòng lab, khi tế bào thần kinh tiếp xúc với chiết xuất yerba mate, tỷ lệ chết của tế bào giảm gấp bốn lần so với các tế bào không được xử lý.

Một giả thuyết được đưa ra là nhờ sự hiện diện của axit chlorogenic – hợp chất cũng có trong cà phê. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn diễn đạt thận trọng: đây là những kết quả gợi mở, cần được hiểu như tiềm năng hỗ trợ sức khỏe, không phải khẳng định yerba mate có tác dụng điều trị bệnh.

Mate cũng chứa caffeine, nhưng tác dụng kích thích được cho là nhẹ hơn cà phê. Nguyên nhân là thức uống này còn có theobromine, có thể giúp hiệu ứng tỉnh táo kéo dài hơn. Ngoài ra, do mate thường được uống từ từ với lượng nước lớn, cơ thể hấp thụ các hợp chất chậm hơn, tránh cảm giác “bốc nhanh, tụt nhanh” như khi uống cà phê.

Một số lợi ích khác cũng được ghi nhận, như khả năng chống oxy hóa nhờ hàm lượng polyphenol cao. Theo Ferrario, polyphenol chiếm khoảng 10% trọng lượng khô của mate. Các nghiên cứu cho thấy người uống mate có xu hướng có khả năng chống oxy hóa trong máu cao hơn nhờ các hợp chất này.

Việc tiêu thụ mate cũng được cho là có liên quan đến việc giảm cholesterol, đặc biệt là LDL – thường được gọi là cholesterol “xấu” – cũng như giảm lượng đường trong máu. Dù vậy, các thông tin này nên được hiểu theo hướng hỗ trợ lối sống lành mạnh, không thay thế cho tư vấn y tế hoặc điều trị chuyên môn.

Đáng chú ý, Viện Yerba Mate Quốc gia Argentina cho biết việc tiêu thụ thường xuyên có thể giúp bảo vệ sức khỏe xương ở phụ nữ sau mãn kinh. Một số nghiên cứu trên chuột cũng ghi nhận sự gia tăng tăng trưởng mô xương xốp sau khi tiêu thụ mate thường xuyên.

Theo thông tin dinh dưỡng từ Viện Yerba Mate Quốc gia Argentina, 50g yerba mate pha với 500ml nước nóng ở khoảng 70 độ C có thể cung cấp 62% lượng vitamin B1 khuyến nghị hằng ngày của Tổ chức Y tế Thế giới. Vitamin B1 hỗ trợ chức năng tim mạch, hệ thần kinh và quá trình chuyển hóa năng lượng.

Cùng khẩu phần này cũng cung cấp 36% lượng vitamin B6 khuyến nghị hằng ngày, loại vitamin có vai trò trong sản xuất tế bào máu và hỗ trợ sức khỏe não bộ.

Uống thế nào để đúng tinh thần yerba mate?

Theo truyền thống, yerba mate được uống bằng bình rỗng, ban đầu thường làm từ quả bầu khô, cùng ống hút kim loại. Ngày nay, bình mate có thể được làm từ gỗ, kim loại, nhựa hoặc thủy tinh.

Các chuyên gia khuyên nên pha mate với nước nóng, không phải nước sôi, để giữ hương vị truyền thống và tạo nước trà đậm hơn. Cách pha lạnh cũng phổ biến ở một số nơi, nhưng thường mang lại tác dụng kích thích nhẹ hơn.

Yerba mate ở Việt Nam: Có mặt nhưng vẫn là thức uống ngách

Tại Việt Nam, yerba mate chưa phổ biến như trà xanh, cà phê hay matcha, nhưng đã bắt đầu xuất hiện trong nhóm người tiêu dùng quan tâm đến đồ uống lành mạnh, thể thao và lối sống cân bằng. Trên các sàn thương mại điện tử, người dùng có thể tìm thấy nhiều dạng sản phẩm khác nhau, từ yerba mate truyền thống, mate túi lọc, mate hương trái cây đến bộ bình uống kèm ống hút kim loại bombilla.

Dù vậy, so với văn hóa uống mate ở Nam Mỹ, yerba mate tại Việt Nam hiện vẫn chủ yếu được tiếp cận như một loại trà nhập khẩu hoặc đồ uống “healthy” mới lạ. Thói quen uống bằng bình mate, cùng nhau chia sẻ và rót thêm nước nhiều lần chưa thực sự phổ biến. Điều này khiến trải nghiệm yerba mate ở Việt Nam mới dừng ở mức thử nghiệm, chưa trở thành một nét sinh hoạt cộng đồng như tại Argentina, Uruguay hay Paraguay.

Một số hoạt động giao lưu thương mại, văn hóa giữa Việt Nam và Argentina từng giới thiệu yerba mate như “trà quốc dân” của Argentina. Đây là tín hiệu cho thấy loại thức uống gắn với Messi và nhiều cầu thủ Nam Mỹ đã bắt đầu có mặt tại Việt Nam, nhưng vẫn còn nhiều dư địa để được biết đến rộng rãi hơn trong thời gian tới.

Từ một thức uống bản địa của Nam Mỹ, yerba mate đã trở thành biểu tượng văn hóa được thế giới chú ý. Việc Messi và nhiều cầu thủ Argentina yêu thích loại đồ uống này khiến mate càng thêm nổi tiếng. Nhưng vượt lên trên sức hút của một ngôi sao bóng đá, yerba mate hấp dẫn bởi chính câu chuyện lâu đời của nó: một thức uống để tỉnh táo, để chia sẻ và để kết nối con người.

Ngày quốc tế Trà: Hơn cả một thức uống toàn cầu Ngày quốc tế Trà, diễn ra vào 21/5 hằng năm, không chỉ là dịp tôn vinh một trong những thức uống phổ biến nhất thế ...

Xu hướng 'ăn theo Kinh Thánh' gây sốt trên mạng xã hội Ngày càng nhiều người lựa chọn sử dụng các loại thực phẩm được nhắc đến trong Kinh Thánh như một phần của lối sống lành ...